LISER BAWERIYA LI BER CIZRE BOTA..

 

 

Abdusamet Yigit

 

 

 


 
    Bawer, mirov, civak, civat, pergal pketin.


    Ku mirov bahsa baweriy dike bja baweriy tne ser ziman, pir tgihitineke mazin bi hizir di ser mirov de diafir. Em nabjin hizir. Em dibjin "tgihitin". Ber ku hebne baweriy li ser tgihitin ava ya. Deme ku mirov bahsa baweriy dike, mirov hing, bahsa tgihitineke mazin ji dike. Mirov, hing, bahsa tgihitineke ku bi sadsalan pketiye dike. Tgihitin, pir ging e ku were fahm kirin. Divt ku ew bi ser xwe li ser lkolin werine kirin were fahm kirin. Her weha ew pir mazin e. Deme ku mirov bahsa baweriy dike ji, mirov w bi br tne di ser xwe de. Ji ber ku ew pir mazin bi wate ya. Wate tgihitin, di pketine deman de diafir. Bawer ji, di dem de diafir. Baweri, deme ku diafir t ser ziman, hing, gelek nixan ji bi xwe re tne ser ziman. Deme ku bawer b hata ser ziman, hing, ahlaq civak bi hev re gihitiya pergalak di nav xwe de. Ji ber v yek divt ku mirov pir mazin bi rz bahsa w bike. Di diroke hizir de, demn pketin, ta ku tne deme felsefe her weha demn zanist, pir demn mazin yn pketin di buhurnin. Ew dem, hem bi hev re hebne demn pketin tnine ser ziman.

 
      Li Kurdistan, deme ku mirov bahsa baweriy dike, hing, mirov bahsa pketineka mazin dike. L ev yek, haya nahaka wilo zde li ser ne hatiya sekinandin. Pir mazin, diviyab ku ser bihatana sekinandin. end ku li ser hinek bihizir sekinandin bb ji, wilo zde di jiyan de li ser nehatiya sekinandin. L ya rasti, baweri, rastiyaka civak bi xwe ya. Divt ku bi civak pketin de w re were fahm kirin. Divt ku bi civak re li ser were sekinandin. Her weha mirov divt ku li ser bi sekin. Em ji em, wilo li ser bisekin in. Deme ku bahsa baweriy t kirin, t gotin ku "baweriya li van ardan bya mazin bya, pir mazin kifkar e". L deme ku ev t gotin ji, berdewama v gotin nay ann. awa mazin kifkar e? Ev ji divt ku were ser ziman. Divt ku ser b sekinandin. Divt bahsa w b kirin. Divt ji dirok mirov dest p bike bne ser ziman. Her weha ev yek pir girng e. Li Kurdistan, deme ku mirov bi nzkatiyaka bawer meyzen, hing, mirov, tne di demn nzk de ji b, gelek nirxn ku bi baweriy hatina afirandin hene. Ya rasti, di vir de divt ku mirov hinek hevok teybet bi afirne. Ji ber ku haya nahaka nehatina afirandin. Ji ber ku divt ku werine afirandin. Baweri. raste, li van ardan pir mazin bya pketiya. Baweriya ku bya ji pir afirner bya. Pir mazin di ahlaq civak de mazin afirandiya. Baweri, hertitiy bi pergal afirandiya. Hizir afirandi ya. Baweri. hizir mazin di afirne. Ku mirov nzkatiyataka bi zane li hebna baweriye zanibe bike, hing, mirov w bibne ku awa baweri afrner e. Li Kurdistan, di baweriy de du herme pir mazin girng derdikevine p. Yek ji wan herman Cizre botan e. yan din ji Riha ya. Li Cizre bota Neb Nuh jn bya. Pit W re, li Rihay ji, Birehim Xell jn bya. Herdkan ji baweriy herme bigit bihizir bi nzkatiyn xwe re afirandin e. Ji ber v yek, deme ku mirov bahsa baweriy bike, divt ku bi anna hizre w re, p mirov li ser van herd mirovn proz bi sekin. Pit wan re, gelek pketin, di nav xalk de li ser hm bawery di afir in. 

 
      Deme ku mirov i ro ji li Kurdistan dimeyzen, mirov pir pketineka mazin dibne. L ew pketine baweriy, weke ku b xwed mab hatibe hitin. Her weha t xuyakirin. L ya rast, ku mirov l dimeyzen, mirov pketineke mazin ji t de dibne.
Ji ber v yek, divt ku mirov pir mazin li ser bi sekin. Herme Cizre bota pir grng e. Di ser de, deme ku mirov bahsa Cizre bota bike, divt ku mirov hinek mazin li ser bi sekin. Divt ku mirov baweriya w mazin bne ser ziman. Baweriya herm, di xwe de hizir pketin herme di vere. Ji ber v yek divt ku mirov pir li ser bisekin. Bi nzkatiyaka ku mirov bje bizane, haya nahaka Hizrn herm yn ol yn ku di nav xalk de hene, ji ber avan hatina dr kirin. Hatina wan ya ser ziman ji, haya nahaka li gor pvajoya biatin ya ku li ser ser kurdan t meandin hata ser ziman. i nirx hizre kurdan ya baweriy heb, ne li ser nav wan hata ser ziman. ev yek Nzkatiyaka bi zanebn b. L divt ku mirov bi nzkatiyaka zane bne ser ziman.

 
       Li Kurdistan, haya nahaka ji ber i wilqas gelek Dergah hene? Ev pirs ji ne hatiya pirsin bersive w ne hatiya dayn. Ev pirs di xwe de, ku rast bersive w b dayn, drokeke pketin ya hizir di vere. Divt ku mirov v yek bne ser ziman. Hzn ku li ser ser kurdan bihz in, v yek dibnin. JI ber v yek, li w li ser nav xwe xwedi l derdikevin. L yn ku l xwedi derkevin, kurd bixwe ji, haya nahaka wilo zde ti deng ji wan derneketiya. ima xit ten di nav kurdan de heya? ev pirs, bi v pirse me ye p re divt ku were bersivdan. Ev yek li gor me pir girng e ku mirov li ser bisekin. Bot, li herme botan, bi aliyek xwe ve herim ji xwe pir raz ne. Ew aliy wan ji, aliy wan y ku pir di hizre de kur in. Demn ber wilo b. Demn ber, baweriyaka wan ya bi hizir heb. Ew bawer. hertim, kifkar b. Li Kurdistan bigit kifkar b. gelek nirx pketin kif dikirin. Deme ku botiya li Dirok xwe dimeyzend, pir bizane dirj diaxiftin. Her weha mirov kar bje ku di zanebn de pir ahraza bn. Aqil xwe bikar diann. Ev di demn wan yn ber de xosletek wan y her mazin b. Zanibn ku pirsgirkn di nav xwe de bi aqil di civatn xwe de araser bikin. Her weha divt ku mirov ji, v aliy wan bi rz mazin bne ser ziman.

