pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

Nivsn din yn Nivskar!

Hayder Diljen

 

 

 

 

 

 

 

Vegere destpk

Di siyaseta Swd de jineke kurd

 

Me Hediye Guzel li Parlementoya Swd, di odeya w ya xebat de ziyaret kir li ser jiyana w, li ser serdana w ya Amed, rewşa zarok siyasetmedarn kurd n girt hevpeyvnek kir. Her wiha hn di v hevpeyvn de ji Konyay heta parlamentoya Swd sefera pşketina keeke kurd a ji dayik bavek nexwend bixwnin.
26/08/2010

HAYDAR DILJEN

Me Hediye Guzel li Parlementoya Swd, di odeya w ya xebat de ziyaret kir li ser jiyana w, li ser serdana w ya Amed, rewşa zarok siyasetmedarn kurd n girt hevpeyvnek kir. Her wiha hn di v hevpeyvn de ji Konyay heta parlamentoya Swd sefera pşketina keeke kurd a ji dayik bavek nexwend bixwnin.   

Xebata te ya di nav Partiya ep de keng dest p kir?
Min di nav rxistina Partiya ep a ciwanan ku nav w Ciwann ep e de sest bi siyaset kir. Pişt  Lars Ohly di sala 2004an de b serok partiy ez j bm midra nivsgeha w. car kar min b wek sekretera gişt ya apemeniy. Niha ez berpirsiyara gişt ya ragihandin ya partiy me.Her wiha ez niha li Herma Stockholm, di rza heştan de, namzeta partiy ya ji bo parlementoy me.

Tu bi şeş zimanan dizan. Tu by rojnamevan, zanyara siyaset, şwirmenda serok partiya ep ku niha di parlementoya Swd de koma xwe heye, tu by berdevka partiy ya apemeniy, berpirsiyara gişt ya ragihandin niha j tu namzeta parlementoy y. Gelo ev hz ji ku t?
Dema ku ez hn zarok bm, kurdn Konyay pir ne siyas bn. Ew zilma ku li ser kurdan, li Amed cihn din dib me nedidt. Li Konyay j em kurd bn, me bi kurd diaxiv, l zilmeke diyar li ser me tuneb. Dema ku ez li li Swd li naveya Ftyay, di nav kurdn ji herm hatibn de mam min rewşa wan ya xirab dt. Min got, ez jiyaneka weha naxwazim. Ez v senaryoy naxwazim, div li pş min senaryoyeke din hebe ku ez bikaribim ji bo van zarokan van kean tiştek bikim.

Em niha bi serdana te ya Amed berdewam bikin. Tu v havn cara pş bi delegasyoneka Partiya ep re y Amed. Wney Amed y ku di xeyaln te de b y ku te li wir dt iqas li hev hatin?
Ez ber carek bm Drsim, wek din ez nebm Kurdistan. Ev cara pş b ku min Amed didt. Ser min tevlihev b. L ev tevlihev di war erniy (poztf) de b. Ber ku ez m Amed, min digot qey li wir mirov pasf in, ne pşbn in, tirsonek in, b rxistin in, b struktur in. L dema ku ez m Amed wek ku ez ji dery Kurdistan re derbas bibim. Her kes kfxweş e, mirov dibne ji bo mafn xwe awan xebat dikin, awan aktf in, awan li her der kurd heye, kurd bi xwe metropoleke mezin bi r ve dibin, bi rvebirn bajr re mirov bi kurd dipeyive.

Baş e, tu v yek bi i ve gir did?
Ber her tişt kfa min bi v yek hat. Ev yek girday jixwe xwedderketin ye. Gelek zilm dtine. Naxwazin ev zilm berdewam bibe. Ew dizanin, ku ew v tkoşna xwe berdewam nekin, d tiştek bi dest nexnin. Ev ji bo min b suprzek gelek mezin pozitf. V rewşa Amed ez wek kurdek bi hztir kirim.

Te bi delegasyoneka partiya xwe re li Amed li ser rewşa zarokn girt siyasetmedarn kurd lkoln kir. Pişt ku hn vegeriyan we li ser van pirsan li Swd i xebat kir?
Em dema hatin me ji medyaya Swd re agahdar şand. Di v agahdariy de me behsa rewş kir; me k dtin, wan i got me avdriyn xwe nivsn. Me raporek amade kiriye. Em niha ji bo rewşa zarokan konfernsek amade dikin. Em v rapor hem di konferans de bidin nasn hem j ji saz kesn ku me li Amed ziyaret kirin re bişnin. Pişt ku parlemento vebe, em pirsa Vedat Kurşun bnin rojeva parlementoy.

Li Amed we gelek serdan pk ann, serdana ku her pirtir tesr li te kir kjan b?
Ku tu ji min bipirs, km-zde, hem serdanan tesr li min kir. L du serdanan pirtir tesr li min kir. Yek ji wan serdana redaksyona rojnameya Azadiya Welat b. Em li rojnamey geriyan. Me bi rvebir xebatkarn rojnamey re diyalogek gelek germ pk an me di salona wan a xwarin de bi wan re firavn j xwar.

