pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

 

Nivsn din yn Nivskar Abdusamet Yigit:

DI WJEYA KURD DE JIN CIH W

-Baw Tahir Uryan

-DEM BI DEM FELSEFE PŞKETIN

-UAR-TUTU BAXT W

-PIŞT XWEPŞANDINN LI ROJHILAT RE

-NEWROZ, JI TIRAFA XWE

-AWAYEK AWA

Vegere Destpk......

 

SYESETMEDER KURD HATIP DICLE PVAJOYA N


   Gel kurd, di hilbijartinn 2011an de ku tev hem astangan 36 parlamentern xwe hilbijartin ku herina parlamene. L Dewlet, ji bo ku vna kurdan were şikandin bi temem new nimnrkirin, Parlamenterya Hetip Dicle daxist. Mirovek ku bi deng gel hate hilbijartin, bi i armanc b, nay daxistin. Daxistin, brmet bhrmetyeka ku li ber vn deng gel a. Gel kurd, w yek her kir. Bi v yek re derketa qadan li vna xwe xwed derket.
    Ew 30 salin ku gel kurd, li ser ser w oparasyonn leşker syas yn qirkirin dibin. H j, ew oparasyonn leşker yn siyes ku dibin, b ku ji leze ti tiştek windabikin, berdewam dikin. Di ancama oparasyonn leşker de bi hazaran ciwann gel kurd hatina kuştin. Her weha bi Oparasyonn siyes j bi hazaran siyesetmedern kurd, yn ku li ser nav wan siyeset dikin, hatina girtin nahaka di zindanan de na. Hatip Dicle j, di ancama wan oparasyonn siyes yn ku bi armanca şkandina vina kurdan pk tn de hatya girtin nahaka di zindan de ya. Gel kurd, li Siyesetmedern xwe xwed derket. Her roj derket qadan ji bo wan rmete wan meş. ro j h j, ew meşna gel kurd ya ji bo wan siysesetmdern berdewam dike. Tev ku rast gelek herşan tn j, w meşa xwe didina berdewam kirin.
    Gel kurd, bi awayek bi zanebn, wekiln xwe hilbijart. Tev hem astangan re ew hilbijartin. Siyesetmdern kurd yn ku hatina hilbijartin, yn ku li ser nav gel siyeset dikirin. Dewlet ji ber ku wan li ser nav kurdan siyeset dikir ew girtin.
     Hilbijartina van siyesetmdern kurd, politikayn dewlet yn dij-kurdity vala derxistin. Ew siyesetmdern ku li ser nav gel xwe ku hatina girtin, gel li wan xwed derket ew hilbijartin. Bi w hilbijartin re, di asl xwe de, ew oparasyonn dewlet yn siyes j hatina vala derxistin. Hem dozn ku ji wan re hatina vekirin ew bi w tn darazandin, vala hatina derxistin. Bi v yek re, derbeyeke mazin li siyesete dewlet ya inkar hat xistin. Ew siyesetmedern kurd yn ku hatina hilbijartin hate ro ku girt na, di ancama v yek de h girt na. Ew doza ku j re dihate gotin ku "doza KCK" j, d derkete hol ku awa bi armaca xurxandina temen siyesete kurda bi w ku t xwestin ku vna kurdan b şikandin, hat dtin. Gel kurd, bi li siyesetmdern xwe xwed derketin re hem ew doza qirkirina kurdan vala derxist hem j riya areserya pirsgirka kurd ku bi i away pk were ravakir raxista li hol li berav.
      Mirovek ku bi vna gel hatib hilbijartin, awa sazyeka ku bi temem ne dadya j yeke weke ye YSK kar wekiltya w dax? Kar barn sazyn weha ew e ku hilbijartin bidina kirin, kar wan ne ew e ku yek ku hate hilbijartin, wekiltya w bixin. L ku mesele bibe gel kurd, ti zagon destr nayn naskirin. Di vir de j, hem mesele ev e. Gel kurd, di hilbijartinan de, bi pirranya xwe da nşandin ku dixwez ku bi vna xwe nav xwe bij. Di xwez ku ew şer oparasyonn ku li ser ser w tn meşandin bn bidaw kirin. Qadaxaya li ser ziman wan b rakirin bi ziman xwe d perwerdehya xwe bikin ew bişavtin(asimlasyon)a ku hate roja me t meşandin bi daw bibe. Peyama gel kurd ya di hilbijartinan de bi hilbijartina wekiln w re ku li dewlet hatya dayn, ev a.  
     Di v dem de ya ku were kirin ew e ku di cih de wekiln ku gel kurd bi deng nav xwe hilbijartina werina berdan di kesetye wan de ji gel kurd lborn were xwestin. Oprasyonn Leşker siyes werina rawastandin. Di erova areserkirina pirsigirka kurd de di pşengya serok gel kurd birez Ocalan de bi Siyesetmdern gel kurd re were rniştin miazakereyn areserkirin werina dest p kirin. d divt ku dew ji gotinn weke yn "teror" ku ji tekoşna gel kurd ya azady re tn gotin j b berdan. Y ku ziman tirk qadaxakirya jenosde li ser gel tirk di meşne ne tekoşna azady. Y ku ziman gel kurd qadaxa kirya jenosde li ser ser w dimeşne dewlete tirk a. Yn ku jenosd dikin terorst in, dijmirov in.
     Siyesetmdern gel kurd, ev siyesete dewlet ye inkar jenosde vala derxistin. Dozn lawazkirina siyesete kurd yn weke yn "Dozn KCK" n ku weke tyatroyek na, vala derxistin. Ji ber v yek, ew hate nahaka girt na. Qadaxa kirina ziman kurd ya di deme dtina wan dozan de daxistina wekiltya Hatip Dicle, k kar bje ku jev cuda ya? K kar b ku ancama siyesetna jev cuda na? Hatip Dicle, ji ber ku gotiya d "pirsgirka kurd w bi zor şdet new areserkirin", l ceza hatya birrin. Hatip Dicle, di vir de pir rast di cih de gotya. Di asl xwe de, ev gotinn ku dibjin ku w gotina, herkesek j dibje dihne ser ziman. Armanc, di vir de, cuda ya. Armanc, daxistina syesete kurd a. Divt ku mirov v yek bibne. Di asl xwe de girtina hatip Dicle, ew areserya ku ji bo pirsgirka kurd ya di ser Dewlet de dide nşandin. Dewlet, areserkirina w tesfya kurdan hemyan a. Divt ku mirov v yek bi teybet bne ser ziman.