 
       Deme ku mirov bahsa Cizre bota kir, hing, mirov kar bje ku Cizre bota di aqil xwe de pir mazin e. Deme ku mirov l dimeyzen, mirov, bi v yek, diroke w, weke dirokeke hizir dibne. Drok hizir bi pketin hzire ol dest p bike, divt ku mirov bje ku ji Cizre bota, ji ber em Dicle dest p kiriya. Her weha bi bawer mirov kar bne ser ziman.Cizre bota, her weha pir mazin e. Hizre w ji pir mazin e. Hizir pir mazin pxistiya. Derfetn w yn weha hebn. Ji ber v yek ji, w pir mazin li gor wan derfetn p xistiya derxistiya hole. Hizre baweriy, di xwe de xwediy pergalaka bingihn e. Deme ku mirov bahsa baweriy dike, bja baweriy tne ser ziman, hing, mirov bahsa pergalak ji dike tne ser ziman. Hizir ku bi pergal nebe, w her weha mazin baweriy ji nek. Ji ber ku bawwri, di asl xwe de li ser hm hinek zanebnan ava ya. Bi v yek re, mirov kar bje ku li ser fahmkirin ava ya. Baweri, deme ku mirov rove bike bne ser ziman, divt ku mirov li gor s demna bne ser ziman. Deme ber deme aristaniy, deme aristaniy di deme aristaniy de deme civakatiy de. Deme civakatiy de, deme ku mirov bi ser xwe rov bike bne ser ziman. Ev yek, her weha pir girng e, ji bo fahm kirin tgihitine w. Di deme pketine civakatiy de, baweri, pketin w, li ser hinek hizrn ku weke ancam ji demn pketine hizre baweriy afirne, diafir. Her weha mirov divt ku v yek ji bne ser ziman. Ku mirov van ancamn ku me nahaka bahs kirin, mirov fahm nek, mirov w pirsgirkn ol yn roje me ji, mirov w ba di cih xwe de fahm nek. Ev yek ji, li gor pir girng e, ku mirov li ser pir bisekin bne ser ziman.

 
       Deme yekemin: Deme ku mirov li deme neolotik dimeyzen, mirov di pketine w de p baweriy w dibne. Bi w baweriy de mirov pitre pketin w dibne. Bawerkirin, di w dem de, weke pketineke pir mazin e. Deme ku mirov li w dem meyzen, mirov w dem her weha mazin fahm bike, mirov w demn pitre ji, pir ba  mazin di cih xwe de fahm bike. Ji ber ku pketinn w dem, di demn pitre de dibne bingeh ji pketinn ku bibin re. Her weha ev yek pir girng e ku mirov li ser bisekin. Di W w dem de mirov h di nav xwez de jn dibe. H xweza di baweriya w de pir mazin sereke ya. Ji ber v yek, baweriya mazin li gor xwez hatiya afirandin. Xweza, divir de ku ba were fahmkirin, w baweri ji were fahm kirin. Mirov, di w heyem de bidest hizirkirin dike. L hizre w pneketiya. Deme ku bidest hizirkirin dike. Meji, di ser de, tite ku dibne, li gor xwe dixweze ku biawate bike. L her watekirin ji, li gor dtin nern e ya. Ji ber v yek, baweryn af in. Baweriyn ku diafirin, d hin bi hin dest afirandin dikin. Bawerkirin, ji mirov dixwez? Ev pirs pirseke gerdn ya. Divt ku li gor herdem pvajoy were rovekirin. Di w dem de ji, her weha ev pir dihata bi bersivkirin. Di v yek de, mirov kar bje ku hizre p, ya ku bi mirov re bya, tirs e. Tirs, li ber xwezay afir ya. Mirov, di nav xwezay de dij. Deme ku mirov di xwezey de pir tit ajalan dibne, hing, tirs dikeve dil w de. L bi w tirs re ji, xwestekek ji dikeve dil w de. Ew xwestek ji her weha xwestina naskirin e. Ji ber ku mirov dihizir, d her weha ev yek pre dibe. Ev yek pre mazin diafir. Hizre xwde ji, hing, d ew hd hd bidest naskirin dike. Naskirina divir de, naskirinaka pir kifakar e.

 
      Deme ku mirov li ser v yek dihizir, hing, mirov pir mazin ji kif ji dike. Mirov hing. bikom jn dibin. Jiyana kom dibe. Jiyana kom, ne bihizir dibe. Hizir di bngh w de nn e. Di ser de, mirov kar bje ku tne malabatiya. Malbatit, ne ten bi mirovan re heya. Bi ajalan re ji heya. Ev xoslet xwezay ya. Ji ber v yek, mirov kar bje ku ev xoslet xwezay, dibe bingih bi hev re pketine w. Jiyana mirov di w bi hev re bn de, deme ku hizre mirov diafir, d xwe bitgihitin dike. Ev tgihitin ji, her weha bingih w ahlaq di jiyana mirov de ji diafirne. Naskirina mirov ye p, ye xwe ya. Ku mirov xwe nasdike, d ji xwe gav diavj dore xwe ji bidest naskirin dike. Her weha ev yek, di hzire w de dibe bingihek hizre w ji. Metafizke w, di w dem de mazin p dikeve. Ber pirsn weke "k", "ka", ber pirsne pir giring in. Divt ku mirov pir ji li ser bisekin. Divt ku mirov pir bixweze bne ser ziman. Hing, w rast di riya hebne xwe de were ser ziman.

 
   Hizre mirov di ser de bi "k" "ka" re dest p dike. Ev herd gotin, du gotinn pir girng in divt ku mirov di cewher wan de rastiy fahm bike. K, k ya? Ka ji, li kurder ya?. Biqas ku ev herd gotin her weha dibne pirs, bi heman away ne pirs ji ne. Her weha tne ser ziman. Bi k ka re, lgern destpkirikaka mazin mazin ji bo mirov dest p dike. Her weha ew dest p kirin ji, d bi xwe re hinek dem pvajoyn hizir tne. P di ser de bi qatn hizirkirin re gotin dibin. Bi bna gotina re anna wan ye ser ziman dibe. Pitre d ku hatina ser ziman, li gor wan, afirandin dibe. Nav, p tne ser ziman. Yan, mirov kar bi awayek din ji v gotin vebje. Mirov kar bje ku p binavkirin dibe. Ev yek raste rastiyaka mirov ya her mazin ye drok ya.

 
    Hizre baweriy di v dem de pir mazin diafir, pitre demn xwe de diafirne. L hzire baweriy, deme ku mirov bne ser ziman, bi ser xwe, mirov kar weke felsefe w deme destpk ji bne ser ziman. Felsefeyeke bingihn e. Ev felsefe hin bi hin di ser mirov de diafir  diafirne. Afirandin, divt ku mirov bje ku bjeyeke ku weke xoslet w deme destpk ya. Di w dem de, bja "afirandin" pir biwate ya. Deme ku mirov li ser dihizr, mirov kar weke bje roje me ye zanist bne ser ziman. V bje, weyneke pir mazin leyistiya. Bi v yek divt ku mirov pir mazin weke nirxek ji bne ser ziman. Baweri, di w dem de, pir mazin her weha t ser ziman. Baweri, bi v yek, weke tgihitineke mazin t ber avan.

