pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

 

 Nivsn din yn Nivskar

Kakshar Oremar

- Seyd Riza Qaz Mihemed!

-Boykot Paşeroja Me!

 

 -Kurek dayikek!

 

Vegere Destpk

 

Şehd SEFKAN: Sembola Hunermendn Şoreşger ( 1960 1985)

 

Kakşar OREMAR

Email:kaksharoremar@gmail.com

 

Mirovheziya Semboln Jiyan

Dema em behsa mirovheziya kesek/ dikin, du tişt hene ku kesayetiya mirova radixin ber avan:

1. Dan-standin xisletn mirovahiy yn taybet.

2. Cesaret berpirsyartiya exlaq-wijdan ku kerameta mirovan dixemlne.

Kesn wiha ten ne yn xwe ne, belk bi fikir ramann xwe mal hem civaka cihana mezin in. Ew bi qas cihana mezin bi kar exlaq xwe jhat mezin in. Cihanbnya wan pir berfireh cesareta insanbna wan bye sedem ku mekteba demokrasy sal bi sal mezintir reng mukemeltir bixwe bigire. Wan bi ked xwna xwe hem ş elemn jiyan pejirandin, l qebul nekirin ku bihay insaniyet b xwar an j km bibe. Reş, sp, Ar, Sam, Tirk, Ereb, Ingilz, Kurd bi serhev da insan tev ji wan ra mna hev in. Du ji wan kesn ku ketin ser v rya proz, bo me mnakn drok ne: Prof. smal Beşk Dr. Şopenhauers ku yek ket pey xizmeta ji bo doza Kurdistan y din j ant xwe hilan ber xwe da welatn Afrka heya mirin ji feqr hejaran ra b dost, ş derdn wan j derman dikirin. Ew insann mukemel bn cihana ro ger heye bi xra wan li ser piya maye.

Di jiyana min da yek wiha rast min j hat ku armanca w ya her mezin guherandina zhniyeta civak b. Ev armanc j xwed felsefe cewherek kr b. Yan kirina şoreşeke hem al di Kurdistan hem chan da. Nav w Sefkan(Celal Ercan) b. Em demeke kurt bi hev ra bn, l di w dema kurt da min di xwndigeha w da dersn mezin standin.

 

Deng Jiyan...

Ji bo wan salan ku ewrek reş ji zulim zordariya dijimin esman Kurdistan bernedida, deng wan deng jiyan b. Ew ji hlek hunermend bn ji hla din j bi deng awazn xwe manfestoya şoreşeke n di nava nn civaka me da belav dikirin. Bihay kar xebata kesn weke şehd Sefkan, Mizgn, Hogir, iya, Serhed yn din ger bi v pvan b nirxandin, y baştir ji me re eşkere bibe. imk wan salan her tişt di jiyana Kurdan de n an j sava b. Li pey tkna serhildana Drsim cara yek b ku ciwann Kurd li dora hev kom bibn binş rxistineke bihz damezirandibn. Hereketa ku dixwest ji her alve pş bikeve civak bigherne. Wiha b ku em ro li Kurdistan encam an j destkeftn w şoreş teva dişoreşa zhniyet da dibnin. Keda şehdn qada huner wjeya Kurd di van guherandinan da pir. Ji bona w j ez kesn weke hunermend Sefkan wek Sembola hunermendn şoreşger dibnim.

 

Sefkan K B?

Şehd Sefkan(Celal Ercan) di sala 1960an li gund Laleş Şaxy ku girday bajar emşgezika wilayeta Drsim ye, hate din. Hing siyaseta asmlasyona komara Tirkiy bi hem hza xwe li bakur Kurdistan dihate meşandin. Di şertn wiha de Celal xwndina xwe li bajar Elezz bidaw tne. Ew ji zarotiy jr b hertim ji dayika xwe dipirs: day em ima bi ziman Tirk ders dixwnin?! Ma em Kurdin an Tirk?! Ew bi ramann wiha mezin b siyaseta nkar tunekirina Kurda z rya w ya paşeroj li pşber w vekirib. Yan di xortaniya xwe de bi hisn netewey mezin bib. Celal sala 1977an PKK nas dike li pey lkolneke berfireh dibe endam w rxistin. Hema hing di nava hevaln xwe yn şoreşger de hem saz ldixist hem j helbestn melodk dinivsin bi deng xwe y germ nerm distr. Carna j di ardwarn malan da ew li dora hev kom dibn Sefkan wiha diqriya:

Vaye PKK rab l / li deşt iya belav b

Kulkn welat sor bn / bilbil bi gula şabn....

Ev strana w ya her xweş b ku weke bay bihar li her der belav b z ket ser zar xelk. PKK b ev mizgniya mezin drok bi deng germ nerm Sefkan li ar hln Kurdistan belav b.

Sefkan heya sala 1980an wek kadroyek alak li bajarn Amed, Elezz Drsim hem xebatn huner dikirin hem j xebatn siyas didan meşandin.

