FEQIY TEYRAN JI CIZRE BOTA DIMEYZEN

 

 

Abdusamet Yigit

 

    

 


    Feqiy teyran, divt ku mirov hinek li ser bisekin w pir ba qanc fahm bike. Feyqiy teyran, li ser jiyana w nahaka wilo zde ti lkolnn mazin ne hatina kirin. Li ser hizir felsefe w ji  her weha mirov kar bj bne ser ziman. L ev mirov, ji her aliy ve, divt ku were ser ziman, naskirin tgihitin. Ew zanistek pir mazin bifelsefe ya. Li ser w, deme ku t axiftin an ji car bi car ku t nivsandin, weke "helbestvanek" t ser ziman. Li gor me, ev gotin ti car rastiya Feqiy Teyran nayne ser ziman. Ji ber ku ew ne ten ew b. Ew ji w zdetir, flozofek deme xwe b. Bi v yek divt ser ziman naskirin. Deme ku mirov bahsa w dike, bi rast ji, di cih de hizre mazin bi nirx di ser mirov de dibe. LI ser hzire Feqiy Teyran, deme ku b hizirandin, divt ku ji dem er mercn xwe dr new hizirandin. Feqiy Teyran i an ser ziman. Hizreke awa an ser ziman? Ev pirs pirseke ku mirov pir bi pirs bersiveke di cih xwe de ku drok bidiy de. Deme ku mirov li ser jiyana w dihizir, mirov pir pketin tgihitinn ku ew tne ser ziman ji, mirov dibne. Li Herme botan, deme ku bahsa w t kirin di civatan de, bi seatan li ser t axiftin, l ew naya xilas kirin bi vegotin e. Her weha pir mazin drj bahsa w t kirin. Li ser w hizre w t axiftin. Li ser jiyana w t axiftin. Ji gelek aliyan ve li ser w hebne w t axiftin. L, divt ku mirov bje ku bhtir ji aliy jiyan hizre w ve pir li ser t sekinandin. Bahsa hizre w bi baweriye w re t kirin. Bi v yek, ew pir mazin bi nirx t ser ziman. Em ji, nahaka hinek hew bidin ku hinek li ser w bisekin in. Em, di vir de li ser w ku bisekin in, em bi zdey wan vegotinn ku di derbar w de di civatan de t vegotin ji li ber ava bigirin basha w bikin. Em, ji w erove ku tde bahsa w t kirin, j w dernekevin. Bi v yek, em hinek w bi wan vegotinan, jiyana w hizre w ye ku mirov fahm bike bnine ser ziman. Ji gelek aliyan ve bahsa w t kirin. Her deme ku mirov li vegotin taxaliyn li ser w dihisne, mirov digih hzireke din..
      Feqiy teyran, deme ku bahsa w t kirin, li ser jiyana w bhtir t sekinandin. Bahsa w hebne w ye bi tgihitin t kirin. Ew awa jn b di kjen erov de jn b, t ser ziman. Deme ku t ser ziman ji, pir bi nirx kevneop t ser ziman. Jiyana w, weke berhemeke drok ye ku di w dem ku bahsa w t kirin de t xwandin, t ser ziman. Bi v yek, her weha mirov divt ku bje ku pir mazin bi nirx  bi kevneop bahsa w t kirin. Deme ku civatan bahsa w t kirin, ne weke "helbestvakek t kirin. Weke zanistek mazin y deme xwe, ku demn pit xwe re ji, bihizir ramann xwe yn yn anna ser ziman kifkirina, t ser ziman. Her weha ew mazin t ser ziman. Deme ku bahsa w ji aliy jiyana w ve t kirin, her weha mazin t kirin. Di nav anna ser ziman ye jiyana w w de, hin bi hin car bi car hizirne w ji tne ser ziman. L di dawiy de, deme ku bahsa jiyana w xilas dibe, d her weha t gotin ku "ka ma ka hizre w i b, w i an ser ziman?" pitre bahsa hizre w bi deme w re t kirin. Bi v yek, ew h maztir bi nirx proz t ser ziman. Weke mirovek alim t ser ziman. Ji xwe ji, ew wilo b. Ji w ji zdetir maztir b. L mnaqaka ku bi w re pir t ser ziman haya. Ew ji bahsa w axiftina w ye bi teyrik xwezay re ya. Deme ku bahsa w yek ji t kirin, hinek bi nirx bahs t kirin. Weke mnaqak, deme ku Feqiy Teyran, ji herme xwe derdikeve t ku her Cizre bota, hing, t ber em Dicl li ber w bidest qasidandin dike. Bi w qasidandina w re, d pitre ne bi gelek re, t gotin ku ava dicl ji bi dev lv dibe bi pre bidest axiftin dike. Her weha pir mazin bahsa w rew j t kirin. Feqiy teyran, deme ku av pre diaxiv, j re bahsa end alim pxember di wir ve na li ber w jn bna, bahsa hemkan ji Feiqy teyran re dike. Bi v yek re, deme ku av bahsa wan dike, ji deme Neb Nuh hata ku t w dem, ji wan re bahs dike. Feqiy Teyran, T gotin ku w li w hisandiya pitre ku av axiftina xilaskiriya, d w bidest axiftin kiriya.Bi v yek re t gotin ku feqiy Teyran, bi av re hinek li ser xwe rewe pxembern ber diaxiv. L ber w, Feqiy teyran, di ber av ji av di pirs ku ka "ji kuder t w her kuder, end dem devran dtina jn kirina". Deme ku Feqiy Teyran, wilo ji av di pirs, d av ji j hinek weke hrs bibe, plek li ber lingn w dixe pitre bersive feqiy teyran dide her weha j re dibje. " Hata nahaka ti kesek ev pirs ji min ne kirina. Min gelek alim  neb Dtin, l yek ji wan, ev pirsn ku t ji min kirin, ji min ne kirin, de her feqiho bi riya xwe de". L pitre Ew dibje ji av re, hata ti ji min re bahsa neke, ez li ber t bim". Pitre t vegotin ku av d bahs j re kiriya. Ev rew, deme ku t vegotin, pir dirj mazin t vegotin, di berde, di demn ku w di nivsand navber dida nivsandina xwe bi feqihn li dore xwe re li wan di rnit bi wa re ji wan re qasde d gotin, ew qasde ji di bre mirovan de bn dihatina gotin. Bi v yek, d reweke pir mazin xwe dihata afirandin bi hizir anniya w ye li ser ziman. Deme ku bahsa w her weha dihata kirin ji, di deme qasida kirin de, her weha di ber y vedigot de, d yek d ji bi qasde kirin dikete berde digot.