 
     Di vir de divt ku mirov metafizk fahmbike bne ser ziman. Metafizk, divir de pir mazin biwate ya. Pketine tgihitine w ji pir girng e. Divt ku pir mazin were tgihitin. Metafizk, bi bna hizir re, baweriyaka mazin e. Di w bawerkirin de, d hizir diafir in. Ew gotin di ser de ku hatina gotin yn weke k ka, d weke "k ye kir" "ka ya li kuder ya" t ser hizirkirin.Ev away hizirkirin, di xwe de hinek pvajoyn din tne. Pirsn zde dike. Bi pirsin re, d hin bi hin naskirin ji, dibe. Naskirin, weke di demn njn de dihata gotin, li gor hinek hizran diviyab ku metafizk ji hole rakiribana. L kurtir kir. Ji ber ku rastiyaka ku hertim bi mirov re jn dibe ya. Ji ber ku her cih mirov di hizirkirin tgihitin de digihiy de, li piya mirov, cihek din y ku mirov heriy de derdixe. Ev yek ji, her weha hertim weke rivaniyak hebna xwe berdewam dike. Ev rvan, w li kurder bidaw b? Ev pirs pirseke ku pir dil mirov bi dilper di k ya. Pirseke hizir e. Hizir, tgihitine xwe gehandina w dawiy, weke ku ji xwe re kiriya armanc. L ka w bigihiy de? ev ji pirseke ku  iro, deme ku mirov di pirs, di ser mirov de dibe. Hizre gerdne, di ser de, deme ku hizir diafir, diafir. Her ku di ser de mirov neyne ser ziman ji, hs dike di xweze ku w hskirina xwe bne ser ziman. Vegotina "adam hawa", ma ne ji ber bi bersivkirina v yek afiriya? Her weha vegotin kirin ji, d hin bi hin di pvajoyn hizir pketin de, demne n bi xwe re tne hole. d ew dem, w mirov bigihnine deme aristaniy. W deme aristaniy derxe, piya wan. Ev yek her weha pir girng e, d. Hizir, deme ku diafir, bi xwe re jiyan ji diadilne. Adilandin, bjeyeke ku pir girng e. Bjeyeke ku di hm wate xwe de hinek ji, ew tgihitine ku by d pketin dke ji tne ser ziman. Bja pergalkirin bi wate dike. Wate pergal tne ser ziman.

 
      Deme duyemin: Deme duemin ku mirov, d hd hd tey de, pir girng e. Di deme yekemin de yan di deme destpk de, away hizirkiirn afiriya hizir afirandi ya. Baweri kiriya. W baweriy, ahlaq kiriya. Mirov, d rut li ber hevd ji hevd fiht dike. Ev yek nanayaka bna ahlaq ya. Ev yek, d w bi xwe re hin pketinn din ji bne hole. Mirov, awa ku her weha fihtbna tdigih, d w hin bi hin ji, li gor w tgihn, w hizirne din ji w pre biafir in. Ew hizir ji, w d jiyana w awa bikin. W ekl bidine jiyana w di jiyankirina w de. 

 
      Jiyana mirov, bi hizir hziirkirin her weha kifkirina nirxn ahlaq ji, d mazin bidest pketin dike. Ahlaq, ku mirov bi gotin di vir de bne ser ziman, hebne hizir ye bi bawerkirin bi p dikeve, weke amcamaka w ya. Hizre baweriy, hin bi hin d bidest afirandin kiriya. baweriy, b ahlaq nabe. baweri, hertim biahlaq e. Deme ku baweri dibe ji, d bi xwe re ahlaq ji xwe diafirne. L divir de, divt ku mirov rastiyaka d ya hizir ji kif bike. Ew ji, her weha ku ahlaq xwe di jiyan de dide der, d pergalbna jiyan ji xwe dide der. Bi v yek re mirov kar bje ku tgihitin, her weha bi ahlaq re dikeve pvajoyaka n de. Tgihitin, d her weha weke diafirne. Her weha mirov kar bi v yek re, v nqt ji kif bike.

 
       Tgihitin, di jiyan de, her weha demeke n ya. Pergalkirinaka mazin di jiyan de diafirne. Jiyan bi tgihitin, her weha dike pvajoyaka d de. Dike pvajoyaka n de. Ev pvajo, ketine pvajoya aristantiy de ya. Bi v yek, d hizir mazin t ser ziman. Hizir, bi hatina ser ziman, d di jiyan de kifdike reng didiy de. Ev yek, her weha pir mazin derdikeve p. Baweri, di deme ber deme aristaniy de, demeke dirj di pketin de jn dike. Ew dem, di deme aristantiy de, bi watekirin anna ser ziman re mayinde dibe. Deme ku mirov li pvajoyn dem yn pketin dimeyzen, mirov digih w tgihitin, ku genetike mirov ji di vir de weke ku bi wate ya. Ma ku ne wilo bana, w awa hebna pketin hebna wilo berdewam kiriya. L baweri, wate w di genetike de iya ew ji, rast hjaya ku mirov li ser rawastih. Hm metafizke, baweri, li ser w ava ya. Mirov di xwe de bi bawerkirina xwe, end ku dibe xwediy hizrn metafizk, wilo ji, di xwe de xwediy metafizke xwe ya axsiya ji. Pvajoya pketine baweriy, her weha ji gelek aliyan ve bi wate ya. Di deme aristaniy de, baweri, xwe mazin diafirne. Nivsandin t kifkirin. Ew ji, p li van ardan t kifkirin.

 
      Deme aristaniy, deme ku mirov bne ser ziman, mirov kar weha bne ser ziman. Di deme ber aristaniy de, bicihbn di bicihbn de afirandin bya. Her weha malbatit diafir. Malbatit, di bicihbn de weke saziyaka bingihn e. PItre hin bi hin di bicihbn de afirandinn din ji dibin. Hin bi hin xalkit diafir. Ji xwe ya ku dawi li deme ber deme aristaniya anya ji ev yek bi xwe ya. Xalkit, li Kurdistan bi du awayan diafir. Di away p de xalkit, deme ku p dikeve, di cih xwe de mirov saziyn xwe ava dike. Cihn ol cihn rveberbirin diafir in. Weke ku mirov bi ziman roje me bje, qasr mizgeft diafir. Pre gelek cih din ji diafir in. Pitre, ku bicihbn b, d mirov ji bo dabara xwe bike, andin cotkirin dike. Ev ji pir ging in. L jiyana ivantiy ji p dikeve. Jiyana ivantiy, li Kurdistan, bi gelek awayan ru dide. Li gor demsalan sawal li cihan girtin hitin, xosletek jiyana ivanity ya li Kurdistan ya. Ji herme Srt mirovn ku ji bo ku sawaln xwe li cihne ba bidine randin, tne herme botan hermn din. Kurd ji ji v re bisalan dibjin "koert". Mirovn ku koert dikirin ji, yn xwedi sawal bn. Mirovn ku jiyana wan dabara w li ser sawalan b. Wan, xosletn demsalan pir ba zanib. Kjen herm di kijen dem de ba e, wan zanib. Ku ew deme ba dihat, d ew ji li wir ne di sekin in. Pitre ku dem bidawi dib, d ew ji divegerehene cih warn xwe. Jiyana koeriy, li Kurdistan, deme ku mirov li ser li cih w, l di hziir, mirov dibne ku xosletn deme ber deme aristaniya ji. Di deme aristaniy de, ew jiyan pir bi pergal dibe. Weke xwe berdewam dike. Mirovn ji srt ji ji bo ku cihek ba ji sawaln xwe bibinin, bi hezar salan dihatina herme botan ber ava dicle. Ku dem dib zivistan dem di buhurt ji, d ew ji ne di sekinin di cih de dina mala bi hev re di aramiyek de jn dibn. L her cara ku dihatina wir bi salwaln xwe re, d ku divegerehan ji, hinek d ji dewlemed divegerehan. Ku dem, sala d dihat ji, d ew ji ne disekinin dine cihn xwe yn ber. Her sal her weha ev yek dikirin.

