pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

Nivsn din yn Nivskar

Kon Reş

 

-Hemze Beg Miksi

-

-Li Qamişlo Yeksaliya Aram Dkran

 

-Kokirina Seyday Mele Nry Hesar

Kurtiyek Ji Jnengariya W

 

-Hec Msa Beg Xwt

1855 1928

 

 -Memdh Selm Beg Wan

-

-ilrojiya Mele Nriy Hesar Serdana Gora w.

 -Di 113 Saliya Rojnamegeriya Kurd De

-

-Hevpeyvn bi nivskar Helbestvan Kon Reş re

-Qamişlo Camiya Qasimo

-Danasna Du Pirtkn

Cizra Binxet Şxn Oldariya Misilmantiy

- 29 -

Kon Reş

 

   Dema ku Şx Maşq Xiznew hat revandin kuştin, Qamişlo bi byera kuştina w a trajd re li hev ket hat hejandin. Hing kur min y bik Celadet (Mro), ji min pirs: Yab! Şx Maşk k b?! Min l vegerand, ji mala şx Ehmed Xiznew b.. Got: Mala Şx Ehmed Xiznew k ne..?! Di vir de ez mam sekin min ji xwe pirs, ima ez na xeprim nivsek li dor şxn Cizr mala şx Ehmed Xiznew berhev nakim..?

   Ber j, min di brannn xwe yn zaroktiy de li gund Doda, hin nivs li dor v yek nivsandibn misilmantiya Dodayan anb ziman. Vca ji w nivsandin ez dest p bikim.

   Di w bikaniya min a gund Doda de, li gor misilmantiya Dodayan, bandora s şxn oltiya misilmaniy li wan heb, anku her beşek ji Dodayan murdn şxek bn. Hin ji wan murdn Şx Behyedn bn. Behyedn biray şx Xalid Zla b, y ku pişt komkujiya geliy Zla, Kemalstan ew sirgn Anadola rojava kirin, hing ji near, hin zarokn w ev biray w şx Behyedn Binxet bn. Destpk, şx Behyedn hat Amd, Hazd daw li Doda mizgeft tekiyek avakir dergeh tobe tewac vekir.. Murdn w bi pirran Mehcir Miqriyn Doda bn, di gel xelk gundn Gundik, Tilkf Oliya bn. Xelfey w li Doda Xell Hec b, li Gundik Ferhan eleb b li Oliya j zzeddn b.. Beşek j murdn Seyday Hec Msa bn, y ku tek, hicrik paytexta w li gund (Sha Mivred) b, dor 35 km başr Doda dikeve. Dikarim bibjim ku malbata min bi tevay murdn Seyday Hec Msa bn, di gel xelkn gund Sada. Dodayn may bi pirran murdn mala Şx Ehmed Xiznew bn, yn ku paytext Tekiya wan li gund (Til Marf) b, dor 60 km li rojava başr Doda dikeve.. Jixwe hin di gund de hebn hay bay wan ji misilmantiy qet neb.

   Her vara n hin ji murdn van şxan ji bo tobe tewac xwe kar dikirin din cem şxn xwe. Her murdn Seyday Hec Msa bn, Hec Derwş serkşiya wan dikir- Hec Derwş pismam bav min b- bi pyat an bi ker qantiran ji Doda din ta bi Sha Mivred. Şevek diman adin roj dizvirn.. Her murdn mala şx Ehmed Xiznew bn, melay gund serkşiya wan dikir, ew j bi pyat an bi ker qantiran an bi ereban din Tilmarf, hin caran din Qamişlo tevl kerwan sofiyn mala şx dibn bi wan re din.. Jixwe ta ku şx Behyeddn li Doda b, murdn w dihatin Doda, l pişt ku Amd, cam tekiya xwe l avakir, murdn w her n ji Doda gundn derdor ji bo tobe tewac din Amd.. Dema ku murd ji mala şx dizvirn, nan Tiberk ji me re tann. D bav me, ew nan didan me ji me re digotin bixwin (Tiberka mala Şx e). Tev hişkbna w nan, ew nan li ber dil me zarokan nerm xweş b..

