Şamî Şerîf *

Mihemed Hemo

Carcar dibêjin hişê rojhilatîyan di serê wan de nîne!

Di serê wan de nebe, wê di kuder wan de be?

Em bêjin û nebêjin, kiriyarên merov hişê merov nîşan didin!

Ebo Ebdo di dibistanên bajarê Heleb de mamosteyê  ayîna Îslamî bû û komonîstekî çalak bû jî.

Di salekê de giropekî ji hevalê Ebo Ebdo, li zankoyên Sofyetê xwendina xwe bi serîkirbûn û vegerîyabûn bajarê xwe Heleb*.

Rêxistina wan ya bajarê Helebê, di şevekê de li ser şerefa wan hevalan dewetek çêkirin.

Di dewetê de; piştî xwerin û vexwerinê serên wan giran bûn û perdeyên şermê ji ser rûyê wan rabûn. Bê perde ketin nav têkilî û serpêhatiyên xwe yên sêksî (sex)î bi keçên Sofyetan re û bê hemdê xwe, ji hevalên xwe yî Heleb re axifîn.

Ebo Ebdo û hevalên xwe yên Helebê, bi eşiq guhên xwe dan ser axaftinên wan û dev bi bostekê vekirî man, xazî bi devên wan ket, xwerin û vexwerin ji bîra wan çû, cigare bi cigarê vêxistin û serî di ber re hezandin, nedixwastin ew şeva derbas be, çinkê tiştê wê şevê  ji hevalên xwe dibîstin, di filmên sêksî de jî nedîbûn, hemiyan hêvî dikirin ku wê şevê li Sofyetê bûna.

Şevbêrka wan berdewam bû ta ber destê sibê. Paşê herkes çû mala xwe.

Ebo Ebdo gihîşt mal, cilên xwe guhêrîn, berve textê xwe çû ku bixewe, jin li ber çavan bû marekî reş, li ber masa xwe rûnişt, tenê wêneyên keçên porzer wek: Filman di ber çavên wî re diçûn û dihatin û xew li çavên wî nedibû mêvan. Di dilê xwe de diaxfî: Ax.. ax, ez çi serker bûm lo! Min neçû xwendina xwe li Sofyetê nekir? Ez ê jî ketibama kêf û xweşiyê di gel wan keçikên Sofyetê û li vê dinyayê têketama nav qelfên horîyan. Min çi xwelî bi serê xwe de kir ku min jin hanî? Ax.. ax! Ez çend nezan bûm? Gilî û gazinc derda derman nakin, divê ez dermankî ji derdê xwe re bibînim. Ez ê çawa xwe bigînim welatê Sofyetê, ta bikevim nav xweşiya wan keçikên porçîl? Tenê ew dermanê derdê min e. Weha min dizanî; em jî di gel jinên xwe sêksê (sex)ê dikin, em li kuderê û sêksa me li kuderê!? Hîn jinên me cilên xwe li ber me ji xwe nakin lo! Ew tiştên ku hevalan îşev digotin wê çawa bi me re bikin? Na wele em ê bimirin û wê xweşiya hevalên me dîtine, em nabînin! Ile eger em komonîst bibin serdarê vî welatî, hingê; em ê karibin vê zîndanîya rojhilatî ji nav şeqa rizgar bikin û bi ber ronahîyê xînin!

Ji xwe jî dipirsî: Tu dibêjî, em ê karibin gewrandinê di vî walatî de bikin? Bi baweriya min qet we nabe, hema ez ji xwe de dest pêbikim; keçek yan xwîşkek yan dotmamek min biçe bi xortekî re kêfke, ez ê çend çavteng bibim? Erê wele! Hema aqılê me hemî rojhilatîyan wisa ye, em tim ji serdarîyê hezdikin.

 Loma em nikarin bibin merovin dîmuqrat. Ew tiştê ez dibêjim xewne, Xwedê bike nesîb ku ez biçim Sofyetê, ew ya raste.

 Lê ka em ê çawa karibin biçin?

 Tiştek tê bîra min, eger ez bêjim çavên min xerap bûne û ez nikarim pê belavokan bixwînim û binîvsînim? Wê hîngê partiya me mecbûre ku min  bişîne Sofyetê, ji ber careseriya çavên min. Berê jî çendîn heval ji bo nexwaşiya çavan şandine.