 
       Ev xoslet, di jiyan de naskirina hevd ji xurt dikir. Di jiyan de heya hevd ji baweriyn hevd yn cuda ji dian. Mirovn ku dine herme Botan, heya wan ji w baweriya li wir heb. Ku ji wir di vegerehen, ne ten ji aliy abor ve hinek dewlemendtir di vegerehen. Ji aliy zanebn baweriy ve ji, hinek dewlemendtir divegerehen. Di tgihitin de, hinek d ji maztir divegerehen. Jiyana koeriy, ku mirov li ser dihizir, mirov xosletn her s demn mazin yn pketin ji tde dibne. Ji Deme neolotik ta deme aristaniy, mirov xosletn deman hemkan tde dibn. Ya rast, divt ku mirov w evrme di w jiyan de kifbike bne ser ziman. Ev evrme w jiyan, di xwe de gelek xosletn tgihitine van ardan yn hizr bawer di xwe de dipareze. Sumeri, di tgihitine hizre evrim de bn. Jiyana koeriy, xwediy pergala xwe ya pketin tgihitin ji ya.

 
     Deme ku mirov li w jiyan di hizir, mirov rastiya jiyan, li wir bi awayek din xweza bne. Hizre jiyan bi wan re mazin pketiya. Jiyan, di cewher xwe de xwediy hizreke afriner, ye ku bi hebne w re xwe bi wate dike ya. Jiyan, pir bi wate ya. Jiyan. Di riya xwe de diherik di. Jiyan, ji mirov dixweze ku mirov w ba qanc fahm bike. Pit deme neolotik, deme aristaniy, deme ku mirov pir mazin li ser bisekin ya. Tgitin di w dem de pir mazin heya. Mirov kar bje ku di jiyan de kifkara ji, tgihitin bi xwe ya. Jiyana mirov di deme aristaniy de bi aqil bi r ve di. Aqil, deme ku jiyan bidest bi r ve birin dike, hing, di jiyan de mazin pketin ji dide kirin. Demn aristaniy bi pketin hizir aqil, bi tgihitine ku pket, divt ku mirov fahm bike. Deme Sumeriyan, demeke aristaniy ya. Di w dem de hizir ba bi p dikeve. Jiyan bi tgihitin dibe. Hizir tgihitine ku di jiayn de bi p dikeve ji, hizir jiyana demn ber ne. Mirov kar li ser nav aristaniy bigiti bi sumeriyan re her weha gotin girng bne ser ziman. Sumeriyan, tgihitine ber xwe, di xwe de bi pketin xwe de bi temen kir di jiyan de. Jiyan wan mazin bi hizir afirand. L di vir de, divt ku mirov xosletek din ji kif bike. Ber deme aristaniy, hertit di jiyan de xwe bi p dixist. Di deme aristaniy de, weke ku di deme sumeriyan de b. d hertite li jiyan, li jiyan l ne di jiyan de, di aqil de weke ku li jiyan deb, hebne bi hizir da berdewam kirin. Bi v yek, d hin bi hin qut bn di jiyan de ji xwez b. Deme aristaniy, her weha deme ku hertit bi hizir afirand b. Deme ku mirov w dem ba qanc fahm bike, hing, mirov w deme xwe ji ba qanc fahm bike. Destpka roje me di w dem de ya.

      Hizir, di deme sumeriyan de pket. Mazin bi pket. Pit ku hizir bi pket, d hin bi hin, aristan bi p ket. Demn aristaniy pketin diafir in. Deme ku em li ser aristaniy  dihizir in, deme sumeriyan de di hizirkirin de, destpka me ye her mazin girng e. Di bingih roveyn me de ew deme w heya. Me bahsa deme sumeriyan kir. Em ji w roveya xwe berdewam bikin. Em ji w bnine ser ziman. W ev yek pir mazin me bitgihitin bike. Weke ku awa ku deme sumeriyan, demn pit xwe re bihizir b bi awayn din ji b, afirandiya, her weha me ji, di rove de bi hizir dike me mazin dide hizirkirin. Mirovn ku iro li ser sumeran di hizir in, di xwezin ku ji tebletn wan jiyana fahm bikin, xosletn jiyana wan ya ku iro li dore Cizre bota Rihay di jiyan de h ji hebne xwe di parezn nabnin.

    Deme sumeriyan, her weha pir mazin e. Di vir de armanca me ne ew e, ku em aristaniya wan bnine ser ziman.Ten, em li ser pergala wan ya baweriy rawastih in.Di erove mijara me de ji ye ji me re nahaka girng ev yeka ya.L ji gelek aliy din ve ji, di erove jiyan tgihitine xwe de, divt ku were ser ziman.Ev yek her weha pir girng e. Deme sumeriyan, di hizir de mazin t ser ziman.Hizre wan ji mazin e. Sumeriyan, awa kir ku ewqas xwe mazin bi pxistin?Bersive w pirs, deme ku mirov dice ber dicl li wir li jiyana li wir dimeyzen l temaa dike, hing, mirov w yek pir ba qanc fahm kirin.Sumeriyan ji demn ber xwe, mreteyeke hizir ye mazin girt.Deme Neolotik, li wir, mazin bi pergal jn b.Deme Neolotik, her weha mazin jnbna w, aristaniya sumeriyan ji mazin dide dirak.Mazin bi p dixe. Hizir, di deme aristaniy de, yan; di deme sumeriyan de mazin pketib.Mazin pketineke w ya mazin heb.Demn ber w, pir di xwe de lihevddayhevd kirib.Di deme wan de, ev lihevddayhevdubn ji, deme ku dem t deme aristaniy, d mazin di hizir de, bi pketin xwe dide der.Her weha mirov karw bne ser ziman.L divir de deme ku mirov bahsa deme aristaniy bike, divt ku mirov li ser pergala w ya baweriy ji  mirov hinek mazin rawastih.Sumeri, di w tgihitin de bn, ku jiyan bi bawer bikin, Wan pergala v yek di xwe de di deme xwe de avakir.Ev yek, pir girng e ku mirov bi wan re kif bike.Di deme ber deme sumeriyan de, hizir heya. Hizirkirin pketiya. Pergala w ji, mirov kar bje ji ji ye xalkitiy ne dr e. Weke ya xalkitiy de ya. Di w pergal de mirovn mazin derdikevine p. Hin bi hin mirov derdikevine p, derketine p, d bi xwe re di pketin de hinek amcann maztir tne. Ancamn ku bi xwe re tne ji ancamn ku mirov bi tgihitin re bne ser ziman in. Her weha encamne mazin in.