   Gelek caran li ser bndern gund an di odeyan de murdn her s şxan diketin qirika hev din de, hev aciz dikirin.. Her yek rast duristiya şx xwe digot, her yek pesn şx xwe dida.. Me fam nedikir ima şer hev dikin her yek pesn şx xwe did.. Tev ku şx tevan misilman in tev wek hev yek nimj dikin wek hev yek rojiy digirin Xweda li cem tevan yek e pxember, Mihemed e..?!

   Xweş li bra min e, dema ku mele Xell ji gund Nf melay Doda b, hing dor 13/14 feqeyn w hebn. W ji wan re digot Suxte, ew Suxte an Feqe li mizgeft radizan. Mele Xell ew fr neh, serif, tefsr, mitiq, heds, tefsr beyan dikirin.. Wan feqeyan di bihar de li ser bndern gund dixwendin, şopa n hatina wan di nav gha de wek şivlek xuya dikir.. Hin ji wan Feqeyan ji herma Aliyan, hin ji a Aştan hin ji Serxet Serheda bn.. Xwarina wan li ser gundiyan b, nav xwarina wan Tayn b gelek caran, nexasim vara n wan feqeyan palte digerandin qesde digotin, palteyn wan wek reqsa hriz bn.

   Di wan salan de j gelek caran Babaderwş dihatin gund, qewil digotin, li erbana dixistin, di ber re j Xelle li hev dixistin davtin ber hev. Me zarokan j dida pey wan, bi dv wan de li gund digeriyan, me li wan temaşe dikir me j wek wan digot em bi hev dikeniyan.. Ew Babaderwş bi keran dihatin, geh cot bn, geh s kes ar kes bn. Babaderwş bi rh şaşik bn, şaşikn ser wan zer b her yek ji wan trek bi bejna w ve daliqand b. Gelek caran di navtara gund de li erbanan xellan dixistin, gundiyan j, her malek li gor dewlimendiya xwe tebsk savar, nsk an ard ji wan re dibirin berdidan tr wan.. Gelek caran j hin Seyid li ser keran dihatin gund, bi rih bn, şaşika ser wan kesik b, xiştek dirj ser tj di dest wan de b, em ji xişta wan ditirsyan.. Ew Seyid mal bi mal digeriyan, gundiyan j xr bi wan dikirin, her pere nebn, ard savar didan wan.. Mezinan ji hev re digotin; Xocay Xizir xwe dike reng kesm yek ji van Seyidan mal bi mal digere, li hal rewşa milet temaşe dike.. l nay naskirin. Bi ten ku mirov tiliyn dest w bigivşe, eger b hest tev nermik bin, ew Xoc Xizire, Xoc Xizir tiliyn dest w tev nermikin, hest di wan de nne y ku w nas bike, i j bixwaze, daxwazn w pktne..

   Carek gundiyek me ji Doda die gund Xerbkort, di navbera herd gundan de newalek kr bi nav newala Ademo heye. W gundiy ji zilamn gund re digot; ta ku ez giham bin newala Ademo ez ji hawhaw ve ketim min kes ne bi rde li dor xwe nedt. Ji westandin min xwe da keviya r, rnştim min qutiya xwe vekir ku ixareyek ji xwe re bipim, ji nişka ve min sehkir ku yek ji min re dibje Elselamueleykum.. Li paş xwe zvirm min dt, ku yek Seyid e, bi şaşik ciba xwe y kesik li paş min, ji kera xwe dadikeve.. Hema dicde min qutiya xwe girt, rabm ser xwe lvegerand: Wey eleykumelselam we rehmetullah we berekatih.. ez bi ber ve m, min dest xwe dirj dest w kir di dil xwe de got Xwed wekle ev Xoc Xizir e.. Va min ew li v ol zeftkir, ez feqr reben im, ez daxwazn xwe j bikim.. L ber ku ez daxwazan j bikim, min di dil xwe de got, ka ez dest w biguvşim, eger tiliyn w b hest nermik bin, ew Xoc Xizir e, ez w bernadim.. wiha min dest xwe ber bi dest w ve dirj kir, w j dest xwe ber bi y min ve an, l hema w ser tiliyn xwe ghandin tilyn min bixar dest xwe kişand, r neda ku ez tiliyn dest w biguvşim.. Bi w kişandina dest w re, min jre got: Ev tu ne Xoc Xizir b..?! W li min vegerand got: na.. Min naskir ku ewe ne Xic Xizire, min j di derhal de l vegeran: Bi s telaqan tu ne Xoc Xizir.. Ji wer w gumana ji min re ke ku ew Xoc Xizir e. Er di w heyam de min naskir ku Babaderwş Seyid j bi misilmantiyek xurt ve girday ne.

