pen-kurd.org

Helbest - Pexshan - Gotar - Daxwezan - Kampan - Endam

 

 

 Nivsn din yn Nivskar

Mirhem Yigit

 

-Dil mjiyek mezin -4-

Dil mjiyek mezin -2-

Dil mjiyek mezin -3-

- Romana bi guftgo

 

 -DewletaTirk, droka  serneket

-Li bay bez Kurd Kurdistan

-

Dil mjiyek mezin -1-

-Ap Osman Sebr

Vegere Destpk

 

Dadgeha dewlet Ziman nenas

Mirhem Yigit

Dadgeha Amed ji bo ziman kurd ziman nenas dibje. Ziman hel kevnar dibe ziman nenas. Ev derewa sedsal ye, gerek tkeve kitba rekoran, rekora derewan.

ca v j kesn hiqqnas, xwediy dplomayn hiqq dibjin, Ev bi ten tr dike bes e ji bo ku mirov li ser karekter dageha tirk bibe xwed fikrek, xwed dtinek.

Ber ziman kurd, ziman kart kurt ziman tirkn iyay , ziman wan kesan b ku ziman xwe y orjnal ji bra kiribn, niha j dibe ziman nenas.

Ev gotin binavkirineke mirov bexlaq, mizawir bşerm e.

Rast rastiye, ziman kurd j rastiyeke endhezarsal ye ku bi kman bi nivsk 1000 sal derbsbneke w heye, yek ji 34 zimann dinyay ye, zimaneke ku bi bst milyonan kurd p diaxivin, bi salan e bye ziman kurdolojiy, xwed kursiye li zanngehan, bye ziman ferm li Iraq  Kurdistan, ca bi gotina end dozgeran end xwedgirav hakiman kurd nenas nabe, ji zimant nakeve.

Bila bizirin heta karin, zde ferq nake, rast bihztir e, kevintir serdestir e, temendirjtir mayindetir e.

Kurd ziman kurd p diaxivin, Kurdistan j ew erd axe ku kurd li ser dijn. Bi gotineke din ziman, netewe,welat zargotin ji hev bixwed dibin, bi hev re yeker tevahiyek, mikemel xweseriyek ava dikin.

Ev hers diyarde ji heman rşe rehan tn p, bingeha wan, jderka wan yek e, ji heman cih dikevin r.

Netewe netewiyet li ser end lingan ava dibe, beden, dil mjiy netewey ji hejmarek kenal bifişik dibe, geş gurr dibe, ziman li ser wan t. Ev ling stnn jiyan, ne bi ten faktorn netewepkann netewedurustkirin ne, bel girday van bingehdiyardeyan netewe j ji ev cih dibin.

Bala xwe bidin hezar sal in em tirkan, end hezar sal in em asr, faris, ermen ereban di nav hev de dijn, reng me wan j bi giran mna hev e bi beşek ji wan re ola me j yek e, bel cihyyn di ziman de faktor bingehn e di mesela ferq xweseriyan de.

Ev rastiya sosyolojk di nav sedsal hezarsalan de ji diya xwe dibe, distewe, balix dibe, wiha bihesan j ji nav ranabe. Asimlekirina netewe zimanek ji ber v rehkr, xwegir kray ne hesan e.

Mirov v dikare ji hewln 90 saln serneket yn dewlet hikmetn tirk j bibne ku h j hza wan neghiştiye asimlekirina gel kurd kuştina ziman kurd. avavtineke kurd li droka siyaseta asimlekar ya dewleta tirk, ji bo dtina v siyaset tr dike.

Tu li esl w biner ev pvajoyek e, ji bo helandin tirkandina kurdan stratejiyek komplet e. Hewla guhertin, dejenerekirin deformekirina objektivteyek bi midaxeleyn subjektf e, jinavrakirina xwezayek ji heman xwezay kirina yeke nexweza, destkird, sexte derewn e. Ev j zulm e, guneh e, kufr ye, kafirbav mizawir ye.

Ma destn k tunene di nav v guneh v  sc de, ma k tune dinav v siyaset de ?

Li pey v siyaset giş serokn dewleta tirk; ji Kemal Inonu bigir, di ser Bayar, Demirel, Erbakan Ecewit re, heta bi Erdogan bi sedan serok,siyasetmedar wezr hene, giş partiyn siyas, artş, burokrat, zanngeh xwendegeh hene.

Ku wiha ye rast, şer li himber asimlasyon, dewlet, hikmet, wezaret siyasetmedarn mekanzmayn asimlasyonst j, dibe chad, proz serbilinday, bervaja alkariya w j ewend nerewa, nensan nizimbna nsn e.

Netewiyet neteweybn hem rast realteyeke civak ye hem j li aliyek din hestek hevbeş e, hesteke kolektv e, hest mensbiyet ye.

Ev girdana mensbiyet hest em kurd in, em ji Kurdistan in, em kur ken heman entewey ne, ziman me, zarava devokn me ji heman kaniy av vedixwin, ji her faktoreke din zdetir di zimn de xwiya dibe.

Neteweybn hişmendiyek e, ev hişmend di ziman de, di hezkirina ziman de, di xwedderketina li ziman de xwiya dibe. Hezkirina ziman, bendewariya beramber ziman pvaneke ji pvann bnqaş e.

Kurd hez ji ziman xwe dikin, bhurmetiya ji ziman xwe re napejirnin.  Lehengiya siyasetmedarn li ber dadgeha Amed dadgehn din yn seranser Kurdistan Tirkiye, şahidn v ne.  

Vegere Destpk

 

 

 

 

 

Copyright  1990 pen-kurd.org