      Rew, her weha di civatan de pir mazin xwe dib. L di vir de, divt ku mirov hinek li ser jiyana w bisekin. Em bi jiyana w ji aliy hizre w ve, li ser v yek hinek bnine ser ziman. Ji ber ku ev yek, her weha pir girng e. Di nav kurdan de, civat bi nirx  kevneop ne. Deme ku bahsa civatan t kirin ji, bi rz bahsa wan t kirin. Pir rzeke mazin ji wan re heya. Her mirovn ku di civatan de, derdiketine p  diaxiftin ji, yn ku navser xwe bn. Yn ku di nav xalk de ji wan re rzeke mazin heb. Yn ku pir li gotina wan dihatina hisandin bn. Gotina ku wan di an ser ziman ji, bi zane dianna ser ziman. Ew mirovn navser xwe, yn ku hertim demn xwe bi xwandin hizirkirin re buhurandibn bn. Bi v yek, bahsa wan ji, ku dihata kirin, d bi rz dihata kirn. Wan ji, bi zane bahs dikir. Deme ku li ser Feqiy Teyran diaxiftin ji, pir bi zane diaftin. Li ser hebne hizre w j di sekinn. Wan mirovn navser xwe, deme ku bahsa Feqiy Teyran dikir, ti car ji, bahsa w weke helbestvanek ne dikir. Deme ku bahsa w dikirin, weke mirovek zane  bitgihitine mazin dikirin. Bahsa flozofek dikirin. Li ser hizre w di sekinn. Hizre diann ser ziman, da qana herkesek zanibe  ji w zanebna w hinek ilm zanebn hildin  di xwe de hinek ji bi aqil bibin. Bi v yek armanc, li ser w jiyana w hizre w dihata sekinadin. Hizreke w ye pir mazin heb. Deme ku bahsa w dihata kirin, pre, bi hizre w re pir mazin bahsa Nebyn ku hatina na ji dihata kirin. Feqiy Teyran, hizreke w ye ku weke pergalaka mazin di nav xalk de afirib dihata ser ziman, di civatan de dihat ser ziman. Her weha pir li ser hizre w dihata sekinandin. Bahsa hzire w ku dihata kirin, pir nzkatiyaka bicivaknas dihata nandin. Di vir de, weke ku dihata ser ziman bi en gotinan, em li ser hizrn w yn li ser drok,  civak bnine ser ziman. Ev ji, her weha girng e, ku mirov li ser bisekin bne ser ziman. W di derbar drok de i hizir dikir? W, Hizreke ku mirov bi civak re bi xalk re bne ser ziman, di an ser ziman. Hizre w di tgihitin hebne xwe de ji jiyan xalk ne qut b. Mirov, li gor w di jiyana xwe de kar jiyana xwe ji her away re bide kifkirin. Ev yek, rastiyaka. Ev rast, l divt ku bi tgihitin bibe. Li gor w, mirovn zane di nav xalk de zane ne. Li gor w, berpirsiyaka pir mazin dikete ser mil zanistan de di nav xalk de. Divya b  ku wan, hertim di r nandin de bi weyne bana. Bi v yek, hertim divt ku ew di tgihitin v yek de bin. Drok, li gor feqiy teyran, ji zanistan hertim rastiy dixweze ji wan dixweze ku li gor rastteqniy jn bibin. Rastteqni ji, her weha, divt ku mirov ji baweriya xwe dr neyne ser ziman. Bi v yek re bi hizre xwe re di demn pketin de bi xwe re jn ji bike. Li gor w, ti zanist, b ku felsefeyeke rastteqniy di ser w de nebe, w mazin bibe mazin bi p bikeve. Ev yek, weke rastiyaka ku li ser nay nqakirin ji li gor w. Bi v yek her weha hzire w, t ser ziman. Bi r yek re d di civatan de hizre Feqiy Teyran dihata ser ziman, ji bo ku mirov w nas bikin j rastiyek fr bibin.
      Mirov li gor w, ne b rastiya. hem rastiya w heya   hem ji ratiyaka ku ew hertim di jiyana xwe li gor w bij ji heya. Bi v yek ji, digoti ku ew rasti ji, bi ol xwe di jiyan de tne ser ziman. Jiyan, ji bo w biqadr b. W bi jiyan re qadrek dide jinan ji. Di civatan de, ji bo wan ji hin gotinn ku digotin ku w gotiya dihatina ser ziman. Hem gotin ji, di eroveyeke rzedayn de b. Di jinitiy de bja "dayiktiy" w pir girng diday de. Bi bja dayiktiy re, di hizrn w de bja "pritiy" ji dihata ser ziman. L bje pritiy, ji xwe di anda kurdan de, bjeyeke ku biand b. Pir bikevneop b. Her mirovn zane yn kurd, ku li civata xwe di rnitin, ne mumkun b ku rze xwe ye ji bo pran an ji bi gotina di nav xalk de ku p dihata gotin ji "mirovn navser xwe" re dian ser ziman. Her weha ev yek, weke nirxek ji b. Di deme Feqiy Teyran de, ev yek ji, maztir, mirov kar bje ku heb. ji ber ku di di w dem de ji ro civat li ptir bn. i hizir hebene afiribana, di civatan de li ber xalk mazinan dihata ser ziman. Feqiy teyran ji, her weha anya ser ziman. W ji, rzek ji bo wan anya ser ziman. Di nav xalk de hinek kevneopyn bi nirx yn weha hebn ku herkesek rzeke mazin ji wan re dide nandin. Di civatan de, her weha  ew rz dihata ser ziman. L di vir de, em hinek li ser ziman feqiy teyran bisekinn. Em end gotinne li vir li w ziman w y pir xwe bnine ser ziman. ro, ew ziman w ye ku bya sedeme ku j re dibjin ku ew "helbestvanek" e. L di rastiy de ev bje ji anna rastiya w ser ziman pir dr e. Divt ku mirov her weha bne ser ziman. Di civatan de qasdakirin ji, heya. Ew qasdekirin, bixwe re bi hinek nirxan dib. Feqiy teyran ji, karb ku biqasidandina. Her weha ziman w heb. Ziman kurd di deme kurmanciy de levanna bjeyan p weke helbestan gotin ji p dikeve. L weke ku t gotin qasidekirin, bi nirxek dihata kirin. Di w nirx de proz, bawer ol jiyana aliman  hewd heb. Yn ku li ser jiyana wan alimn deme xwe dixwandin ji, her weha ew ji bi w away ku p dihatina ser ziman, dihatina zann. Bi v yek, ew ziman wan y xwe ji bi jiyana wan re dihata ser ziman. Di kurd de rewe xurtxviy heya. Ev rew, di jiberkirin bi v yek di ser de hitin re dibe hmek pir mazin. Bi v yek, di deme Feqiy Teyran ji dihata vegotin ku ew pir mazin bi xv  br e. Ev yek, deme ku ji bo w t ser ziman, hinek bi teybet ji t ser ziman. Bi v yek, di civatan de pir mazin li ser w dihata axiftin.