      Baweri, deme ku mirov di vir de bi br bixe, hing, w rast bibe. Ji ber ku bawer afirya di w dem de, hinek ji tgihitin di xwe de kiriya. Ev yek, her weha giring e. Ew tgihitin, d hin bi hin mazin dibe bingih pergala baweriy ya ku we were ser ziman di afirne. Mirov, deme ku baweriya xwe afirand, d pitre, tite ku dike ji, ew ku di baweriya xwe de di hundur tgihitine w de kifkirinan bike. W ji dike. Mazin dike. Deme ku dike tne ser ziman ji, d hin bi hin pergala xwe diafirne. Sumeri, di destpka aristaniy de, pitre ne bi gelek re, pergala proz diafirnin. Ew pergal, d jiyana wan dide kifkirin. Hm pergalbn hata mirov kar bje pergalbn ji, di deme Neolotik ber dicl de diafir. Ji ber v yek, me li jor got ku metafizke w b rove kirin naskirin girng e. W di tgihitine xwe de pir pketinn mazin afirandina. Pergal baweriy, ku diafir, d pitre xwdann xwe ji ku jin ji b mr ji b di afirne. Li i ev afirandin dibe? Ev afirandin ji, li gor naskirin li w pergal xwedi derketin dibe t afirandin. Sumeri di v yek de pir usta ne. Deme ku mirov li pketina wan dimeyzen, mirov v yek bi wan re pir mazin di cih de kif dike. Iro ji, ku mirov bje, pergala ku hati avakirin, di hizir, bawer, hebna xwe de bi vac ve ne ser ya wan re ya.  Weke ku gelek hizir baweriyn ku iro li jiyan ne, wan kirina li mirov tt.

 Di deme Sumeriyan de baweri.
    Di deme sumeriyan de baweri, deme ku were ser ziman, w pir mazin were ser ziman. Ji ber ku di deme wan de bawer pir mazin heb. Deme ku mirov bawer bne ser ziman, divt ku mirov li ser pketin asta hizre ku heya meyzen bne ser ziman. Ev yek her weha pir mazin e. Di pketine sumeriyan de, hertim, deme ku pergala baweriya wan b ser ziman, li tgihitine wan t ser ziman. Baweri tgihitin, bi hev re tkiliyeke wan ye pir mazin heya. B tgihitin, baweri nay ser ziman. Baweri ku hata ser ziman, bi xwe re baweriy, ne mumkun e, ku newne ser ziman. Her weha bi hev re weke ku girday bin tne ser ziman.
    Sumeriyan, pergala xwe ya civak ava kirin. Bi ava kirina w re ji, xwe di deman bi p xistin. Hizire wan ye baweriy, hm pergala wan ye ku heb diafirand. Ev yek pir girng e. Wan di ert mercn xwe de, weke dewleteke ol ku ji ya i ro pketitir ava kir. Wan bi hizre xwe ye ol, mirov bi hev re w awa bin, ji tkiliyn wa bigire haya ku digih qadn yn din di hizir de kif kirin. Ev yek, di deme wan de pir mazin t ser ziman. Ya rasti ku mirov bne ser ziman, divt ku mirov hinek li ser felsefe wan rawastih.

 
     Sumeriyan, di deme xwe de, weke ku t ser ziman, ji wje bigire haya ku digih gelek qadn hizir yn ku iro hene diafirnin. Xosletek wan y her mazin ku em nahaka di vir de kif bikin ji, ew, ku sumer bi hizirvann xwe ve weke helbestvann roje me bn. Wan wilo pir xweik zanibn lev bnin bnin ser ziman. Li herme botan, bi jiyan xwe ya van hizirvann xwe ve, ji rojeme ne dr in. Ev wekhev in, ji aliy xosletan ve t ser ziman. Wan, di jiyana xwe de, li gor baweriya xwe diafirand. Baweri, di deme wan de pir mazin b. Baweri, di deme wan de di dest mirov de b. Mirov karib ku tixb w kif bike. L dise divt ku mirov bje, ku di deme wan de, di demn wa yn pitre de, ew kifkirin ji dest mirov di bi baweri dikeve dest xwde de. Wan, her weha li ser jiyana xwe, serweriya xwe afirandibn. Ew serweriya wan ji, pir demn dirj berdewam dike. Wan, bi hzire xwe re bi "kvlbarn" ku nivsandi re jiyana xwe li gor xwe bi nirx ava kirin. Jiyna wan, deme ku were ser ziman, hing, divt ku were ser ziman. Di destana Gilgami de, hinekawayn jiyana wan yn demn dawiya jiyana wan t ser ziman. Ew destan li ber Dicl hatiya nivsandin. Yn ku di nivsandin e ji, mirov ku bi bawer in. Yn ku di Zoguratan de ne ne. Hin bi hin tgihitine wan mazin dibe. Bi tgihitin re xwe bi nirx dikin. L di vir de divt ku mirov kifeke din ji bike. Ew ji her weha ewqas kvalbar(teblet) hatina nivsandin, l nav ti kesek li bin wan nivsan nn e. Ev xoslet, hilme baweriye wan dide me.

 
       Jiyana wan, pketiya. L di vir de ber ku em bi buhurine anna ser ziman ye hizre wan, divt ku em hinek din ji li ser wan nivskarn wan rawastih. Ji ber ku ev yek, her weha pir girng e divt ku pir ba were fahm kirin. Di vir de ji, hinek xosletn baweriya wan xwe didine nandin. Deme ku mirov li wan kvalbarn wan yn ku gehana roje me ji dimeyzen, mirov v yek di wan de pir mazin kif dike. L di vir de, ew nivskarn wan yn weke nivskarn wa kvalbarn wan, weke hinek helbestvanan derdikevin hole. Mirov v yek her weha fahm dike. Ji away nivisandina wan ji away xwe nediyarkirina wan, mirov v yek fahm dike. Wek d ji, titek d ji derdikeve hole. Ew ji tgihitin bixwe ya. yan divt ku mirov fahm bike, zanebna wan mirovn ku ew kvalbar nivsandine pir mazin a. Heya wan ji dinye wan dre wan heya. Deme ku nivsandine, ne ten li ser yek an ji xwdayek sekin ne. Gelek bi hev re li gor kirin xosletn wan annina ser ziman. Ev yek, her weha dide nandin ku heya wan ji hevd heya. Ew rew ji, deme ku mirov l dimeyzen li ser dihizr, mirov ne ten zanebnek tde kif dike. Mirov, ji xayn v, tde hinek xosletn jiyana wan ku ew awa jn dikin ji kif dike. Bi bawer jn dibin. Bi v yek re, di derbar baweriyn xwe de xwediy tgihitin ne. Mirov divt ku v yek bizanebn kif bike. Bi v yek re, divt ku mirov kif bike ku jiyana wan ye ku dijn ji, li gor w baweriya wan ya ku heya. Ew di vir de ev yek ji pir ba qanc didine der, li ber avan. Bi v yek, mirov kar bje ku jiyan li gor baweriy hatiya jn kirin.

