pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

 Nivsn din yn Nivskar:

SALIH KEVIRBIR

-Mjde Arslan Derd Hewiy kir flm

 Kiras Mirin: Hewt

 

-SERPHATIYA NCLA KURD

-Flm li ser zilm zordariya Girtgeha Diyarbekir

Girtgeha Numareya 5-an 1980-1984

Ressam roj motfn efsaneyan

-Serphatiya Emneya Xeloy Rem Koban

-Helbestvan Tengezar Marn:

-Nbar Jiyana Kurd

-Ji Alma Ataya Qazakistan Jiyaneke Kurdewar

Vegere destpk

 

Li Moskovay kurdek heye, l ne kurd Sovyet ye, j re dibjin Mustefa Barzan!

Salih Kevirbir / Alma Ata

Prof. Dr. Nadir Kerem ku li seranser dinyay wek Nadir Nadirov t naskirin, meha derbasby 80 saliya xwe proz kir. Ew bixwe kurdek ji dorhla Wan, ji Eşra Birkan e. H gava bav w Kerem Hac Nadir ciwan e, malbat, qewim eşra w, pişt şikestina Şer Şx Sed, di navbera saln 1925-1926an de ji ber zilma Roma Reş bar dikin tne ber em Aras. Xwe li Aras dixin, derbas hla Nexvan dibin ku di bin hikmdariya Sovyetan de bye. Li w der gundek Beşka ji xwe re ava dikin. Nav w Qqa datnin. Di sala 1937an de, gava ku 5 sal ye di şevek de ber bi Asya Navn ve tne sirgunkirin. Pişt sirguna 2 mehn di trnan de, şeveke ku okek berf li erd ye, li nav ola Qazakistan tne peyakirin. Ji w roj ve li w der dijn.

Nadir Kerem ji ber ku kurdek sirgun ye, di war xwendin de zehmetiyn giran dibne. Pş nahlin ji gundek here gundek din. Paş destra xwendin didin, l ten ji bo bajarn bik. Paş her ku di xwendina xwe de bilind dibe, div here bajarn mezin paytextan bixwne, l ji ber ku xwendina li paytextan j j re qedexe kirine, ji near die ser snor Asya Dr Japonyay dixwne. Di sala 1956an de, bi hatina Kruşev sida w dişixule. Astengiyn li ber xwendina w bi hezaran kesn wek w radibe. Riya ma moskovay j re vedibe. Helbet ev j dibe sedem ku li w der 2 kurdan nas bike ku yek ji wan Mele Mustefa Barzan ye. Li Alma Ataya Qazakistan me xwest ku ew ji me re behsa serphatiya xwe Barzan bike. By ku ez dest bidim axaftina w, ev serphatiya han derket hol:

Sala 1956an Sekreter Dewleta Sovyet Kruşev b. Biryar da ku mamoste hem azad bin. W Staln rexne kir. Got, Mamoste zarokn me didin xwendin, hn dikin, l em nahlin ku ew ji gundek herin gundek din. Ev rewşa xerab a mamosteyan ji hol rab. Di pasaport de hatib morkirin ku maf filankes tuneye ji gund xwe derkeve. Pişt ku ev biryar derket, ez m min pasaporta n stand. Pasaporta b mor! d min ber xwe da Moskovay. Ez ji wir hatim Alma Atay ku bikevim kar bilind. Ji min re gotin; Kesek ten lazim e, l em ji milet xwe (Qazax) hildin. Dixwaz belgeyn xwe bide, l t derbas neb. Rabm me Bşkek. Li wir j ji min re wiha gotin. Min got; De baş e heyran, ez ne Qazax im, ne Qirxiz im l ez dixwazim li pey ilm herim, ka ez bi ku ve herim? Gotin; Wa Moskova ya te ye! Min dsa ber xwe da Moskovay. Sala 1956an, li Moskovay ji bo teza xwe ya xwendina bilind ketim zanngeh. Wek kesek mrxas, bextewar, kurd, Moskova teza doktoraya bilind!

Min destp kir geriyam, ka li Moskovay kurd hene an tunene. Kitbxaneyeke bi nav Lenn heye. Ez m wir. Gelek mezin e. li Sovyet kes ku bixwaze tiştek hn bibe, her cure kitban bixwne, t w der. Ez m min li wir beş kitbn kurd dt. Zde tunebn. 10-15 kitbn kurd/li ser kurdan hebn. Kitbn kurdn Sovyet bn. Kitba Heciy Cind heb, kitba Qanat Kurdo heb, kitba Casim Cell heb. Ser te zde neşnim. Min dhna xwe day jineke rs li wir rniştiye. Min j pirs; Kurd hene ku tne v der? Got; Carcaran hinek kurd hene, ji Ermenistan Gurcistan tn v der. Min dsa j pirs; Kesn ku li Moskovay dijn hene? Got; Li Moskovay bi ten kurdek heye, carcaran t. Min got k ye? Got: Nav w Kolos Şero ye. L jinik j nizane kurd ku der ye. Ten dizane li Moskovay dimne, carcaran t kitbxan rdine kitban dixwne. Min got; Tu adrs telefona w dizan? Got; Na, nizanim! Min got; gava hat tu dikar telefona w ji bo min j bistn? Got; Baş e, seravan. 10-15 roj paş were, ew were vir! 

