pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

Nivsn din yn Nivskar, Hesen Husn deniz:

 -Div ser were temamkirin

-DEWLET XWE DICERIBNE

Vegere destpk

 

ZIMAN, MAF ŞERM

 

 HESEN HUSEYN DENZ

Mirov dema jidayik dibe ne dikare biaxive, ne dikare tbigihje. Ger yek w zarok ji dayika w veqetne bi tena ser xwe b  ku mirovn din bibne bi xwed bike, ew ti car fr axaftin nabe. B guman w karibe hinek dengn ji xwezay bihstine derxne der, l van dengan wek tp, peyv, hevok nikare rz bike bike ramanek derpş bike. Zarok bi rka teqltkirin fr ziman dibe. Tişta bi guh xwe ji dev dayika xwe, malbata xwe, derdora xwe dibihse teqlt dike ango dubare dike. Ji bo w di destpk de ziman zarok hinek hsan e. Zarok her mezin dibe him dikare peyvan ji hev veqetne him xezneya peyvan dewlemend dibe.

Ji v mnak j diyar e ku ziman tiştek civak mafek mirov ye. Tiştek civak ye, ji ber ku zarok ziman xwe di hundir civak de digre. Dema tu zarok ji hundir civak derxn, di şikeftek de heps bik, sed sal j derbas bibe, ew zarok heta bi kesn din re nede nestne nikare du peyvan biaxive. Ziman tiştek mirov ye; ji ber ku her mirov xwediy maf axaftin ye ku karibe bi derdora xwe re bide bistne.

Dema tu li kesek bikaranna ziman qedexe dik, yekser tu maf w y civak mirov ji dest digr. Tu bi awayek ne rasterast be j j re dibj; `Ti maf te y wek mirovek di nava civak de bij nne!``

W dem ev kes w i bike, here li ku der bij awa xwe bne ser zimn? Rewşeke ji ser heta bin trajk e. Tu radib, mirovek dij, tine dihesibn. Tu dibj, `Tu ne mirov di nava civak de ji te re cih nn e!``

Gelo ev mirov bi ku ve here, awa bike yan sere xwe li kjan ber bide?

Li Tirkiy qedexekirina bikaranna ziman kurd t v watey. Dema zarokek kurd jidayik dibe ku derfeta w ya axaftina bi kurd tine be, ev zarok ha mir jidayik b, ha bi dest dewlet hat kuştin qet ferqiya xwe nne. Ji zarok n jidayik bye re dewleta tirk dibje; `Nikare bi ziman dayika xwe biaxive``

Baş e, dayikeke bi tirk nizanibe, ziman kurd j l qedexe ye; w zaroka xwe awa fr jiyna di nava civak de bike? Gelo trajediyeke ji v mezintir heye?

Li aliy din zarokek heta 5-6-7 sal li mal bi dayika xwe re, li kolan bi hevaln xwe re bi ziman dayika xwe-kurd axiftiye, dema dibe heft sal die dibistan, j re dibjin, `bi tirk bixwne, biaxive, binivsne`!

Wek tu ji nava ava kel derxn bix nava avqeşay wiha bi carek re zarok şoke dibe. Ji xwe dipirse; Ev i ye? Nikare bersiv j bide; ji ber ku zarok e.

T mal ji dayika xwe dipirse? Yad ima mamoste bi min re bi zimanek ku ez nanasim nizanim axift?

Dayik dikare i bersiv bide v pirs?

Kur min, dive tu tirk fr bib. Ew ziman dewlet ye. Ger tu fr neb, tu nikar bib xwed kar meaş. Li ber deriy dewlet tu nikar daxwazeke xwe bn ser zimn. Ger tu fr neb kes gezeke nan nade te hwd.

Dewleta tirk li Kurdistan rewşeke wiha afirand ku yek bi tirk nizanibe, nikaribe gezeke nan peyde bike, li ber deriy dewlet daxwazeke xwe bne ser zimn. Bi v sedem kurd pwst frbn bn. Ev ten rbazek ji hezar rbazn frkirindayna tirk b. L dibe ku ya her dijwar b. Li mirovan hem rkn jiyan bigre, ten ryek vekir bihle. Mirov pwst dimnin bikevin ser w rk. Yan w nejn, yan w bikevin ser w rk

Ryeke din a dijwar pesinandina tirk şermedarkirina kurd b. Dema yek bi kurd diaxift tevza xwe p kirin. Gotin `Allahin kurosna bak, daha turkce konusmasini bilmiyor. Magara numaran kac senin`` hwd. d wiha li kurdan kirin ku kurd ji ber kurdiya xwe şerm bikin. Dema bi tirk axiftin j qiymet dtin, zana hatin hesibandin.

Bi v sedem kurd ji kurdiya xwe dr ketin xwe li tirk pean.

L pişt re tkoşna azadiy destp kir sal derbas bn. Mirov tgihiştin ku heta roja roj tişta kirine şaş e. d niha roj dixwazin vegerin ser ziman xwe. L hn ew pskolojiya dijmin li ser wana afirandiye wek ariyeke tar xwe nuximandiye ser wana; dikin nakin nikarin ji bin derkevin. Hn j dema bi kurd diaxivin didin şerm; dibjin, ``gelo w hinek tevza xwe bi me bikin?`` hn j dema bi tirk diaxivin xwe rehet pşket dibnin.

Heyf mixabin nizanin ku iqas bi tirk biaxivin ewqas asmlebna xwe, tkna xwe tnin ser zimn! bi kmkurt be j iqas bi kurd biaxivin ewqas li xwe, li civakbna xwe li mirovbna xwe xwed derdikevin! Ji roj p ve dema du kurdn bi kurd dizanin hatin cem hev bi hev re bi tirk axiftin div mirov wana şermedar bike, bje; `Ma hn ji xwe şerm nakin? Ma qey ziman we nne? Hn her du j bi kurd dizanin, ima hn ziman xwe nadin jiyandin?``

HESEN HUSEYN DENZ

 

 

Vegere destpk

 

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org