Civata wan ya mehane bû, Ebo Ebdo bê raport çû civata xwe, cara yekê bû ku Ebo Ebdo bê raport diçe çivata xwe. Gava hevalan pirsa raporta wî kirin, got: Îro hûn raportekê ji min re binîvsînin, rewşa min gelek xerape, çend rojin roniya çavên min kêm bûye, ne karim binivsîn ne jî bixwînim, ez çûm dev çend diktoran jî çare nebû ji min re gotine dermanê te tineye, ile; li welatê Sofyetê! Diktorên wir zîrekin. Loma divê em raportekê ji serkirdayetiyê re rakin ta ew min bişînin Sofyetê.

Dilên wan hevalan jî pê êşîyan, di wê civatê de raportek ji serkirdayetiya xwe re nivîsîn û daxwezî lê kirin ku Ebo Ebdo bişînin Sofyetê, ji bo nexweşiya çavên wî.

Piştî demek kurt; biryar ji partiya wî de hat ku razîbûne ew biçe Sofyetê.

Gava Ebo Ebdo bihîst ku partiya wî li ser şandina wî biryar daye, ji şabûna re sersim ket û ji kêfa re nizanî çi bikira. Jina wî got: divê ez jî bi te re biçim, Ebo Ebdo: Tu yê bi min re biçe çî qîzê!? Li wir ji bilî goştê Berazan xwerinek din nîne, tê li wir ji  nêza re bimire, di dilê xwe de jî digot: Ez waqas Ehmaqim te bi xwe re bibim? Dike min bike wek yê ku Sendwîş bi xwe re birî Xaringehê(methem)! Ma kîjan ehmaqa heye ku sendwîşa xwe bi xwe re bibe xaringehê?  Gava agehdariya wî kirin û roja geştiya wî dîyarkirin, wî hazir dêxûna xwe sist kir û berê xwe da paytextê Sofyetê Mosko!.

Şandek ji wezareta tenduristî li balefirxana Mosko pêşwazî li wî kirin û yekser ew birin li nexaşxana çavan bi cihkirin.

Dîtina Mosko ji wî re xewin bû, lê yê çawa xewna xwe yî mezin bi cih bîne? Ew  xewin jî rizgarkirina ew zîndanîyê di nav şeqên wî de bû ku yê çawa wî di destên keçên Rûsan de rizgar bike!.

Di hundir de tebatî nehat Sebra Ebo Ebdo, derket ser şaneşênê (balkon) û li derdora xwe sêrkir, dît ku di koşkekê de ye, li nîvê gulistanek mişt ji gul û kulîlkên rengîn, di nav re  keçkên nîvrûtî yek ji yekê şêrîntir û ciwantir diçin û tên. Ebo Ebdo hîn ji ramanên olî rizgar nebûbû, we dizanî li bihuştê ye. Destên xwe vegirtin û got: Şikir Xudê! Te bê pirsên Nekir û Nukur, bê sual û cewab; ez kirim bihuşta xwe, belê te gotî: Ji her merovekî bihêştî re heftê horiye, ez bawer nakim ku her me yekî heftê bi dest keve, ez bala xwe didimê ew li gora me kêmin, çawa dibe?

Du keçên ciwan bi cilên sipî berfînî bi rûkenî derbazî oda wî bûn, yekê piyala doşava meywê jê re pêşkêş kir ya din jî cilên wî jê kirin û cilên nexaşxanê li wî kirin, bi wî re peyivîn, ew ji wan tê nedigihîşt, ew jî bi wan re diaxvî, ew jî ji wî tênedigihîştin. Ebo Ebdo matmayî ma got: Xuda! Çawa te gotî zimanê bihuştê Erebî ye? Va du Firîşteyên te li dev min in, peyvek erebî çî ye nizanin bipeyivin! Ez çi bikim?

 Ew keç ji oda wî biderketin, ew jî derket çû nav gulstanê, ket nav keçkan û we dizanî ew horîyên wî ne ji wan re jî bi erebî axivî, kes ji wî tênedigîşt, ji xwe re digot: Wele! Ev biuhuşta Muslimanan nîne. Ez bi şaşî anîme vir, hebê ev bihuşta Fila ye, yan ya Cihoya ye? Ne Horî heftê ne, ne jî ziman Erebî ye!