Min bi ya jinik kir. 10-15 roj paş hatim kitbxan. Hatib jinik telefona w li ba xwe nivsandib. Telefona mal b. Min ji Kolos Şero re telefon vekir. Min bi rs silav day, kf hal w pirs. Ji min re got; Tu kurd ? Min got; Bel, ez kurd im ji Qazakistan hatime, li Moskovay dixwnim. Got; Tu bi kurd dizan an nizan? Min got; Dizanim! Got; Madem wisa ye, bi kurd biaxive, bila deng kurd vizeviz ji telefonn Moskovay bne! Hevaltiya me berdewam kir. Kolos kurd Gurcistan b, parzer dikir, ne şaş bim demek j di Wezareta Karn Derve de kar kiriye. Bi emir j, ji min mezintir b. Rojek ji min re got; Kurdek din j li vir heye, l ew ne kurd Sovyet ye, kurd raq ye. Nav w j Mustefa Barzan ye! Sal 1957 e.

Min ji Kolos re got; Ez dixwazim w bibnim p re xeber bidim. Kolos got; baş e. W gav min nav deng Mustefa Barzan nebihstiye. Rojek em li cihek rniştin, Me du-s şşe j araq vexwar. Telefonek hat. Kes li ser telefon Mustefa Barzan b. Ji xeberdann w Kolos ez p hesiyam ku mirovek mezin e. Ji ber ku Kolos di telefon de bi hurmeteke mezin p re xeber dida. Paş telefon da min hal wext min pirs, min got; baş im mala te ava. Pişt me telefon dan, Kolos got rabe em herin cem w. Min got; Kolos me hinek vexwariye, şerm e. Em ro nein. Min telefona w ji Kolos stand. end roj paş, min bi xwe j re telefon vekir got dixwazim werim cem te. Got; Keremke were. Di apartmanek de dima. m cem w. Pirs pirsiyara min kir. Min yek bi yek rewşa xwe j re got. Ji ku hatime, kurd ku der me, niha i dikim. Min bi kurtas behsa jiyana xwe j re kir. W j behsa xwe ji min re kir. Got; Em ji bo rizgariya kurdan kar dikin. Em Kurdn raq ne. Di sala 1946an de em hatine. Pş em ne Taşkenta Ozbekistan. Niha qismek ji me li Moskovay dijn li vir dixwnin. Me bi tra xwe bi hev re sohbet kir. Paş min destra xwe j stand, rabm m.

1958 sal, meha lon Kolos vegeriyaye Tibls. Ez j ketime dema bhnvedan. Li Ermenstan Nado Mehmdov heye, ew xal min e. Kur xaltiya diya min e. Wezfe peywirn mezin di dest w de hebn. Diya min got; heke tu ty, di ser rvan re were hela binre hal Nado i ye? De min j got; Ez pş herim Tibls Kolos j bibnim. Tibls j di navbera Moskova Ervan de ye. Ez m Tibls, Kolos hate pşiya min. Ez end rojan li mala Kolos mam. Paş min got; Ez diime Ervan. Kolos got; Ez j bi te re tm. Em bi taksiy n.

Em end rojan li wir man. Xeberdann me hem li ser Mele Mustefa Barzan pşmerg w b. Nado Mehmdov got; Hema beriya we bi end rojan, Mele Mustefa Barzan hatiye Ervan, li dora iyay Elegez di nav kurdan de geriyaye, rewşenbrn kurdan n wek Mroy Esed, Eliy Evdirehman gelekn din ditine ser Kurdistana ran re derbas Kurdistana raq bye. Hem bi metel heyran behsa Barzan dikirin. Emma ya jina Nado Mehmdov Ermen ye. W digot; Nadircan, min gelek kurd dtine, l min kurdn wisa nedtiye. Ji her al ve, ew welatparz b, mrxas b, bi marfet b, zana b.

Ev mesela min behs kir, payiz pk hat. Paş zivistan hat, me bihst ku kurdan li raq ser hildane. W dem min di dil xwe de wiha got; div li Moskovay, ez end carn din bima serdana Barzan. Ez gelek li ber xwe diketim. Mixabin ku min careke din Mele Mustefa Barzan nedt. Ten ew car b ku min li Moskovay dtib  

  

Vegere destpk

 

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org