    Gel got, ji areseryaka ku tde bi heyn hebna xwe re bi nirx rastya xwe re hem nirxn xwe re hebe, got her. Bi v yek, di hilbijartinan de isrer kir ku wekilan bişne parlamane. L dewlet, weke ku ji oparasyonn leşker  syes yn h berdewam dikin girtbna wekiln kurdan ku h di zindan de na, ku j t fahmkirin, di tesfy de isrer dike. Destra ku dibjin w amede bikin j, h di ser de dibjin ku w her s xaln destpk newin guharandin. Ji xwe kurdan, di 12 lon de di guharrtina destr re got na. Destraka ku maf kurdan radest wan neke. w baxt(qader) w ji w destra 12 lon ku kurdan j re got boykot, w ne cudatir b. Divt ku herkesek j v yek bizanib. Ev lstik xistina wekiltyn kurdan, hem j, ji bo w destr t kirin. Ji bo ku ew rewşa ku li ser ser kurdan hate ro hatya, bi haman away b berdewam kirin. Ji bo ku di deme n de di amedekirina destra bigihn ya ku w were amede kirin de kurd dsa bstat bn hiştin, ewqas lstikn qirj tn kirin. ..
     Di erove v pvajoy de bigişt ku mirov l di hizir, divt divt ku bje ku kurd bi tekoşna xwe re di pvajoyaka girng de derbas dibin. Pergala tirk, di asl w de li ser inkara gel xalkan hatya ava kirin. Mijare Siyesetmeder kurd Hatip Dicle bna w, bi heyn hebna pirsgirka kurd ve girday ya. Pirsgirka her giring ya li ser w pirsgirk re, pirsgirka kurdan ya gişt ya netew ya. Bi derxistina w pirsgirk li pş, weke ku t xwestin ku ew pirsgirka gişt ya kurd j, ji berav were ddrxistin. Ku mirov li ser mijar bihizir bi wneyeka gişt bi nzkatyaka gişt nzkaty l nek, mirov w baş qanc fahm nek. Mijare Hatip Dicle, divt ku mirov di eroveya pirsgirka kurd de nzkatyek l bike. Mijar bi ser xwe, di asl xwe de ne mazin a. Kar were areser kirin. Di erova destra tirk j kar were areser kirin. Ji xwe, yek ku hate hilbijartin, li gor w destra wan ya njadperest ya ku nahaka heya j, pişt hilbijartin re hem dozn w yn ku hene dikevin. L ya ku w mazin dike, pirsgirka kurd a.