       Biv yek re, mirov kar hinek din ji li ser vegotinn li ser hzire feqiy teyran bisekin. Li gor me, ev yek pir girng e. Hizre w ye bi pergal divt ku were tgihitin, ew derkeve p. W, hizreke bi pergal di nav civak de an ser ziman. Feqiy teyran, li gor deme xwe hizir an ser ziman. Xosletn deme w, hinek ji xoseletn hizre w ku w anya ser ziman ji, tnine ser ziman. Di deme w de hizir hizirkirin bi aqil vac li p b. Li gor v yek hizirkirin ann ser ziman ji, weke pketineke mazin ye deme xwe b. Bi v yek re, ew derdikeve p. Ber w, li Cizre bota, bi Meley Cizr re reweke pir mazin ye hizirandin afiriya.  meley Cizir, hizreke bi pergal di nav xalk de da rnandin. Ku mirov bje w bi hizre xwe ye ku an ser ziman re demek p da destp kirin w ne xalat b. W li Kurdistan, her weha demeke bi hizir nirx anya ser ziman. Bi v yek, felsefe  wje ji, p bi wate bya. Meley Cizr, demeke n ya. Her weha mirov divt ku w bne ser ziman. Hzire w ye dem, di xwe de hinek pir mazin e. Ew di erove hebne pergala hizir nirxn li Cizre bota hene, diaxiv tne ser ziman. Nb Nuh ji her weha bi hizre xwe re di nav v yek de heya. meley Cizir, ew pergala hizir ji ji hm xwe ve ji ye baweriy cud ne dihata ser ziman bihizir baweriya xwe ve digaha hata Neb nuh, w bi hizir di deme xwe de bi wate kir. W di wir de, rastiya slam ji, xwest ku bne ser ziman. Rastiya slam, bi w, ji hizre neb Nuh ye Birehim xell ne dr e. Divt ku deme ku mirov bidest frkirina musulmanetiy bike, divt ku mirov wan herdyan ji di ser de fahm bike. W, musulmaneti bi hebna xwe re bi hizir, hizir kir an ser ziman. Bi v yek, di nzkatiyak w de mirov kar bje ku baweri bihizir bi kevneopyeke drok ye hizir hata ser ziman. Bi v yek, mirov kar bje ku w pir mazin an ser ziman. Pergale hizir ye ku bi meley Cizir re hata ser ziman, di qada felsefe xwe de, li ser hinek hmne b. Ew hm ji bi drok hizir bn. Her weha dihatina ser ziman. W, droke xwe pir mazin zanib. Di derbar w de pir mazin bi tgihitin b. Deme ku diaxift ji, ew tgihitine xwe, bi hizir dian ser ziman. Tgihitin, w, nzkatiyaka bi felsef l dikir. W weke felsefeyeke dem ye xwe dihilda dest. Bi v yek re w mazina li ser w ji di nav xalk de anya ser ziman. Pit w re hatina Feqiy teyran, bi bandra meley Cizr ye li ser w ji, w ji, wilo di w xat de hizir kiriya an ser ziman.Bi v yek, mirov kar bje ku ew herd di demek xatek de hevd temem ji dikin. Wan bi hev re demeke n ye hizir da afirandin. Deme ku meley Cizir bihzir hizir da afirandin  pxist, feqiy teyran ji, bi hizir deme xwe re mazin bi pxist. Meley Cizr, di hzire xwe de di lgernek de b. W, felsefe bi civaknasiy xalk fahm kir fr kir. Bi v yek ji. w hizre xwe temen w, bi hebne w re li ser hebne pketin pergala xalk ye ku di w dem de heb ava kir. W, hizreke mazin, li gor xalk di ser xwe de afirand. Li gor w, xalk, bi xwe re bixweze, w mazin p bikeve. Di v hzire w de pergala w ji dihata ser ziman. Bi v yek re w pergale civak ye dem ye ku heb, bi demeke hizir ye pketi dab naskirin. Ji aliy and kevneopyan ve pir mazin pketin heb. Feqiy teyran ji, di v yek de mirov divt ku weke berdewame w bne ser ziman. Ev yek dw rast b. Feqiy teyran ji, weke meley Cizir di lgernek de b. L feqy teyran ji, meley Cizr hinek cudatir, ew lgerne xwe, bhtir di hizir de bicih kirib. W ji wir, xwe digahanda civak. Mnaqaka pir navdar di v xal de ji bo feyqiy teyran t vegotin. Her weha t vegotin ku "feqiy teyran bi li teyr smrg geraha ya". Feqiy tyran di tgihitine xwe bawer kiriya ku teyr smrg ji, x teyrane. Bi v yek, w xwestiya ku w x tayran bibne. Bi navdanyna w ye bi nav Feqiy teyran ev ji her weha hinek di civatan de weyn leyistiya.L w ew nav ji x xwe y ku weke demek bi seydey xwe re li cem w li dr mab, standib.
    Feqiy teyran, deme ku mirov li ser w dihizr, mirov pketineke mazin p re dibne. Di deme w de ji her weha pketineke mazin heya. Deme w, xwediy pketineke awa b, divt ku mirov end gotinan li ser w ji bne ser ziman bje. L ber ku em li ser deme w w bixwe ji bnine ser ziman vebjin, divt ku em hinek li ser demn ku ji w dem re bna hm, hinek li ser wan bi pketin tgihitine wan re bisekin. Deme ku hm deme Feqiy Teyran pitre di afirne ji, mirov kar ji aliy deme hizir ve ji deme l herr hata w dem weke demek bne ser ziman.
     Demn ber deme Feqiy teyran yn ku hata w dem hebne xwe berdewam kirine bna hm..
