Ji bo branna 24-mn sala kobar 71-saliya li dayikbn

  

Yilmaz Gney

Mirov.. Hunermend .. Helwst

 

 

 

 

Nivsara Dr. Ibrahm Mehmd

Xeleka (4)

Zindaniy bi serket!

 

   Hzn paver faistn tirkiy jibo bdengkirina Gney, ne gihane merama (armancn) xwe di hesab pvann xwe de daku ew nearbib xwe bavje himbza wan, a derketin! Ji bext ge re, ku dengn azad tucar nayn xenqandin

Bi herhal, ka werin em bihevre end rzikan ji nama w, a ku ji zindana Selemiy roja 1 Nsan, sala 1973 an andib ji xzana xwe Fatime re bixnin: ro yek Nsan ye, roja ji dayikbna mine Hn gelek rojn ku em t de nejne li piya me heneRojn tije , derd rebenK dizane b ji wan  rojan hn end mane? Ez tucar jibo xwe biten nejiya me di jiyana xwe de j qet (h) ji titek netirsiya meEz ba dizanim, b di rojn p de i ser etnah li hviya (li benda) minin; l tev w j, em tkoan dij dijminn xwe bikinPeroj a me ye; em bimrin, l w mrat (xebat, berhem) ji zarokn me re bimne ew  j, w w mrat biparzin; w ew hest bi tirs nekininEm rojek ji rojan zora tirs, bindest tror bibinEm bi saya prensp baweriyn xwe yn xwirt, dij v zordestiya hovt biserbikevinEv yek misogere (sed sede)Ew (dijmin-I.M.) bi hvne, ku girtina mirovek di nav ar dwarn kevir yn situr ter (il, avgirt) de, hitina w di pit derabeyn hesin de w wise l bike, ku vna w lawaz bibe w w nearbikin, daku bawer nernn xwe biguhere!! L ew xwe dixapnin; ew tnagihjin, ku ew tit qet nabe (ne mumkine)Ew tnagihjin, ku misoger w deriyn hesin bendn ji polat bne hilweandinꅓ.

   Ez nizanim b helwsta xwendevan ji van gotinn sade dilsozane re w i be? L ez nearim bjim, dema ku min ew xwendin tu r li ber min nema jixn, ku ez bejna xwe, jibo rzlgirtin ji mirovek wise mrxas vnpolat re nizim bikim!

   Ji me hemiyan re ekere ye; heger Yilmaz bixwesta, derfet jibo w heb daku ji nernn xwe vekie (vegere), ser xwe jibo faistan nizim bike bi jiyaneke xwe ger kf, jinn bedew, qesir koikn bilind, qerwa otombln buha raz bibe! L w ew jiyan nexwest ji berdla (ji dvla) w ve bi serbilind zindann tar, peran rezlt helbijartGney xortaniya xwe pitre j hem jiyana xwe kirin qurbana nern pernspn mirovayet yn ku bi wan bawer anb! w ji dil tkoan jibo azadiya gel xwe hem geln bindest dikir!

Gney ev tit ne ten bi gotinan bel herwise j bi xebatn xwe y di p de tekez kir! Di v war de w di hevpeyvneke xwe de jibo rojnama LHumant wise gotib: Jibo min giringe, ku ez bikevim nav rzn gel xwe de hevbe tkoana w bim. Ev yek ne ten vgav, bel di dema p de j w etnah seriy bixwe re bn, l pwiste mirov di jiyan de ji nirxdana w tkoan ne tirse; berevaj w (bi pewane, bilekis) gereke em li hember etnahiyan rawestin. Ez dizanim ez i nirx didim, l di heman dem de, ez dizanim b ez i j werdigrim (distnim); ez rmet distnim, ew bes mine (tra min dike)(28).

   Di dema ku Gney xwe jibo kirina filmek n amade dikir, dewleta tirkiy ew birne zindan, l di jiyana w de ew necara yekem b ne a daw b j, dema ku zindan li ser rya pkanna projeyn w, j re dibne dwar?!!

Yilmaz ne mirov ikestin rev b, belku ew zdetir mr serketinan b, ne ten li serbestiy, bel herwise j di zindan de!!

