pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

 

 Nivsn din yn Nivskar

Mirhem Yigit

 

-Dil mjiyek mezin -4-

Dil mjiyek mezin -2-

Dil mjiyek mezin -3-

- Romana bi guftgo

 

 -DewletaTirk, droka  serneket

-Li bay bez Kurd Kurdistan

-

Dil mjiyek mezin -1-

-Ap Osman Sebr

-Destavj destqirj

-*Hefteya Maf Mirovan -1-

-Maf Mirovan 2-

-Maf Mirovan -3-

-Maf Mirovan -4-

-Maf Mirovan -5-

-Maf Mirovan -6-

Maf Mirovan7-

Vegere Destpk

 

Maf Mirovan7-

Mirhem Yigit

(anormaltiya normal bye)

Derba me li mafxwur mafbinpkiran hatiye, b sekin berdewam div em dawşnin wan, yefş etlahiy nedin wan.Em d kirinn wan, bi belge şahid, ji dev wan bi  mzeyn wan rz bikin, ev ne bi ten ji bo ke xortn kurdan, cl nifşn li jiyan, yn wby p bihesin pwiste, bel end ewend ji bo ku ciwamr ciwanikn Tirk j rojek ji ber kirinn kalik daprn xwe şerm bikin j pwiste , wiha roleke w ya dual heye. Dewleta Tirk kemalzma ro ku d tam di dema ku difikire li Amed kurdan di nav zndan dadgeh de dibe tne ji ber ku v avsoriy dikare bike j hza xwe pş siyasetmedarn me, hjayn gel welat me dike,  xwe nade ber rastiy, li ker Ibls siwar bye ileh zing min dibje, ser xwe ji objektivteya endhezarsal re danayne,  tu li esl w biner ew bi xwe t dadgehkirin ev dadgeha dirjay dewama giş dadgehn 80 saln derbasby xelekek ji yn daw ye, w bibe dabaşa bi sedan roman, lkoln, film, şano şerma sedsal.

Dadgeh ji dadgeht ketiye, dozdar hakim mesex bne, di kesayetiya v dadgeh her taloqa w de, dewlet hikmeta AKP hinek din dilewitin, end kevirn din ji avahiya wan tn xwar, hinek din navnotir, navnexweştir dibin, prestj serdestiya wan dişk, di avn gel komelann xelk de bik dibin ev j nşan della serberjrbna v zihniyeta bxr, kevnar, emirmende, zingargirt xwedjsitendiye.

Ev zihniyeta mizawir derewn,  encama dehsal, bstsal shsalan e, end neheq, nerewa, bbingeh, subjektf be, ne qabil jiyan tetbq ne ş aqilan be j, ji ber ku ewend hatiye dubarekirin, ewend cl nifş li gora w hatine perwerdekirin, bi mj, dil exlaq milyonn 80 saln daw hatiye lstin, ku ev anormaltiya neteweyek nkar dike, ziman w nas nake xweparastina p qedexe dike normal bye.

Droka v heye:

Di zeman Osmaniyan saln ewil yn komara kemalst de perwerdekar hndekar di teserufa eyaletan de, li senceqan di ya began de, yan j di kontirola Şeriye Evkaf Vekaleti de b.

Perwerdekar girday weqfan, şxayetiyan, tekeyan mizgeftan b, ziman derbasbar j ew ziman b ku li herm p dihate axaftin.

Di v arew ji v awir li dibistan medreseyn li dervey Ruştiyeyn (dibistana navn) li merkezn bajaran idad (lse), ziman axaftin kurd b, ji bo ermeniyan j ermenk b.

Sala 1924 an bi qanna hejmar 430, bi nav Tevhidi Tedrisat perwerde hndekar ji destn wezaretn Waqif Şeriye hatin derxistin ev herd wezaret j ji nav rabn.

Li şna wan, Wezareta Maarif. Mili Egitim Bakanligi( Wezareta Perwerdeya Netewey) hate damezrandin perwerde bi v wezaret ve hate girdan.

Sala 1925 an bi qanna hejmar 637, madeyeke n li v hate zdekirin ku t de wiha dihate nivsandin: Li dibistann seretay perwerde hndekariya bi tirk mecbr ye perwerde hndekariya bi zimann din hate qedexe kirin.

Mecbriyeta perwerde hndekariya bi ziman tirk dikeve destrn 1924 1961 de d di xal madeyn Destrn Hm de bilaş gewd dibin end sal derbas dibin qedexeyya li ser ziman kurd j hinek din bhnnikntir dibe.

Ev xal bi destra kodetaya leşker ya ji sala 1982 an h j hate şidandin, wiha l hate kirin ku ba di ber re nere biktirn mefera k nemne ji ziman kurd re, made bi xala 42 an h j hate astir kirin:

Di saziyn hndekar perwerdekariy de tu welatiy tirk, ji ziman tirk pve nikare bi tu zimanek din wek ziman dayik b hnkirin nabe b perwerdekirin.

Div ev j b gotin ku keng behsa qedexeyyn axaftina bi zimanan, perwerde hndekariya bi wan dibe, bila b zann ku end formlasyon di pirhejmar de be ziman qedexe binav nebe j, di dawiya daw de mebest tim ziman kurd ye. 

didome

 

Vegere Destpk

 

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org