    Siyesetmederya kurdan, di asl xwe de bi na meclis re bi v reng rewş re dikeve bin ya tirk de. Rmete w t şkandin. Tne t hasibandin. Her Siyesetmeder kurd, ku her meclis, w li meclis w w sunda njadperest ya tirk w bixwne. Ew sund li meclis, weke w sunda di dibistanan de ku bi zarokan t dayin xwandin, ten tirktiy bi awayek njad derdixe li pş li ser gel xalkn din hemyan re dide nşandin. Ew sunda w bixwe j, di asl xwe de ku mirov li w biner, mirov w nkara kurdan pirr baş qanc bibne fahm bike. Gel kurd, nmnern xwe naqandin ku bi w girday bin pirsgirka w ya netew areser bikin. Gel kurd, bi v yek armanc ew nimnr bilbijart. end ku herne parlamene tirk j, divt ku li Amed d meclisa kurd hebe weke ku ji w hern divt ku yin bibe. Pergale tirk ya ku ew 80 salin inkara kurd daya meşandin, bi v reng, na w j, weke ku w inkara kurdan mirov bi awayek her bike ya. Ya new her kirin j ev e.

     Di destpka ku w mijara Hatip Dicle r bide de, di hinek rojnemayn tirk, hate nivsandin ku w aloz kirzya sund w derkeve. Di w dem de nav hin andamn anya ked, adazy hat gotin. Ertugrul kurkcu hate rojeve. Ev hatin hem bi armanc hate rojeve. Bi w re, demek rojev hate buhurandin. Nahake j, mijare Hetip Dicle hate rojeve. Bi v yek re, ten li ser mijarn ku di ancama pirsgirka kurd de hatina hol t sekin in. L bi v yek j, weke ku pş t girtin ku pirsgirka kurd, were nqaş kirin. ro, tev kurd herkesek, rojev, mijare Parlementerya Hatip Dicle ya. Ev rast j, divt ku were dtin li ser rojeve rast ya pirsgirka kurd d were sekin in. Di v deme ku bahse kirina destreka n t kirin de j, pirsgirka kurd, bi derxistina pirsgirkn weha re weke ku ji ji rojeve hatya derxistin. Di v yek mijare Hatip Dicle de, weke ku lstik di hundur lstik re heya. Ya ku dih li berav ev e, nahaka di v dem de. Kurd, di v erov de, ku mirov li rojeve di ner, weke ku ten armanca wan na meclis b. Ev ne rast a. Ev nerast, weke rastyek dih li hol. Ya rast, pirsgirka kurd a, divt ku kurd li ser v yek, d xwediy rojeve xwe bin.  
 

