Hunermend Beng Agr dibje:

Pwiste em hesp afrnerya xwe di meydann and hunera Kurd de bibeznin,

ne di kopkirina xelk de

 

Hevpeyvn: Xebat akir

12.11.2008 Berlin/ Elmanya

 

Hn asman bajar Amd ji keldumana got herij say nebb hn qrna zarokn snem  ji kolann Amda bav Mihemed kernebb, Bang Agir avn xwe li jiyan vekirin, ji bo; ji agir snem re bibe av ji taristana evn Amd re bib ronah ji birnn dayikn kezeb ewit re bibe melhem ji a wanre snfon.

Hunermend deng xwe Beng Agr y ku li ber hestn w hza tilkn ku li ser perdeyn tembr bi hostey digerin, zarokn Binxeta birndar hn dlana azadiy dikin, ro li kolann xerby gazina ji jn dike bi tena ser xwe di evn Berln de eyar li benda strika azadiy dimne gula hviyn veger ji kaniya hestn xwe av dide.

 

Ew tenra ku Beng Agr bi hestn xwe himhimand zeviya berxwedan bi gotinn wrek and, ro ew tenr bi zing ore reseniya strann w himhimye.

Di buhara Beng Agr de reseniya peyv awaza Kurd dire guln w li ber poz evndarn azadiy vedibin.

Beng Agr Ameda serhildan di dil xwe de mezin dike, Hewlra berxwedan bi hestn xwe hembz dike, sibehn Mehabad bi strann xwe dixemilne zeviyn binxet bi hesreta dil xwe av dide.

 

Xwendevann hja ez di eveke payiza Berln de, li hunermend Kurd Beng Agr bm mvan bi hviya ku ez hn, hinek ji rastiya v deng xwe nasbikin ji tecrbeya w ya huner sd wergirin min end pirs arastey birz Agir kirin w j bi dilxwe pirsn min bersivandin.

 

Birz Agr; tu kare xwe bi xwendevann me bide naskirin?

Ez di sala 1969 an de  li Amd hatim din min xwendina xwe ya seratay li Amd xwendiye ya bilind j li am di be rewaninas (Sosyolog-ilimlitmah) de xwendiye.

Min di gelek komn mzk de c girtiye di kovara sorgul ya ku bi ziman Ereb li Libnan weana xwe dikir  xebat kiriye, ev end sale ku ez kober im dr welat roj bi fzk dijim, l ruh hestn min tucara ji welat cuda nebne heta Beng Agr bij w Welat w li dwana dil w rnit bimne ji bo azadiya w biqre.

 

Birz Agr te keng dest bi kar huner kir?

Destpka kar min y huner  di 12 saliya min de b, l gava cara yekemn ez derketim ser dik bi koma Agir re  di sala 1988 an de b, bi strana xwe ya (buhara li ber var) ez derketim pber gel xwe, ew stran ji gotinn helbestvan Ber mele awaz Derw Agr b.

                                             

Birz Agr te qala Koma Agr kir, ez behwer dikim ku tu endamek damezrner y koma Agir,y? Tu kar hinek  qala kar xebatn koma Agir bik?

Raste ez yek ji kesn p bm ji yn ku koma Agr damezirandin, kar kom her iqas ne karek profesonal b l me pir karn hja avirandin, weke mnak berhema yekemn ya bi nav( Hey l naz tu naz ) b destpka gaveke huner li ba me, ew stran giha herder Kurdistan gelek hunermenda ew stran gotin.

Berhema diwemn yan j ya syemn nema t bra min, ya bi nav mezin Apo v berhem j bi weyk pir balk dengveda b strana ser ziman her kes.

Ez dixwazim v bjim ku koma Agr tim li hla gel xwe azadiya w tekon dide  meandin, strann ku azarn gel tne ziman asoyn berxwedan li ba w fereh dike di afrne.

