AZAD SERBEST JI BO HEMD DILBIHAR

Endam Komeleya Nivskarn Kurd - Amed 
hatiye girtin

Hin nivs helbestn Hemd Dilbihar

Dengvedan li ser girtina Hemd Dilbihar

 Listeya Gotaran  Destpk  Beş heya niha

Dijmin xwest bi kutina Msa Anter tola xwe hilne

HESEN HUSEYN DENZ




Dijmin xwest bi kutina Msa Anter tola xwe hilne. Ji ber ku sazmana Tirkitiy, poltkaya tirkkirin, ziman tirk, wje nivsandina tirk; bi kinah her tita bi nav asmlasyon di kesayeta Msa Anter de vala hatib derxistin bi ser neketib. V yek dijmin har kir. Wek ku bje, `Ev heft sal in, ez dixwazim v zilam bikim tirk, ew di dawiya temen xwe de ji her dem zdetir b kurd!` got, `Madem bi qirkirina sp min nikarb te bikujim, w dem div ez te j bixim ber qirkirina sor!`

Ji away ehdkirina Msa Anter div kurd ji xwe re encamek derxin. Dijmin bi v kutin ji kurdan re peyamek rdike, dibje ku: `Yan hn asmle bibin, veguherin tirkbn, yan mirin bidin ber av!`

Li Tikriy ji kurdan re, li gor mejiy tirkitiy ten du rk hene: yan t bib tirk, yan t bimr. Msa Anter xwest v qeder veguherne. Xwest bje, `Ez nabim tirk namrim.` Ev j li zora tirkitiy . Bi v sedem gule reandin ser Msa Anter.

Dijmin pir bi hsan dikarb Msa Anter li Tikriy bikuta. L nekut. Li bende ma were Kurdistan li wir bikuje ku peyam cih xwe bibne. Kutina Msa Anter a li Amed watedar e. Dijmin dibje ku, `Ez kurditiy di Kurdistan de bitemirnim, him j bi dest kurdn xayin bitemirnim.`

Ev peyam pir grng in. Kes gule berdaye Msa Anter kurdek xayin e. Ma dijmin nikarb ew li Sitenbol bi dest fastek tirk bikuta? Pir bi hsan dikarb.

L na li Kurdistan bi dest kurdek da kutin. W dem div kurd bi v peyam bihisin. Dijmin dibje ku, `Hn iqas di kurditiy de israr bikin j, bi dest xayinn min kirine, ez we li paytext we de ger hn rsp heft sal j bin ez we bikujim.`


Yan li gor tirkitiy, rka jiyan ji kurdan re ango ji kurdbn re nn e. Peyam ev e. Msa Anter poltkaya sazmana Tirkiy ya di v war de bi jiyan, kar, xebat, nivsandin helwesta xwe ya di saln daw de vala derxist. Ev valaderxistin li zora Tirkitiy tola xwe hilda. L t zann ku tolhildana dijmin di rastiy de t wateya tkna poltkayn w yn asmlasyon teslmgirtin.

Di saln pit 90` de, dema xwna w keliya dest bi nivsandin kir, Msa Anter di nava tevgera azadiy de cih girt, tev li alakiyn gelr b; newroz ne bi erkann dewlet re, bi girseyn gel re proz kir; dijmin ket nava tirs xoveke mezin qehir. Wek bje, `Me i hv j dikir, w i kir?` hrs b hrsa xwe bi kutin derxist der.

Dsa kutina Msa Anter t wateya ku di rastiy de, tirkitiy d hviya xwe ji poltkaya asmlekirin biriye. d tgihitiye ku bi poltkaya asmlasyon nema dikare kurdan bike tirk. Heft sal j bibore kurd dsa vedigerin ser kurditiya xwe tdikoin. Ev j grng e.

Li Tirkiy kutinn kiryarn wan nediyar n bi dest rxistiniya Hizblkontra hatin kirin, bi tevah di aroweya poltkaya komara Tirkiy, ya tasfyekirina tkona gel kurd de hatin kirin.