  

   Pit girtina w bi du heyvan, romana w Situxwar mirin xelata Orhan Kemal a wjey stand di heman dem de j, jibo rzlgirtin liberavgirtina afrandin xebatn w, ew weke batirn kesayetiya hner di welat de hate helbijartin ! Ev yek di encama rfrndum (pirsiyar) de a ku govara huner Miliyet di nav 25 kesayetiyn navdar li tirkiy kirib, hatib! Jibil w j film w Bav di  luna sala 1972 an de li fstvala snem a seranser (li ser ast, timamiya) tirkiy, li bajar Adena xelata serke a zr stand Gney Huliya Koycengit (yn ku roln sereke t de pkanbn) xelata batirn rol n mr jin a w sal

bihevre standibn! (29).

Bgoman encama biryarn komta Jr, nexasime serketinn Gney, ne bidil desthelatdaran b! Wan mtodek bikar ann, ku hn ber w di drok de rnedab: komta Jr near kirin daku biryarn xwe biguhernin! Jiber w roja din, Jr xelata zr ji film Bav kiandin dane filmek din bi nav Kara Dogan herwise j xelata batirn rola mran ji Yilmaz standin ew dane Akter: Cuneyt Arkan (Temaekin, Huliya Koycengit nekete ber biryara n I.M.)! L Cuneyt Arkan ew biryar nepejirand, xelat wernegirt di apemeniy de j wise ragihand: Ev yek qet (h) nay qeblkirin! Bi i maf v xelat ji Gney distnin diyar min dikin?! Ev tit jibo min rezlt reswet ye, ne ku serketine! Bi dtina min j, ew xelat ten layiq (li bejn t, maf) Yilmaze(30).

Ev biryar ji aliy hunermend, nivskar hejmareke mezin ji temaevanan hate reswekirin; jixn w j ew b pirsa genge (diskusyon) di encmena mil (perleman) de! Di civnek de ji civnn encmen, Bulent Acewt - serok partiya gel a komar di heman dem de j, w ax serok opozsyon b -  weha ji nneran re got: Min bi ermezar rdana fstvala snem li Adan a arensa xelata zr bihstEz li vir nikarim biryar bidim bjim ku ev xebata huner ji a din batire (ev film ji din batire-I.M.)! L ez sed sed bawerim, ku biryar dane hevalbendn desthelatdarn hukumet neXelat ne ji Bav kiandin, bel ew ji Yilmaz Gney standin!(31).

   Bi v tewer tev deriyn hesin dwarn sitr, xelat li pey xelat hatine zindan! Serketinn Gney ne ten li welat deng dan, bel herwise li derv w j bala hunermendn chan (navnetewey) kiand! Di heman sal de herdu filmn w, Hv n bi serketineke mezin li derve hatine nandan ; yekem car di drok de, dewleta tirkiy bi r ya film n  bedar fstvala Vnsiya a navnetewey li Italiya kiriye; li w fstval temaevanan, yn ku jibo Gney azad ji faistan re j mirin dixwestin, bi germ pwaziya w film kirin.

Serketinn Gney li hundir dervey welat nexasime helbijartina w bi weyek (bi awak) ferm ji aliy govara huner Miliyet ve, weke mirov her navdar y sala 1972 an, weke sleyke (qam, eqazile) xwirt li ser avn destheladarn tirky w ax - n pitre j hat! Lewra girtina Hezkiriy temaevanan r y her naskir di welat de, ji wan re ne hesan b! Jixn navdaran j, milet bi hem nn xwe ve, nexasime hezkiriyn hunera w, deng xwe bilind kirin daxwaza serbestkirina w ji hukumet xwestin! Her kesek bi creyek deng hesta xwe jibo azad pitvaniya Yilmaz derxist: hinekan j re name nivsandin, hinekan j li kolanan civn men protsto li darxistin hinekd main j helbest stran li ser gotinTen bo nemne, ez li vir dixwazim malikek (parek) ji strana Aiq Mahzn a bi nav Yimaz Gney a li gor sakoxan bb straneke gelr, ji wer bnim ser kaxez:

Yilmaz, Yilmaz Rojhelat nanew (natew, naik)!