*          *          *

   Pişt hilweşandina mperatoriya Osman guhertina w bi Cimhuriya Kemal di sala 1923 an de bi taybet pişt serhildana şx Sed Palo di sala 1925 an de bidarvekirina w her 47 şx axayn Kurdan yn pre, Kemalistan bi hovt ber xwe dan şx axayn Kurdan yn may; Ji ber ve, girtin, kuştin sirgn Anadola rojava kirin pre j tev tek, hicrik dibistann ol yn wan şxan girtin.. Vca, ew şx ronakbrn ku ji ber dest Kemalstan filitn jiyana wan di metirsiy deb, ji near Kurdistana bakur li paş xwe hiştin ber xwe dan nav Kurdn Binxet bi taybet bajar Amd y ku ji kevntirn bajar Cizr ye bajar Qamişlo y ku n hatib avakirin. Ev herdu bajar Beriya Mrdn ji sed salan ve bi bajar Mrdn ve girday bn. W hing Binxet di bin desthilatdariya Franszan de b. Vca gelekan ji şx, mele, zanyar, rewşenbr axayn Kurdan xwe li bajar gundn Beriya Mrdn girtin br baweriyn xwe wek ku dixwestin berdewam kirin; Mizgeft, tek hicrik avakirin. Ji kesn ku hatin bajar Amd tevl Şx Ehmed mala Bav Kal, bira, zarok pismamn w bn, Şx Ehmed Kesk (Şx Ehmed Qadir), y ku di sala 1860 de li Kurdistana bakur, wlayeta Mrdn, gund Dar bye. Bi fermana şx, mela axayn Kurdan re hatiye bajar Amd, mizgeft l avakiriye daw di sala 1954 an de li Amd ye ber dilovaniya Xwed ew di goristana Amd de hatiye veşartin. Seyday mezin Ubdellah Seyda; ku yek ji damezrner dibistann ol yn pş ye di Amd de, gelekan li ber dest w xwendiye ku yek ji wan seyday Cegerxwn bixwe ye.. Ew bi koka xwe ji Kurdistana bakur, xelkn Hzan ye, di pey re, kur w Seyday Fethillah cih bav xwe girtiye. Şx Başr Hamid kur w Qutbeddn Hamid; ew j ji Mrdn daketine Amd tde şxitiya xwe kirine, Şx Mihemed Sedeqe.. ji rewşenbran yn ku hatine Amd; Qedr Can, Cegerxwn, Reşd kurd, Elyas Efend.. Her wiha gelek ji Şx, mele rewşenbrn herma Botan devern din j di rka Eyndwer Nisbn re derbas sriy Qamişlo bne wek; Şx Evdulrehman Garis, Mele Ehmed Ziving, Mele Ebdulselam Nac, Mele Ehmed Palo, Mele Ehmed Nam, Mele Tahir, Mele Nriy Hesar, Mele Ebdulqids Ceml Seyda, Mele Mihemed Mele Reşd..

 

Şx Mehmd Kal: Ji mala Bb ye, mala Bb ji malbatn her kevnarin di wlayeta Mrdn de. Pişt ku snor hatiye dann, ew j bn du baş, beşek li Serxet yek li Binxet. Yn Binxet serok wan şx Mehmd Kal b, paytexta w li gund Gaguriy ye end gundn wan yn din j hene, Gaguriy dor 25 km başr Derbasiy dikeve. şx Mehmd Kal di sala 1868 an bye di sala 1961 de li gund Gaguriy ye ber dilovaniya Xwed l hatiye veşartin. Niha kur w Hemd Kal seroketiya malbata Kal dike. Dibjin Seyidin.. Di nav gel de cih rzgirtin ne..