Di wan salan de, 1991, 1992 pit re 1993 1994 saln serkeftina tkona rizgariya netew bn. Tevgera azadiya kurd gihitib asta bidestxistina serkeftin. Kurdistan hatib pngava rizgarbn. Gel tev li ser piyan b. Li Botan, li Zagrosan, Serhedan, li Mrdn, Amed li gelek dern din bi sedan milsn tevger yn ekdar bibn. Gundiyan bi ev bi ek li derdora gundn xwe nobet digirtin, bi gerlan re tev li alakiyan dibn, digirtin ser qereqolan. Rojane saloxdar didan gerlan. Li bajaran j rew ne km v b. Bi seda pengn gel derketibn pkiya tkon dikirin. Gel radikirin serhildanan serhildan bib karek rojane a jiyana kurdan.

V yek dijmin pir tirsand dt ku Kurdistan gel kurd ji dest derdikeve. Bi v sedem dest bi sazkirina rxistiniyn etet sazmann neferme kir. Kontrgerla xist dewr Hizbllah damezirand. Ger Hizbllah bi dest ran qao ji bo guhertina sazmana Tirkiy hatib damezirandin, l MIT`a Tirk z dest avty, zilamn xwe xistin nav ber w dan tevgera azadiy. Esas ev berxwedan destpk li hesab ran hizbllah j hat. Ji ber ku Hizbllah dixwest di Kurdistan de xwe bi cih bike. Ba dizanb ku tevgerek wiha li Tirkiy nikarb bi cih bibaya; l li Kurdistan dikarb; zemn ol heb. Dema ku dewlet dest avty li hember tevgera azadiy bikar an, ev yek bi xwe xwe ann. Wiha hizirn ku w bikaribin dewlet j bixapnin bi tkona li hember tevgera azadiy j li Kurdistan xwe birxistin bikin. Ji bo v j rbazn `propaganda ekdar` bikar ann. Li gor wan hza li hember wan asteng, tevgera azadiy b. Bi v sedem k peng ji pketina tevgera azadiy re dikir, lsteyek wan derxistin dest bi kutina wan kirin. B guman di amadekirina v lstey de MIT weynek sereke dileyis ev yek li hesab Hizbllah j dihat. Him desteka dewleta Tirkiy, him alkariya dewleta ran kir ku di demeke kin de li Kurdistan belav bibin. L her ku zde bn ajann dewlet xistiye nava wan j zdetir bn rojek hat ku d rxistin bi tevah b rxistinek kontratiy. Ji bo v gel nav Hizblkontray l kir. ran w dem tgihit ku rxistina li hember Tirkiy damezirandiye, ji bin dest w kontrola w derketiye d j xr nay. W dem desteka xwe ya dida Hizbllah vekiand. Dewlet di saln navbera 2002-4 de ev rxistin bi awayek xerab bikar an. Ji kesn trafkar, xayin, fast kesn bi nav slamiyet hatine xapandin hzek kujr kirin. Polsn dewlet j xistin bin fermana v rxistin. Polsan di derbar kesn werin kutin de agah kom kirin. K ne, li ku dij, jiyana wan a rojane awa ye. Li ku der dikari hsan werin kutin tev ev agah dan van kesan di bin avdriya xwe de bi wana alak dan lidarxistin.

Kutina Msa Anter j xelekek ji v vegotin b. Bi v sedem di aroweya plankirinek dewlet de hat kutin. Bi fermana sazmana cntaya 12 lon hat kutin. Keng li Kurdistan cntaya 12 lon hesap bide, w ev alakiyn kiryarn wan nediyar j were dadgeha hesapdayn.

Kujr Msa Anter diyar e. Kesek trafker e. Dewlet ew kes di gelek kutinan de bikar aniye. Tev ku ev kes diyar e t nasn j dewleta tirk ji bo hesapdayn titek nekir.