    SUND DANA GEL

     Li kurdistan, hilbijartin ti car mirov nikar bi awayek demokratik buhurtin. Dewlet hem hze xwe dan li hol ku nehl ku nemzetn gel kurd werina hilbijartin. L tev weqas j, gel kurd, nemzetn xwe hilbijartin. Nahaka, em karin bjin ku 36 parlamentern ku gel kurd bi dengek pirr bilind hatina hilbijartin hena. L ji wan 6 parlamen j, h j girt na. L gel kurd, li wan xwed derdikeve. Gel kurd ji 7 saliya w hate ku digih 70 saliya w, fahmdike dizane ku wate wan parlamentern hatina hilbijartin hene. W ancamn w hilbijartina parlamen xwe ya gel kurd ku tev pirr li lstik astangyan, w di demn pş de pirr mazin derbikevina li hol. L bi hs j b, gel kurdw girngy fahm dike. Ji ber v yek bi awayek girsey li wan xwed derdikeve. Di destpka hilbijartinan de ku h hilbijartin nebna, nşanakn van lstikn ku pişt hilbijartina hatina kirin j, derkete li hol. Gotinn Ardogan, yn ku gotib, "b hilbijartin j, nay w wate ku w herine mecls", di asl xwe de, weke destpka w lstik mirov kar bne ser ziman. Di ancama w lstik de, parlamanterya Hatip Dicle hate xistin. Hate v klka ku me ev nivs nivsand j, h ev rewşa ku bi daxistina parlamenterya HAtip Dicle hatib afirandin dewam dikir.
     L deme ku mirov v pvajoy bixwne, divt ku mirov ji pirr aliyan ve w bixwne. Ji gelek aliyan ve ev pvajo, divt ku mirov v pvajoy, şrove bike. Di v pvajoy de, rewşa ku hat afirandin, dewlet bi hin awayna ku dixwez w li gor xwe bne ser ziman. dzaynak kirya. Di asl xwe de, divt ku mirov bi pirs ku ka ima CHP ne mecls sund nexwar? Ev pirs, di asl xwe de di vir de divt ku mirov w pirs bi pirs. na meclis l ne sund xwarina CHP, divt ku mirov di erova w lstik ku bi w re parlamenterya hatp Dicle hatya daxistin ve şrove bike bne ser ziman. Ti tkiliya, ne sund xwarina CHP, bi parlamnentern w yn ku di wan dozn ku dibjin ku ji bo wan hatina girtin ve nn a. Divt ku mirov helwesta CHP bi bi girtina wan mirovn ku hatina girtin ve girday şşrove bike, mirov w bikeve xelatyaka pir mazin de. Ji ber ku ev yek, nerast a ti eleqeye w bi w re nn a. ne sund xwarina CHP, di asl xwe de bi ne sund xwarina parlamen kurd yn ku ne na mecls ve girday ya. Dewlet li gor ev rewş, weke ku ji ber ve kifşkirya li gor xwe bi kirina w rewş ya CHP re xwestya ku rewş bi awayek d bide nşandin. Bi teybet, rewşa parlamentern kurd, bi pirsgirka kurd ve zde new ser ziman, dewlet bi plan ew rewş Afirandya. Divt ku mirov v yek j pirr baş qanc bixwne. Bi v yek re, dewlet xwestya ku wneya ku bi pirsgirka kurd re ku derkeve li hol, reng w y saf nesaf bike. Bi v yek re dewlet xwedy hasab xwe ya.
     Ku mirov li bna rewş roj bi roj an j klk bi klk li pdena w dinar, mirov dibne ku bi plan a. Ev plan, hate nahaka ten bi awayek ku ten AKP, wekilek zdetir bidest bixe t şrove bikirin. L ku mirov hinek d li ser diponij dihizir, mirov dibn fahm dike ku rewş ji w cudatir maztir a. Ew gotinn ku t gotinn ku AKP dixwez wekilek zdetir bidest bixe, di asl xwe de plan politikayn dewletn yn di vir de ku hene ketine meriyet de diveşr. Divt ku mirov v yek j her weha bi teybet bibne. Rewş, ji w zdetir bi pirsgirka kurd ve girday ya. Ku rewş, ten bi dest hukumete AKP partya w pk hatba, w di cih de di klka ku parlamentya HAtip Dicle hate xistin, w di cih de yek din li cih w cih de mazbata nestandiba. Ji w rewş ten mirov fahm dike ku rewş, weke planaka dewlet ya pirr kur a. Ji hin dordorn ku politikayn stratejk diafirnin ve ew rewş hatya plankirin ketya meryet de. Bi v yek ve girday, mirov fahm dike ku dewlet, xwestya ku rewş reng ku bi pirsgirka kurd ve d ku afirya, ji hol rak w rewşa bi pirsgirk bide berdewam kirin. Di v dem de, weke ku planna pirr kur di devr de na. Mirov ya ku dibne ev a.