Şx Mehmd Qere Qoy: bi koka xwe ji gund Qere Qoy, qeza Varto, wlayeta Mş ye. Ew di sala 1870 de li gund Qere Qoy bib, xwendina xwe a oltiy wek tevay oldarn devera Mş di hicrik dibistann ol de xwendib.. pişt serhildana şx Sed Efend, fermanl bye hatiye gundn derdor bajar Mrdn di sala 1931 de Binxet bye, hatiye gund Tilln. Ber ku Derbasiy ava bibe. Niha gund Tilln, di rex Derbasiy de ye. Li wir mizgeft hicrka Feqeyan ava kiriye li gor rika Neqişbend misilmant belav kiriye. Di sala 1952 an de li Şam koa daw kiriye di goristana şx Xalid Neqişbend, di beşek taybet de ku bo w malbata w hatiye terxankirin, hatiye veşartin.

Şx Mihemed ssa: Kur Şx Mehmd Qere Koy ye, di sala 1924 an de li gund Qere Koy bye, pişt serhildana Şx Sed Kal bi diya xwe re hatiye girtin.. Di bikaniya xwe de li ber dest bav xwe xwendiye bi giyan kurdperweriy hatiye xwedkirin bi bav xwe re hatiye gundn beriya Mrdn Binxet Sriy bye. Li Binxet dema ku av bi welatparzn kurdan wek Mr Celadet Bedirxan, Hesen Kurd, Osman Sebr..dikeve Kurdewariya w gurrtir dibe.. Ber ku Part Demokrat Kurd li Sriy damezirnin, w, li gund Gir Kund mizgeft hicrikek bo feqan ava kirib wek bav xwe rka Neqişbendiy dimeşand. Gir Kund dor 15 km başr Derbasiy dikeve, dor 20 feqe an suxteyn w hebn, ew fr serif, tefsr, mintiq, heds beyan dikirin wiha nifşek mezin ji melayn Kurdperwer ji ber dest w hatine der..

Di gel ku Şx Mihemed ssa zanyarek ol b wiha j tekoşer siyasetmedarek kurd y bi rmet b, di sala 1957 an de, yek b ji damezrnern P.D.K.S (Alpart) di sriy de. Di ber v partiy de gelek eş ziyan dtine.. Şx Mihemed ssa di roja 31.05.2001 de li bajar Hesek cye ber dilovaniya Xwed, li gor wesyeta w, zarokn w, term w rakirin Şam ew di rex bav w Şx Memd Qere Qoy de veşartin.

Yada Hazd (Şxa Yad): Dibjin; jina şx Mihemed b ji şxn Serheda, pişt kuştina mr w şx Mihemed, ew binxet bib li gund Hazda mala Cimea, şxitiya xwe dikir.. Hazd, nzk Amd ye. S kurn w hebn ji wan re digotin; Şx Omer, şx Xetb şx Dawud..

Seyday Hec Msa: Ji şxn rika Neqişbend yn naskir ye, bi koka xwe ji malbata Seyidn Bcirman ye, destpk wek xelf Şx Ehmed Xiznew melet li gundn beriya Mrdn kiriye, paş ji ber hin probleman di navbera w mala Şx Ehmed de, w bi tena xwe rika Neqişbend ji gund Sha Mivred belav kiriye murd sofiyn w bi pirrbn bne. Ew di sala 1883 an de li Kurdistana bakur bye di 13 sibata 1963 an de li gund xwe Sha Mivred koa daw kiriye l hatiye veşartin. Seyday Hec Msa ji şxn Kurdperwer bn.

Şx brahm Heq: Ji şxn rika Neqişbend yn naskir ye. Ew kur şx Hisn Basret e. Bav baprn w şxn mrekn Botan bn. Paytexta wan li Kurdistana bakur, herma Botan gund Basret b. Şx brahm Heq, di sala 1893 an de li Basret bye, pişt serhildana Şx Sed, ew j wek gelek şxn Kurdan ji Kurdistana bakur mehcir bye ye raq, gund Til Eb Zahir, li ser perav em Dicle kur w şx dnan li wir bye. Paş di sala 1937 an de hatiye Binxet, gund Hilwa, li wir mizgeft tekiya xwe ava kiriye. Şx Şx brahm Heq di sala 1963 an de li Hilwa ye ber dilovaniya Xwed li l hatiye veşartin. Di pey re kurn w şopa w berdewam kirine, ji wan Şx dnan Heq, y ku di sala 1931 de li raq, gund Til Eb Zahir bye, xwendina xwe di zankoya Ezher de li Misr bi daw aniye hj li ser şopa bav baprn xwe dimeşe.