 
     L divir de, divt ku mirov titek d y ku pir girng kif bike di derbar wan de. Ew ji her weha li ser bawerkirina wan e. Bawerkirin, di asta her bilind de, gelek xwdanan heya. L di pergala wan de, wan, hin bi hin, ew xwdann xwe kirina ku bigihnin hevd gehandina hevd ji. Ev yek ji, pir ba qanc bi zanebn pk annina. Di civaka ku di deme Neolotik de, mirovan xwdayn xwe afirandina. L di deme aristaniy de, ew kifkirinn di deme neolotik de, bi nirx hizir rz hatina jn kirin. Her weha deme aristaniy, v yek dide beravan. Ya rasti, mirov di deme sumeriyan de v yek kif dike. L kifkirin ji heya, di deme aristaniy de. Xwda ji tne kifkirin. Xwdann n ji derdikevin. Weke Urukagna ku xwe di nav xalk de li herme xwe, xwe xwda denezne, her weha bi v yek afirandin heya. Xwe xwda denezandin ji, li gor hizreke baweriyek dibe. Ev yek ji, dide nandin ku baweri, ber w dem mazin afiriya. Deme ku mirov li w baweriy dihzir, titek din ji kif dike. Her weha ew ji, ew , ku baweri afiriya. Proz bya. L li gor i b ya? ev ji pirseke ku mirov w bi pirs bi gelek awayan di deme wan de li bersiv bigerih. Sumeri, her weha bi baweri xwedi proz in. Ev yek, v yek radixe beravan.

 
     Di vir de, deme ku mirov her weha v yek kif dike hinek li ser dihizir, mirov titek d ku pir girng e, mirov kif dike. Ew ji her weha "di baweriy de proz" ya. Di baweriy de proz, hin bi hin pdikeve. L bi hizir re bi p dikeve. Sumer, end ku nivsandin dikin, v yek mazin bi nirx mazin dikin li ser hinek xosletan didine rnandin. Ev yek, di v yek de ti kifkirin. L Di vir de, bi v yek re, tite d ye ku mirov kif bike ji, her weha ew , ku di baweriy de bi prozy de hin bi hin tgihitin dibe derdikeve hole. Ev bn ji, bi xwe re ne ten baweriya wan mazin dike. Wan ji mazin dike. Dike ku ew mazin bihizir in. Dike ku ew d li derv xwe, li azmana, li ard, li bn ard ji bi hizir in. Deme ku li wan dihizir in ji, d di ser xwe de di wan hizirkirinan de afirandin avakirina cihanan mazin dibe. Bi v yek, baweri, d dibe pergalaka sereke ye heri mazin. Ew pergala ku weha diafir, d hin  bi hin w ji snor wan ji derbas bike. Ew di vir de ji, dikevine devr de aqil xwe kar tnin. Dixwezin, w derketine derv sinor bikine bin shete(kontrol) xwe de. Her weha li ser v yek, d bidest hizirandin dikin. Di hizirkirinn xwe de, kif ji dikin ku w awa r pkan kif bikin. Bi v yek ve girday, mirov kar bje ku zanebna wan, w derfet dide wan ku bi hizre xwe shete xwe li derv xwe ji ava bikin. Ava dikin ji..

 
      sumeri, di vir de, d ser wan ji dore wan zdetir, di hizir de di tgihitine wan de bi wan re ya. Yan, ser wan, d di ser de ya. Ew d karin di ser de, bi aqil di tgihitin de er bidin bikin. Bi v yek, ew mazin li ser lingan dimnin. Sumeriyan, kifkiriya ku jiyana wan, w awa b. Bi v yek re bi baweriya xwe dihizir in. Di hizirandinn xwe de ji, riyn jiyan di aqil de diafirnin. L bi v yek ve girday, divt ku mirov titek din ji bne ser ziman. Ew ji her weha d aqil bi tgihitin di deme wan de ser jiyana wan dibe. Ew hertite ku dibjin, di tgihitine w de ne. Wate w zan in. Bi v yek ve girday, d mirov kar bje ku ew di deme xwe de gehana deme tgihitin ye ku hizir bi felsef bi afirnin. Ev yek, her weha t kifkirin. Ev yek, her weha mazin di deme wan de t kif kirin. Li jiyana xwe bi hizir dimeyznin. Xwe bi zimanek wjey tnine ser ziman. Qanci xirabiy jev cuda dikin xirabiye mehkun dikin. Di baweriya xwe de tgihitine Dojeh bihut afirandine. Li gor w tgihitin ji, rastiy ne rastiy tnine ser ziman. "Qanc cih wan li bihut ya". "..Yn xirab cih wan li dojeh ya". Ev gotin hin rastiyn tgihitine wan ye di baweriya wan de dide ber avan..

 
     Baweri, bi proz e. Proz, l, pvajoyaka pketine tgihitine wan ji tne ser ziman. Divt ku em w ji kif bikin bnine ser ziman. Sumeri, pit ku v pvajoya tgihitin jn dikin, d pitre, bidest kifkirinan di hundur baweriya xwe dikin. Weke "Agir dojeh ti car ne mir". Weke "hinek mirov li wir hene, ew ji aliy xwdana ve hatina afirandin. Ew ti cari, ku ne xwday ku ew afirandine, giyana wan ji wan bistne, ew ne mir in ne awitin di gir de". Weke ku li ser bihut tnine ser ziman, "ewder dinyeke wilo ye, ku ti car ne arami nexweikbn tde nn e. Her tit w dayim ya". Ev hizir tgihitinn di hundur baweriya wan de, pitre her hizire ol ye ku diafir di xwe de bi awayek tne ser ziman. Ew(sumeri), yn p ne, ew yn afriner in.

 
      Di hizre baweriye sumeriyan de, hertit bi hev ve girdan, weke tgihitinek heya. Bi wan re, ev yek pir mazin e. awa ku li diny, weke ku d bavek ti keve tkiliy de, ji wan re zarok dibe, pitre ku zaroke wan b mazin b, pitre, d ew ji weke d bav xwe dikeve tkiliyek de zarok w ji dibin jiyan her weha hebna xwe berdewam dike, dihizir deji, ev yek bi wan re bi heman away, di hizir de bi wan re bi hev ve hatiya girdan tgihitine w ji hatiya afirandin bi mirovan hatiya erkirin.

 
      Sumeri, di v yek de, bi hizir, mirov kar bje ku mazin dibin. Di hizre xwe de kifkari in. Mazin dihizir in diafirnin. Pit ku her weha gelek tgihitinn mazin bi pergal di hundur baweriya xwe de diafirnin, d hin bi hin, ew metafizke wan ye ku mirov ji vir pde bahsa w bike diafir. Ew, bi v yek re, d di tgihitine xwe de, dikevne pvajoyaka n ye d de. Pit ku hertit bi pergal di hundur baweriy de hata afirandin, d her weha di w afirandine de, ew dixwezin ku mirov tde bi cih bikin. Ew cihana ku di ser de di hizir tgihitine xwe de afirandina, pitre xwe dikin de. Ew cihana ku wan afirandiya, cihanaka ku mirov bje pir mukemel e. Her k bi w cihana dihishe, d tn dixwezin ku bibine xwediy w cihene. Bi v yek, em gotinaka ku weke er aristanan y bi hev re tne ser ziman, bnine ser ziman..