      Di ser de, divt ku em bjin ku ber ku mirov w deme l Herr bne ser ziman, divt ku mirov droke herme ji aliy pketin tgihitin w ve ji demn ber w ji, hild dest bne ser ziman. Ev yek pdiv p heya. Ji ber ku ba tgihitineke mazin bibe ba were tgihitin, ev yek, pdiv p heya. Demn ber deme l herr, w hizreke bdine me. Ew hizir ji w xwe bi demn pketin yn tgihitine w bi dem re xwe bne ser ziman. Ji ber v yek, ku ev yek were tgihitin her weha anna ser ziman girng e.L ne ten ji v aliy ve girng e. Ji hinek aliyn din ve ji girng e. Ji aliy tgihitine herme ye ku pketi di dem de hata w dem ji, w her weha bi xwe demn xwe yn pketin di w pketin de tgihitine ku bya felsefeyek li ser wan ardan afirandiya ji, w ba were tgihitin. Ev yek di rastiy de, lkolneke bi weke xata pketin ku ji deme sumeriyan hata ku t deme mesopotamya Kurdistan ji, hewceyy p dixwez.Ji ber ku ev demn ku ji van serdemn mazin bna hata roje me, bi pketinn bi xwe re di xwe de ji, w hm ku ji aliy hizir ve ku afiriya mirov bne ser ziman ji, diafirne. Bi v yek nhte her weh li ser demn ber ji hinek sekinandin anina wan ye ser ziman di vir de bi v yek re girng dibe. Deme Feqiy teyran demn ber w yn di w xate de demn pketin yn di xata tgihitin de ne. Bi v yek re, ev dem, fahm kirin tgihitin wan pir girng e. Bi v yek her weha divt ku mirov pir li ser bisekin. Deme l Herr, ji aliy hizir ve, demeke ku mirov bje demeke n ya. Ev deme n ji, bi derketin bilindbna merwaniyan re hebne xwe diafirne li herme. Bi v yek re mirov kar v yek, her weha bne ser ziman. L hata hatina v dem ji, hinek demn ku mirov bne demn pketin ne, jn dibin. Di ser de ji mirov kar wan demna ji bi s xatan hata w dem weha bne ser ziman:
      1. Deme yekemin, deme ku mirov ji deme neolotik bide dest p kirin bne hata deme Sumeriyan e. Ev dem, deme ku mirov demeke ku mirov ji aliy hizir ve her weha mazin bne ser ziman e. Ji aliy hizir ve ji hm e. Hman di afirinne. Her pketin tgihitinn ku bi wan pketinan re dibin ji, ji demn pitre re ji, demne weke hm in. Her weha mirov kar bne ser ziman. Ji aliy ol ve mazinbn heya. Wek d ji, hizre ol di afiri. Bi v yek re tgihitin dibe bi bawer dibe.Bi v yek re, d hine bi hine ol derdikevine hole. Di ser de oln pir-xwday hene. L di dem de, hin bi hin d bi pketin tgihitinn di afirin ji, ev dem, di buhur deme yek-xwday y. Her weha bi v yek mirov kar w pketin sereke bne ser ziman. Bi v yek re, hizir bawer, di keve demeke n de. d hizir afiriya. Baweri ji, d hin bi hin di xwe de bi tgihitin dibe. Oln mazin dibin. Bi v yek re mirov kar her weha demn tgihitin ji, d bne ser ziman.W, di w deme aristaniya de, di deme sumeriyan de, d h ku ji w dem ne buhurtin neby, w felsefe wje ji w reng xwe bide der. Bi v yek re, d w pketin, hebna xwe bide berdewam kirin. Di ser de, divt ku mirov divt ku di vir de bje ku deme sumeriyan ye bifelsefe di deme derketine Neb Nuh de dibe. Bi derketine w re axiftina w re d demeke n ye bi tgihitin ku hizir bi vac tde bidest pketin dike derdikeve  p diekve. Bi v yek re d hin bi hin pketin bi pergal derdikeve. Bi v yek re w oln demn hizir ji d w bidest derketine xwe bikin. Di ser de divt ku mirov bi v yek re d bidest anna ser ziman ye oln mazin yn yek-xwday bike. Ole p. ye yek-xwday ye zd ya. Divt ku mirov v yek di ser de kif bike. Ole zd, bi drok re xwe re di demn ber zayn de hata 3. hezar salan di. Bi v yek re mirov kar bje ku pergala civak ye p ye bihizir ku weke ye roje me bi nirx e, diafiri. Ol zd bi v yek re, destpkaka mazin ye drok ya. Pit deme Neb Nuh re deme yek- xwday ye ol her weha ye zd ya. Demn pketin ole zd yn ber zayn wilo zde nayne zann. L bi sereke ku mirov li ser dihizir, mirov dibne ku di demn ber zayne de, hinek demn ku ji bo demn me yn  ro ji girng in, hatina jnkirin. Divt ku her weha werine tgihitin. Bi v yek re, divt ku mirov hinek kifn mazin di zdtiy de bike. Demn yek-xwday ku bi zdtiy re dest p dike, d bi sereke deme duyemin ye derketine cuhutiy ya. Ev ol ji, weke ku mirov ji nirx away derketine w ji drok w fahm dike, weke ku di w xat der derketiya. Her weha ev yek t beravan. Tgihitine Neb Nuh ye ku pit w re bi neb Salih, Neb Lut  Birehim Xell re berdewam kiriya, ew ji bi bandr kiriya. Her weha mirov kar bne ser ziman. Deme derketine deme cuhutiy, demeke ku mirov bje ku demeke duyemin ye w pketine bi hizir e. Bi v yek re tgihitin ji dikeve demeke n ye din de. Pitre, d pketinn di hizir qada ol de dibin, hin bi hin hata deme zayn w bine hm derketine filehiy ji. Bi v yek re, d deme duyemi ye min me bahs kir, d w dest p bike..
     2. Deme duyemin, deme ku mirov bi zdey bi pketinn di hizir di qada w de ne, bne ser ziman e. Bi v yek, divt ku mirov li ser v dem bisekin. Ev dem, bi ser xwe, demeke ku mirov pir mazin li ser bisekin ya. Mirov ji aliy hizir ve, mirov divt ku v dem ji deme Mtanyan, bide dest p kirin pitre di deme Hr, Nari Medan re bne roj me. Deme ku me di vanderan ve xata pketin an, hing, em w xatan pketine bi tgihitine w re di berdicl berfirat re tnine roje me. Bi v yek re, divt ku mirov v yek ji, her weha kif bike. Ev dem ji deme mtaniyan, ku me da dest p kirin, divt ku em dise ji br nekin bjin ku d em bi aqil bnine ser ziman. Aqil, d li p e. d hin bi hin bi p dikeve. d hin bi hin mazin dibe. Bi v yek re, em v yek ji her weha bi dem re kif dikin. Deme mtaniyan bi ser xwe, demeke ku mirov pir mazin bi nirx biaqil li ser bisekin ya. Aqil ku ji deme Neb Nuh ve bi dest pketine xwe kiriya. di deme duyemin ye sumeriyan de pketineke tr jn dike pitre ji, di deme mtaniyan de bi nirx  kevneop, l bi hizir bidest pketine xwe ye di dem de dike. Bi v yek re mirov ku li deme mtaniyan diner, mirov hinek pketinn maizn di wan de biaqil yn ku ji yn roje me ji yn her pket ne kmtir in, mirov dibne. Mtaniyan, pergala ol hzir di xwe de di deme xwe bi hizir kira yek. Bi v yek re, d kevneopye w ji di dem de bi nirx afirandina. Pketinn demn xandann Uriyan ji ji v yek re hinek dibne hm. Bi v yek re, mirov kar bje ku hevd ji temem dikin, di xatek de. Ji deme Mtaniyan, buhurina deme Hryan ji, bi ser xwe demeke ku mirov pir mazin li ser bisekin ya. Hr, li Cizre bota bidest pketine xwe dikin. ewder ji wan re weke navend e. Li cih  li ser nirx pketinn mtaniyn yn ku wan di deme xwe de dana kirin ew mazin dibin bilind dibin. Bi v yek, her weha divt ku mirov d bahsa wan bike. Mtaniyan ji, dore Cizre bota ku hata ku digeha Rihay ji xwe dikina navend. L Nisbin ku hata ku digeha ber afrn Hermn qamlo Kuban wanderan ji dikina nave xwe de. Li vanderan ji, mazin dibin. Mtan, bi avadaniyn ku li dore Afrn yn antk ku ava dikin, di demn xwe yn dawiy de, weke ku demeke xwe yan antk ji jn dikin pitre diin. Pit wan re, yn ku Hryan re diafirin, d li Cizre bota wilo mazin dibin. Ew ji, li Cizre bota, li wir demeke weke deme antk ji ser hata bin jn dikin. Bi v yek, ew mazin dibin. Ew, di pketin tgihitinn ku hene de, demeke mazin ye din, didine jnkirin, bi mirovan, Deme Hryan, demeke ku mirov pir biaqil bitegihitin bne ser ziman e. Deme wan, bi zdey, demn pketin tne  jn kirin. Ji aliy civaknasiy, felsef, astronom, matamatik, geometr hwd, di van aliyan de h hinek aliyn din yn ku me ne anna ser ziman, di wan de pir pket ne. Deme Wan demeke ku ji aliy aqil pir tr e. Mirov kar her weha bne ser ziman. Pitre, ku dem t deme Nariyan, d mirov kar bje ku deme Nariyan weke demeke wan ya ku ji ser hata bin bi tgihitin, weke demeke wan ya antik jn dibe. Ji her aliy ve, hewcey heya ku mirov li ser deme nariyan bisekin. Deme Nariyan, demeke ku li Kurdistan, li berDicl  berfirat, demeke antk ye pir pketi bi tgihitin bi felsef w ya.
