Em evîndarê berfa welatê xwe ne

Fevzi Ozmen

Dema ku mirov navê zivistanê bilêv dike, hema di kêliyê de berfa spî li ber çavên mirov tê raxistin. Berf û zivistan wek du xwîşkên cêwî ne. Pir ji hev hez dikin, yek ji ya din naqete. Welatê ku berf lê nebare, mirov nikare bibêjê li wî welatî zivistan heye. Nîşaneya zivistanê serma ye, ya sermayê jî berf e.

Berf, him sar e, him germ e, him dijmin e, him dost e, him xezebe, him rehmet e. tiştên li ser xwe dicemidîne, yên li bin xwe germ dike. Dema dibe boran, dibe tipî, dibe aşît mirovî tune dike, dema rê û dirban digre, wî ji xişm û xezeba neyaran diparêze. Dema ku dibare, mirovan dike nava zext û zehmetiyan, lê axê ji sermayê diparêze û bi biharê re jîn û giyanê dide wê û wê dikemilîne. Çi dibe bila bibe, çi dike bila bike, lê mirovê bi berfê re carekê hevaltiyê bike, êdî jê naqete û dibe evîndarê wê. Her çiqas dujminê min be û bavê min kuştibe jî, ez dîsa evîndarê wê me. Niha hûn dibêjîn; ev çi sosretî ye? Mirov çawa ji kujerê bavê xwe hezdike! Belê, ez jî nizanim, ev çi afat e? Kesek, an jî tiştek bavê mirov bikuje, mirov jî rabe bibe evîndarê wî/ê, bibe bengiyê wî/ê!

Bi salan e, ez li vê kambaxa Ewropayê bi hesreta vê dijmina nazik a nazdar im. Dema ku di ekranên televîzyonê de çavên min li barana wê dikeve, herdera laşê min, wek mirovê tagirtî tûşî coş û xiroşiyê dibe û dilerize. Dilê min bi lez û bez hildavêje û singê min dinepixe. Bêhna min tê girtin û ji kûrahiya dil dengê axîneke bikeser tê guhên min.

Ez dîsa weke her tim li ber pencerê rûniştibûm û min li kolanê dinêriya. Xwezaya dosta demande, carinan di gaziyê de tê û dibe melhema birînên birîndaran. Wê rojê ew wek bijîjk di hewara min de hatibû û birîna min derman dikir!..

Li derve berf dibarî!

Min hema kincên xwe yên zivistanî li xwe kirin, bi dil xwe tev girê da û ez ketim kolanan. Di bin pilokên berfê de bi qasî çend kilo metroyan geriyam. Paşê min hew dît ku ez hatime stasyona navendî. Min dil tunebû ez vegerim malê. Trênek hat, hema ez bêyî ku biramim, min xwe avêt hundirê trênê.

Berê trênê li Düsseldorfê bû.

Di trênê de ez di nav xewjîn û xewrojkan de xeriqî bûm. Wek mirovê bengxwarî, serserî û serxoş bûm. Trên çawa diherikî, li kîjan rawestgehan radiwestiya, min nedizanî. Li îstgeha navendî ya Düsseldorfê ez bi xwe hatim û ji trênê beya bûm.

Bi saetan ez li kolanên Düsseldorfê, di bin barana berfê de, wek bilbilê şeyda yê gula xwe wendakirî meşiyam. Hetanî tariya êvarê ket erdê, ne tibûn, ne jî birçibûn dihat bîra min. Lambeyên kolanan pêketibûn. Kesera dilê min pişkekê şikestibû. Min carek din berê xwe da îstgeha navendî ya Düsseldorfê…

Derketim perona ku trên jê bi rê dikeve. Hêj ji rabûna trêna min re bîst deqîqe mabûn.

Ji binê banê derketim, çûm cihê servekirî. Barana berfê didomand. Ez hê jê têr nebûbûm. Pilokên wê li dora stûna lambê wek çûkên biçûk baskên xwe yên narîn hedî hêdî li ba dikirin û bi aramî dihatin li ser erdê vediniştin. Mirov digot qay ew jî ji tariyê ditirsin û xwe li ronahiya lambê dikişînin. Di wê heynê de qelûn ket bîra min. Min qelûna xwe derxist û dagirt. Her çiqas cixare kişandin li wir qedexe bû jî, min guh nedayê û qelûna xwe pêxist. Çend gulpên kûr lexistin û kişand pişikên xwe.

Min çavê xwe ji pilokên di nav ronahiya lambê de govend digirtin û dihatin xwarê nediqetand. Ez ketibûm nava xewjînên kûr û dûr. Xewjînan ez ji vir rakirim birim Serheda Kurdistanê. Ne tenê erdnîgariya min, li gel erdnîgariyê dema min jî hatibû guhertin. Ev xewjîn in, bi ya mirov nakin! Kêfa wan çawa bixwaze, mirovan wisa bi rê ve dibin! Îro ez ji Almanyayê girtibûm, biribûm salên şêstî û li Erzoromê li Kolana Komarê danîbûm.