Koma Agir heya niha j w kar dike ez di w behweriy de me ku w berdewam be di helwesta xwe de heya roja azadiya gel Kurd hil, trjn w bigh her bostek ji xaka Kurdistan. 

                                             

Birz Agr gelo we end berhem bi nav koma Agr tomar kirin heya tu li wir b?

Ez behwerdikim 11 berhem me tomar kirin min di hem berheman de stran gotin.

Koma Agr ji bo min b dibistaneke mezin, bingeh ji bo kar min y huner.

Xwe t bra min me carna zdey 12 katjimran kar dikir em p nedhisiyan b dem awa derbas dib.

Kar hunr ne wek tu kar dine, karn din tu kar bik by ku tu j hizbik, l kar huner b hizkirin nabe, ji ber v me kar xwe bi evneke mezin bi kfxwe dikir.

                                                  

Birz Agr tu kar nav end hunermendn endam koma Agr ji bo xwendevann me bje?

Di sala 1986 an de me got em komek binav koma Agr damezrnin, w ax Beng Agr, Peywan Erjn, Derw Agr, Hekm Sefqan, El Mensr, iyar Agr, Sefqan xwenav di nava v kar de hebn, v dawiy  Xalid, Tariq hinek hunermendn din j tevl kom bn.

 

Birz Agr te di nava kom de ten kar Mzk dikir yan te karn din j dikirin?

Min kar ano j 6- heya 7 salan di nava kom de kir, ji wan kara hinek nav j li li d min heya niha j mane, wek nav Kul ku heya niha j hinek heval dostn min p gaz min dikin.

iqas kar me zor j b l w kar roj brannn xwe li pey me hitin.

 

Birz Agr te ten di nav koma Agr de stran gotine yan te bi komn din jre stran gotine?

B goman mebesta te li Welet e? Er.

Min di 1995 an de du stran bi koma Hzil a Tirbespiy re, di 1996 an de bi koma Botan a Qamilo re di 1995 an de bi Koma Cd a Drik re stran gotin e.

 

Birz Agr tu kjan sal ji welat derket?

 

Di sala 1997an de, l ez di ser de m Libnan s salan li wir mam ji 1997- heya meha 11.1999 an li Brd mam, w dem min di kovara Sorgul de kar dikir, pre j end gotarn min di rojnama Diyara a Libnan rojanama Ereb Alheyat de hatin weandin end wergern min di rojnama Azadiya welat de hatin weandin b goman nivsn min bi Ereb di kovara Sorgul de j dihatin weandin.

W dem me hinek karn huner j kir min Medya Rnas me koma Welat roj  damezirand.

bi nav koma Welat roj  me end ev li darxistin, me hinek ji hunermendn navdar vexwend Libnan kirin bi wanre aheng li darxistin, mna Ciwan Haco, Aram Tkaran, Beser ahn  hinek hunermendn din.

Di payiza sala 1999 an de ez derbas Eurupa bm ji w dem heya niha ez li Elmanya me.

 

W dem li Eurupa gelek hunermend, kom saz hebn, gelo te xwe gihand wan?

Pirsgirkn penaberiy dest lingn min li kelepan dan, min nikar b ez zde tevger bikim ji xwe rewa abor j ne arkar b, ew hla min a tkiliyan seqet ma, l di sala 2002 an de li Berln Akadimiya Kurd heb min bi wan re hinek kar kirin, ez hozan Eydin, Gul Onder me bi hevre di nava v saziy de kar kir, ana j em karek wisa dikin li Berlin.

dan stendinn min bi koma Berxwedan hinek hunermendn w re hebn wek Seydxan Peywan Arjn.

 

Birz Agr te yekemn kilpa xwe li Eurupa kir, yn ji v kilp hizdikin pirin ez yek ji wanim, awa ramana kirina v kilp bi tere b? ima ew stran bi taybet?

