pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

 

 Nivsn din yn Nivskar

Fad Span:

- 

 

Vegere Destpk

 

KEN DERSIM YN WENDAY

FAD SPAN                                                                                      Almaniya, 05.12.2010

 

 

Kurdistaniyn hja!

 

Ev demeke dre ez bi Kurd nanivsnm. Sedemn w pir al ne. Ji ber ku ez endam şaredariy me, ez niha di nava civaka Almanan de gelek alakim bi ziman Alman ji rojnamn Alman re gotaran li ser pirsa kobern li Almanya hin caran j li ser pirsa Kurdan dinivsm.

 

L ro (05.12.2010) byera ken Dersim yn wenday di saln 1937-1938-an de di Televzyona trt 6 de ez pir hejandim min xwest ez v hovtiya dewleta Tirk ku bi dest leşkern xwe ve li Dersim pk anne bi Kurd binim ziman, da ku Kurd li her der bi v byer bihesin. Bel em dizanin dewleta Tirk ti dem snorn maf merivan, mirovatiy nas nekiriye h j nas nake. L dema em bi guhn xwe ro dibhzin bi avn xwe j dbnin, ku di drok de karbidestn Tirk i anne ser Kurdan ev me zdetir xemgn dike, dişne birnn me krdike.

 

Mijar bye belgefilmek (dokmenter), ku ji aliy xanima nivskar derhner Nezahat Gundogan li ser ken Dersim yn wenday di saln 1937-1938an de hatiye amadekirin. Di encama lkolnek de heya niha 71 ken Dersim yn wenday hatine dtin di w belgeflm de bi hinekan re hevpeyvn hatiye kirin. D bavn keikan di p wendabna wan bi dehsalan li zarokn xwe geriyane xwe negihandine zarokn xwe. Bi saya v lkolna xanima Nezahat Gundogan ve pir xizimn wan keikan xwe gihandin merivn xwe.

 

Wek t zann, plana qetliyama Dersim bi dest Mustafa Kemal Ataturk (Kalik Tirkan) hatiye avtin bi dest w j ev plana bi ch hatiye kirin. Di encam de bi sedhezaran Kurdn Dersim di singyan re hatine derbaskirin, qetilkirin. Leşkern Tirk w dem ne ten Kurd di komkujiy re derbas kirine, herwisa bi nams şerefan Kurdan j lstine. Tew di ser de leşkern Tirk bi w bnamsiyn xwe ve bi sedan, belk bi hezaran ken Dersim yn ji 3 sal de bigire heya 15-16 sal j ji leşkern xwe re bi dest zor birine, kirine kole ew keikana bi xwe re birine rojavay Tirkiy. Leşkern Tirk him tecawiz wan keikan kirine him j bi dehsalan ew keikan di maln xwe de by ku bi wan perwerdeya dibistan bidin kirin, ji xwe re di nava mal de berdest wek xizmetkar bi kar anne. Ev belgeflma travma droka ken Dersim hovtiya Ataturk aniye ser Kurdan nşan dide.

 

Ataturk di 1925-an de di komkujiya li dij Kurdan di dema Şex Sed de j eyn plan bi kar aniye. W dem j pir ken Kurd li bakur Kurdistan hatine tecawiz kirin. Ji bo ku keikn Şx Sed neyn tecawizkirin ew diherin xwe diavjin ava Dijley xwe dixeniqnin. Ji wan keikn Şx Sed ya bik bi bedena xwe ya bik ditirse xwe navje nava av. Ew j ser xwe hildide dihere. diayek pir cid j heye l em nizann iqas rastiya w heye, l t gotin ku ew keika derbas Sriy dibe, mezin dibe paş li herma iyay Kurmnc sala 1993an wexer dike. Min ev byera ji mamoste Mistefa Reşd bihst. Mamoste bixwe j ji Efrn ye.

 

Esas Ataturk bi van kiryarn b nams xwestiye ji Kurdan re bibje, binrin em (Tirk) ne ten welat we Kurdistan dagrdikin, we di bin ling xwe de dipelixnin, herwisa bi şeref namsa Kurdan j dilzin.

Heger hinek j xret şerefa Kurdan hebe divt ti car van byern Ataturk, yn berya w yn di p w re ji br nekin di berxwe bidin welat xwe Kurdistan serbixwe bikin. Knga Kurdistan rizgar bibe, w hing namsa Kurdan j ji dest dagrker koledaran rizgar dibe.

 

Vegere Destpk

 

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org