Dema li Tirkiy ti hesap nehat pirsn doza Msa Anter ji aliy zarokn w ve rakirin Dadgeha Maf Mirovan A Ewropa y. DMMA y pit 14 salan biryar da Dewleta Tirkiy di v byer de scdar dt. L scdariya dewlet wek, `Tev dizanb ku jiyana Msa Anter di bin xetar deye, ima ewlekar nesitendiye?` bilv kir ji Tirkiy dayna tazmnat talep kir. B guman ev ne encamek dadmend b. Tirkiye w ewlekariya jiyana i bigre? Tirkiye bi xwe di v byer de kiryar e. Tirkiy biryar da ku Msa Anter were kutin. Yan Dewleta Tirkiy ango sazmana Tirkiy bi xwe qatil Msa Anter e. Gerek DMME bigota Tirkiye div kesn di v byer de cih girtine bigre li dadgeh darazne. L wiha nekir. Kujrn Msa Anter j niha dest xwe li ba dikin digerin. trafkar Abdulkadir Aygan ev byer traf kirib gotib ku di tm kutina Msa Anter de, ew yan Abdulkadir Aygan, Yel (Mahmut Yildirim), Mustafa Denz Hogir (Cemil Iik) kesek bi nav Hemd irnex cih girtine. Ji bo Msa Anter bikujin, Hemd irnex rdikin Otla Msa Anter l dimne dibje, Hogir li hviya te ye. Berya w agah dane xal Msa ku di lihevanna malbatek de navbenkariy bike. Bi v sedem xal Msa bisteh derdikeve qet kutina w nay bra w. Abdulkadir Aygan di mukirhatinn xwe de, dibje ku, `Ez Hogir em li Seyrantep radiwestiyan, Yel Mustafa Denz j kmek ji me wirdetir bn. W Hamd Msa Anter anba, Hogir j kutiba. Pit re deng ppka srenan hat em n JITEM. Bhneke din Hemd hat got ku kar temam e. Me got, ima te nean gel me? Got ji min ket nava ik bi v sedem min li ser rk ew daxist kut.`
Wek t zanin Msa Anter roja 20 lon li Seyrantepeya Amed hatib ehdkirin. Kes mukirhat Abdulkadir Aygan di vegotinn xwe de peywendiya xwe ya bi dewlet re, bi JITEM rxistiniya saloxdariy ya arta Tirk re tev radixne ber avan. Ev tev ji aliy dewlet ve j, ji aliy Dadgeha Maf Mirovan ve j tn zann. L tev v gelek ji van kesan li der ve dijn ti hesap ji vana nehat pirsn. Ev j nan dike ku esas terorst, kujr, qatil, fermandar planker kutina Msa Anter bi sedan kesn wek Msa Anter Dewleta Tirkiy bi xwe ye. Sazmana v dewlet ye. Heta ku ev dewlet ney ber mzna hesab w byera kutina Msa Anter zelal nebe her di taritiy de, her bhesapdan bimne.



Ji bo branna Xal Msa vegotina jiyana w grng e. Di hundir jiyana w de gelek titn veart yn mirov bikaribe ji xwe re bike rehber hene.

Gund ku xal Msa l jidayik bye Ziving ye. Ziving li pber deta Nisbn gundek di qel de ye. Zde av l nn e axa w tev kevir teht in. Gelek ikeft li derdor hene. Ji xwe bi v sedem nav w kirine Ziving. L xal Msa qas t bra min li Still bi cih bib. Sitill gundek trav trdar e. Di newaleke fireh de ye. Gund li ser girek bi cih bye newal tev kirine baxe rez. Mal baxey xal Msa nz destpka ketina gund, hema li binya rka erebey b. Baxeyek fireh b. Ji hinarn re bigir heta her curey gul kullkan, ji dara tuya ku wargeh kan b bigir heta gelek cureyn giyayn ji iy berhev dikir ji bo derman diand, te i bixwesta l heb. Ji xwe sewze rojane ji bax xwe bidest dixist. Dema tu biba mvan w li xwe nediheyir. Ji bo xwarin ke tita j re pwst tev di baxey w de heb. Ji xwe end mvan w dihatin bila bihatana, nedihit kes xwarin ke bi dezgeh kes j qayil nedib. We dikarb li gor perspektfn w alkar biday, di war hrkirin, utin an titek din wek van de, l tevlihevkirin pijandin kar w b. Xwarin bi dest xwe dikir bi tam dikir. Ji bo w ti car li ser sifr bi tena xwe nedima. Ji zarokan bigir heta prek zilaman k bir ba xwe li sifra w digirt. Ji bo ku xal Msa ji wana re nebje; `Hn bir mane, bi ser min da hatine` j dema dihatin qerf dikirin digotin; ` Bi xwed Silt(preka kes hatiye) beroek tije tirik kirib j min nexwar, min got ez biim xwarina dest xo bixwim, zdetir bi tam e!` Bi v awah him diyar dikir ku hatiye xwarin bixwe him diyar dikir ku tirik bixwe. Xal Msa j ev dizan b dikeniya digot; `Tobe heram be ku g j di beroa Silt de dikele! De were, dizanim te bhna tirk kiriy. Hema bie hundir, ji xwe re snk dagre were!`