Me di sala 1998 an de ev stran amede kir,  ji gotinn Ber Mele Awaz El mensr,in, l strana ku ji hestn gel biaxife tucara kevin nabe, em tev dizanin ku par v wext dewleta Tirkiy gef li ervan azadiy bar Kurdistan xwarin heya niha j zirtan dike, ca helwesta min weke hunermendek w ibe gelo? di behweriya min de w karek huner be ku di asta  pitgiriya wan qehremann ku welat me ji keriyn guran diparzin de be, min dt ku strana her nzk helwesta min ev stran e, min kilpa w j bi keda xwe kir mesrefa w j min ji berka xwe da, ji xwe y ku min nas dikin dizanin ku hatina min tune carna ez li peydekirina nan xwe diheyrim, l gava ji bo welat be hsan dibe,  xizan j stuy welatparziy natewne. Heta ku ev welat azad nebe  ez tenura sar bdeng bjim.

 

Birz Agr tu kar end malikan ji w stran ji xwendevann mere bj?

Ser ava:

Em tenra sar b deng, va bi xwn himhim

erx dulab te Kurdo, rabe serxwe zvir

Dehil zev n zerbn, sorgenim simbil gihan

Nan jiyana ehdan, i ji bona me pij.

 

Teyir tilrn mihacir, behsa hlnan dikin

Penpenk serbest li agir, li tewaf fitl

Tov serbest we and, hn ehd nemirin

Tac roniya gelane, agr venamir.

 

Hjay gotinye ku ev kilp bi arkariya Saziya and hunera Rojavay Kurdistan hja Zubr Salih gelek heval dostn mna derhnerKawa x hatiya kirin, spasiyeke taybet ji bo telfizyona Roj tv MMC tv ku wan ev kilp weandin, by arkariya wan tu wateya kilp j nedima.

 

Birz Agr tu i cudahiy di navbera kar huner y li welat li koberiy de dibn?

Ger ez rast bjim, cudahiyeke mezin heye, ez bi xwe gelk bi paketime, ji ber li vir mirov mna rebotaye tu sibh radib di qotiya post de s ar name hene yan j karek din y broqrat heye tu biwan mijl dib hew te d meh sal n, yan radara mej ten bi pirsgirkn broqrat ve t girdan, ev dihle mej hd hd p bibe kaniya afrandin bimiiqe, kan ew germiya welat? kan ew liv tevger? em niha li ser brannan dijin.

Raste li vir tu dikare ji hla mad ve, yan j, wek derfet hertit peydebik, l di war bi karanna wan de t pir zoriy bikn, ji ber v ez kes ret nakim ku ber xwe bidin Eurupa,  ger afrnerbin li welat derfetn afrneriy pirin.

Piya gotiye; deng dahol ji drve xwe e, ev gotineke bi ser xweye, deng Eurupa ji durve pir xwe dihat guh me,  l dtin bihstin ne wek heve.

Di berhemn welat de rih heb, li vir hertit heye l rih t de tune.

 

Birz Agr tu paeroja and hunera Kurd awa dibn? Gelo li gora hviyn te pdikeve?

Muzk bi xwezay re hatiye hol, mzk j mna matematk, coxrafiya, biyolociy ji xwezay t pir pwiste di jiyana miletan de, her wiha mzk dibe arkar gelek nexweyn mirovan. Ev t w watey ku mzk di jiyana gelan de cihek pwist digre. Em dibnin ro mzkn xelk pir bi pketine ji ber bingeha xwe ji kilaskn xwe girtine, ew mzka ku kilask bingeh bigre w bi hezar salan bij, me em dibnin akiro, Arif Cizraw, Gerbt Xao Evdal Zeynik hd hd ji nav me bardikin di cih wan de mzkn bj derdikevin hol,  ne kiras Kurd li wan t ne tu dikar kirasek din ji bo wan peyda bik. Ez dikarim bjim ku hunermend Kurd ji rih xwe hd hd durdikeve ji w rih fentaz afrandin dur dikeve ber xwe did KOPKIRIN, xwez kopkirineke bi zanebn j ba belk hevqas zerar nedaye hunera Kurd, l kopiyeke kore b hie, ber civaka me ji reseniy dughere, bi taybet ber ciwana ji reseniya hunera Kurd dughere ev metirsiyeke mezine li ser and hunera Kurd, cih daxiy ku saziyn me yn raghandin j ji v kopiyre dibin arkar bi zanebn yan j ne bi zanebn ya ku li ber pln tunekirin die and hunera Kurdiye. Pwiste em reseniy bi pxin resen nay w wateya ku em neafrnerbin, gereke em hesp afrnerya xwe di meydann and hunera Kurd de bibeznin, ne di kopkirina xelk de. Niha wilo li me hatiye ku em dinava bablsoka ku ten li dora xwe digere de dimnin, hewil nadin ku em xwe ji v bablsok rizgar bikin.