    Bi v yek re, herm mazin p dikeve. Pketinn Deme nariyan, gelek ji wan, ji aliy aqil tgihitin ve ji yn roje me ji weke li ptir in, li herme. Deme wan bi hizir mazin dibe. Berdicl, bi w re hizir bi pergal bi nirx li hermn din belav ji dike. Bi v yek re pketineke mazin mirov kar bne ser ziman. Pergala Nariyan ye rveberiy, li ser hm mrtiy b. Bi v yek re mirov kar bje ku bi konfadaral b. Tgihitine xwd ji li wir mazin pketi b. Di ereve w hebne xwd de weke ku dewletek bn. L di nav xwe de ji, bi gelek herman, weke dewletan bn. Ji demn sadsala 13. mn hata ku demn sadsala 11. mn wan pde, mazin pketineke ku di raya xwe de heya. L hata ku tne v dem ji, d hin bi hin, derketine Asuriyan dibe. d li hinek hermne ji, er ji dibin. Bi v yek re er ku di naqabna Nariyan Asuriyan de bya er ku di sala 1128an de bya ya. Ev er, bi tkna Nariyan bi ancam dibe. Bi v yek re, weke gotinaka ku mal drok bya heya. t gotin ku deme ku Nari t diin, d asur, 43 keyn wan dil digirin  di berdla ban de wan serbest diberdin. Ji dem hata ku t deme sadsala 8. min wan, demne ku hertim bi er serhuildann nariyan in. Pitre ji, hata ku t deme Medan, her weha ev er serhildan hebna xwe berdewam dikin. Pitre di deme Medan de biser dikevin pitre demeke d ji bi serwe di cihn xwe de bi hebne xwe pketinn xwe bi xwe re jn dikin. L pit ku tkna Medan dibe ew ji tk diin, d demeke n ji bo wan diafir. d demn n yn erhildana dibin. Pit ketine rvebera Medan re, derketine serhildana rahibn dem ji li ber persan, di drok de bi nav cih xwe girtiya. Ev dem, ji aliy rveber ve weha ne. L ji aliy tgihitin drok w ve ji, pir mazin hebna xwe b navber berdewam dikin. Li herm Ji nariyan hata deme Kurdistan ji deme Kurdistan pitre ji, Civaknasiyaka pir xurt ku bihizir di nav wan de heya serwer e. Bi w civaknasiy pir nirx ji tne parastin ji tinebn tinekirin ji tne xilaskirin. Ji deme Sumeriyan hata ku t deme mtaniyan, Hryan, Nariyan, Medan Kurdistan ji di ziman de pir pketinn bitgihitin hene. Kurmanci h di deme Sumeriyan ye duyemin de diafiri di van deman bidest pketine xwe dike. Kurmanci, kurdiya deme civakatiy pketin w ya. Bjeyn ku kurmanci diafirnin ji, yn demn bitgihitin ne. Demn tgihitin, bjeyn xwe bi hevok diafirine. Ev bje hevok hem di kurmanci de tne ser ziman.. Ev pketin hem, hata tne deme zayne bigit pketine din ye pir mazin diafirnin. Ew pketin ji, bi tgihitine xwe felsefe mazin afirandiya aniya ser ziman pitre di qada ol de ji w fileh derkeve, Ev ji weke oraaka dem ye her mazin e.
     3. Deme syemin ji, mirov kar ji deme zayn ku hata ku t sadsala 9. min li Kurdistan bne ser ziman. Ev dem, ya rast, ku mirov bne ser ziman, ne ten li Kurdistan, li herm bigit wilo ya. Ev dem, bi ser xwe, hinek pketinn teybet dike nava xwe de. Ev pketin bi tgihitin di qada hizir de ne. Hest deron hinek ji wan teybetmendiyan in. Bi derketine filehiy di deme zayn de, d li herm ji demeke n dest p dike. Baweri ji, hinek pvajoyn tgihitine hata w dem buhurandina. Ew dem ji, weke ku fileh ancama wan ji b, t beravan. Bi v yek re li ber dicl li Kurdistan, demne din yn pketine bi tgihitin dibin. Pit derketine neb sa re, Li Kurdistan bi Man re hinek hewldann bi w reng dibin. hewldan ku dibin, dibin tne ser ziman ji, l bel wilo zde ji ber nzkatiya rveberan mazin pnekevin. Man, li Mrdn derdikeve. Malbata w malbataka xizan kurd e. Wilo zde t bandra wan ji nn e. L d bav w her end ku di hizre Zerdetiy de ji bin, bi filehiy hevnaskirina tem wan di dil wan de ya ser filehiy. Di malbatiy de, ev yek bya. Bi v yek ji, bandra li ser Man ji kiriya. Man, pitre, deme ku deme ku dike ku hizre bne ser ziman ji, dike ku sentezeke w bandra serxwe kevneopye hizre xwe ye ku d bav w di kevneopye xwe de j ne ye Zerdet, bi hev re ke di hizre xwe bne ser ziman. Man, pitre ji, weke ku em bi Feqiy teyran re bnine ser ziman, pir xwezaxwez e.Kurdistan, bi wan hewldanan, bya qada pketin. Demne din yn pketin weke demn xwe yn ber dixwez jnbike. Bi v yek, pir mazin hewldann w hene. L weke demn w y ber, her hewldana w bi sernekeve, weke ye Man w bixwe ji. Demn ber biserket, ji ber ku biser xwe biserbixwe b. Bi v yek, rehet bi p diket. Man pitre ku ji aliy key Sasaniyan ve t kutin, d pir nexweiyaka mazin li Kurdistan derdikeve hole. Hinek bertekn ku bi tafisandin re tne bi ancamkirin ji dibin. Bi v yek, d deme Mezdiyan ji dibe. L deme ku hinek dn tve di  t deme derketine musulmanetiy, d demeke n li Kurdistan ji dest p dike.