 
      Di w cihana wan de, sumeri, hizre xwda mazin proz dikin di dnine cih heri bilind. Ew cih her bilind ji, her weha azman bixwe ya. Mirov ku hij yek kir, mirov dixwez ku hertim ew ba b di cihek xwe de b kuder j ba xwe bilind e, w derxine wir. Ew ji xwdann xwe, her weha derdixine cih her bilind. Ew ji di w cihana xwe de jn dikin. Cihana wan, weke cih xwday wan ne.L cih xwday wan ji li ser wan re ya. L jev ne dr in. Wan hizir dikir ku w ew xwdann xwe, bi hev re di w cihana ku wan afirandiya, w bi hev re pir xwe ba hatahata jn bibin..

 
       Sumeri, bi v kirina xwe, dibt ku difarq de bin, pvajoyaka n dihzir, baweri tgihitine de didine dest p kirin. Pit van kirinan re, d li dore wan ji, ew zanebn hizrn wan, bi w dinye wan re cih digir hinek aristaniyn din ji ava dibin. Ew avabn hemk ji, weke zarokn ye sumeriyan in. Sumer, di her qad de hizir ne. Ji bo ku cih xwdann xwe li azmana zanibin ji, li azmana cihene weke stran, heyv, roj hwd, di derbar wan de, hewl didin ku bibine xwedi agahi. Astronom, fizik, geometr, matamatk hwd, bi v yek, pir mazin diafirin di deme wan de bi wan re. Her afirandinaka wan bi armancak hatiya afirandin. Her afirandinaka wan, nhteke w heya.Her weha mirov kar, wan afirandinn wan yn weha, bi v yek bne ser ziman. Pit wan re, ev afirandinn wan, di pketin de pir weyneke mazin dileyiz in. Li Misr, haya ku digih gelek devern asya anatolia hwd..

 
   Pit demn sumeriyan li ber dicl pketin tgihitine baweriy..
   LI ber ava dicl baweri, li gor droke ku jn by t ser ziman jn kirin. Hizir bawer, rast jiyan bi hev re di riyek de dimein. Jiyana ber ava dicl, ji aliy baweriy di vir de divt ku mazin were ser ziman. Bguman, deme ku mirov li ser baweriy, li ber ava dicl bi sekin, hing, divt ku em pir mazin dirj li ser bisekin in. L em tne hinek bjeyan bi sereke bnine ser ziman. Ber ava dicl, jiyana w, li gor baweriya w jn dibe.

 
    Ber deme sumeriyan, pketineke mazin di hizir de b. Ew pketin, bi tgihitin, di baweriy de, pitre, cih xwe girt. Li gor pketin b. Ji ber v yek, girng e, ku mirov li ser baweriya w dem bi sekin. Ber w dem, bi gotinn njen dibjin, anamizim totemizim, Yan, li gor toteman tne ser ziman. Pitre Mtoloj derdikeve. Divir de ber em herine rove kirina ber ava dicl, li vir em hinek li ser mtolojiye ji bi sekinn. Ji ber ku ev yek pir ging e. Di mtolojiye kurdan de ji, deme ku mirov li ser di sekin, mirov ji w dem pir dibne. Di mitolojiye kurdan Ji tar e w dem re, i ro ji, dibjin "star". Ev bje, bjeyeke ku mirov pir li ser bi sekin. Weke w, di mtolojiye kurdan, bahsa "Ga" ji t kirin. L ga di w dem de ji ga b. Wek din ji, li ser baweriya di hundur mtolojiy de, ku mirov end gotinan bne ser ziman, Baweriya ol ya ku i ro t jn kirin, w dem ji, her weha weke xwe heb. Yan, wilo zde ti cudabn derneketiya hole. Kurd, di baweriya xwe de kirasak civaknas hertim li bja baweriy dikin jn dikin. Ev yek, weke xosletek baweriya wan ne. Di demn ber de ji, ev yek weha heya. Deme ku mirov li demn ber dimeyzen, mirov v yek, pir zelal ba dibne. Li ber dicl, hm v yek t jn kirin. Mtolojiya kurdan de, pir nirx zanebnn ku i ro nayne ser ziman yn ku tne ser ziman ne bi nav wan tne ser ziman, hena. Ev hem nirx ji, hevd jiyan pketine wan de temen dikin. Deme ku mirov li demn pketine wan dimeyzen, mirov v yek pir zelal dibne.

 
      Xosletek kurdan, ye ku di zanebne ji xwe bawer bne heya. Ev xoslet, cerna di nav wan bixwe de ji hatiya ji wan bixwe ve hatiya rexnekirin. Ew xoslet ji, pir mazin ji ji xwe bawwr bn e. L deme ku ew bawer bn, b ji xwe qaylbn, d rexne l dihata girtin. gelek caran, deme ku dihata ser ziman ji,  dihata gotin ku "zanebn ku hebe mirov hinek ji xwe qayl ji dibe". Bi v yek, yn ku dixwestin ku v yek rast derxin, diann ser ziman. L axlabe ji, rast pak ne dihata dtin. Mirov end mazin bibe, divt ku mirov bhtir, fahm bike. Her weha mazin bn, di zanebn de dihata dtin. Mtolojiye wan, nexeeyeke hizir, tgihitin pketine wan ye mazin di xwe de di pareze. Ji ber v yek, li ser mtolojiy sekinandin ji, pir girng e. Divt ku mirov li ser bsekin. Li gor deman pvajoyan pketinn w fahm bike. mtolojiye kurdan, mtolojiyek ji mtolojiye cihan ye her demdirj xwediy pketineke mazin e. Ji ber v yek divt ku li gor w rastiye w ya drok were ser ziman fahm kirin.

 
     Li ber dicl, jiyana hizir, li ser hinek hman hatiya ava kirin. Di nav wan hman de, hm her mazin bi bja afirandin re t ser ziman. Ji ber ku deme ku mirov bahsa wder pketin w dike, divt ku mirov pir bja afirandin bi bar bne. Ev yek, ji xoslet w tt. Ev yek, ji ber ku rastiyaka w ya, her weha xwe tne ser ziman. Li ber dicl, baweri ji, ji v yek, dr nay ser ziman. Ew ji bi bja afirandin, pir mazin li wir t ser ziman. Baweri, li wir, deme ku t ser ziman, hinek cuda t ser ziman. Weke zarokeka li cem dayika were ser ziman dibt. Her weha w hs dide mirov di deme anna ser ziman de. Deme ku mirov bahsa baweriy de, car bi car, deme sumeriyan t bre mirov. Afirandin wan, xwe bi me, bi br dixin. Gelek rastiyn wan yn ku jn bne, tne ser ziman, di deme anniya ser ziman de.  Hizre baweriy, hizre drok ya. Ji aliy pketine xwe ve pir drok ya. Ew droka w ji, li wir jn bya.