Li Kurdistan, di gelek waran de kurd hn j qedexe ye. Xebata ku ji bo kurd t kirin i bandor li te kir?
end sal ber dewlet got niha kurd serbest e. Gelek rayedarn tirk rojnameyn wan got kurd azad e, l kurd guh nadin ziman xwe, ji bo kurd li ba kurdan hews tune. Ev wek şelmaqek ku li ry kurdan bikeve.
Min li Amed dt, gelek kurdn ku li kolann Amed bi tirk dipeyivin j dizanibn ku ji bo nasnameya kurdan, ji bo tkoşna ji bo mafn kurdan kurd iqas girng e. Me Medya Ormek dt. Keeke 12 sal ku hevaln xwe yn pol dicivne kurd fr wan dike, bi kurd bi hev re dilzin, bi kurd stranan dibjin. Ev mnakeke berbiav a ji bo v hişmendiy ye. Ez bawer im, ew dizanin ji bo parastina nasnameya kurd, ziman iqas girng e.

Dema ku te bihst berpirsiyar rojnameya Azadiya Welat Vedat Kurşun bi 166 sal 6 mehan hatiye cezakirin, tu i fikir?
Ji bo min, Vedat Kurşun, Muharrem Erbey, Firat Anli girtiyn sembol in. Li gor dewlet tevgera wan dewlet tehdt kiriye. Lewma ew semboln bi hz in. Semboln tevgera demokrasiy ne. Bi cezayek weha rekor cezakirina Vedat Kurşun, ber her tişt tawanek li dij maf azadiya derbirna raman ye. Ew rojnamevan e ji bo peyva azad di zndan de ye. Div hem dinya v yek rreş bike.

Niha em werin ser xabata te ya di nav Patiya ep de. Te ima partiya ep hilbijart?
Ku hn li programa Partiya Xaperestn Demokrat ya Partiya ep binrin hn di v war de tekstn wekhev bibnin. Ji bo min ji program pirtir part di pratk de i dikin, girng e. Di her war de azadkirina jinan, pirsn jinan n yeksaniy piştgiriya navnetewey ji bo min pirsn her girng in. Mirov nikare bje, welatek me y azad nn e, div em ber ji bo azadiya welat bixebitin, paş li ser pirsn jinan mijl bibin. Loma tevgera ji bo areserkirina van pirsan beşeke girng a ji tevgera me ya ji bo welatek azad e. Ez Kurdistanek ku t de mafn jinan nayn pejirandin naxwazim.
Loma tevgera ji bo maf jinan div di her asta siyaset de xwed bandor be. Ez ji ber van pirsan ro di nav Partiya ep de siyaset dikim.Te ber ji min pirs b, kurd ima deng xwe bidin Partiya ep? Partiya ku ji bo pirsa kurd pirtir ji dil xebat dike Partiya ep e. Ku mirov kurd be, pirsa kurd ji bo mirov girng be. Bi awayek xwezay div mirov deng xwe bide Partiya ep.

Tu berdevka apemeniy ya Partiya ep ku koma wan di parlementoya Swd de heye. Cih kar te parlemento ye, ango dil siyaseta Swd ye tu gelek nz apemaniya Swd y. Tu d v derfet ji bo piştgiriya tevgera kurd awan bi kar tn?
Ez kesn din n ku peywendiya wan a rasterast bi kanaln medyay re heye, em dizanin ku medya awan dixebite. Ku tu li ser pirsek, li ser byerek daxuyaniyeke hişk ji medyay re bişn, ev daxuyan bala wan pir nakişne. L ku peywendiyn te yn takekes bi wan re hebin tu r bi r yan j bi telefon mal bi wan re danustandin bik, rewş t guhertin. Wek mnak: ku ez rojnamevanek/ ku li ser pirsn jngeh dinivse an bername dike nas bikim, dema ku li ser xirabkirina jngeha li Kurdistan tiştek biqewime, ez kanaln xwe yn ku min bi riya kar xwe y di Partiya ep de bi dest xistine bi kar tnim raste rast peywendiy bi w/w re datnim. Mnakek din: Ku pirsgirk di derbar zarokan de ye, ez bi Rxistina Parastina Zarokan re, bi Amnest re peywendiy datnim. Dema ku mirov di partiy de di cihek bilind de kar dike, mirov partiy j ji bo tiştn wiha bi kar tne.