     Musulmanti, d derdikeve bi xwe re hinek dem pvajoyn n tne hole. Li Kurdistan ji her weha ev yek xwe dide beravan. Ji deme derketine msulmanetiy hata hatina deme sadsala 9. min ye derketine merwaniyan, demeke ku mirov pir bi n hatin bne ser ziman e. Hz. Muhammed, deme ku t  hizre tne ser ziman, ji w kevneopye berdicl berfirat tne ser ziman. Bandraka w herme bi teybet li ser w hizre w heya. Bi Teybet, deme ku mirov bahsa w kevneopye berdicl berfirat dike, em bahsa hebne Neb Nuh, hizir kevneop demn ku pit w re bne bi pketin, bi tgihitin hebne xwe berdewam kirina, bahsa wan dikin. W, deme ku hizre dian ser ziman, bi bandra w ji dian ser ziman. Bi v yek, divt ku mirov pir bi zane bahsa w dem bike bne ser ziman.  Li Kurdistan, hata w dem ne derketine Cuhutiy ne ji derketine filehiy wilo zde banraka mazin ne kiriya. L hata w dem ji zdy, hebna xwe berdewam kiriya. H Kurdistan bi zdey ji zd ne. Li hinek herman filehiy ber w cuhutiy hinek ji bandr kiriya. Ji ber ku herd olan ji, di demn derketina xwe de, and, kevneop, hizir droke berdicl ye proz xwandin bi w xwe nirxn xwe di xwe de afirandina. Bi v yek ji b hinek bandra wan dibe. Hizre berdicl ye di wan herd olan de ji, weke ku t hskirin naskirin. Weke zarokek  zayik w ku hevd bikinin, wilo li mirovan tt. Li Kurdistan hata w dem, zdti, bi pirtka xwe ye proz nirx, kevneop hizrn ku di dem de afirandina bi bandr a. zdti, pergala Kurdistan ye hizr civaknas hizr, hata w dem, di xwe de parastiya anya. Bi v yek re divt ku mirov hinek bi rz w drok bne ser ziman.
      Hata deme sadsala 9. min derketina merwaniyan her weha rewek heya. L bi derketine Musulmanetiy re, d reweke n li Kurdistan ji diafir. Pitre musulmaneti, bi r t Kurdistan. Bi v yek, erne pir mazin ji dibin. Di wan eran de bi hezaran zd tne kutin. L gelek ji wan ji musuman dibin. zd, hinek li ya xwe ne. Ji xwe hizre xwe bi bawer in. Ji ber v yek, deme ku musulmaneti t, ew ji dibjin "ole me ji ye ye yek-xwday ya" li berxwe didin. Bi v yek, d demeke mazin ye er bi wan re dibe. Hata ku di ansiklopediya slam de t ser ziman, ku "can mal wan li Musulmanan helal e". Bi v yek, d pit demn er re, ew t diin, pit w tkn re, d bi hezaran nivs, pirtk di ser de pirtka wan ye proz ji ji hole t rakirin ku ti kesek ji nav w nizani b. Bi v yek re mirov kar bje ku reweke n diafir pvajoyaka n ji li Kurdistan dest p dike. Pketinn, ji vir pde, d w li gor v yek bibin. W ji vir pde pketinn ku bibin, w bi gelek bynn ku dibin re hebne xwe berdewam bikin. Dem, hata ku t sadsala 9. min, her weha ev rew heya. L ji vir pde, d reweke din diafiir. zdti ji, pit waqas yinn li ser re, d weke ber li jiyana bi weyne hebne xwe berdewam nak. Yn ku ole xwe dijn ji, bidiz di jn. Her weha rewek di afiri. Di her dem de, zd, weke xalkek "hertit wan ve bi jin ken wan re li yn ku herine ser wan re wan bikujin re helal e". L Kurdistan, hebna wan dimne. Winda nebin. anaka wan ye kurdistan heya. Bi w anda xwe, d xwe di parezn. L, dem hata ku sadsala 9. min 10. min, li ser nav zdtiy wilo zde li jiyan ti titek wan namne. Nivs pirtkn ku hizre wan tnine ser ziman, hem tne awitandin. Hata sadsala 9. min, tpn wan yn teybet ku p di nivsandin ji hebn. L ji v dem pde, ew ji d nema tne bi kar ann. Her weha reweke n ji bo wan dest p dike. L tev waqas jnkirinan ji, pitre ji, gelek oldar flozofn wan yn mazin, ku di deme xwe de gelek kifkirinan didina kirin, derdikevine hole. x had derdikeve. Yn weke Calawa derdikevin. Ew ji, demeke bi hizir bi tgihitin didine jn kirin. Bi v yek, zdti, di drok de ji windabn xilas dibe. L ji demn ber zayn hata ku t roje me, gelek demn zdtiy yn ku h ne hatina fahm kirin tgihitin ku divt ku werine fahm kirin tgihitin hene. Drokek zdtiy li herme ye ku mirov bi w re weke demn tgihitin bne ser ziman heya.
      Sadsala 9. min 10. min, ji bo herme tgihitine w, bi derketina musulmanetiy re t kifkirin. Pitre, d li ser v yek, pir mazin pketinn ku dibin ji hene. Li Kurdistan, bi deme Merwaniyan re, demeke n diafir. d weke ku ji n ve dem werine ser ziman dibin. Gelek pketinne mazin dibin. Di deme musulmanetiy de, di cih de gelek filozofn kurd ji derdikevin. Ji wan re zor nabe ku di nav musulmanetiy de mazin bibin. xit, weke saziyek hm w li Kurdistan ya. Bi v yek re, d musulmaneti ji, ku di van saziyn ku hizrn ol bitgihitin drok re di xwe de dihawnin, ku er dikin, d demeke n li Kurdistan nirxn ku hene. Yn li herme bidest tercme wan ya di musulmanetiy de t kirin. Bi v yek re, demek p dikeve. Bi v yek re, di demeke kin de, ji deme derketina musulmanetiy, hata ku dem t sadsala 9. min 10. min, d pirtk tgihitinn mazin yn bi kurdiya kurmanci diafirin. Bi v yek re, d dem ku t sadsala 11. min, d mirovn weke l Herr yn ku di qada ol de pir mazin pketinan didine kirin derdikevin. Pit w re yn weke x Mahmud Xuzl x Teymiy Haran ji derdikevin. H gelek mirovn her weha mazin ku ji aliy xalk ve pir mazin bi rz tne pwazi kirin hene. Hem ji, flozofya tgihitine ji musulmantiy ye ku li Kurdistan pket re dikin. Proz ji, deme Neb Nuh ve bi wa re ya di w dem de ji bi wan re ya. Bi v yek re, divt ku mirov xitiy pre ji dergahtiy bne ser ziman rove bike. Hata hatina Salahadn Eyb, hata deme w, demeke pir mazin bi nirx bi kevneop bi musulmanetiy re ji, li Kurdistan p dikeve. Deme Salahadn Eyb, demeke ku ji gelek aliyan ve mirov bne ser ziman e. Di vir de, tne em ji aliy tgihitin ve w li ber ava bigirin li ser bisekin in. Bi van demn tgihitin re, yn ku me anna ser ziman re, deme Salahadn Eyb, bi nirx, pit demn Merwaniyan re, weke demeke ast rada her bilind ye berdewame deme merwaniyan ji bi wate ya. L ew dem w, bi ser xwe divt ku were ser ziman. Ji ber ku bi xwe re Salahadn Eyb demeke dide dest p kirin. Pit w re, d "deme eybyan" li Kurdistan hebne xwe berdewam dike. hata ku dem t sadsala 15. min, d demeke n bi hizir ji diafir. Deme Eybyan ji, weke nirx hm di w afirandine dem de weke bingeh heya. Bi Salahadn Eyb re li Kurdistan, baweriyaka ku Salahadn Eyb bixwe ji tde mazin dihata ser ziman, afir b. Bi v yek re, divt ku mirov w deme w ji bi rz bi br bne. 
