Ziman Mafeke Xwezay ye
 
 
 

Ahmet DERE

 
 

 

 
Zarok di zik dayka xwe de guhdar ziman dayka xwe dike. Gotinn ku zarok di destpk de fm dibin ew hevokn ku dayk ji wan re bilv dikin in. Lewre bikaranna ziman dayk, ji bo herkes li her dever  mafeke her xwezay ye.
 
Guneh an j xr zimanan nasnakin. Axiftina bi ti ziman nikare bibe sedem gunehan an j xran. Kes ku bixweze gunehan bike ew dikarin di her ziman de bikin. Mijar ziman kurd, ereb, tirk, fransiz an j zimank din nn e. Ti ziman nabe hacet esas y gunehan, an j y xran. L bel di droka Kurdan de ev rast cuda hatiye dtin. Heya 3 sal ber j, li welatek weke Tirkiyey, ewa ku anna ziman a raman ne azad b, her wiha bikaranna ziman kurd  rastiya w j su dahate hesibandin. Heman rast di dema Saddam Husein de j li raq dahate dtin. ro li ran li Sriyey j ziman kurd di bin zext de ye, xebatn ji bo pxistina w tne astengkirin.
 
Di v pvajoy de xebatn ji bo pxistina ziman dayk pwstiyeke mezin e. Ji bo bersivdayna v pwstiy div hewldann ferd n bi cewher hebin. Di destpkirin meandina hewldann ji bo pxistina ziman kurd de rola sereke yekser dikeve ser miln derdorn Rewenbr, Cwan Xwendekaran. Bguman ji bo pxistinek ba a ziman, pwst bi keda hem qadn gel heye. L bel berpirsyartiya ku dikeve ser miln Rewenbr, Cwan Xwendekaran zdetir li p e. Lewre div ev derdor bikaribin rola xwe batir bileyzin.
 
Li kder Kurdistan, an j li kder chan dibe bila bibe, bi taybet div Cwan Xwendekarn kurd di v war de xwe zdetir di bin bar de bibnin. Heya roja ro hin hewldan, ji aliy heman derdoran ve bnin helwestek ern  j derketiye hol, l ev ne bes e. Di roja royn de Cwan Rewenbrn kurd zdetir xwed mkan derfetan in. Ber her tit, di hem chan de iyarbnek li hember maf mirovan heye ji bo daxwazn aram, demokratk xwezay heye. Heke Cwan Rewenbrn Kurd derfetn hey rewa objektf ba binirxnin w bikaribin pir encaman bidest bixin. Div ba were zann ku her alekiyek raberkirina her helwest dibe qewetek moral tesr li ser hem Kurdan dike.
 
Di aliy din de, pxistina ziman kurd, bi i zarav dibe bila bibe, ten di war ziman de bi snor namn e. Ew di heman dem de xwed wateyek siyas, and moral e j. Lewma, pwste ku her kurd ziman xwe dayk, Kurmanc, Soran, Zazak Goran, weke mafek xwezay, hm bibe, bide frkirin biaxife. Li dij raberkirina nzkatiyn pikxistina ziman kurd, bi taybet a ji al rayedarn dewletn dagirker ve t meandin, div ku her kurd bi hewldanek taybet  li ziman xwe  xwed derkeve. Lewre div di her qadn jiyan de kurd were bikarann.
 
Roja ro rexneya her giran ya ku dib  Kurd bi ziman xwe naaxifin e.  Ev rexneyn di derbar nebikaranna ziman kurd de di cihn xwe de ne. Pwste em wate bidin helwesta van derdorn ku tim rexneyn xwe li dij axiftina bi ziman tirk, ereb fars dikin. Ez rexneyn van derdoran di cih de dibnim.
 
Ez lidij bikaranna ti zimanan nnim. Heke ji bo me Kurdan pxistina ziman pir pir pwst nebya ez wisa nzk nedibm. Bikaranna ziman kurd dikare bandor li ser hem jiyana Kurdan bike. Lewre ez dixwezim hem kurd ji dervey ziman xwe ti zimanek din di jiyana rojane de bikar neynin. Ev nay wateya ku d em qet ereb, fars tirk bikar neynin. Div em zimann biyan j bizanibin. L bel dema ku di jiyana rojane de, bi taybet di nava xwe de, di jiyana malbat de, zimanek biyan bigirin p ev dibe xeteriyeke mezin. Pwiste ti Kurd xwe neke v rew.
 
Ji destpka sedsala 21. ve em weke gel kurd di pvajoyek pir bi aloz bi wate de derbas dibin. Ji bo ku em di v pvajoy de bikaribin batir li ser lingn xwe bisekinin, div em bi rbazn cr bi cr bitekoin. Rbazeke her bibandor j bikaranna ziman e. Hem xebatn ji bo pxistina ziman kurd dikare di aroveya tkon de were dtin. Lewma, ez divjim her Kurd ku dikare di jiyana xwe a rojane de xwe bi kurd bne ziman, div ku ew bi kurd  j biaxife. Yn ku nikarin, div hewl bidin daku fr bibin.
 
Di pir nivsn xwe de ez hviyn xwe n ji bo pketina ziman kurd bilvdikim. Di v warde pketin j hene, l bel ev ne bes in. Ez tim v baweriya xwe diparzim , ber her tit ji Rewenbr, j Cwan ji Xwendevann Kurd h zdetir hewldann tekon hv dikim.
 
Heya niha, i li her ar pareyn Kurdistane i j li Ewropay, pir civn Konferansn ku di derbar ziman Kurd de bne hene. Ez dizanim ku armanca van hem xebatan pxistina kurd ye. Li Bar Kurdistan dibistan zanngehn ku bi Kurd perwerde didin her ku die dewlemend dibin. Ez derfetn li Bar Kurdistan weke fersendek mezin, a ji bo pxistina kurd dibnim dipejirnim. ro di chan de j bisedan zimanzann kurd hene xebatn xwe n hja dimenin. Lewre ez bihvyn mezin li paeroja ziman dayka xwe dinrim.
 
 
Ahmet DERE / 17.10.2009
 
 
 
 
 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org