     Di v rewş de di nav w wney nena mecls ya parlamentern kurd de tevlkirina CHP, di asl xwe de di armanca vala derxistina w rewş ya ku kurd d w bi w reng xwe bidina nşandin. Divt ku miirov di ser de v rewş her weha kifş bike. Tevlkirina CHP, weke avaka ku har b xistin li nav av were girikkirin. Bi girikkirin av re, t xwestin ku ne reng rast y pirsgirk werre dtin ne j hewldann bi w reng yn ku bibin bi pş bikevin. Di v rewş de, divt ku mirov bje ku hate ku Rewşa parlamann kurd berdewam bike, w rewşa, CHP j b berdewam kirin. Dewlet, li ber heyn hebna rastya kurdan, di vir de di v lstik de ne ten bi AKP di leyiz her weha bi CHP re j di leyiz. Ku pirsgirka CHP, ten girtina parlamentern w yn ku hatina hilbijartin yn ku girt ban, w taqsr nekiiriba w ba parlamane w sund xwariba. L di vir de, rewş pirsgirk, ne ten ew in. Di v lstik de dewlet, li ser AKP re bi ry xwe y ps y faszan dileyiz li ser CHP re j bi ry xwe y maxdr w bileyiz. Ji xwe, ya ku nahaka t kirin dib, ji p ve ne ti tiştek d ya. Divt ku mirov di ser de v rasty fahm bike. ..
      Di apameniy de, hin bi hin li ser ne sund xwarina CHP re nşaq tn meşandin. Tev, aliy kurd di v rewş de y her l bmaf l hatya kirin j, li ser AKP re bidest na bi ser wan de wan "weke aliy ku pirsgirk derdixin" dana nşandin re dih xwestin ku rewş, li gor dewlet xwestekn dewlet were rastkirin. Hin nqaşn ku bi hin raporn qaso ku t gotin ku ji bo "areserkirina pirsgirka kurd" j ku ji aliy hin nivskarna ve hatya rojev, di nav w tevlhevy de di ser de h bhtir kirina tevlhevy ya di seryan de dike armanca xwe di nav w lstika dewlet de. Di asl xwe de, ku mirov Bi biryara YSK re helewsta sazyn huquq yn dewlet li berav bigir bi w re nzkatya Ardogan ya ku di temen awayek negatif de ku dide nşandin  bi w re ketina dewr ya Abdullah gul j ku bi hev re şrove bike, mirov w hing bigih dtinaka rast. Ketina Dewr ya Abdullah Gul j, ti car ne bi armanca areserkirina pirsgirk ya. Bi armanca cemidandina rewş dem buhurn ya. Ji w pde, ne ti tiştek d ya.
     Dewlet, di vir de, i dixwez bike? Gelo ten armanc ew e ku hin parlamantern Anya ked azady km bike ya? Ku mirov li rewş di biner, mirov nikar ten bi v yek reng rewş fahm bike bne ser ziman. Ji w zdetir, dih xwestin ku rewş, h bhtir li gor w were rastkirin.  Di ser de di vir de armanca pş ew e ku reng siyesete kurd were ji hol rakirin. H ku ew reng bi temem xwe ne daya der, were ji hol rakirin. Dewlet, bi ne areserkirina rewş dirjkirina w pvajoy re j, dixwez ku hestn bhvy bide afirandin. Di w navbar de berdewam kirina oparasyonn Leşker yn siyes j, v yek dide nşandin. Bi kurtsas, dewlet politikaya tesfy kirya dewr de. Divt ku mirov di ser de v yek kifş bike. Di vir de divt ku mirov bje ku dewlet, biqas ku mirov ji gotinn wan yn ku di apameny de derdikevin ji wan fahm dike, mirov fahmdike ku w v pvajoy h bhtir kurtir bike. W h zdetir bi zor şdete bide berdewam kirin.