Bi hev re dikeniyan wiha bi awayek xwezay jiyana xwe didomandin...

Msa Anter mirovek gelr b. Ew bijjk gel b. Ser yek/ biiya, nv ev ba j hawar dibir x Anter, digot `Bila xo were li min binre, dermanek bide min!` w j nedigot, `Ma v nv ev ez biim i bidim?` W ent xwe y nd giha, hebik mebik t de hilgirta bia serdan. Bi moraldayn, nesax xwe rehet bikra bihata. Digot:` Ez dizanim titek w nn e. L briya min kiriye. Nabje xo rehme were ez te bibnim, hinek qerfan bikim. Dibje, ez nesax im, bila were min derman bike. Yad ma te zirtasek sr xw xariy, ma k dikare te derman bike?!`

Ji aliy din ve ew mamostayek gel b; kes bihata cem, sed sed j fr titek dib. Ji drok, ji rewa gelan, ji serphatiyn kurdan i heba bi wana re parve dikir. Ji wana re qala bilindkirina standarda jiyan dikir. R an wana dida. Bi zarokan re dib zarok, bi zilaman re dib zilam zarokan j, zilaman j xwe li cem w rehet didtin.

Kasetek a Xal Msa qerfan a di dest min de ye, me bikarba derxista ser rpel, bikra pirtk biweanda w ba bibaya. Dsa me bikarba deng w ji v kaset bida radyo televizyon j w ba bibaya. L radyo televizyonn me iqas w xwe nz xebatek wiha bikin, nizanim. Di w al de profesyonel kar nakin. Xal Msa, x Anter bila agahiyn di derbar xwe de dsa bi dev xwe vebje:

TU I JI MIN , BI XWE DIKARIM, NIKARIM?

Hezret heye; law mala Beyar. Lay Kal. Hn zaro ye. Ew, dev ji min bernade. Min dt, dib; `Xal xo!`

Min got; `i ye, kuro?`

Dib; `Tu ilo bi xwe dikar?`

Min got; `Lawo, dewlet ser xwed prika te; ma li xwe diheyirim?!`

Prika w, Wetha ye. Dib; `Yeh! Ocax te ne ava!`

Ocax min!? Tu li pey i y? Tu zarok . Te i ji min , bi xwe dikarim nikarim; kik law kik!?

*****



Hiseyn ir hing dev diavt Ap min Silman Eshed. Got: `Min barek zembl bir Xerabkort, gund me y Binxet.` Got: `Em zembln xwe difroin. Min dt, Mencika Eshed got:

Hisn, ka zemblek bide min, ez derpk bi te dim, bibe ji ciya xwe re. Got, Min got, Ka derpiy te? Got: `Va li min e.`

Got, Min got, Ka l binrim. Got, Dawa xwe kiand, zvir. Min l nr, navrana w qetiyaye. Min gotiye, xem nake.

ca got, Min an, bxwediy hw derket, z qetiya. ca Ap min Silman got: `Lawo ne hw b; hing xelk ji ciya te kir l kir, z qetiya!`

*****





Sret qza lay min; yek gawir mayo l ye; di behr de girtiye. ca Anter got: `Yabo, t van bib Sitill. Bi nav xwed, hema ez dizanim w Gnco xeberan j re bide. Hema ez ji niha ve di ciya w nim!`

Bi qedr xwed, min n an, Gnco ya xwe kir!

Min got: `Lawo, p ji te re gotiye. Tu bi qma xwe y!`



ema w sal ji qantir ketib; ling w ikestib, fikiyab. ca digot: `Xal min bihata, l binriya, flan ba ya, bvan ba ya.