Rojava Yimaz, Bakur Yilmaz!

Yilmaz, Yilmaz, Gney (bar) Yilmaz!

Xortn me na tirsinXortn me mrin! (32).

   Bgoman, girtina Gney ne ten mirovhez pveryn tirky dilxemgn kirib, bel herwise j hunerdost pveryn chan j xembar kiri bPit girtina w bi demeke kurt, navdarn snema chan, hnermend pveryn europ nameyke protsto li ser girtina w, andin ji hukumeta tirkiy re: Roj biroj huner, and zanist bi git li tirky dikeve bin fiar (zext) deDi snema tirk de rola hunermend, akter derhner Yilmaz Gney pir mezine. Ew ji 20 adara 1971 ve di zindan de ye! Em jibo v sezay (ceza) ne rewa li ser rewa tenduristiya (sehet) w xemgnin! Em ji hem filmeker hunermendn chan dixwazin, daku deng xwe jibo serbestkirina w bilind bikin! Herwise j, em bi nav hem hunermendan kiryara hukumeta tirkiy bi girtina Gney ermezar dikin; bang li hemiyan dikin, ku li ser v namey imze bikin (33).

Cih gotin ye, ku li bin v name y 7 frme (irket) yn snem yektiya anogeran yn Siwd Elmaniya Rojava imze kiribn, herwise 156 hunermendn snem anogeriy j nav xwe li bin xistibn; ji wan: Ingmar Brgman, Kosta Gavras, Ton Rishardson, Can pier Korn, Mlna Mrkr (Pitre b wezra rewenbriy li Yunanistan-I.M.), Jak Lang (Pitre b wezr rewenbriy li Ferensa-I.M.), lzabt Taylor, Rishard Borton, Dr.Ln H. ster, Pter Brk, Krstyan Rst, Klaus Koch, K. Albrxt, rnist Hofman, Ivan Petrov, Ulrx Grgor, Spros Pataks, Franso Bolzon, Alfrd Hlbrg, Hans Jurgen Virts, Ral Sankla, Klaus Ider gelekd main (34).

Du sal nv, bi ev rojn w ve, yn sar dirj Yilmaz di girtxana komara tirkiy a leker Selemiy de derbas kirin! Saln Selemiy li gor gotina w xerabtrn saln jiyana w bn! Yilmaz Gney li ser w qonax nivsand; w hem , etnah, dtin serphatiyn xwe, hem di pirtka xwe de a bi nav Hucra min apkir

   Du sal nvan hunermend jhezkir xwngerm, ronahiya roj di nav derabeyn hesin re didt; ew bi hesreta azad serbestiy b daku projeyn xwe yn di ser w de mey bn bi cih bne! Dema ku ji zindan sala 1974 an* hate serbestkirin, w bi van gotinan bersiva rojnamevanan da: Mana min di zindan de t hejmartin (hesab dibe) weke beek ji tkoana min a civakVgav, kirin derhnana filmn n erk min sereke (35).

   Birast j, awa Yilmaz ji zindan derket, yekser bi alak xwe berda meydana kar, daku filmn cidtir, bi armancn vekirtir li ser babetn n, yn ku snema tirkiy hn rast wan nehatib, bikeDi encama w alakiy de, film Heval ku Yilmaz snaryo ya w di zindan de nivsandib, hate kirin .

Gelo naverok giringiya film Heval i bn??

Bgoman babeta Heval di snema tirkiy de n b; tde derhner problm rewa perwerde ya ruh a rewenbra irove dikir; ew yek di rya civn gengeeyn tj de, yn di navbera  xwendevan lawan (xort, gnc) de dibn dihate xwiyan! Di gelek wneyan de ji temaevanan re dihate xwiyan ku civaka wan ber bi guhertinan ve die!