Seyday Mele brahm Sof Evdo y Tinat: Bi nav şx brahm Tilşir j t naskirin. W j li Tilşira Aşta hicrik ava kirib, dor 34 feqeyn w, ji gelek cihn Kurdistan hebn. Ew li ser rka Neqişbend diliviya, pwendiyn w btir bi mal şx brahm Heq re xweş bn. Seyday Mele brahm, di sala 1885 an de li Kurdistana bakur hatib dinay, di sala 1956 an de li Qamişlo ye ber dilovaniya Xwed li goristana Qidr Beg hatiye veşartin.

Şx Reşd Drşew: Şx Reşd Mihemed Nriy Drşew di sala 1897 an de li herma Botan, gund Şax, ku seyrangeha mren Botan b bye. Di gelek dibistann ol yn herma Botan bajar Msil de xwendiye. Pişt serhildana şx Sed fermana şxan, ji near herma Botan li paş xwe hiştiye di Eyndwer re derbas sriy, qeza Drik, gund Rimlana Şx bye bye ji akinciyn w. ji gund Rimlana Şx, şxitiya xwe di herma deşta Hesinan, Koern Mran Aliyan kiriye; problemn xelk areser kirine, mizgeft ava kirine xr xweşiya xelk xwestiye. Di sala 1976 an de ye ber dilovaniya Xwed ew gund w Rimlana Şx, di goristana ku taybet bo w hatiye kirin di bareş gund de hatiye veşartin. Niha kur w Şx Mihemed Nr şopa w dimeşne.

Dibjin ku di sala 1961 de berpirsyarn parzgeha Hesek civnek piştgiriy bo rjma Abdulkerm Qasim dij şoreşa Barzaniy nemir li gund Rimlana Paş pk anne, di w civne de ji şx Reşd Drşew xwestine ku gotinek di v biwer de bibje.. Şx wiha gotiye: Ez wek Xwed pxember gotiye bibjim; Eger du beş ji misilmanan şer bikin, wan li hev bnin, eger y xurt zalim, lihevhatin nexwaze zulma xwe nesekinne, li rex y mezlm bisekinin.. Mele Mustefa ne hinkf hikmeta raq ye, ew y mezlme.. gelek caran j di nav mele, sof murdn xwe de wiha digot: (He li qewmiya xwe nepirse, bela ji mana xwe bitirse).

 

Şx Ehmed Xiznew: Ew damezrner malbata Xiznew ya bi nav deng e pşeng rika Neqişbendiye di nav kurdn sriy de. Bi koka xwe ji eşra Elka (Elreşka) Kurdn Binxet ye. Nav bav w mele Murad b, ew di sala  1887 de li gund Xizna a Binxet bye xwe bi gund xwe Xizna daye naskirin. Xwendina xwe li gelek deveran li Nrşn, cem şx mezin (Hizret) xwendiye, paş vegerya ye gund xwe Xizna. Li Xizna, cam, tek hicrikn feqan avakirine berpirsyariya rika Neqişbend hilgirtiye ser miln xwe belav kiriye.

   Di saln pişt serhildana şx Sede de, gund Xizna, bib navend ji şx, mela, feqr hejarn ku ji ber zul zora Kemalstan direviyan, hing piraniya wan xwe li gund Xizna şx Ehmed Xiznew digirtin.. Her wiha di eyn wan salan de pwendiyn şx Ehmed bi axa welatparzn Kurdan yn ku ji gund Dugir kar xebat ji bo Xoybn şoreşa Ararat re dikirin, xweş b serwext birn kovann welatiy xwe yn Serxet b. Hin dibjin ku bib yek ji endamn Komela Xoybn j. Vca dema ku fransizan di havna 1930 de, li ser daxwaza hikumeta tirkiy welatparzn Kurdan yn ku endamn Komela Xoybn bn, sirgn Şam kirin, hing şx Ehmed end melayn w j, di roja 23.08.1930 de sirgn bajar Drazor kirin. Pişt plek ji sirgniy şx Ehmed a Drazor, hikumeta frans destra vegera w dan, bi şert li gund Xizna ne mne, dr snor tirkiy keve- Ev drbna ji ber snor, li ser daxwaza hikumeta tirkiy b. Hikumeta tirkiy ji şx Ehmed murdn w bitirs b- Vca divb şx Ehmed cihek din bo xwe bibjre, ew cih n gir (Til Beerr) b, y ku dor 30 km başr snor tirkiy dikeve. Şx Ehmed nav Gund ji Til Beerr bi Til Marf guhert careke din ji wir rika Neqişbendiy belav kir. L her bi nav şx Xizna ma naskir. Ta ku di adara 1950 de koa daw kir li Til Marf hat veşartin. Dibjin carek Cegerxwn Dr. Ehmed Nafiz Zaza kovara Hawar ji şx Ehmed re birine doza alkariy l kirine, şx Ehmed 700 lreyn w hing daye wan. B guman ez şx Ehmed Xiznew ji welatparzan dibnim. 

