pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

 Nivsn din yn Nivskar:

SALIH KEVIRBIR

-Mjde Arslan Derd Hewiy kir flm

 Kiras Mirin: Hewt

 

-SERPHATIYA NCLA KURD

-Flm li ser zilm zordariya Girtgeha Diyarbekir

Girtgeha Numareya 5-an 1980-1984

Ressam roj motfn efsaneyan

Vegere destpk

 

Li Beyrda Lbnan ya Xweşika Deryayan...

Serphatiya Emneya Xeloy Rem Koban *

 

 

Salih Kevirbir / Beyrd

 

Nav min Emne ye. Ez Emneya Xeloy Rem Hr im. Nav diya min Bes b. Besya Şexoy Neb. Malbata diya min Bes ji hla Rihay b. D bav dayka min li wir binax bne.

 

Gava ku doz l dikim ku hinek behsa xwe ji min re bike, bi van peyv gotinn xas bersiva min dide. Ez ji Stenbol, ew ji gundek Koban hatib Beyrda Libnan em li mala kur w y helbestvan li hev qesidbn. By ku haya me ji hev hebe, di zivistaneke şregerm ya Beyrd de ez bm kur w, ew ji min re b dapreke ji serphat rokn zemann ber derket...

 

Di destpka sohbeta me de, p hesiyam ku bye hlna ş keseran. Ji roja ku avn xwe ji ronahiya dinyay re vekirine heta niha derd kul bne para w. Dixwazim ew bixwe behsa v yek bike, dike j:

 

 

Bav min mir, diya min dan mr, ez sw mam!..

 

Ez ji Gund Şran me, Şrana Koban... Di mala ku l hatime dinyay, heta niha dijm. Rehma Xwed l li miriyn haziran, du sal bm gava bav min ser xwe dan mir. Diya min qz b, bav min p re zewic. Ji ber ku jina bav min mirib, diya min qz b gava ku w ew xwestib. Ji diya min bav min re 3 zarok bn. Kurek keek. Ke kur h zarok bn, bi sorikan ketin rehma Xwed kirin.

Pişt mirina her du zarokan, bav min j mir! Ez diya xwe man. Ji ber ku malbav diya min, hatin diya min birin dan mr, ez bi ten mam. d sw mabm mala ap min ez xwed kirim...

 

Di 15-16 saliya w de, dayka Emney didin mr. W bi kurap w re dizewicnin. Diyar dike ku kurap w 15-20 salan j mezintir b. Ev 8-9 sal in ku mr w ye ber rehma Xwed. Dibje sedema mirina rehmet, xitimandina damarn dil w bixwe bye. Gava ku xatir j xwestiye, 72-73 sal bye.

 

 

70 sal, 9 zarok, 37 nev...

 

Doza berdewamiya axaftin l dikim. Bi rken bişirneke zirav, tev henniyeke nefsbik ew dibje, ez guhdariya w dikim:

 

Ez bixwe nz 70 sal me. 9 zarokn min bn. Kur min daw 7 meh b rehma Xwed kir. 5 kur 3 qz man. Kur min mezin Brahm Xell, li ser 50 sal re ye li Koban dij, zarok min bik j Ehmed e, 30 sal ye li Gund Şran li cem min e. Kurek min heye, mezin e, lal e, nav w Smal e, ew nezewic wisa ma. Em malbateke nexwend bn. Mr min nimjan dikir, l tu caran ji zarokn xwe re nedigot; nimjan bikin. Tew bi ser de j digot; Piraniya şx meleyan derewan dikin! Mvan dihatin mala me, ke qzn me, her li nava mal bn, xwe venedişartin. L malbatn din ne wiha bn. Ken wan, qzn wan nedihatin civat. avn zilaman bi ke, bk qzn wan nediketin. L dsa j, rojek ji rojn Xwed nav ke kurn min bi kes re derneketin...

 

V gav 37 neviyn w hene. nşelah dibje berdewam dike; Hviya min ew e bibin 50 j! Neviyek w bi nav Yawer sal zewic ye, h zarokn w tunene.

 

Gelo navbera dayka Emney ap rehmet awa bye? Bi i terh awa behsa w dike? Ne li benda pirseke wiha ye. Bi şaşwaz nvkeser li xwe mikr t dibje: Ez pir gunehkar im kur min! Mr min pir ji min hez kir, l heta mir j min j hez nekir!.. L mrek baş b ha... Rehma Xwed l be!..

 

Qzeke ap min heb, em bi hev re di malek de mezin bn. Hatin xwestin n ku cihzn w kin. Gava ku xwezgn rabn n, kesn me kirin till zilxit. Milet pirs; ima hn dikin till? Ne adet e ku mala keika xwest bike till. Ew kar mala zav ye. Gotin; Em ne ku ten kea xwe didine mr, her wiha em kur xwe j dizewicnin. Haylo; w gav min fhm kir ku ez j dibim bk...