V film jiber giringiya peyama xwe, bala gelek mirovan kiand! Ew bi taybet roka guhertina nernn civak ye di navbera du hevaln xwendina zanko (unvrst) de, yn ku ji du malbatn gund yn feqr hatine! Di dema xwendin de herdu hevalan weke hevdu br dikirn nernn wan derbar gelek pirsn civak, raman (fikr) siyas weke hev bn; l pit kotasiya xwendin drketina wan ji hevd, guhertinn mezin di jiyan dtinn herdu hevalan: Ezm - Yilmaz Gney - Ceml - Kerm Efar - de dibin.

Ceml, ku jiyana w a dirav xwe bye, ten br li kfa xwe, sermiyan seyrann xwe dike; L Ezm, weke ber maye, armanca w di jiyan de xizmeta mirovayetiy ye, guhdana problmn xelk hevbeiya wan di n ahiyn wan de yePit demeke dirj herdu heval careke din rast hevd tnEzm dibne b i guhertinn mezin di dtin, bawer wey birvebirina jiyan: koika mezin, jina bedew, otombln bha, qerwan li ber mal.. uhw. bi heval w re bnne! Ew jiber danstandina heval xwe dilikest dibe bandoreke mezin li ser w dihle, loma j gelek hewil dide, daku w bne ser baweriyn ber dev ji w kerakter goyst (Brkirina li xwe biten) bmirs, berdeJina Ceml a bedew dewlemend -Ezra Balkan- bandoreke neyn (ngatv) li ser danstandin kerakter mr xwe dike ji destpk de bim, nern gotinn -Ezim- heval mr w, li xweiya w nehatib

   Di rnitinek de di dema genge de li ser pirsn civak, w nema xwe girt sleyke bihz li ser-avn Ezm xist...Ceml di cih xwe de bdeng ma mran pre nab ku gotinek j, ji jina xwe re bjeW ax Ezim tgihet, ku w bi yekcar heval xwe winda kir hewildann w jibo vekana ji w jiyan, b sdinEzim ji mala heval xwe der dikevePit derketina w ji mal, deng teqna guleya deman ji pit perd t guh temaevanan; biv yek derhner dide zann, ku hevalt pwendiyn wan ji bin (kok) ve hatine birn .

   Yilmaz Gney bi r ya haletn (lmntn) dirama snem yn cr bi cr bi hostayetiya huner a bilind, dide xwiyan b awa du nern derbar pirsn jiyan dijber hev derdikevin: yek mirovayet ye her dij (ev peyama hem berhemn Gney yn edeb huner b), a dinj pe ber bi mirin ve die

Heval dengvedaneke mezin di civaka welat de da di droka snema tirkiy de yekem film b ku hejmara temaevann w bilind b; ew ar heftiyan li ser hev ev dem jibo nandana filman di snema tirkiy de, dirjtrn dem b (36) biserketineke bnemune li hem bajarn tirkiy hate nandan ! Jibil w j hem dezgehn ragihandin bi fereh li ser nivsandin cihek mezin dane irovekirina film.

Pit serketina Heval Yilmaz bi hzeke xwirttir weke mirovek hest p bike, ku rojn w yn serbest li derv zindan km mane dest bi ekirina filman kir! Ew ji meydana wnekiandin bi dr neket yekser dest bi kiandina film Ende Kabs ku snaryo ya w j di zindan de nivisandib kir. (Yilmaz di zindan de, snaryo yn 6 filman nivsandib - I.M.)

 

   Heger film Heval li ser rewa civaka bajr nakokiyn di nvbera nn xwendevan siyasetvanan de b, bel film Ende bi git li ser rewa civaka proltariya gund karkern inn daneheva pembu (loke) b, bi taybet li ser problmn civak, rabn rnitin tradtsyonn kevnare yn karkern andiniy di nav kurdan de b! Yilmaz bixwe li ser v yek tekez kirib wise gotiye: Di gulana 1974 an de bi biryara ef ya git a jibo hem zindaniyan, ez j  ji girtgeha Selemiy serbest htime berdanDema ez di zindan de bm, min 6 rok li ser problmn cuda nivsandinYek jiwana li ser nakokiyn xwendevanan di civaka burjiwaz de b mebebesta w roka film Heval e I.M. L ya din a ku yekser min pit Heval destpkirib, roka Ende bArmanca min ji w rok ew b, ku ez rewa jiyana karkern kurd yn inna pembu, nan bidimHem kesn di film de kurd bn. Hem byer wne j li ser sirt (tebet) hatine kiandin , me ti etnah jibo kar xweamadekirin di studiyo de, weke ku normal jibo kirina filman dihate kirin, ne dtL weke ku hem kes dizane, min nikarb w film, bi daw bnim; ew j jiber tawanbariya min ji aliy hukumeta paver ve, bi kutina hakimekBiherhal ew rokeke dr dirje (37).

