Rusiya û siyaseta kevneşopî
Dr.Ebdilmecît Şêxo
Em dixwazin bê serdorên dirêj û fereh bêjin ; Sovyetistana berê jî siyaseta xwe ya dervayî li gor berjewendiyên xwe dajot ; ewê raman û bîrdozên Markis- lênîn û ramanên pêşverû bin pê diikir û ewanan dikir rajeya aboriya siyaseta dewleta xwe .
Destlata Sovyetistanê hevpeymana dostaniyê di sala 1972 an de bi rêcîma Ehmed Hesen Bekir ( Partiya Bes ) ya faşîst re mor kir û her weha jî ewê partiya kumunîst jî neçar kir ku ewa bi partiya (Bes )re di hundir (Eniyekê )de alîkar be . Destlata Bes pişta xwe bi Sovyetistanê li dijî hêzên dêmokrat û tevgera azadîxwaza Kurdistanê hêztir dikir .
Li gor vê (Hevpeymana dostaniyê)Sovyetistana berê çekên xwe bi zêrên reş difrot destlata dîktetur û xwînvexwar; ewê bi wan çekan şerê tevgera dêmokratîxwaz û bizava azadîxwaza gelên Kurdistanê bi seroketiya nemir M.Berzanî dikir.
Sovyetistanê ev şêwesiyaseta bi xwe jî li Sûriyê pêkanî û mixabin ta niha jî partiyên kumunîst ji bin bandora siyaseta kevneşopî rizgar nebûne û ewanan bi rêcîma partya Bes re hîn alîkar in , lewra jî em kanin bêjin tevgera kumunîst li Sûriyê jî ji hev şeliya ye û hikariya wê di nav gelên Sûriyê de hema ,hema nema ye .
Dêmek Sovyetistana berê ji ber siyaseta xwe ya çewt li derve û hundir hilweşiya û di pê re hemû dewletên sosyalîst ;yek li dûv yekê tarûmar bû.
Rusiya niha jî dîsan li gor siyaseta sovyetistanê ya derve dimeşe , ewa jî dixwaze pêşbaziya Emêrîka û welatên din sermiyandar li navçeyên cîhanê bike, ewa dibêje ; Rusiya jî dewleteke mezin e û ewa xwe ji Emêrîka û welatên din kêmtir nabîne,lewra divê ewa jî mîna dewletên din sermiyandar li bazarên aborî bigere û kirîn û firotanên xwe bike .
Çawa sovyetistana berê ji bo berjewendiyên xwe aborî hemû mafên gelan û dengên azadîxwaz binpê dikir ,îro jî Rusiya li ser rêç û şopa wê siyaseta kevneşopî berdewam e .Ji 15.3. 2011 ê de şoreşa aştiyane li gelek bajar û bajarokên Sûriyê li dijî rêcîma Bes ya dîktetur destpêkiriye ;pirtirî 10000 hemwelatiyên Sûriyê li pênavê azadiyê pakrewan bû ne û bi deh hezaran têkoşer û dêmokratîxwaz di zîndanên rêcîmê de ji ber êş û lêdanên ne mirovane de dinalin û dimrin.
Gelek welatên sermiyandar ,pir rêxistinên mafên mirovan , pir mislimanperest ,xaçeperstên cîhanê û komelgeha dewltên Ereban helewesta destlata Sûriyê şermezar dikin lê mixabin Rusiya ta niha hîn çekan( 36 balefir) difroşe Sûriyê û hîn baregehên xwe yên leşgerî li Sûriyê ji bo parastina sudên xwe dihêle.
Rusiya raste rast li rex dewleta Sûriyê radiweste ,ewa ta niha naxwaze rêcîma Bes were hilweşandin û rêzê li vîna gelên Sûriyê nagre û ewa bi vê siyaseta xwe ya ne mirovane ruya xwe li hember dîroka civakamirovperwer, mîna Sovyetistan berê reş dike.
