pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

Nivsn din yn Nivskar, Hesen Husn deniz:

 -Div ser were temamkirin

-SALVEGERA ŞEHD MSA ANTER

-Boykot

Vegere destpk

 

ROMANGERIYA EWROPA KURD

 HESEN HUSEYN DENZ

 

T gotin ku di rojn 25-27 Mijdar de li Stenbol wjeger, romannivsr, akademisyen tn cem hev wek Parlamenta Nivskarn Ewropa li dar bixin w li ser rewş pirsgirkn wjeya Ewropay gengeşe bikin. Ev cara yekemn e ku hewildaneke wiha berfireh di v war de pk t. T gotin ku ji 27 welatan qas sed nivskar, rexnekar akademisyen werin cem hev. Nivskar S. Naipaul pşkşvaniy bike nivskar Yaşar Kemal j wek beşdar rmet t de cih bigre.

Gelo di v parlamenta were lidarxistin gengeşeyn werin lipşxistin de, w rewşa wjeya kurd j were ser zimn? Wjeger romannivsrn kurd n li Tirkiy li Welt dijn iqas ji v haydar in an t de cih bigrin, nay zann. L hv heye ku hinek ji wan sed kesan mijara pirsgirkn wjeya kurd j bnin ser zimn.

Wjeya kurd xwediy drokeke kevnare ye. Ger mirovah li ser xaka Kurdistan avn xwe li şaristaniy vekiribe, dest bi vegotin nvsandin kiribe, ne mumkun e ku kurd ji v bpar be. Ji xwe di ziman kurd de wjeya peyvk/devk pir li pş e. Km zde di her gund de dengbjek, stranbjek ango rokbjek heye. Ji xwe her dayikeke kurd rokbjeke xwezay ye. Di dengbjiya kurd de t zann ku hem ş azarn gel kurd tn ser zimn. i şer pevn kirine, i kf şah lidar xistine mirov dikare di v wjeya devk de bibne.

Tev pir pşdena wjeya devk, di ziman kurd de wjeya nivsk zde li pş neketiye. Di dema Fqiy Teyran, Ehmed Xan, Melay Cizr, Cegerxwn, Msa Anter de berhemn nivsk hatine hilberandin l ji sedemn bindestbna Kurdistan ev berhem qas t xwestin cih xwe di nava wjeya chan de negirtine. Ger Mem Zna Ehmed Xan ji Romeo Juliet a Şekspr ne kmtir be, ima tevahiya chan Şekspr berhema derxistiye dinase, l ima Ehmed Xan berhema derxistiye nanase?

Sedem, bindestbna Kurdistan ye p re dema welat blindest be, ziman j, and j, huner j b guman wje j blindest dimne.

Li Kurdistan bikaranna ziman kurd bi salan e qedexe ye. Zimanek qedexekir awa dikare wjeya xwe li pş bixe? Wje, t zann ku bi dtina nivs ve li pş ket gihişt roja me. Tişta t nivsandin ji nivşn din re b ku were guhertin dimne. Dikare were zdekirin xwe bigihne gelek mirovan gelek mirovn ji geln cuda. Ji bo v wjeya nivsk dikare welatek an kesek bi tevahiya chan bide nasn.

Dewleta tirk wek bandora xwe daniye ser her tişta kurdin, li ser wjeya kurd j bandoreke tund daniye arkeke reştar kişandiye ser. Ger nivsandin xwendina bi kurd were serbestkirin pş li wjeya kurd were vekirin, di hundir end deh salan de dikare wjeya tirk deh qat bibore. Di wjeya kurd de gelek materyaln bikaribin werin bikarann wjey xurt bikin hene. Ziman bi xwe xwediy dewlemendiyek naverokeke xwezay ye. Ziman kurd hza xwe ya naverok ji xwezay afirandina jiyan digre. Ji bo v dewlemend e.

Vegotina bi ziman kurd tam bijeke xweş dikare bide xwendekaran. Dikare bibe avzyeke şrn a diherike ser behra wjeya Ewropa. L ji  bo v div Ewropa bixwaze li rehn xwe lvegere. Ewropa bilindbn pşdena wjeya xwe ji hinava şaristaniya mirovahiy deraniye. Hinava şaristaniy j, xaka di navbera du eman de ye. Xaka di navbera Djle Firat de, bi hem xweşikbn dewlemendiya xwe ji mirovahiy re ji hem berhemn mirovahiy re dayikt kiriye. Di himbza v dayik de şrnahiya wjeya kurd hn j vaşart ye. Bes div zilmdar zordariya tirk ji ser ziman kurd b rakirin, w dem w bişkivna qurm dara Neoltk were dtin.

Bi v armanc ger bi nav `Wjeya Ewropa` kombnek dibe di v kombn de li ser wje romana 27 welatan t gengeşekirin ger wjeger akademisyenn van welatan reh wjeya xwe ji Kurdistan kurd qut hilgirin dest, w ev nebe komcivneke armancgir, bervaj w bibe ji rz. Div ev komcivn wjeya kurd j hilgire dest biryara azadberdana ziman kurd lipşxistina wjeya kurd bistne. awa ku fkiyn darek dizanin xweşikbn şrnbna xwe ji ava ji rehn di bin xak de tn distnin; div wjeya Ewropa j zanibe ku dewlemend xweşikbna xwe deyndar şaristaniya li ser xaka Mezopotamya li pş ketiye ye. W dem li pşketina wjeya kurd w ji bo wjeya Ewropa bibe xwneke n, bhneke n ya ku hz tam bij didey.

Hvdar im ku di  v komcivn de wjeya kurd ney jibrkirin.

HESEN HUSEYN DENZ

 

 

  

Vegere destpk

 

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org