Byern Ende weke piraniya filmn Gney di naveyeke ralst de, rdidan! Dema temaevan kurd, yanj ku jiyana kurdan nasdike, ew film didt, yekser tderdixist, ku li filmek kurd temae dike (Bgoman jixn ziman; jiber weke ku t zann axavtin bi ziman kurd li tirkiy qedexe ye I.M.), ew tit bizelal di r ya mzk, cilberg (kuncle), rabn rnitin keraktern qehreman film de dihate xwiyakirin! Yilmaz di panorameke (wney git) civak de a gelek balk tije (dagirt, pir) li dirama kesayet; du pirsgirkn giring: tolhildana bi xwn revandina qzan (Piraniya caran xort ji near; yan feqrin yan j d bavn qzikan dijradiwestin, hezkiriya xwe bidiz direvnin! Weke ku em dizanin, ev tradtsyoneke kurd ya kevine I.M.), yn ku bne avkaniya malwran rebeniya gundiyn kurdan, destnan dike bandora wan a neyn j li ser jiyana malbatan irove dike

Qehreman film Cebar (Arkan Ycel)* dibe qurbana zakona tolhildan bi xwn; li gor tradtsyon, ew gereke nirx xwn bide, yan na w ew bixwe were kutin, are tineEw belengaz bi ev roj dixebite ( tan rojn ku tde karker jibo zdekirina mia (me, per mehane) dest ji kar diberdin j), daku dirav bidehev jiyana xwe ji mirin, a ku hertim bi dvdeye (li pey w ye) rizgar bikeL belengaz Cebar, w awa bi hatineke (miaek) hindik, dirav kom bike nexasime malbata w mezineCebar hem hviyn xwe bi qelen (mehr) qza xwe ya mezin ve, a ku gihaye mrkirin, girdideEw car caran ji zarokn xwe re dibje: sebir bikin zarokno, w hey di demeke nzk de xortek were xwika we bixwazeEm qelen w bistnin jiyana xwe hemiyan rizgar bikinWise hviya Cebar  malbat mezim dibe pre qedir qmet qzik j li ba hemiyan bilind dibe!! L mala feqrt kevneperistiy wran beMa gelo maf wan peranan heye ku hviyn wan mezin bibin? Gelo ew dikarin xewnn xwe bibnin? Bgoman naMalwraniya mezin bi ser hemiyan de t, dema ew sibehek ji xew dirabin dibnin ku ti opa qzik ne li mal nej li der dora w heyeEw nv ev bidiz bi delal dil xwe re reviya yeXewnn rizgariy hviyn mezin jibo jiyaneke serbest b tirs, hilwenEv kea dilhik bedeb awa dikare ji mal bireveEw awa dikare b razbna (destr, izin) d bav ji xortan hez bike?!!

Li v malxerabn, kutina Cebar nzk dibe rojn w tne hejmartin Eve serphatiya mirin hezkirin Ma gelo ji v wraniy wirdetir (pve), titek din nzktir trajdiya kilask heye?!!(38). Bi van gotinan, rexnegir snem tirk Atla Dorsay ev film da nasn. Cebar li ser dest dijminn xwe t kutin (zakonn civak b rehmin), l ber kutin Cebar daxwaza lbuhrn (jiber rojn protsto w pita wan ne digirt dest ji kar bernedida) ji karkeran dikexatir ji wan dixwaze di avn w yn n de li ser ry w y xemgn bi dehan pirsn bbersiv hene

Rexnegirn snem ev film weke reswekirina rewa jiyana w milet di serdema n de, helsengandin.