 
      Li ber dicl, deme ku mirov dihizir, mirov fahm dike, ku baweri end xwediy pketineke kur mazin demdirj e. Ev yek, li wir, xwe bi me dide hs kirin. Di deme sumeriyan de pketinn ku jn bn, li wir dise, xwe di gelek baweri aristaniyn ku avabn de hata ser ziman. Pit deme sumeriyan, gelek demn aristaniy jn bn. Aqad, babil, Mtan, hr, Nar, asur pitre Med, cend demn aristaniya wir in. Ev dem, demne ku mirov weke demn aristaniy ji herm re bne ser ziman weke demn aristaniy bi pketina wan re ji bne ser ziman. Her weha ev yek pir girng e. Pit demn zayn, wilo di pketin baweri de zde pketinn mazin nabin. Pit Neb Isa re Hz, Muhammed Man ji derdikevin, L herd ji, wilo zde bi w hizre xwe ye ku ann ser ziman re, nayne fahm kirin. Yn ku wan tnine ser ziman ji, wan, li gor nirx qalibn ku hene tnine ser ziman. Hz. Muhammed, ku di deme xwe de rast ba hatibana fahm kirin, dibt ku ne rojhilata navn haya iro ewqas ne qanc ne ba jn kiriban ne ji, ew deme weke serdeme navn(middilelderen) w jn kiriban. W ji dla w serdeme navn, w demeke weke deme me, i ro, w mazin jn kiriban. Ya rast, di w dem de, pir bigih v yek ji mazin xurt heb. L ew bingihe wilo ba ne hata bi kar ann. Zde ew, bi hzire xwe ye mazin ye ji bo pketina civakan ne hata fahmkirin.

 
      Deme ku mirov li herm dimeyzend, di w dem de, mirov dibne ku pketineke mazin di w dem de heb. Ji aliy aqil zanebne ve ji, rasti ba qanc hatib fahm kirin. Cuhuti ji, di w dem de, ji ber ku zde bersiv neda pketinn ku hene, wilo zde belav neb. Pitre mesiht derket. Ew ji haya bi derek pket. Mesiht ji, ji nirxn ku ji deme sumeriyan bidest baweriy kirib, ne dr bidest pketin kir. ivant, end ku li ber dicl weke xosletek her sereke b h, pitre b xosletek mesihy ji. Ji ber ku hizir, baweri  pergala ivantiy heya. Nirxn ku pere tne ser ziman hene. Sumeriyan, Tammuz kirib ivanak ku pir mazin ji. Sembola w ji gske birih b. Bi v yek mazin bn b. Rojhilata navn, ji ber ku xwediy axsiyaka pir kur mazin b drok b, wilo zde, ew pketinn ku bn, tr nedt. Musulmant weke bersiveke ji v re b. Ev yek, wilo zde ne hata fahm kirin. Ya rast, ku di ser de ba qanc hatibana fahm kirin, hing, w ew pketin hizre baweriya ku heb, w rojhilata navn, h di w de, w gehanadibana serdemeke weke deme me ye i ro ku em jn dikin. L wilo zde ev yek ne hata fahm kirin. Li gor hinek, nzkatiyan hata ser ziman. Hz, Muhammed, ev yek, ti car, ne xwestib. Ku i ro ji, saxbana, w v yek, pir mazin rexne kiribana. Mirov bar bje ku w rastiya mirov ye li gor jiyan ye xweza an ser ziman. W mazin kur an ser ziman. 

 
      Di vir de deme ku me ev yek an ser ziman, divt ku ji ber i weha b ji, bi end gotinan bnine ser ziman. Li gor min ev yek pir girng e. Deme ku mirov v yek bidest rove bike, bawer weke mijaraka pir mazin derdikeve piya me. Di vir de divt ku em baweriy ba bi kar bnin. Sumeriyan, di deme xwe de nzkayak bi p xistib, ew nzkati ji, her weha bi kar anna ol di rveberiy de. Ev yek, pit wan re ji hebna xwe berdewam dike. Ew berdewam kirin, d ji wan bi virde, bi gelek awayn cuda hebna xwe berdewam dike. Rojhilata navn, v yek pir kur dij. Rojhilata navn li gor axsiyet hebne xwe pketine xwe dij. Rveber, li gor w nzkatiy, diviyab ku ji ol hizr ne dr ban. Li gor ol xwe bi rxistin ji kiriban. L bel, hizrn ol li gor xwe anna ser ziman, pitre mazin bi p dikeve. Ya ku v nzkatiy, her weha dike bingih gelek xuruxandinan de ev yeka ya. Ev yek, ji ber v yek, pir ba qanc divt ku were tgihitin.  Bawer, ji ber v yek, mijaraka pir girng sereke ye li rojhilata navn. Divt ku pir mazin rast li gor hizre xwe ye rast ye mirovah were tgihitin. Divt ku pir mazin were naskirin. Deme ku hata naskirin tgihitin di darbar w de b, hing, w rastiye w ji, pir ba qanc li gor rastiye w, w were tgihitin. Tgihitin, bixwe ji mijaraka ku di baweriy de were fahm kirin e. L ji aliy baweriy ve divt ku tgihitin, di nzkatiy li w bixwe de ji ba were fahm kirin. Her weha divt ku ji du aliyan ve ba qanc were fahm kirin tgihitin.

 
      Sumeriyan, di rveberiy de bidest bikaranna hizre ol kirin. Baweriya xwe, di rveberiya xwe de, pir mazin ba bi zane bi kar ann. Ev yek, di deme wan de b. L pit wan re, mirov nikar bje ku ew bizanebn bi kar ann, b. Ji xayn w, divt ku ev yek ba were tgihitin. Baweri, ji ber i, li rojhilat weke "pirsgirk" hata dtin b. Ev yek, divt ku mirov ji demn w yn pketin ji tgihitine w ji bi kar anna w dr neyne ser ziman. Baweri, i ro ji, nzkatiyaka rast li xwe dixweze ji mirov. Ev yek, deme ku mirov di tgihitine w de kur dibe, hing, mirov fahm dike dibne.

 
     Bja baweriy, li gor rastiye xwe, li ber dicl, hebne berdewam dike. Mirov v yek kar bje. Li ber dicl, baweriya ku heya, ji hm xwe ya. Hm w ji, digih Neb Nuh. W nzkatiya rasrtiy baweriye pir ba mazin daya kif kirin. Her end ku bahsa Neb Nuh t kirin ji, wilo zde li ser w nay sekinandin. Ne rastiyak ji ev yeka ya. Divt ku mirov bne ser ziman. Bawer, deme ku li wir jn dibe, hing, li gor rastiya xwe jn dibe.  Rastiya w drok w hebne pketine xwe, li wir mazin dide jn kirin. Giyana baweriya, li wir, h ji, li ser xwe ya. Deme ku mirov dic ber dicl l dimeyzen, mirov v yek pir ba qanc fahm dike.Bi v yek, em divt ku roje xwe fahm bikin tbigihin. Deme ku ev yek b, hing, w rasti ji aliy mirov ve were tgihitin. ""

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org