Min got, Ya reb, ez herim. Ma i bikim?

Min l nr ku tit tineye.

Ez daketim, Mehmd Mel li w sikak got: Tu ji ku t?

Min got: Ez bm ser ema!

Got: awa b?

Min got: Wele dikarb ling xwe hilda ya!

******



A me heb, bir Helm li ber b. Ez j zaro bm. Kerek me y wek qantirek heb. Kerek xesand b.Y n. Wilo rehet b, mirov j neditirsiya. Ciya min ez l siwar kirim. Trek nan genim kutilk tije kir. Got; `Lawo, t bib ji xal xwe Biro re. li ber e. ro w dora me xelas be. Ceh ketiye genim ketiye, bila ji ma Hiseyn Xell, bila ji me re dagre y maye j bila bihre, bixe xurik. Dsa li ker xwe siwar be were`.

Wilo ez m. Min dt, li ser bra e. Ez dtim. Got; `Bise yabo xo, t bikev!` hat piya min. ca ez tita xwe j re dibjim: Xal Biro, ciya min wilo wilo got kutilk. Got; `Ka kutilk? Ka kutilk?`

Min day. Dixwe. `Kuro, mala Anter ji bav xwe fed nakin law? Gundek wek gund Ziving y wan e, av wan li v kodka e. W i tkeve ? i tkeve ? Titek neketiyye!`

Wele ez birim ber . A tije ye. Gum guma baran e. Dora me ye. ca li Ziving min ji ava cer p ve av nedtiye. Gola wilo mezin e! Li ber av min wek gola Wan ye. Got; `Yabo, li vir be. Minr tu nekeviy! Tu nexeniq! B henek, w ax gol gelek kr b. Va ye tzmazk png bixwe.

Wele li ker siwar hatib. Li ber xwe kir hat. Min dt wa ye tr tije mimi kiriye. Pala xwe j ew pala w ya paqij- tev de tije tit kiriye. Wele ez derxistim ser rya ba Ziyareta xbat. Tr li ber min gir da. Got; `Ji ciya xwe re bje; tit neketiye yabo! i di keve?`

Tr li ber min asye kir. Got; `Kes veneke!` yn li pala xwe j xist dawa min. Got; `Bixwe, mimi e!`

Ez ji ku dizanim wilo i ye? Ez hatim, min ji ciya xwe re got. Keniya: `De lawo, Biro hezar swiy bi xwed dike. Feqr e. hema bila bixwe.`





Rok cangak erj dikirin. Got dikirn, ji xwe re. Ez j m. `Kuro ka rehn bidin!`

Min got: `Yabo, na, na. Min rehn nav.` Ew nizanin bonfle i ye? Min got: `Heyra parsyan jkin, hema derzka pita w bidin min.`

Got: `Heyra derzka pita w ti got t de nn e!`

Min got: `We i j ye, bav min? Min ev div.`

Ji ber sty w, heta ber teriya w wilo qut kirin. Min wek terek girt ku wiha du bftek du bonfle t de ne! Min derxistin.

Xell Birahm e klo kir. Y min ar klo derketin. ca min an mal. ca me tenrek kirib, nizm, wek firn; me titn xwe dixistny. maye j em hiltnin flan.

S ar roj di nav re n.rojek Wetha ji me re nan ikeva kiriye bonfla w me xweik birajtiye. Xell hat. Min j parak ji w got wek sandw, min kir nav nanek min day. Dixwe. Dinre got wilo nerm! Got: `Ev got i ye?`

Min got: `Got w cang ye!`

Got: `Niha ev got w cang ye?`

Me got: `E.`

`bi her s nav xwed`, got: `Min her e klo birin. Ezo kir bero qurm dab bin pelq, pelq, pelq.` Digot: `Biro radihit, wext wilo dikir, dwar j il dib.`

Ne keliya b. Her e klo w ev xwaribn. Dema ji dev wan dielpiya, dwar j il dib!`

*********



Huso wext seferberlik b Eden carek. Min got: `Huso, tu bi tirk nizan?`

Got: `awa? Bi tirk dizanim.`

Min got: `Bi rast tu dizan?`

Got: `Wele dizanim.`

Min got: `D ka bje.`

Min dt dibje: `Wah, wah, wah, can kedir, kera re dermandir.`

Bes lo, me xwe hetikand!