´Sibe zû bû. Di hewayê de pengî hebû. Ba nedihat. Berf dibarî. Bê sako û bê lepik, pirtûk di bin çengê min de, şewqeyê amediyê(lîsê) li serê min di kolanê de bi fesal û baldarî dimeşiyam, diçûm dibistanê. Stûriya berfa nûbarî ya nerm dida gûzekan û ya kevin a di bin de jî cemidî bû. Meşa di vê rewşê de gelekî dijwar bû. Ji bo biyaniyan dijwartir bû. Divê mirov hostayê vê rewşê ba. Eger lingê xeşîmekî/ê bişemitiya, êdî wî/ê nikaribû xwe rabigirta û diket erdê. Lê nîştecî û yên wek min ên ku bi salan bû li nava bajêr dijîn û bûbûn hostayên vê meşa li ser cemed û qeşayê, nediketin. Dema ku lingê wan ê yek bişemitiyaba, hema lingên din bê viyana wan otomatîk bi erdê ve dizeliqî, ji yê din re dibû destek û nedihişt ew kes bikeve erdê´…

Di vê keliyê de dengê dengweşê ez ji vê xewjînê şiyar kirim. Bê hemdî min axînek kûr ji devê min derket. Min çav avêt demjimêra peronê. Hê ji rabûna trêna min re deh deqîqe mabûn. Xewjînê di demeke kurt de bi min çend sal dabû jiyandin.

Ez çend gavên din nêzî stûna lambê bûm. Barana berfê her diçû zêdetir dibû û pilokên wê jî ji yên berê girtir bûbûn. Govend û reqsa wan jî ji yên berê şengtir bûbûn. Wek keçên hijdehsalî yên şox ên ku di dîlana Newrozê de direqisîn, xwe hildavêtin û dihatin xwarê. Ez li rex vê dimana ku çêjeke demande dida min xeriqî bûm. Xewjînan careke din ez dîl girtibûm û biribûm…

´Ez di geliyekî kûr î di navbera du çiyan de asê bûbûm. Min nizanibû, ez çima hatime vir. Min ew der nas nedikir. Di çavekî de, geliyê serê gundê me bû, di çavekî din de geliyekî nenas bû. Min nizanibû ez di kîjan layenê de biçim. Tirseke bêhempa li min rû da bû. Ricif û lerz li laşê min belabûbû. Ez wek darekî hişk î bêhêz û bêgiyan li rastê mabûm. Hêviya min hatibû birîn. Ji nişka ve dengek bi ser min ket. Hêviyek li min pêyda bû. Min wek kêvroşkekê xwe qunciland ser hev û hetanî hêza xwe ya dawî, guhên xwe da deng. Bi qasî demekê min ti qet tiştek din nebihîst. Tirsê carekî din ez dorpêç kirimbûm. Hêviyên min dîsa wenda bûbûn. Min di dilê xwe de digot: Di vî çileyê erbeîn de, li serê van çiyan û baniyan mirov li çi digerin. Herhal dengê vizina bayê bû, wek dengê mirovan hat guhên min. An jî dengê ajaleke dirinde bû. Na na vê zivistanê ajal jî nikarin li serê van çiyan bijîn. Lê çi karê te li vir heye? Ez jî nizanim!

Heman deng carek din der bû. Bi min nas bû. Lê, gelo dengê kê bû?

Êdî nema min dikaribû deng bi xwe bixista û bersiva deng bida. Stûyê min nediçerixî, ez li der û dora xwe binêrim. Destên min ranedibûn ez îşaretê bidim. Zimanê min nedigeriya ez gazî bikim. Ling ji ber min ranedibûn ez birevim. Ez nizanim çiqas dem derbas bû. Her tişt bi min şêlû bû. Min hew dît ku ez weke telpek ewr li ezmanan difirim. Min nizanibû ez bi ku ve diçim. Li aliyê din ez miribûm, termê min li ser çar daran, li ser milên du kesan ber bi gorê ve diçûm. Wan kesan ez danîm ser berfê. Dest û ruyê min mist dan. Ez bi xwe ve hatim. Min çavên xwe vekirin. Xortek û keçeke ciwan li hember min bûn. Rextên wan girêdayî bûn. Keleş di destên wan de bûn. Serê wan bi şaşikên gewr girêdayî bûn. Qwînê wan vemirî bûn, lê devên wan bi ket bûn. Çavên wan wek lambe dibirîqîn. Mirov di wan çavan de ronahiya ewleyî û hêviyê didît.

Min serê xwe rakir. Li derûdorên xwe nêrî. Ez li ku derê bûm min dîsa nizanibû. Zimanê min pişkekê diliviya. Min pirsî:

„Hûn kî ne?“

Herduyan li hevdu nêrîn û keniyan. Yekê got:

„Ez Berfîn im.“

Yêdin:

„Ez jî Berfo me. Lê tu kî yî?“

Min bersiv neda, dîsa pirsî:

„Hûn li vir li çi digerin?“

Berfîn:

„Ev der warê me ye, em li berfa welatê xwe dipên!“

Min tiştek jê fêm nekir û dîsa pirsî:

„Hûn çima li berfê dipên? Kî bi berfa we çi dike?“

Herduyan bi dengekî gotin:

„Em evîndarê berfa welatê xwe ne!“

„……?“

„……?“

Û Berfo rahişt destê min girt ku min ji erdê rake. Ez dilerizîm!…´

Bi dengê bangweşê re xewjîna min bela bû. Trên hatibû peronê. Bi lez ez meşiyam, min heman xwe avêt trênê.

Ez nizanim ji sermayê bû, nizanim ji peroşiyê bû, an jî ji şerman bû; weke şiva nav avê diricifîm! Çeqeçeqa didanên min bûn.

Di trênê de her tişt ji hişê min paqij bûbû, lê ew awirên Berfînê û yên Berfo ji ber çavên min nediçûn, û dengê wan ê ku „Em evîndarê berfa welatê xwe ne!“, di guhên min de dicingiya û jê dernediket.

Min ji xwe pirsî: „Gelo ez evîndarê çi me?!..“

Fevzi Özmen

Hagen, 21.12.2009

çapkirin