      Dewlet, di v dem de w h bhtir weke ku w her bi ser kurdan de. Hin gotinn ku tn gotin ku "w bi destraka nvsandina w re w areser ji pirsgirk re werrne" j, ji rastiy dr in. Dewlet, ne di w ast rastiy de tevdigerih. Dewleteke ku bixwez ku pirsgirk areser bike, w gotinn şer ji dev rayadarn xwe nede gotin. Divt ku di ser de ev yek were dtin. Di asl xwe de, nzkatya parlmantern anya, ked azady ya nena mecl di cih de ya. Di nav gel xwe de mayn sunda xwe di nav gel xwe de bi ziman xwe y dayik xwarin j, ya her rast ku mirov w bi rmet bne ser ziman. Ji v ast pde, divt ku tkiliya herm ya bi Ankara ve were kmkirin. Herm, di v dem de end ku bi ser xwe bi r ve , w di demn pş de, h bhtir, karib xwe li ser lingn xwe bigir bimeş. Wek din j, li Amed avakirina parlamene kurdistan, di v dem de divt ku were avakirin. Bi i away j b, divt ku parlamane herm hebe ku karib xwe bi pirsgirkn xwe re xwe tde bne ser ziman. Ev yek, di v dem de divt ku were pk hann. Ya ku hem kurd dixwezin j, ev yek bixwe ya.
       Di asl xwe de, ev nena parlaman ya parlamentern kurd, divt ku bi kurdan re were meşrkirin. Li herm parlamane kurd were avakirin ew li wir rnihin. Ku pirsgirka kurd were xwestin ku were areserkirin, ew rewş divt ku di w destra n ya dibjin w were nivsandin de bi herm nav herm re were meşrkirin fermkirin. Herme kurdistan, ku bigih pergala xwe, d ew gotinn ku dewlet ji bo hermn xwe dibjin "yek delwet, yek al, yek ol, yek, netew" hwd, j w d ti wate wan nemne ji bo herm. Herm, di vir de, divt ku di v pvajoy de ji aliy sazy xwe y ferm y perwerde ve xwe biafirne. Kurd, divt ku pergala xwe ya perwerde divt ku ava bikin.d divt ku bi ziman dayik perwerde were destpkirin. Aliy her giring y pirsgirka kurd yek j j ev a. Divt ku mirov w fahm bike.
    Deme ku bahse kirina destraka n dih kirin, awayek awa qast t kirin? Li rewşn ku tne nqaşkirin yn ku divt ku werina nqaşkirin nayna nqaşkiirn, ji wan mirov kar fahm bike. Di ser de, deme ku bahse destraka n t tekiirn, ma gelo w ew sunda li mecls w wilo weke xwe bimne? Ew sund ne ten ji bo gel din yn li tirk kurdistan brmetyaka, ji her weha divt ku gel tirk ji bo xwe w sund weke brmetiyek bibne w ji hol rabik. Di temenek mirovat de divt ku ew sund ji hol were rakirin.
    Ku mirov bahse afirna rewşek di nav wqas toz duman de bike ji bo areserkirina pirsgirka kurd bike, Ew nena parlamentern kurd ya li mecls, bi heyn hebna xwe re rewşek diafirne. Herm, d divt ku l şer were bidaw kirin. Oparasyonn leşker siyes yn ku tne meşandin, divt ku werina rawastinadin. Maf kurdan yn ku ji heyn hebna wan tn yn wan, divt ku bdayn li wan. Dewlet, ji bo kirinn xwe yn ku li dij-kurdan kirina lborna xwe bixwez. Di destraka n ya ku w were nivsandin de ku were xwestin ku kurd tirk bi hev re bijn, divt ku nav kurdistan tde were bicih kirin. Hem politikayn bişavtin yn ku di meryet de na, divt ku daw li wan were hann. Kurd, li hermn xwe d bi ziman xwe y dayik bi kurd, d divt ku perwerde xwe bibnin. Parlamantern kurd yn ku hatina hilbijartin ji aliy kurdan ve, di nav kurdan xwe sunda xwarina wan, w temen v yek bi afirne.
    Her civak, bi civatya xwe re xwediy xoslet teybetmendiyn xwe yn cuda na. Kurd j, xwediy teybetmendyn xwe yn cuda na. Bi wan teybetmendyn xwe yn cuda xwe bi rxistina wan xwe afirandina wan, ku ji aliy sazbn ve b her weha ji gelek aliyn din ve b, divt ku werina kirin. Ew rxistinyn ku hin dordorn civate kurd dixwezin; minaq, weke sazya jin hwd ku di asta bakanty de ku t xwestin, temen hem di anda kurdan de heya hem j, nirxn wan yn ku bi tekoşna azady re ev 30 salin ku afirna, bi wan re temenek w y şnber afirya. L di tgihiştina dewlet de temen w nn a. Kurd, karin li hermn xwe w sazy di w ast de bi sazyn bi heman reng yn perwerde xwe bi rvebiirin hwd, kar ava bike. Divt ku j ava bike. Hate nahaka ne kirina wan, kmasya mazin b. Di wamn herar saln ku me buhurandin de, temen w sazbn li heb, l he hate kirin.  
      