Ji xelfeyn şx Ehmed Xiznew:

   Szdeh xelfeyn şx Ehmed Xiznew hebn ew j ev bn: Şx Masm (kur şx Ehmed), Şx Mihemed Maşq (kur şx Masm, biraziy şx Hizret ji gund Nrşn / Tirkiye), Şx Mihemed Sedq (ji gund Papevank nzk Elcewaz ye/ Tirkiye), Seyday Hec Msa (ji gund Nicim, Tilfaris Siha Mivred), Şx Ebdulhekm (ji Adyeman, b xelfe li Menzil, Orfa/ Tirkiye), Seyday Mele Ehmed (miftiy Hesek xwediy gund Mift), Seyday Mele Ebdulletf (ji Amd), Seyday Mele Ebdulrizaq Hill (li gund Xalid), Seyday Mele Salih (li gund Mirk), Seyday Hec Hisn (ji gund Kertiwn/ Tirkiy), Seyday Mele Cind Bot (xelf şx b li Heleb Beyrt), Seyday Mele brahm (li gund Gir Siwr), Mele Mihemed Mele Reşd.

   Pişt mirina şx Ehmed, kur w Şx Masm (1915 - 1958), cih w digre ta ku ew j di sala 1958 an de die ber dilovaniya Xwed li Til Marf, di kleka bav xwe de t veşartin.

Di pey şx Masm re biray w Şx Elaeddn dibe Şx Til Marf bar rika Neqşebend dikeve ser miln w de wiha ta ku ew j di sala 1969 an de li Şam koa daw dike li Til Marf t veşartin.

Di pey Şx Elaeddn re biray w Şx zzeddn bi bar rika Neqşibend radibe. Şx zzeddn di sala 1925 an de li gund Xizna bye, di roja 31 trmeha 1992 an de koa daw kiriye, ew j li Til Marf di kleka bav birayn xwe de hatiye veşartin. 

Di sala 1966 an de end hikmeta sriy zor li Şx zzeddn kiriye ku beyannameyek belav bike tde bibje; şoreşa Barzan di rka kufr de ye dr dn slam ye, l şx zzeddn raz nebye wek wan nekiriye..

   Pişt mirina Şx zzeddn, Til Marf li hev dikeve, mala şx dibin du bend s bend.. Bendek şx Mihemed kur şx zzeddn, bendek şx Ebdulxen biray w bendek yn may.. Mal cah dibin problem di nav wan de.. Di w hing de rjm j dest xwe di nav wan de dirj dike.. Gundiyn Til Marf j bi pirbn dibin Komunist Bees şer mala şx dikin.. Hikumet j pişta hina digire dij hina.. Şx zzeddn j di wesyeta xwe de kur xwe Şx Mihemed wek xelfe li pey xwe bi nav dike, Şx Ebdulxen raz neb, xwe ji biraziy xwe heqtir dibne.. daw ji Til Marf bardike die gund Xizna, bal mala Xeyda ji wir şopa bav xwe şx Ehmed dimeşe, l di cemaweriya xwe de lawaz e. Bguman dest emiyet di jihevketina mala şx Ehmed Xiznew de mezin b.