Çê xerap Ebo Ebdo bi Îngilîzî dizanî, Înglîziya xwe bikaranî ji çend horiyan daxwaz kir ku vê re bixewin, wê şevê stuyê xwe li ber dihan xwarkir û daxwaza sêksê li wan kir, hemîyan jê re digotin: Hevalê min heye, em xiyanetê li hevalê xwe nakin.

Ebo Ebdo: Ev çi bexte? Dikeve serê merov ku yarkên horîyan jî hebin? Carek din diyarbû ku ev Bihuşta Muslimana nîne! Çawa dibe! Horî û yarik? Xuyaye ez ê bibim teresê wan di vir de!.

Ebo Ebdo ta berdestê sibê nexewî, nikarî horiyek li ser textê xwe bikira mêvan. Ji xey de re xwe avêt ser textê xwe û bi yanberiyê ket xewê. Sibê mumerîdeyek hat ser karê xwe, di ber oda Ebo Ebdo re derbaz bû, dît nexweşekî nuh ketiye wê odê û bi ne rihetî xewkirî, wê çû ew rastkir û betaniya wî kişand ser. Vê re Ebo Ebdo şiyarbû, sêrkir horiyek cihê wî xweş dike. Ew di cîh de li ser xwe rûnişt û ji wê pirsî; ma hevalê te jî heye? Wê got: Na, dilê wî mezin bû di sîngê wî hilnedihat! We dizanî ku gihîşt armanca xwe, di dilê xwe de digot: Ji vê horiyê de ez ê dest pê bikim. Bi lez çenteyê xwe vekir û hin sabûna Helebê ji çentê xwe bi derxist û diyarî wê keçê kir.

Keçê ew sabûn jê girt, bir mal û ji xudiyên xwe re got: Nexweşekî ji Dûmeşqê ketiye nexweşxanê, ev sabûn diyarî min kir. Bavê wê  ji cîh li ser xwe rawestî got: Qîzê Dûmeşq yanê Şamî şerîfe, tu zanî? Eger ev sabûn; sabûna Şama şerîf be? Zanibe Xudê xêr û bêr bi ser me de barandîye! Sabûn ji destê keça xwe girt û hilîna, ji keça xwe re got: Divê sibê tu ji wî merovî pirsiyar bikî, eger ji Şama şerîf be? Divê bi çi rêyê be em wî bînin mala xwe û xizmeta wî bikin û bizanibin çi li vê sabûna pîroz bikin?

 Roja din sibê zû keçê gulek diyarî Ebo Ebdo kir.

Ebo Ebdo ji aliyekî ve dilxweş bû, ji aliyekî va jî dil li keçê xerap bû û ket bîr û şikan. Keçikê ji Ebo Ebdo pirsiyar kir: Ma Dûmeşq; Şama şerîf e?

Ebo Ebdo: Belê em ji Şamê re dibêjn; Dûmeşiq. Keçik dilxweş bû û qedrê wî pirtir girt û ji wî re got: Tu dikarî roja yekşemê bibe mêvanê min? Ebo Ebdo bi lez erê kir. Keçê xatir jê xwest, wî jî roj jimartin ku çend roj mane ta yekşemê, gava zanî hîn çar pênc roj mane, bêhin lê teng bû ew çar pênc rojan; pê bûn çar pênc sal.

Êvarê keçê ji bavê xwe re got: Raste ew nexweşê ku sabûn dîyarî min kirî ji Şama Şerîfe, ji ber wê min jê xwest roja yekşemê bibe mêvanê me.

Bavê wê got: Ma ew ê bê mala me?

Keçê: Belê ew ê dê roja yekşemê bibe mêvanê me.

Dilxweşiyek ket dilê bavê, yekser ew sabûn derxist û bêhin kir, bêhin kir û xist cihê wê! Rabû telefûn ji birayê xwe yî Azerbîjanê re vekir, jê re got: Roja yekşemê merovekî ji Şama Şerîf wê bibe mêvanê min. Tu dost û hevalan agehdar bike yê hezbike wî bibîne; bila roja yekşemê li mala me amade bibe ta ew bi çavên xwe vê merovê pîroz bibînin.

Birayê wî li Azerbîjanê ji hemî dost û hevalan re got: Roja yekşemê merovekî ji Şama Şerîf; wê bibe mêvanê birayê min î li Mosko. Gelek ji wan bi wî hewalî kêfxwaş bûn, ew ê perê wî hebûn û tinbûn; xwe bi riya Moskoyê xistin ji bo dîtina merovekî Şamî. Roja din berbangê hemî çûn li Tirênê siwarbûn û berê xwe dan Moskoyê. Ta bi bajarê Mosko yê gihînin, sê roj û sê şev pêwîstin.