Wek tu j dizan, niha li Kurdistan operasyonn leşker hene ku di van operasyonan de xweza j t wrankirin tu znd l naminin tn şewitandin. Mzna jngeh serbin hev dibe. Li hember v karesata li dij jngeh hn dixwazin i bikin?
Bi rast ev tişt li derve pir nay zann. Em muhtac agahiyn ku di v derbar de ji hevaln ku li vir li Kurdistan ne. Div faktayn di v derbar de bi belge ji me re werin, em j rnin planek bikin ku em van bi kjan kanalan awan bignin rojnamevanan. Mesela ji Azadiya Welat kesek dikare her roj neyn wiha ji me re bişne. Xem nake, bila bi kurd yan bi tirk be, em dikarin wergernin zimann din. Binrin, min li ser rewşa Vedat Kurşun tiştek nizanib. Dema ku em n Amed ez Li wir p hesiyam. Ez carinan difikirim ji xwe dipirsim,  gelo kurd propoganday bes ji bo kurdan dikin?
Ez ji axafina te mnakn ku te dan j fm dikim ku dplomasiya kurdan bi away ku t xwestin ne bi rxistin e. Ku keseka wek te rewşa Vedat Kurşun heta ku be Amed nebihstibe, k bihstiye? Dplomasiy kurd awan dikare baştir bibe?SPAN>
Ber her tişt rxistinn ku kurdan li welatn din avakirine rxistinn wan welatan xwed andn cih ne. Ber her tişt div kesn ku zimann biyan dizanin di xebata dplomasiy de nneratiya kurdan bikin. Ku mirov li Almanyay ye div nner tevger y Almanyay gelek baş alman bizanibe. Ku li Swd be div gelek baş bi swd bizanibe. Ku nner ziman bizanibin, dikarin bi medyaya wan welatan re peywendiyn baş deynin, dikarin kanaln rast bibnin ku xwe bigihnin saz awira gişt ya wan welatan, dikarin xebata lobiyeke baş bikin.
nabe ku tu behsa tiştn ku di sala 1923y de qewimne bik dem bikuj. Div tu bi awayek kurt ku t fmkirin pirsa xwe salox bid daxwazn xwe rz bik; tam wek ku Osman Baydemr dike. T bra te Baydemir awan kir? Pang pang pang! Rewş ev e, pşniyarn me ev in, em ji we van tiştan dixwazin. Div wiha be. Ku tu behsa krtern Kopenhag, bindestiya kurdan tiştn wiha bik encamek ji w hevdtin dernakeve, ima? Ji ber ku kesn ku tu bi wan re hevdtin dik ji ber ve wan tiştan dizanin. Tiştek din j heye div mirov bike. Div mirov peywendiyn xwe bi hevdtinek nehle.

Li Swd di partiyn din de j kurd hene. Di pirsa piştgiriya tevgera kurd de peywendiyn we bi hev re hene?
Bi away cih cih peywendiyn me hene. Wek mnak ji bo konferansan, ji bo nsiyatfn piştgiriy. L mixabin li Swd j gelek tişt bi siyaset geriyane. Bi taybet di v dema hilbijartin de. Hn dizanin di 19 lon de li Swd hilbijartin heye. Her kes dixwaze bandora xwe li ser hilbijran bike. Helbet ev yek ne tiştek sr e j. Ji ber ku gelek dengn kurdan hene. kurd dixwazin bandor li siyaseta Swd bikin. L ez bi kfxweş dixwazim ku namzetn kurd hn pirtir bin.

Tiştek din ku tu bixwaz bj, heye?
Bel tiştek heye. Ez dixwazim hevaln Azadiya Welat proz bikim. Ez bi wan serbilind im. Pişt ku min ew xebata wan dt ez niha xwe bi hztir hs dikim. Wan enerj da min.

Azadiya Welat hz da min

Dema ku min rojnameya Azadiya Welat kir destn xwe, hsir ketin avn min. Rojnameyek ku di war form kalteya ap ve ji yn tirk ne kmtir, l naverok bi ziman xwe bi kurd! Dtina Azadiya Welat ji xeyaln min j mezintir b. W dtin rewşek gelek hestyar li ba min peyda kir. Min li wir bi rojnamey re wneyek xwe kişand min got, ez bibim tkim nav aroveyek li mala xwe li diwar bikim ku bira her tim li ber avn min be.
Her wiha Azadiya Welat, xezneyeke b hempa ya drok ji me kurdan re dihle. Bifikire, tiştn ku ew niha dinivsin 10 saln din, 20 saln din zarokn me j bixwnin.

Rewşa jinn kurd

Te asta tevgera jinn kurd bandora wan a li ser siyaset awan dt? 
Asta wan a di tevgera siyas de gelek bilind e. Gelek aktf in, wrek in. Mirov vekir dibne ku di poltkaya kurd de bandora wan mezin e. Jinn kurd ne bes ji bo pirsn jinan xebat dikin, ew ji bo hem civak siyaset dikin. Wrek,  bi hz, alak. Jinn kurd dibjin, ez li vi rim, ez heme, div ez j tiştnan bjim. Tu mecbr guh xwe bid min.

Hediye Guzel k ye?

Hediye Guzel 33 sal ye, zewic ye, du zarokn w hene, ji Anatoliya Navn ji Konyay ye. Hediye li Swd hatiye dinyay. D bav w di sala 1964an de hatine Swd.
W li Swd du zanngeh xilas kirin. Yek ji wan Zanngeha Zanyariyn Siyas ye ya din j Rojnamevan ye.
Hediye Guzel şeş zimanan dizane berpirsiyara ragihandin ya Partiya ep a Swd ye. Partiya ep di parlementoya Swd de xwed kom ye. Ew di hilbijartinn Swd yn lon de namzeta parlementoy ye.

 Tbn:ev ddare di Rojnama A.Welat da hatye weshandin.

Vegere destpk

 

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org