L div ez v j bjim ku hviyn min di vegera reseniy de bilindin, weke ku t gotin pit her tevl heviy xwe  t, pit tariy ronah pit n ah t .ez bihvme ku dolab reseniya hunera Kurd dse bi xurt bigere rast hizkiry xwe were.

 

Birz Agr te got min ber dinvsand te ima niha dev ji nivsandin berdaye?

Ji w gava ku ez hatime v welat heya niha hn ser min ji kaxez nameyn v welat vala nebye nehtine ku ez bjim ohyay bi v klk. Ez bi gelek hviyn mezin hatim Eurupa l hviyn min li ber bablsoka pirsgirkn penaberiy n, dse j min hewl da ku ez hunera xwe li ser lingan bigrim ger hindik be j, ez di v hewil dan bi serketim,  min du berhem tomar kirin kilpek, l nivsandin b qurbana penaberiy.

 

Birz Agr bajar Amd bi xwe t naskirin? Gava qala Amd t kirin nenormaliyek t xweya kirin, gelo ew nenormal iye?

Amd di her titn xwe de ne normalin, di welatparziya xwe de, di hunera xwe de, di xwendina xwe de, mvanperweriya xwe de, di nivskariya xwe de, di fedekariya xwe de   di hizkirina xwede ew tim di rza p  di ser govend dene, orte li ba Amudiyan tune, bi ken dibje, heya dn Amd j ne dn normalin dikene, ji ber titn digotin dibjin bawerbike kesn bi aqil j nizanin wan bjin. Ji ber van taybetmendiyn Amd, neyar gel Kurd zarokn Amd dan ber agir kna xwe, wan rola Amdiyan di pxistina ziman Kurd de di rizgariya gel Kurde de famkirin ji bo xwe metirs dtin. 

Birz Agr wek t xweya kirin v dem ska ku her ba dimee ska kilpaye, tu Rewa kilpn Kurd awa dibne?

Em ana dibnin ku gelek hunermendan ber xwe deye vdyo kilpan gelek j j p bne popler, l behwerbike heya niha kilpn ku min dtine ya min j dinav de neghane w asta ku dil min hnik bike, kilpn me bne mna hevr Gars (hevr garis tu iqas bistr hevnagre) kilpn me j wne navrok hev nagrin.

Mirov dikare bje end wneyn xwikin li ba hev, l asta huner di wan de ne bilinde, ez dikarim bjim Kurd hn j neghane asta hunera kilp, mirov dikare bje karn hey di asta hewildann avakirina hunera kilpa Kurd dene.

Me ber j got heya kar ney kirin karn ba dernakeve, yn ku kar bike w aiyan j bike, l di dawiy de karn pir ba w derkevin.

 

Birz Agr ez behwerdikim ku berhemeke n li ber dest te heye,  gelo keng ev berhema te w bighe berdestn guhdarn te?