Rexnegir snem tirk Indar Kaml weha li ser film nivisand: Heger Yilmaz Gney bikarbana filmek din j li ser jiyana karkern pesaziy (snaet) bike; w ew tev filmn Heval Ende bbana xebateke shem a bhempa mirka (neynika) civaka tirkiya ndem, bihem pirsgirk nakokiyn xwe ve(39).

Ramann rexnegr a di dil w de , di pilan projeyn Yilmaz de j heb; w xwe amadekirib, ku sla li p w, yan sala 1975 an s filmn din derbixe di en din de j bi rola sereke rabe! L, mixabin careke din zindan desthelatdarn faist di r ya w de, bne kelemW ji s heyv nv pve serbest nedt; careke din ew bi naheq xistin zindann tar sar de!

   Giringe bgotin, ku dengvedana biserketinn Gney li seranser welat belav b xelk dengbasn w weke leza birsk ji hev re andin; dsan rojnameyn mezin pik wneyn w li ser rpeln yekem apkirin di derheqa w de gotar nivsandinJibil w j filmn w bi mehan li salonn sneman hatine nandan !

Bgoman bi wan serketinn xwe, d Gney bi yekcar di av nejadperistn tirk de b weke dwek mezin ku tehlk bi xwe re tne! Careke din bi dehan pirs ramann bi tirs di ser Netewperistan de n hatin: Gelo ev serhiik i dixwaze bje? W destpkiriye pirsgirkn tehlke nazik tne meydan! Ew problm mirovn dr civaka me nan dide; xelkn di filmn w de ne weke milet me ne; ne rabn rnitina wan, ne cil bergn wan, ne mzk folklora wan nej axavtina wan bi ziman me; ew bi seqet diaxivin (Ev b sedema sereke a dijminatiya destheladaran ji Gney re; rewa w j weke a her kurdek dilsoz, ku ser xwe ji tirkan re nedan hebna xwe a netewy parast). Van pirs metirsiyan wise li organn Dmoqrat yn dewlet kir, ku d plann mezin li ser w bigernin Di rastiy de j wan dafik jre vedan kutina hakimek regezperist xistine stwy w de! awa ev byer b?

Di destpk de, pwiste em bjin, ku li li ser v byer (Kutina Hakim) gelek nivsar, rok vanokn ji hev cuda hatine gerandin; l encama gitikan li gor belgenameyn ahidan li dadgeha bilind a dewlet, Yilmaz bixwe ne kujer b

   Di destpka payiza sala 1974 an de, pit kotasiya kiandina film Heval Yilmaz tev (li gel) tma filmkiandin ne bajarok Ymurtalik nzk bajar Adana, daku dest bi kiandina film Ende bikinDi eva 14 Ilon (September) de pit kiandina end dmenn film Yilmaz tev tma filmkiandin, xzana (jina) xwe xwariziy (xwikeza, kur xwik) xwe bi nav Abdullah Putn, biryar dan ku herin kazno ya w bajarok xwe li ser qerax deriya (behr) daku va xwe bixwin! Di w ev de Hakim w bajarok Sefa Mtl * j tev ar pasewann (peyayn xwe) xwe li wir nan var dixwarin!