 

  LI SER DOZA KURDAN YA LI FIRANSA TGIHIŞTINA FIRANSA YA KU DI BIN W DE
     Li ser doza li firansa ku tde syesetmedarn kurdan tde tn darazandin ku mirov dihizir, mirov rast hin rastyna pirr girng yn ku mirov wan fahm bike j t. Ji s aliyan ve divt ku mirov w doz bne ser ziman. Kurd, hate nahaka di apemenya xwe de ku km j b, hinek w hanna li ser ziman. L ew hanna li ser ziman, ten mirov kar bne ser ziman bje ku ya ji aliy kurdan ve ya. L ya ku ji aliy firansa ve mirov w bne ser ziman j, heya. Di deme hanna li ser ziman ya ji aliy firansa ve ku ji hin aliyan ve j dih li ser ziman, ten ji aliy berjewendtiy ve dih li ser ziman. Ev al end ku ne xelat j b, mirov nikar bi temem w bi ten ser w bne ser ziman. Bi w doz re, hin aliyna ku mirov ji aliy pergal tgihiştina pergal ve bne ser ziman j hene. Firansa, wek t zann, welatek ku bi away pergala xwe ve weke ku t ser ziman "unter" a. Ji aliy v gotina untery ve j, divt ku mirov hinek li ser w diz biner w bne ser ziman. Firansa, weke ku bi doz re bi kurdan re şerek da dest p kirin. Ji ber ku tgihştin pergala kurdan ya ku kurdan bi tgihiştina xwe re pşxist raxista li berav, tgihiştina pergal ya unter j, da ber xwe kira ber nqaş de. Firansa, Bi doz nqaşn ku di derbar doz de di apemenya xwe de weke ku dide kirin, bi w re, dike dixwez ku v aliy hebna pergala xwe ji nqaş derx. Ne li ser w re, l li ser hevalbend w tirk re ku away pergala w ya minaq ji xwe re esas girtya, dikeve nqaş de. Di asl xwe de divt ku mirov li doz ji v aliy ve j l biner bihizir.
      Doza kurdan ya ku li Firansa ku Syesetmedarn kurd tde tn darazandin, di asl xwe de, ku mirov bi av mjiy xwe l diner, mrov dibne ku weke ku ew j, d kete şer parastna pergala xwe de. Bi v yek re, mirov w dibne. Kurd, end di farq de na, ez w li ser nahaka ne hizirim, l bel ku mirov bi gotinek j b di vir de bi v xal ve girday ku bne ser ziman, mirov kar bibje ku kurdan pergala xwe ya ku bi tekoşna xwe ya azady re ku derxistina li hol, w ji bin ve ne ten rojhilat, w rojava j, weke ku ji nahaka de firansa bidest hejandin kir, w bi hejne bandra w l hebe. Ev dozn bi v reng ku dibin, hinek, di wan de hewldana xwestina serwerya li w bandr j ya. Divt ku mirov v yek j, her weha bi teybet bne ser ziman.
    Pergala kurdan ya ku hin bi hin derdikeve li hol reng xwe şan mirov dide, bi v reng ji s aliyan ve mirov kar ancamn w bne ser ziman. Bi pergala w re pergaln ku her weha bi tgihiştina xwe re d kirina ber guharandin de, pergaln ku d li ber w tgihiştin xwe kevn d hs dikin  her weha ew away w y ku d derdikeve li hol y ku d were fahm kirin a. Bi v yek re ji s aliyan ve mirov kar w bne ser ziman. Pergala Firansa, ev di droka xwe de deme komar ya syemin an j aramin dij. Bi away revizyonan ku nav reforman li wan dih kirin, ew demn bi v reng ku buhurandina, d di v deme w de bi van dozn weha re weke ku d ketya şer parastina xwe de. Bi v yek re, divt ku mirov v yek bne ser ziman, ku away Untery y ku ro tirkya j ji w hildaya esas girtya, bi v yek re ketya ber demeka xwe ya buhurn de. Bi v yek re, mirov kar bne ser ziman bne ku firansa, w bi i away bersiv bide w pşketin, d w dem w şan mirov bide. L ev away ku ew tde isrer dike, w ne awayek xilasy b. Divt ku ew j, bi v yek re w yek neke. ..
      Ku mirov li away w y unter biner, mirov kar bibje ku d ew away w ketya ber deme xwe ya buhurn de. Ew doza kurdan ya ku di v dem de li Firansa t dtin, divt ku mirov bi w re bne ser ziman ku doz, bi v yek re, ne ten bi tkoşna kurdan ya azady ve girday ya. Bi w re bi w tgihiştina w re j girday ya. Divt ku mirov v yek j, her weha bi teybet bne ser ziman. Bi v yek re, ji v doz, mirov fahm dike ku firansa, di ne fahmkirinaka w tgihiştin ya bi pergal de ya. Bi v yek re, ji aliy ve weke ku şerek daya dest p kirin. Ev doz, ji aliy firansa ve, weke şerek parastna away pergala xwe y w y bi w re ya. Bi v yek re, ez divt ku bjim, ku deme ku li w doz dinerm, dibnim ku weke ku firansa, şerek d bixwe bi xwe re d dide. Bi v yek re ya ku dih li berav ev yek bixwe ya. Pergal, bi revizyonan, w bi pşketina xwe re hate derek w her. L di prensibn w de ku perspektfe felsefk civaknas km b, w d ji aliy syes ve bi v reng ku ew dike, w bi w reng w bikeve şerek xwe y d xwe parastin de. Bi v yek re, divt ku mirov bne ser ziman ku firansa,  w bi v doz re demeka xwe ya komar ya aramin an j pncemn d w bidest jnkirin bike. ..