   Şx Mihemed di sala 1949 an li Til Marf bye, di roja 22 riya pşn 2005 an de li Sidiya Ereb, di rdanek trafk de koa daw kiriye. Di w rdaw de diya w, jina w, ke kur w j pre ne berdilovaniya Xwed. Bi kokirina şx Mihemd re, kur w şx Mihemed Mtaa cih w girtiye wiha ji sala 2005 an virde Şx Mihemed Mutaa kur şx Mihemed kur şx zzeddn şopa şx Ehmed ji gundek di rex Til Bder de bi nav Til Erfan dimeşne..

wiha ew pilana Mihemed Teleb Hilal pk hat niha Til Marf di ser guhan re hatiye avtin, bi ten ew end gorn mala şx li Til Marf mane. Mirov dikare bibje ku ew festvaln cemawer, hevdtinn mele, sof murdn ku ji Serxet Binxet hev din li Til Marf didtin d nema ne..

Hjaye gotin, di sala 1962 an de dema Mihemed Teleb Hilal serok emniyeta parzgeha Cizr b, w di w sal de pirtkek bi nav (Xwedinek di parzgeha Cizr de di war yasay, civak siyas de), derxist. Ev şovnist nijadperest ereb di v pirtka xwe de 12 bend bo bişaftin, erebkirin nemana kurdan, hejmartine, benda şeşan taybet bi hilann nemana Şxn Kurda ye ji Cizr, dema dibje:

(6 Nav şxtiy ji ser şxn Kurdan rakin hin şxn ereb, ji hermn ereban bnin nav hermn Kurdan da şxtiya xwe di nav Kurdan de bikar bnin).

   Bel, ji w hing ve yn wek Mihemed Teleb Hilal hevaln w, şxn Kurdan bi tavay mala şx Ehmed Xiznew bi taybet wek kelem di nav avn xwe de didtin.. Beşek mezin ji hebna Kurdan di sriy de, di hebna şxn wan de didtin bi hewildanbn ku Kurdan di Cizr de nehlin. Ji ber ku mala Şx Ehmed Xiznew xweş nşan b ji hebna Kurdan re, nexasim ku bi rka wan Kurdn Serxet Binxet hev din li Til Marf didtin wiha pwendiyn wan bi hev re berdewam dibn.. Er ji w hing ve, bi hewildanbn ku mala şx Ehmed nema bikin, ta ku v paşiy di rka dubend sbendiya ku ket nav wan de piştgiriya wan ji bendek re li ser hesab benda din, mala şx ji hev belawela tarmar kirin wek ku Teleb Hilal dixwest, ew dr Kurdan kirin di Til Bder Til Erfan re derxistin..

Şx şehd Mihemed Maşq Xiznew: Şx Maşq di saln xwe yn daw de tekoşerek kurd b, wek oldarek misilman bervedr di ber gel xwe y Kurd di sriy de dikir, bi hewildan b ku zulm zora rjm a ku li ser gel w dihat meşandin nemne.. Ew kur Şx zzeddn e, di roja 25.01.1957 an de li Til Marf hatib dinyay, di roja 10 gulana 2005 an de li Şam hat revandin nebed b.. Di roja 1 Hezrana 2005 an term w, li Drazor dane malbata w.. Ew di goristana Qidur Beg de li Qamişlo hatiye veşartin.

   Hjaye gotin ku di wan deman de, gelek melayn rewşenbr siyasetmedar hebn wek: Mele Şxms Hesen (Cegerxwn), Mele Şxms Qerqat, Mele Şxms Şx, Mele Şehmo, Mele Eliy Topiz.. Hem j di gelek gundn beriya Mrdn melayn navdar bi nav deng hebn, feqe li ber destn wan fr ilm zann dibn dibn melayn 12 ilm, wek nimne; Mele Remezan Berzenc li gund Cimay Mele Ysiv St li gund Girdwan..

   Hem j hjaye gotin; sebaret Kurdn me yn bi ola xwe zid ne, ku di w heyam de, gelek şx, Qewal Feqrn wan li Cizr hebn, mirov dikare nav Şx Nasir Mrza, bav şx Meqbl li gund Otilce di pşiya gişan de bne ziman nav Feqr His li gund Til Xatnk di pey re.

 

Kon Reş

Qamişlo, 22.09.2011

   

Kon Reş

 

Vegere Destpk

  Kon Reş

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org