Dema Yilmaz yn pre ketin xwaringeh (rstoran) yekser Hakim dest bi gotinn ne layiq, qerf provokasyon kir: i poz bilinde looo, dikeve hundir silav j nake haaaEw padah (qiral) kran ye haaaa?! Ez j padah v navey me (v memleket me)Cih ku ez l rnit bim, gereke hem kesn li wir bi gotina min bikin bejna xwe li ber min nizim bikinY ku ev tit ne bidil wan bin, bila jivir barbikin herin gelek gotind maiyn, yn hestbirnkirin erfiroiyPit ku ji qeh-qeha ken xwe y bilind xelas b, Yilmaz j hew xwe girt bi qerf bersiva w da: i parzerek git (Hakime) ye loooo. Li vir di cih de, b ku yek bike du ( weke kes ku li benda bihanek be ), Hakim  rab ser xwe r Yilmaz kir; l Gney bi armanca berxwedan bi herd destn xwe ew bi hz ji xwe dr kirHakim sermest (serxwe) ket li erd dirj b, l ew careke din rab ser xwe dsan r Gney kirWax Yilmaz demana xwe ( marka modl- Biyrtiya ) kiand guleyek ber bi jor ve (ber bi esman ve ) jibo tirsandina w, berda (teqand)Sefa Mtl j demana xwe derxist ber w da singa Yilmaz, l ji bext ge re di w kliy de mirovek ji tma Gney ling xwe li dest hakim xist gule di ser ser xelk re drbas b, bi v haw, Yilmaz ji kutin rizgar kir Bi teqna guleyan re, d pank (xelk li bin guh hev ketin b hleman) dirust bDi w tevl heviy de guleyeke shem derket li av rast y Hakim ket pre j can xwe ji dest da!! Ew gule ji demana (marka dman) derket, a ku bi Abdullah Putn re b (w Hakim kut, jibo ku jiyana xal xwe rizgar bike Wise ragihand). Ji tirsa re A. Putn reviya ser iya xwe veart, l pit brkirin ku xweveartina w dikare seriy ji xal w re bike, w a din roj ser sibeh xwe tev demana xwe da dest pols hertit rast got.* L tev w j, desthelatdaran Gney, ku yekser girtibn, serbest bernedan! Ekere b ku ew li bihanek digeriyan daku xwe j xelas bikin. ( Li gor zanyariyan, pit demeke kin Abdullah Putn, jiber sedemn nediyar, di zindan de hate kutin I.M. ).

Ser sibeha 15 Ilona 1974 an polsn tirkan Yilmaz tawanbar kirin ew birne dadgeha dewlet a bilin Dadweran (Hakiman) 40 kes weke ahid vexwend dadgeh kirin li gotinn wan guhdar kirinLi gor belgenameyan; 33 kesan gotin, ku Yilmaz bgunehe (w hakim nekutiye); xwediy Kazno (rstoran) sond xwar got, ku Yilmaz gule ber bi esman ve berdab ew kujer rast nas nak: pnc kesn din j gotin, ku deng teqna s guleyan hatiye guh wan, l k berda ye k k hakim kutiye, ew nizanin!! L (temae bikin) kes ku bi tiq tenha ku li p dadweran got, ku Yilmaz kujere, yarmetder Hakim bi xwe b, bi nav Fewz Aslan!! W got: Ne raste, Yilmaz bi tma xwe re, ne jibo nanxwarin hatib Kazno, ew jibo kiandina film hatib! Hebna Sefa Mtlu li Kazno ne jibo nanxwarin meyvexwarin (Araqvexwarin) b, bel una me jibo pkanna erk (Wezve, wacib) xizmet b; bi taybet daku em nehlin Yilmaz li wan naveyan film bikne ! (40).

Parzer (Advokat) malbata Hakim kut, Osman Oer bi xwirt pitgiriya geotinn F.Aslan kir! Ji bo dadgeh ew ehdebn bes b, daku Gney siza bikin 19 sal zindan li ser w ferz kir?!

Ji danstandina dadweran pirsiyr irovekirinn ( komntar) wan diyar dib, ku ew v byer weke behane bi kartnin, daku tola xwe ji Yilmaz bistnin!

Li vir pwiste em fiar gefn ber: W te weke kuikek (Se, Seg) di kolan de bikujin tikes j nizane b k ye! n pols regezperestn tirk ji Gney re, jibr nekin!!

Bel, birayara dadgeh di derheqa Gney de ne rewa dijwar b; wan bi w yek dixwest, deng w y azad bi xeniqnin, daku ew ji afirandina berhemn n, bi taybet ji ek w sneme, ku di r ya w re reben, hejar bindestiya kurdan nan dide, bi dr bixin. L careke din ez bi pitrast dibjim, ku deng Yilmaz ji hem plan bbextiyn wan xwirttir b; ji hem dwar deriyn hesn bilindtir b, zindan li pey xwe hitin, snor tixbn dewlwtan derbas kir li chan belav b: Ez jibo Kurdistaneke yekby, dmoqratk serbixwe; jibo Kurdistaneke ku armanca w sosyalzme, xebat dikim.