      Pergala kurdan, ya ku afir, bi temem ne li ser temen netewty ya. L di ahangek de bi hev re jyin, weke prensiba w ya pş ya. Away w y pşketin y hiyererşk j, weke ku ber nahaka bi 2 hezar 5 sadsal Zerdeşt han ser ziman, w bi kevneşopbn re w heyna xwe bide berdewam kirin. Di tgihiştina berdewam kirin de, w her dem ber ku li şn xwe hiştya li ser w re xwe bigihne rastiyn xwe yn dem. Bi v yek re, w rastya dem ya ku were jn kirin, weke ku serok gel kurd birez Ocalan han li ser ziman, di bi hev rebn hevd herkirin re w d bidest jnkirina xwe bij. Perspektifa w j, droka kurdistan ya ku bi pirrreng hatya jnkirin a. Pergal, bi hiyererşya xwe re ku li ser heyna xalk bidest meşn kir, w d dem bi dem karib bi prensb xwe biafirne. L ku ji ser tgihiştina hiyererşy re ku xwe gihanda hiyererşyek, d w di teherya xwe de xwe afirandina w d w zor bibe.
      Kurd, weke ku di demn xwe yn ber de kirin, di v dem de j, bi afirandina pergalya xwe ya dem de minaq in. Divt ku mirov v yek bibne. W pşketina wan, ji vir pde w hebe. Bi kevneşopya xwe re demn xwe yn ber dixwnin deme xwe ya n ya ku diafirnin. Heyna xwe ya civat xalk bi kevneşopya xwe re gihandina teheryaka ku di dem de karibin xwe bi w biafirnin. Bi v yek re, temen pşketina xwe d diafirnin. Pergalya kurdan ya dem, w bi reng xwe y ku derxista li hol, w bandra w li ser rojhilat j li ser rojava j, w hebe. Bi v yek re, mirov kar w bibne. Firansa ji du aliyn sereke ve, li ber w tgihiştina kurdan ya bi pergal xwe di zor de hs dike. Aliy pş, y ku w bi w tgihiştina w re were ser ziman a. Aliy duyemin j, ku w bi xate pşketina w re were ser ziman a. Di tgihiştina pergal ya ku ro kurd w bi pş dixin de, revizyonsm nn a. Prensbt heya. Bi v yek tgihiştin re guharandn didine ber tirkiy pergala w. Her tgihiştin dayna ku hatya dayn li ber tirkiy, Firansa j, ji bo xwe ji xwe re dixwne. Her bn guharinn ku di pergala tirk ya komara unter de bn, w Firansa j eleqeder bike. Ji ber v yek, Firansa j, weke ku xwe di w pvajoy de dibne. Dtina w ya xwe ya di w de, di asl xwe de ne xelat a j. L bel nzkatya w ya weke ya bi dozn weha re j, ten pdendya aqil tgihiştina pergala w radixe li berav. Divt ku mirov v yek j, her weha bi teybet bne ser ziman. V doza ku ro kurd tde li Firansa tn darazandin, di w de, di asl xwe de ev e ya ku dih darazandin. Bi v yek re, weke ku Firansa, li ber pşketin di şerek de b dih li beravn mirov.
    Ji aliyek dn ve j, mirov kar li w heyna unter ya ku doza w t kirin l biner. Bi hizratya dad, ji ban re li xwer rastkirina ku rvebern pergal dikin bi w dikin dixwezin ku guharandin bidine kirin, di demek de weke tgihiştinaka şoraşger dihat dtin. Ew dtina bi şoraşgert, ji deme şoraşa firansa ve heya. L di asl xwe de asta xwe ya dawy de ev tgihiştin, tgihiştinaka statqy ya. Bi bna tgihiştina pergal ya rvebery ya bi rvebirin re d ev rastya w weke kefe şr ya ku di deme kelna w de derdikeve li ser ry w dih dtin, d dih dtin. Şoraşger statqt, di w de di prensban de lev nekin. Wek ku Firansa di droka komara xwe dike, bi revizyonan, lbel lbel kar bibe. Ew j, ku revizyon, bi temen tgihiştina berjewndty bn j, d w dejenerebn pre were li hol. Farqa pşketina bi prensban ku w bibe ya ku w bi revizyonan ku w were kirin, di heyna bn nebna kevneşop teherya w de xwe dide li der. Revizyon, li ser tgihiştinaka bi pdend de pk tn dibin. Tehert j, tgihiştina w ya ku b, w di vir de di nzkatya ku l t kirin de bi girngya xwe re dih li hol li berav. ..
 

 


-----------    0o0-------------- 
 
 
     Di roja hilbijartin de j, ew hrşn li ser gel berdewam kirin. Di roja 12 heziren de di roja hilbijartin de bi dehan jin, zaro mrn kurd hatina birindar kirin. Di deme ku min ev nivs nivsand de, ku yek ji wan birindaran b, Hatce Idin ku jineka kurd ya kal a, ku di ancama ledana l de birindar bb ew rakiribbna nexweşxane, di derbar w de neya dawiy ku kete ajansan de mejiy w mirya. Hatice Idin, jineka kurd ya ku ji bo rmete hatib derb kirin b. Mirovn weke w, w hertim bi rmet di nav kurdan bn bi br hann.

 

28. 06.2011/Abdusamet Yigit

 

 Vegere Destpk......

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org