 

Şwekar Hunermend

Sefkan şwekarek serket b li Kurdistan Ewropa rbergn gelek kast, rojname kovarn Kurd bi tilyn w dihatin xemladin. Ji ber ku li ser ziman Kurd zde şehreza neb piran bi ziman Tirk strann xweş diafirandin. Ha Gerla strana w ya her xweş bi ziman Titk ye ku heya roja ro j li ser zar xelk ye:

Ha gerilla, gerilla, gerilla / Cihanın umudu gerilla.

HA gerilla, gerilla, gerilla / Halkımın umudu gerilla.

 

Damezirandina Hunerkom

Pişt derbeya leşker ya 12 lon Sefkan welat Elmanya. Li wira di etmosfrek azadtir de bi evneke bdaw him kar siyas him j li ser kar xwe y huner sekin. Li ser serhildana Drsim di pey re j şweyn talankirina folklor hunera Kurd Sefkan xwed agahiyn baş b. Li Drsim w ji ziman pr kalan roka rastna tevkujiya sala 1938an bihstib. Ji ber w j ew bi zimanek bilind hisn tej ş elem wiha dibje:

Drsim dagi Drsim dagi / Derelerin kanla dolu

Ahin yerde kalmayacak / Başi duman Drsim dagi

 

W dixwest ji bo zindkirina w oqyanosa bbin xizmetek bike. Ji ber w j Sefkan li ser bingeha ku and wjeya Kurd b bipşxistin ryek li ber bay reş asmlasyona dewletn dagrker b girtin, xwed de ramann n b. Pşniyara w ya her esas ew b ku saziyeke kultur netew bibe. Destpka sala 1983an b. Di dawiy da encama van hewldann w kesn weke Zozan, Emele, Mizgn, iya, Xemgn Brhat Seyd Xan b sedema damezirandina Yektiya Hunermendn welatprzn Kurdistan-HUNERKOM . Hunermend stranbjn ku piştre di bin siya v saziy da ketin qada xebatn huner, xizmetn gelek mezin bi deng muzka xwe pşkş gel kirin.

 

Vegera Kurdistan

Sal bi sal endamn Hunerkom zdetir bn. Ev j dib sedem ku xebat berpirsyartiyn n li ser rya kesn weke Sefkan vebibin. Sefkan piştre ku ji bo dewlemendkirina hunera Kurd pwstiya w saziy bi dewlemendkirin serkaniyek n heye. Ew gencneya huner stranan j ten di nava dil civak da veşartiye. Bo v armanc pişt demek ew biryara vegera welat dide. Havna sala 1984an ji Ewropa Kurdisatn. Li Kurdistan gund bi gund digere bi dengbjn Kurd re li ser komkirin nivsandina strann Kurd yn folk dixebite. Demek j di nava gerla de dimne. Demek j Beyrut piştre careke din veger Kurdistan.

Li gund iyan tev c bi ckirina wezfeyn rxistin, ji xebatn xwe yn huner j xafil nabe. Nota hn dib kilamn ku dinivse bi rya post ji hevaln Hunerkom re dişne Ewropa.Wan karek kolektv didan meşandin.

Beriya ku ew vegere ser axa bav kalan, li Ewropa kastek li jr nav KANDIL DAGI amade belav kirib. Ew bi hem wateya xwe hunermendek şoresgher b. Ji ber w j şehadeta rhevaln doza Kurdistan bandoreke mezin li ser hisn w yn nazik dikir. Li pey şehdbna Mihemed Karasungur heval brahm ew bi deng xwe y tej hisn homanst wiha qriya:

Kandil dagi topragi / atlak atlak susuz yazda

Karasungur bir burgudur / Deşiyor kuru atlagi

Gn yz gormemiş umut / Nice sevdalarla dolu

 

Şehdbna Sefkan

Li pey re ew j b gerla şervan doza Kurdistan. Hereketa ku ew pre b roj bi roj pş diket. imk Apoiyn hing hem digotin hem j dipatin. Btir ji axaftin di piratka xwe de bala xelk dikişandin ser hereketa xwe. Ev b sedem ku rxistin komn oportunst li dij wan bikevin nava liv lebat. 16 Nsana sala 1985an Sefkan bi komployek ku ji hla Partiya komunsta Iraq ve hatib kirin, tev heft hevaln xwe şehd b.

Heyf mixabin w bi sedan xwez hesret bi xwe re birin bin axa sar ku şev roja ji bo c bi ckirina wan dixebit.

Şehd Sefkan hem şoreşger hem j hunermend b. Xortek bi piresnp baweriya w bi v rastiy heb ku ber herkes hunermend dikarin di civak da guherandinan bikin.

Mezar w niha li ser iyay Kurdisn ye. Rojek ew mezar y bibe cih serldana rewşenbr hunermemdn Kurd. Evndar dilxwazn awazn şoreşger ticara kesn weke: Sefkan, Mizgn, iya, Serhed, Cemal Moft hwd ji br nakin.

22. 10. 2010 Dsseldorf / Elmaniya

 

 

Vegere Destpk

 

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org