 

   Jiber v byera bbext, Yilmaz nema dikarb film Ende bi daw bne! W ev xebata hja siparte heval yarmetder xwe erf Gren, ku bi emanet bi serfiraz bi daw an. Ev berhem ne a yekem b, ku herdu hunermendan bi hev re kirib ne a daw b j

Bi v haw, netewperistan Yilmaz Gney cara shemn di jiyana w ya nhat de avtin bin zindanan, daku qonaxeke din, dirj pir li koeriy di nav girtgehn faistan de           Dumahk maye!

-----------------------------------------------

Jder tbn: 

 

 (28) Rojnama LHumanit, Organa Partiya Komnst a Ferensa. 13 Ilon 1982.

 (29) Pirtuka A. Husnof Y.Gney: Jiyan-Efsaneye, Mosko 1987, R.47 (bi ziman Rs).

 (30) A. Yaln . Dosiya Yilmaz Gney. avkaniya ber.

 (31) A. Husnof. avkaniya ber.

 

(32) Pirtuka ( Byera Yumurtalik Y.Gney). Istanbol 1974-1976 (bi ziman tirk).

(33) A. Yaln . Dosiya Yilmaz Gney. avkaniya ber.

(34) A. Yaln . avkaniya ber w.

*  Sala 1974 an, dema Acewd hate ser hukum, w ef ya git ji zindaniyan re derxist. Yilmaz Gney j kete ber w ef y!

(35)   Rojama Pravda (Rast) Organa Partiya Komunst A Yektiya Sovyt a ber, 11 Tebax (august) 1974. (bi ziman Rs).

(36) Govara Asiya Afrika ro, hejmar 8, R. 58, sal 1985 (bi ziman Rs).

(37) Kovara Berbang, avkaniya ber.

*  Dema v film di fstvala snem a Navnetewy de li San Rmo (Italiya) bedar kir, qehreman w Arkan Yucel xelata batirn akter jibo rola mran wergirt.

(38) Kovara Jiyana Snema y avkaniya ber.

(39) Drok pirsgirkn ndem yn sinema Tirkiy - avkaniya ber.

*  A. Husnof di Pirtuka xwe de Y.Gney: Jiyan-Efsaneye, wise li Sefa Mtlu daye nasn: Ew di sala 1944 an de li bajar Nvehir di malbateke dewlemend ji dayik bye! W zaroktiya xwe li bajar Negede biriy serDi dema xwendin de li fakultta leker li Anqera, w j bedar li cnta esker 22 sibata sala 1962 an de, a bi serokatiya ofser Talet Aydemir, kirib; Jiber w yek, ew ji dibistana leker derxistin.

L di heman sal de j w dest bi xwendina jurst (hiquq) li zanko ya Anqera kir b. Pit kotasiya xwendin, ew li bajar Iskenderon b adr (Mfeti) polsan. Ew li wir bi Araqvexwer, exlaqsiz, bedeb lstika qumar bi nav deng b, wal bajae j end caran jre nerazbna xwe li ser wan titan ekere kirib! Carek ji caran jiber vexwarina zde w demana xwe winda kirib; li ser w yek wal Muemer Akmen ew ne ten ji kar derxist, bel herwise ji bajar j! L ber kutina w bi du mehan, bi saya ser bav xwe dewlemend nasn w di hukumet de, ew careke din vegerandin kar weke parzer (nuner) git li w bajarok xwe (Ymurtalik) a ser bi Adana ve, destnan kirin Sefa Mtlu dev ji (waz li) vexwarin lstika qumar berneda herev kar w tan ber sibeh gera di kazno rstoranan de b. Ew endam rxistineke rast y tndperest b.

* Encama optos (fehsa textor) a li ser la Sefa M. ekere kirib, ku ew bi demaa modla (Idman) a ku bi Abdullah Ptun re b; herise analzn labor j ekere kiribn, ku ten cih tiliyn w bixe li ser deman hebn!!

(40) Drok pirsgirkn ndem yn sinema Tirkiy - avkaniya ber.

 

 

 

 

 

  

  

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org