 

Ji ber ku w wek bk bihata eyn mal, div Dayka Emney w şev ji mal derketa. Lewre j malbata w, bi şev w dibin maleke cnaran. Destn w hene dikin. W şev li wir radiz. Dotira roj di nava xirecir deng dawet de, w tnin mala ku her roj l ye.

 

 

Rojek hat, by ku hez bikim zewicm...

 

Gelo tu caran hez kir? Evn b para w? Ew j yek ji hevaln hogirn xwe b an, ji wan şikesttir melltir b? Peyvn bersiva w bi qas trkeser in, hewend j feylesof ne: Qzn bi d bav mezin bne, xwediyn gotinn nixamt veşart ne. Xelk, d bav, cnar dikarin raz taybetmendiyn wan veşrin. L qzn sw, qzn b d bav ne wiha ne. Ez j wiha bm, yek ji wan kesn sw bm. Qzn b d bav ditirsin, ne di destn xwe de ne, darn şikest ne. Tevahiya avan li ser wan in. Ne serbest azad in. Lewre min nedikar hez bikim kur min. Hezkirin li ku, ez li ku? Lewre j rojek hat, by ku hez bikim zewicm...

 

Merivn Dayka Emney li serxet ango li hla Rihay Deşta Sirc hene. L li gor bilvkirina w, ew qet derbas hla din nebye. Gava ku em behsa v meseley dikin, serphatiyeke karesat malkambax derdikeve hol. Kerem bikin, em guh bidin w:

 

Bav min cara ewil jineke b li serxet, ji hla Rihay ji xwe re tne. Kurek bik jinik j heye. Jinik bi şert ku kur w j p re be, bi bav min re dizewice. Bav min jinika bi nav Rihan tev kur w tne Koban gund Şran. Kurik mezin dike, dizewicne. Malek j re dike kur j vediqete. Ji bav min Rihan re kur qzek dibin. Paş Rihan ango jina bav min rehma Xwed dike. Bav min, tev kur qzeke xwe dimne. Kur bav min, w dem tev hevaln xwe di navbera serxet binxet de qaaxiya snoran dike. Di rojeke wiha de, gava derbas serxet ango aliy Tirkiy dibin, di şikefta ku l qesidne de, kurik di hembza heval xwe de dimire. Li wir, li aliy Rihay vedişrin. Kesek cendek w j nabne. Hasil kelam, bav tev qzek dimne. Qza xwe berdl dike diya min ji xwe re tne. Te fhm kir ne? Qza xwe bi diya min re diguhere...

 

 

Tu j kur min , heta v temen min xweş nedt...

 

Kur min! dibje l zde dike: Gelek kes hene dibjin; Min hebn j, tunebn j dt l min rojek be j hebn nedt. Ji bo di mala ap xwe de bihwirim, min wek peyayan ango wek mran kolan dikir, ap dikir, min pembo berhev dikir. Wele lawo, tu j kur min , heta v temen min xweş nedt...

 

Ew ji terkeseriya kurn xwe hinek bi gil gazinc e: Ew terkeser bn. Du kur min li Beyrd ne. Kurek qzeka min li Koban ne. Kurek qzeka min li cem min, li gund Şran ne. Qzeka min j li gund Qiik y Koban ye. Heta ji min t serdana wan dikim, ew j serdana min dikin. Kur min Salih** li Beyrd ye, l ew ji ber sedemn siyas nikare serdana min bike. Ez 5-6 salan carek tm kur xwe dibnim. Va v car tu ji Stenbol, ez ji Şrana Koban hatim me li mala kur min hev dt... 

 

Di dawiya sohbet civata me de bala xwe didim ku Dayka Emney, bi awayeke ku ji min vedize, hsiran dibarne, dixwazim sedema v yek bibje. Pş kesereke kr dikişne, ber xwe dide kur xwe y penaber Beyrd Salih dibje: Ma i bikim? Bi rojan li mala xwe ya li gund dipirsim: Salih, ka bibje kur min, te ne qz revand, te ne talan xelk bir, te ne mr kuşt, i b sedem ku tu by xerb Deşta Sirc Koban?..

 

Bel carinan hene ku gotin nema pere dikin...

Ev car j ji wan deman b, li Beyrda Lbnan ya xweşika deryayan...

 

* Kurtebeşek ji v nivsar, di rojnameya Rdaw apa Ewropay de hatiye weşandin.

** Salih Demcer, nivskar helbestvanek kurd, bhtir 14 sal in ku jiyana xwe li Beyrd didomne...

 

rojnameger@hotmail.com

 

Vegere destpk

 

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org