********

Eliy Hesen heb; eqa w di ixar de b. Roj ye! d ixara w di dest w de ye. Ro ye ava newal re bye mele bang nade!

Got: `Kuro, mele bang nade!` Got: `ca muxrib nebye? Mele di ciya xwe ne, ger muxrib nebye!`

B henek, min j gelek car dt, ew melek me heb, gelek xelk tacz dikirin di etteheyat de. Tit nedigot ha; xwed wekl be! Ser xwe wiha dihejand. Ber w j ne li mirov e. mirov w nabne xwe dihejand. , feqrn ku ling wan hik dibe, ku wilo dike…

Rojek yek got: `Lawo, ma tu Delal Beriy dibj? Te em kutin kuro!`

*******



Rok, Hale, preka min, hatib wir. ca ew bav xwe hatin Sitenbol. Wext Mele xms ji bo av xwe hat, el-pnc roj li cem me man. Me j gelek qedir ji wan re digirt. ca dost bn.

Xezr min j dibir Sultan Eyub, dibir camiyan, flan dikir…

Axir heyatek gelek xwe buhart, Mele xms. ca hale hat w der. P hat cem min. Got: `Ma ne wa ye preka w j hatiye; ew jina p re?`

bi al de. ca digot: `Mele xms Eba ma dike!`

ca min got: `Mele xms, ne ebe ye, tu ma nek, ha!`

Got: Na, na!`

Rehma xwed l be!

Ber mirina w bi deh, pazdeh, bst rojan; rojek ez m ku ew Kerm ten ne. Mala wan j hatib nzk me, min guh diday. Ez m, got: `Xwarz, ez roj gelek diim.`

ca hing v taliy, te nedt, b qey qismet xwe y tal ye. Digot: `Dil min dibije serpiyan! Dil min dibije danyan!

Nok genim dikeland dixwar yextiyar… Nod sal b. Nexwe! iqas xwarinek j re ne ba be, ew dixwest.

ca ez m, min got: `Xalo, te dsa titek mqrob xwariy; te andiye.`

Got: `Na, wele!`

Kerm j li w der b. Ez w, em her s ten ne. min got: `Met i xwariye?`

Got: `Bi xwed, zaroyan ji Mrsn andib. Min du mz xwarin min pirteqalek xwar min xilsek tir xwar min du mandalna xwar…`

Min dt, Kerm dibje: `Ma Mele xms xwe aciz nake.`

Ma t hn i bixw yabo? Te ev hem xwarine!

**********





Bel, ez ji v der heta buhita di dil gel kurd de ji gorbuhit re gelek silav, hezkirin, rz brkirinn xwe rdikim. Dema biray min Huseyn Denz hatib ehdkirin di 10 meha Tebax de, xal xo gelek p iya b. Pit ehadeta Huseyn bi 40 roj xal Msa j ehd kirin. Ew li buhit gihitin hev.

Kutina Msa Anter kesn wek w bi armanca temirandina hv daxwaza azadiya gel kurdistan b. Dijmin bi van kutinan xwest ku tkon hilwene, kurditiy teslm bigre. L roj agir tkon getir gurrtir bye. W dem y mir ne Msa Anter, sazmana Tirkiy ye, y hilweyay ne tkon, Kemalzm e, y hatiye teslmgirtin ne kurditiye, bervaj tirkity xwe teslm dest ezral xwe kiriye. roj zarokn dadikevin kolanan diqrin, dibjin, `Ez ziman dayika xwe dixwazim!` mirina tirkitiy jiyna kurditiy diqrin. Ev j serkeftina jiyan, tkon branna Msa Anter e.

HESEN HUSEYN DENZ
0 Comments
Posted on 19 Sep 2008 by mrechid
Name:
E-mail: (optional)
Smile: smile wink wassat tongue laughing sad angry crying 

| Forget Me
Content Management Powered by CuteNews


copyright © webmaster@pen-kurd.org