Ebo Ebdo jî li nexweşxanê saet û deqan dêjmêre ku çawa roja yekşemê yê bê? Ta ew û keçkê bi hev re têkevin kêf û suhbeta sêksî (sex). Ebo Ebdo pir mujûl dibû ku, bizanibe çima wê keçê jivana xwe kirî roja yekşemê? Li dawiyê bi dilê xwe re gihîşt encamê, ku bawer kir ew cihê lê bihuşta Fila ye. Ji xwe re digot: Ev ne ti cihe, diyare ev tenê roja yekşemê sêksê (sex) dikin?.

Şeva yekşemê xew hat çavên dêndaran û nehat çavên Ebo Ebdo. Ew her li benda sibê bû ku ew keç were, vê re jî diket xeyalan; wê çawa bi wê keçê re bixewe û ew keç yê wî çend rojan bike mêvanê canê xwe yî nazdar û xwînşêrîn.

Li berdestê sibê li deriyê mala keçê ket ku, derî vebû deh panzdeh merovên Azerî bi rî û rîş xwe ji welatê Azerbîjanê hilgirtine hatine ta ku wê merovê Şamî yê pîroz bibînin û pê tewaf bibin.

Bavê keçê bi dilxweşiyek gerim pêşwazî li wan kir û bi sibê zû re keça xwe bi rê kir nexweşxanê ta mêvanê wan bîne.

Keçik gihîşt cem Ebo Ebdo, dît ew li ber derî rawestiye û çaverêya wê dike, silav li hev kirin û berê xwe dan mala keçê.

Carek din Ebo Ebdo di rê de diket xem û xeyalan û ji xwe dipirsî; wê çawa bi wî qelafetî bi wê keça nazik re sêksê (sex) bike û ji xwe dipirsî; tu dibêjî ev hîn keç be? Meşa vê ya keça ye, Ma tu dibêjî: sêksa van jî wek sêksa (sex) me be? Hîn di nav wan nîgaş û xeyalan de bû, gihîştin avahîya mala keçê, ketin asensêrê ku bi serkevin, kirin û nekirin ku asensêr bi serkeve bi ser neket. Mala keçê jî li qatê şanzdehan bû, keçê xwest telefûna hoste bike, Ebo Ebdo bawer nedikir ku çawa bi ser keve, ji keçê re got: Dê were emê di nêrdewanan re bi serkevin.

Keçê, Ebo Ebdo da ber xwe û di nêrdewanan re bi serdiketin, keçik bi bedena xwe ya sivik û sporî wek: Pempulûkan bi serdiket, Ebo Ebdo jî bi qelafetê xwe yî giran ji eşqa keçê re her gavekê dudiyan di pêşiya wê de bi ser diket. Ta gihîştin ber deriyê malê, henase(nefes) nedan xwe ji ber wê ta gihîştin qatê mala keçê bêhna wî çikiya, singê wî bû kûrika hesinkaran, ku keçê zengilê derî lê da deh bi hev re bezîn derî û vekirin, yekî li dû yekî xwe avêt dev û rûyên Ebo Ebdo û bang dikirin: Le îleh île La, Şamî şerîffff, Şamî şerîffff û li xwe dixistin vê re jî dest bi zikrê kirin nehêştin Ebo Ebdo bêhna xwe jî derke.

Ebo Ebdo ket nav wan û nedizanî ku çi lê qewimî. Piştî zikra xwe bi serî kirin, sindoqek entîke anîn li ber wî danîn û bi girî ji Ebo Ebdo re gotin: Şamîyê Şerîf! Em hezdikin ev sindoqa pîroz bi destên teyî pîroz vebe ta ku tu wê Qurana pîroz tê de ji me re biderîne û bixwîne, ev Quran ji roja ku em ketine ber destê rijêma komonîst ve, bavê me veşartiye.

Ebo Ebdo ji neçarî ew sindoq vekir ku kitabek quranê êdî rizyayî tê de ye, bi vekirina sindoqê re ew ê bang dikir, yê lavêj digotin, yê dest hatibû ser.. bû hêlbertiya wan û mal bû gola req û beqan, ji vir û wê de jî xwe li Ebo Ebdo dihêştin û bang dikirin: Şamîyê şerîf em di bextê te de ne! Ji me re çend ayetan ji vê qurana pîroz bixwîne.