    Sadsala 15. min, bi derketina flozofn kurd yn weke Meley Cizr  Mele hisne bat re, d demeke n bi tgihitin diafir. Ev dem, di xwe de, bihizir mirov, kar bje ku xwediy tgihitineke mazin ye drok ya. L xosletn v dem, ne ten bi v yek ten t ser ziman. Ji aliy and  wje ve ji pir bi wate ya. L wek d ji, ku mirov hinek d ji aliy hizir ve bne ser ziman, mirov kar weha hinek d ji bne ser ziman. Ji aliy hizir ve, hizre ifakirin, matatamtik hin awayn din yn weha pir mazin pketiya. Ber van deman, di herme de li Cizre bota, weke matamatik, astronom geometriy pketine bi wan re kevneopyek ji heya. Divt ku mirov v yek teybet bne ser ziman. Deme ku dem t deme sadsala 15. min li Kurdistan li berdicl berfirat, di van qadan de ji pketineke mazin heya. Meley cizr weke ku di nav xalk de t vegotin, aliy w y ku bi v yek ji dihata ser ziman heya. Weke ku gotin li ser "cebir" ji bi tgihitin felsefe ya. Ev yek ji, di nav xalk de li ser t axiftin. Mele Hisne Bate hata nahaka tne li ser aliy w y wje bi berhemn w ve girday t axiftin. L weke ku t gotin li ser matamatik ji pir xurt bya hinek nivsandiya ji. Her weha ji bo Meley Cizir ji t vegotin, di nav xalk de. Deme sadsala 15. min, bi van pketin tgihitina wan p dikeve. Deme ku me got ku deme sadsala 15. min, li Kurdistan dibe demeke n, divt ku van aliyan ve ji were fahm kirin. Meley Cizir mele Hisne Bata, di vir de, hinek divt ku mirov li ser wan wate wan ya ku heya bisekin. Wan, di deme xwe de bi tgihitine ku di xwe de dana rnandin re, demeke ku pketin ji n ve didine dest p kirin. Bi wan re, demeke n t dest p kirin. Tgihitine wan, ye ku t ser ziman, d dike ku mirov hizr wilo zde bi ser xwe bihziir in. Bi v yek, pengtiyeke mazin dikin. Cih ol baweriy di jiyan de bi nzkati hizrn xwe yn ku tnine ser ziman re didine nandin bi tgihitin dikin. Bi v yek re, mirov kar bje ku li ser aqil bixusis disekin in tnine ser ziman. Bi v yek, demeke wan ye pir mazin heya. awa ku l Herr, di deme xwe de bi ziman xwe y ku p diaxiv p tne ser ziman bi nzkatiyaka wjey ku bi estetik zimn di jiyan  ol de p dikeve, her weha Meley Cizir Mele Hisne Bate ji, di deme xwe de bi heman nzkatiy aqil bi wate dikin tnine ser ziman. Aqil, di jiyan de w awa bi kar were didine nandin. Bi v yek flozfyeka tgihitin bihizre qil dikin. 
   Deme pit wan re ye ku w Feqiy Teyran were ya. Ew dem, w weke pxistin berdewamkirina wan, w bibe. Wilo ji dibe. Feqiy Teyran, wan di aqil tgihitine w de di xwe de dide berdewam kirin. Bi v yek, ev pvajo deme ku Meley Cizir  Mele Hisne Bate bi xwe re dana dest p kirin, ew bitgihitin di demn pitre de bi demn n re dide jn kirin, bihizir. Bi v yek re, d mirov kar bje ku jiyan hzire Feqiy Teyran, di deme xwe de pir mazin t ser ziman. Pitre ji, li ser w t sekinandin. Bi hizre w, yan bi nzkatiya hizr ye ku w bi xwe re day berdewam kirin, pitre pketinn ku dibin berdewam dibin. Bi v yek re em hinek weke end bean ji jiyan w ji bnine ser ziman, Li gor me di vir de ev yek, her weha pir girng e, ku mirov bne ser ziman. Jiyana w, demn w bi tgihitin mazin dibin. Ew xwe ji, li cem seydey xwe perwerdeyeke pir mazin dihild. Bi v yek, hata ku t deme ciwaniya xwe, d mirovek ku zane j derdikeve. Pitre, di demn ciwantiya xwe de hinek demn xwe li dir li cem x ji bi seydey xwe re di buhurne. Pitre, ku weke demek li cem w dimne, d ku bi seydey xwe re di vegerih mal, d wilo zde li mal manne pitre ji mal bi destra d bav xwe, dikev r de  di ku her Cizre bota war zanist embyan. Pitre, ku t Czire bota ji, d li wir demeke dirj ji dimne. Ew demn seydey Mazin Meley Cizir dibne. W ji dibne. Bi w re ji di rnih di axiv. Hinek hizrn w, ji w ji dihisne. Bi v yek re, mirov kar bje ku ew demeke mazin di ser de li Cizre bota jn dike. L deme ku ew Meley Cizir dibne, d wilo zde bi w re namne. Pitre meley Cizir di ser dilovaniya. Pit w re, d bi Feqiy Teyran re li Cizire bota li cih ku meley Cizir l seydat dikir, li wir demeke n bi Feqiy Teyran re dest p dike. Ji bo Feqiy Teyran, d demeke n di jiyana w de dest p dike. Feqiy Teyran, weke demeke dirj li wir seydetiy dike. Pitre ku weke gelek salan dimne li wir, d ew ji wir dikeve riyan de li hinek Devern din yn Kurdistan di gerih. Pit demeke dirj li Cizre bota re, d de bi rz ji Cizre bota di Zaxo li wir ji demek dimne. Bi v yek re, mirov divt ku bje ku di w deme ku li Zaxo dimne ji, bar Kurdistan hema bja li gelek devern w yn din ji digerih. Pitre ji wir di Rojhilat Kurdistan Urmiy. Urmiye, di w dem de ji bi x eng nav w dihata ser ziman. Navek w y ku bizanebn kf dikire dil mirov de heb. Li wir ji ew demek dimen.