Di 2007 an de min berhema xwe ya bi nav (Bi hesretim) belav kir di 2008 an de min berhema xwe ya bi nav (T bra te)bi arkariya end hunermendn ku niha li welat dijin amadekir, mna hunermend iyar Agr Lazgn Xalid me bi kedeke mezin ev berhem amedekir, ez bi xwe m welat ez li ser berhema xwe sekinm, l mixabin ev demeke ku ez li benda Mr mzk me ku bersivek bidin min ka w di rya xwere v berhem belav bikin yan na, heya niha min tu bersiv ne er ne j na ji wan negirtiye, y min roj bi roj agir bi sebera min dikeve.

 

Berz Agr di paeroj de i piroje yn te hene?

Ji xwe ev berhema min ya bi nav T bra te li ber dest mine ez di hewildann belavkirina w de me, kirina kilpek bi nav Gula di bin top de kurte filmek ji hla derhner Kawa x ve t amedekirin ez j wek lstikvanek t de cih digrim.

Wek din j ez hunermend Gul em koro a zarokan amededikin bi arkariya navenda anda Kurd li Berln, koro ji 20 zarokan  pkt, wek din j  ez hunermend Gul di karek diyo de tn ba hev.

 

 

Birz Agr te qala Kilpa n kir gelo w keng were weandin?

(kesreke kr berdide dibje) Mixabin kilpa min ji hla roj tv ve hat redkirin, weke ku hunermend Rotnde ez aghedar kirim got kilp nay weandin ji ber zde wneyn grila tde hene di deng de j neaz heye, ana ku bje wney grila t de zdene t bejrandin ji ber ji nav stran j t xweya kirin ku kilp li ser welat berxedana v milet ye, normale ku wneyn grila tde zdebin, tu derfetn min tunene ku ez herim ba ervann azadiy wneyn xwe biwanre bigrim yan j amedekariyn kilp li wir bikim, min j ser li titn hey da li gora derfetn xwe. L tit ku nehatfamkirin ku dibje neaz di deng te de heye, weke gotina bav kala dibje, dib yek kea yek bixwaze gava xwest bav keik nebidil w b ku kea xwe bide wan, ca ji wanre got ez kea xwe nadim ji ber kur we dne, ca qurbana teme kek Rotnde hn nawenin nebj neaz di deng te de heye, dse j ez dil xwe nagrim derfetn min ev bn, min dixwest guleke din j diyar gel ervann azadiy bikim neb. Kek Xebat ez behwerdikim ku dem buye dema ku mirov end qzika bi teqala xweyxe kilpan ke.

 Ji  bo gel tekona v gel i erkn ku bikeve ser miln min ez bi dilxwe bikim di me mtingan de ez hertim dinava gel xwe debim girday ehdn serxwebn azadiya v gel bim, kek Xebat ma ber kilp hebn? yan j telfizyon hebn? Na l dse j em ev bn me kar xwe dikir em ji vir ha de j bi dil xwe bikin.

Min ev tev gotin ji bo i tu zan? Dibjin devera meriv hviyan j neke meriv gazinan j j nake.

Birz Agr di dawiy de tu dixwaz i ji xwendevann mere bj?

Ez di ser de spasiya te dikim ku tu v kar hja dik ji bo pitgirya hunermendan, b goman ro hertit buye mad l ez dibnim by ku tu,  tu sdn mad ji v kar xwe wergir tu bi hem hza xwe pitgiriya hunermend Kurd dik, ev j ji bo min anaziye ku hn yn weke te hene.

Wek din j ez hvdarim ji hem hunermendn Kurd ku xwe dr kopkirin bikin strann li ser serphat jiyana gel xwe biafrnin, ji strann li ser xelk bhtir em qala azarn gel xwe bikin, qala xwezaya welat xwe bikin. Di dawiy de j ez rz hurmetn xwe ji bo hem gel Kurd dibjim, bi hviya rojn azad her ad bextewer bimnin.

Ez j bi nav xwe binav hem xwendevanan spasiya te dikim ku  te ro ev wext xwe y giran buha bi mere parvekir.

 

Xebat akir

Berln/ Elmanya

xebatchaker@hotmail.com

 

 

  

    

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org