Ebo Ebdo Qurana wan vekir û bi dilekî şewat û bi dengekî bilind bangkir: Ey xuda ev çi bexte te daye min, çima bextê min reşe?? Ez li vir jî ketim nav bê hişan, ez kuda herim ey Xuda?!

Ji wan e ku Ebo Ebdo ji Qurana wan dixwîne, carek din hêlbertî ket nav wan û bû hup-hupa wan, Ebo Ebdo jî ji xeyda re bi dest û lepan bi ser dev û rûyê xwe ket, dîsa bang,kir: Ey Xuda! Ev çi bexte te daye min? Va ez li Moskoyê me, ez li mekê û medînê nînim te ji min xêre?! Ji wane jî ku ji hêrsa Qurana wan re, dest hatî ser Ebo Ebdo, carek din hêlbertî ket nav wan, yê digriya, yê li xwe dida, yê zikir dikir û bang li Şama Şerîf dikir.

Ebo Ebdo nizanî ku çawa xwe ji wê belê rizgar bike, gava xwest biçe yekser bavê keçê ew Sabûna ku Ebo Ebdo dabû keçkê bi derxist û ji wî ra got: Ev sabûna te daye me geleke, em ne bi qaserî wê meqamî ne, ji kerema xwe bi destên xwe yî pîroz bibre û her mêvanekî perçeyekî bidiyê ta xêr û bereketa Şama Şerîf bikeve mala wan hemiyan.

Ebo Ebdo ket ber wê sabûnê jî, bi kêrê ew sabûn hemî qet qetî kir û her yekî ji wan perçeyek dayê, we dizanîn malê dinyayê daye wan, destûr nedan Ebo Ebdo ku ew biçê, ta nîvê şevê xwarin û şerbeta mûjan didanê. Gava destûr dan Ebo Ebdo ew ji mala wan bi derket, li pêşiya derî sêrkir ta çavê wî didîtin bajar di çireyên rengîn da xemilî bû ta Meydana Sor û koşka Kerimlîn jî xuyabû, Ebo Ebdo baş sêrkir û bi keserek kûr got: Merheba Moskoyê, merheba Komonîstê!.

 Ebo Ebdo li Moskoyê jî negihîşt armanca xwe,  ji wir jî bejî vegerî.

Gava Ebo Ebdo vegerî Sûriyê bi şev li balefirxana Şamê peyabû, çû hotêlekê ta xewa xwe bişkîne û sibê zû biçe bajarê xwe Helebê, ta sibê keçek diçû yek dihat û deriyê wî dikutan û daxwaza sêksê (sex) jê dikirin, ta ber destê sibê hal di Ebo Ebdo de nehiştin, Ebo Ebdo ya talîyê suxrekî kir, îşê xwe zû bi serîkir û derpiyê xwe hilkişand xwe û xwe avêt ser textê xwe ku bixewe, deng bi bang meleyan ket,  xew dîsa ji çavên Ebo Ebdo revadin, ew derket ser balkonê ji banga melan bajar dihejiya, dor çêrme xemla qube û minarên mizgeftan di ser bajêr re xuyan dikirin, li xar sêrkir bi banga melan re bi qelfan; qehpe ji hotêlan tên der.

Ebo Ebdo got: Merheba Şamê, merheba şerîfê!.

-------------------------------------------------------------------

* Muslimanên dinyayê bajarê Dumeşqê bi Şama şerîf dinasin û pir bi bajarekî

Pîroz dizanin, ji ber ku piştî xelîfeyên pêxmberê Muslimanan Umewîyan Şam kiribûn paytexta Dewleta Îslamî û di dû re jî Selehdîn Eleyobî dîsa Şam kirîbû Paytexta dewleta Eyobîya, hukumekî Adil lê meşand û Selîbî ji welatê Şamê û ji rojhilata navîn derkirin.

Loma Muslimanên ne Ereb ta niha jî Dumeşiqê bi Şama şerîf dizanin û ew Muslimanên ji hinderan ger diçûn Hecê divê serî li Şama şerîf jî bidana.

*Heleb: Bajarek li bakur û rojava yî Sûriyê ye xelkê wî bajarî ji sedî 35 kurd e.

               ~~~~~~~~~~~~~

çapkirin