    Pit ku ew li wir demek dimne, d pitre ji wir li hinek devern din yn Rojhilat digerih. Li Hekmeten Kirmaan ji dimne. Li wan herman ji dimne. Pitre ew xwe digihne Dnwer ji. Dinwer ji, w dem nav w heb. Mirovn zane yn weke Hanf Dnwer derketib di sadsala 8. min de pirtk ji li ser gelek titan nivsandib. Li ser matamatik ji li ser cebr t gotin ku bi zanebn b. Li ser beytartiy ji hinek nivsandib. Bi v yek re mirov kar nav w ji hild bne ser ziman. Feqiy Teyran, weke demek li wir ji dimne. Pitre ji wir t herme Srt wanderan  ji wir ji, xwe digihne mal d bav xwe y ku w pir hij wan dikir, cih wan ji dibne. L li gor hinek gotinan ji, t gotin ku w ji dnwer pitre hata Xorasan ji w xwe gihandiya wan deveran. Wilo ji t gotin. PIt ku di vegerih ji t gotin ku w pit ku cih d bav xwe dibne ji, d pitre li gor hinek gotinan hata Fenk wanderan ji ya perwerde dtiya kiriya. L di derbar jiyana w de, ye ku her zde tne zann t ser ziman ji, pit ku ji Dnwer di vegerih, d ew di Herme Amede wanderan,  t gotin ku w xwe gihandiya Rihay  li wir ji weke qadarek maya. Pitre, ku hinek her weha digerih, d ew t Xizan li wir hata dawiy jiyana xwe ji li wir dimne. Li di dll w de ya ku careka din her Cizre bota wir bibne. Ev yek, di dil w de weke ku xwestekeke mazin e. L ew xwesteke w di dil w de dimne bicih nayne. Ev yek, weke ku t gotin, weke kulek di dawiy jiyana w de t ser ziman. Feqiy teyran, weke ku t gotin, ew kul w ye ku bi xwestine ne Cizre bota di dil w de ya, di dil w de dimne. B ku careka din her Cizre bota di ser dilovaniya xwe. 
     Deme ku ew di ser dilovaniya xwe, dil herkesek p dihe. Pit ku di ser dilovaniya xwe pit hinek nqan ku w w li kurder bicih bikin re, d w dibine werezz li wir li medresa wir bicih dikirin. Biqas ku t gotin, di deme bicih kirina w de xalk dixwez ku w weke nebyek bicih bikin. Pitre t gotin ku hinek alim ji wir, di deme na ser dilovaniya xwe de diine cizre bota Dirjbna Tirba Neb Nuh dipvin  pitre divegerihin tirbeke bi heman dirjiya ji w re ji divekin. Ji ber v yek ji, tirba w ji weke ye neb Nuh weke qama du mirovan dirj e. Pit ku Feqiy teyran di ser dilovaniya xwe, d gelek zanistn ku bi hizre w re mazin dibin dibin derdikevin. Hizre w mazin b. W mazin anb ser ziman. Li tgihitin pir di sekin diaxift dian ser ziman. Bi v yek re, nav w derdketib. W hertim li Cizre bota dimeyzend.
     Teqiy Teyran, her weha ku mirov li jiyana w ji dimeyzen, mirov jiyanaka pir bi nirx dibne. Ew pir geraha ya. W pir dtiya. Ew geriyn w, ne belesebep bn. W, hertim, di ser xwe de bi tgihitin re li titne n digeraha. Divt ku mirov wan gerandinn w her weha bne ser ziman. Di nav xalk de, nav w bi wan gern w ji derketib. L ji wan, zdetir, bi hizre xwe re bi tgihitine ku ti ser w de p re b, li beravan b. Bi v yek, divt ku mirov pir li ser bisekin bne ser ziman. Mirov divt ku li ser tgihitine w bisekin bne ser ziman. Hizre w mazin b. Tgihitine w bi tgihitin drok b. Mirovek ku di w dem de li Cizre bota mabana, ne mumkun b ku di ser xwe de ne xwediy tgihitineke mazin di derbar drok de bana. Cizre bota di w dem de weke pirtxaneyek ji b. Her weha ji nav w heb. Deme ku bahsa w dihata kirin, bi zanebn nav dihata hildan. Ev hem ji, ji ber ku ew her weha di xw de pir bi nirx hizir b. Tgihitine li Cizre bota, pir mazin b. Deme ku bahsa w dihata kirin, bi rojan ew bahskirin xilas ne dib. Gelek nirx ji tde bn. Kevneopiye neb Nuh li wir b, Ew kevneop ji, li her dem serwer b. Di her dem de, b xwed kifkirin. Di her dem de w kevneopye kif kir. Bi v yek, divt ku mirov nav w bi rz bi br bne. anda Cizre bota, ku bahsa w dihata kirin, pir li ser dihata sekinandin. Mirovn ku tde jn dibn ji, mirovne ku bi nirx bn. Yn ku li nirx droke xwe, hertim xwedi derdiketin bn. Bi v yek re, hertim nav wan ji heb. Feqiy Teyran, li w mabada Nirxn li Cizire bota, bi hizir tgihitine xwe pir tit l zde kirin. Hizreke mazin ji, w afirand. L di vir de, deme ku mirov basa Feqiy teyran bike, divt ku mirov her weha demek bi ser xwe, pir maizn bne ser ziman  rove bike. Deme Feqiy teyran, demeke ku mirov w weke demeke destpk bi deme meley Cizir re bne ser ziman e. Her weha demeke ku pir mazin bi nirx e. Ji aliy tgihitin ve pir mazin divt ku mirov li ser bisekin. W dem, demn pitre bi hizre ku tde hatiya afirandin re, demn pitre kifkirina. Her end ku serdestiya hzn zordar yn weke Osmaniyan Sefeviyan, wilo Zde pnekeve ji, l divt ku mirov bje ku tgihitineka mazin ye hemdem diafirne. Di w dem de ji  di demn pitre de ji, Li aliy Rojhilata Kurdistan ku Sefevi li ser serdet bn li ser Osmaniyan yn ku ew serdest bn, li herd aliyan ji serhildan hebn. Li berxwedan hebn. Jiyanaka kurdan ye bixwe heb. Ku na ser w jiyan dib, d rabna ser ye wan dib. Bi v yek re, di wan deman de pir na ser wan dib, d li ber w ji, li berxwedan dibn. Ne ten bi v yek zindbnak heb. Ji gelek aliyn din yn hizr ve ji ew zindbn heb, dib. Deme Feqiy teyran, demeke ku mirov her weha bi v yek mazin bne ser ziman e. Deme Feqiy teyran, deme ku t ser ziman, bizdey ji aliy tgihitin hizr ve t ser ziman. Hizir, bi feqiy teyran re mazin b. Bi v yek re, w bi hizre xwe re deme xwe kif kirib. Bi v yek re, mirov kar ji bo deme Feqiy teyran bne ser ziman bje ku demeke bi tgihitin ye hemdem b.
 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org