end gotin li ser

HELBEST I YE?

 

 

 Xizan lan

 

 

 

Min pirtka Helbest i ye? y nivskar helbestvan Kamran Simo Hedil ya li ser nav weanxana Instituya kurd hatiye apkirin xwend. Pirtk ji deh babetn cuda yn ku girday helbest ne pk t.

-HELBEST ROLA W YA

 DI PXISTINA CIVAT DE

-HELBEST DANASNA W

-HELBEST ZIMAN

-HELBEST LHAM

-HELBEST HIYARIYA HEVPAR

-HELBEST HESTN AZADIY

-HELBEST HELBESTVAN

-HELBEST WERGER

-HELBEST SEMBOL

-HELBEST FELSEFE

Ez li ser hin mijarn pirtk bi kurt end gotinan bjim mnakan j ji pirtka hja bigrim diyar we xwendevanan bikim.

Di bea helbest rola w ya di pxistina civak de Kamran Simo, di jiyana mirov civatan de helbest awa roleke mezin leyistiy bandoreke awa li ser zann, pxistin tgihtina mirovan kiriy bi zimanek zelal peyvan li a dema wran dihre, dihne tne ziman. Dibje; Helbestvan, li nav baxeya guln rengn li Chaneke xweik, wekhev, b er kutin, li at, xoewist li qenciy digere.

Di bea di hem bizavn pketina mirovan de helbest heye de nivskar dibje; heta v gav titn ku ji kevnedrok ketine destn me, i nivsk bin i bi devk bin bi rya helbest gihtine me. Em van peyvn zrn bi xra helbest nas dikin, dixwnin dibjin. Helbestvanan weke feylezofan raman, xeyal, hest armancn xwe bi riya helbest anne ziman.

Di bea kiras danasnan li bejna helbest naye de nivskar dibje; helbest xemla ziman e ziman j nasnameya gelan e. Xwedawenda vekirina hest, xeyal zelaliya rengan e. r pketin mertal berxwedan ye. L h j helbest neketiye nav danasneke hemfikir. awa ku jiyan bi rengek bi ten nay xemilandin, her wisa helbest j nakeve nav aroveyeke bi ten. Helbest, giyan ku di nav la de ye. Mirov nikare endamn la ji hev cuda bike.

Di bea rayn ziman di helbest de ye ziman helbest ne ziman rojane ye de helbestvan awa hest, xeyal ramann xwe derbas xwendevann xwe dikin, ziman ku helbest p t nivisandin i bandor li hev dikin, bi gotinn kurt bi hevokn dern awa bandora xwe zdetir li ser mirovan dihlin, gringiya hza ziman, xezna peyvan, by ku snoran nas bikin awa xwe digihnin dil xwendevann Chan, nivskar bi hostatiya gotinn xwe yn watedar irove dike. Nivskar dibje; di drok de weya nivsa p ya xwe nan day helbest e. Helbest di hest giyana mirovan de dibin mna gul striyn gulan.

Di bea jdern lham hiyar, hestdar zrekiya helbestvan e de, nivskar dibje; helbest xwe dide nivisandin, an helbestvan helbest dinivisne? wisa dibje; bes lham ne jder helbest ye, ji bo helbest afirandin ya her giring cefa, zehmet zrekiya helbestvan heye. Helbestvan dayik e helbest j zarok w ye. wisa berdewam dike; li gel zrek zehmetkiya min j, di nivsandina helbest de, ez ji gelek titan lham digirim. Hema her tit lham daye min. evn tar, rondikn avan, evnn qeax yn ku min nediwr ji kan re j bjim, brannn min yn serkeft, jiyana li biyaniy, hesreta zarok malbata min, ev hem ji min re bne kaniya lham. L ya her zde, evna ku di nava min de axveday bye jdera lhama helbestn min. Ev jder dibin sedem ku hest li ser dil mjiy min biemitin. Ew tit hestan ji xew hiyar dikin, zrek zehmetiya min j hestan digirin dikin helbest. Helbest, tu hzn veart bi min nadin nivisandin. Ango peydakirina rs tevna helbest di dest min de ye. Rstin li mansr pan j ez dikim pa j bi kedeke mezin dihnim. Helbestvan bi xweikkirina ziman helbesta xwe nirx j re diafirne. Bi afirandina nirxa helbest re xwe diafirne. Bi afirandina xwe re helbesta xwe dike kaniya ku herkes karibe j av vexwe.

Di bea byna berdevka civat byna peyva civat erk helbest ye de helbestvan awa helbestn xwe dikin ziman lihevparkirina phesn, hest, xeyal raman.. Mirovan derd kul, serphat, brann, dilxwe, a evna tky adiyn xwe bi riya helbest awa li hevdu parve kirine, nivskar bi zimanek xwe erbeta rn li xwendevann xwe belav dike dibje; ev kesn jank weke yn li pber xwe xwed adzan in. Ew diln xwe bi riya helbest ji yn pber xwe re vedikin bi v reng agir ewata diln xwe hnik dikin. Helbest, hunera ku herkes adiyn xwe di nav de dibne ye. Helbest, serhildana hevpariya civat rkpkkirina civat jn ye. Helbestvan hem xwendevann xwe dike hevpar kovan adiyn xwe hem j xwe dike hevpar dilxwe kovann wan.

Di bea helbest li dij hem xirabiyan eka serhildana bindestan ya bi ten ye de nivskar wisa dibje; helbest hviya rizgar azadiy ye. Bandoreke ber bi av di pengiya pxistina hestn azadiy de heye. Civak geln ku helbestvaniya wan li p e, hestn wan yn azadiy j xurt in. Helbest berxwedane ku p l nay girtin e. Hviya demn bhvitiy, hunera nankirina asoya hviya geln ku hviyn wan hatine ikandin e. Ji bo serkeftin sipehtiya kullka dara hinar ye. Li vir nivskar mnakek ji deng helbestvan kurd Cigerxwn dide;

Bav te er, er li meydan

r dibin ser ran Tran

Destn xwe dan hev kurmanc dostan

De rabe ser xwe kur min, rabe!

dsa mnakek ji Victor Hugo dide; Di dinyay de du tit hene ku ez dixwazim jiyan bi min dide hezkirin, evn azad ye. Di ber evn de pwist be ez jiyana xwe bidim. L ji bo azadiy ez evna xwe j feda dikim. Nivskar gotina xwe wisa berdewam dike; helbestvan ku bibe oreger xwed giyanek xurt li dij mirin ser rake, li pber erxa btemen ku dizivire raweste hesab j bipirse, ew helbestvan d bibe peng pvebirina jiyaneke xwe nemir.

Di bea dibistana helbest nivisandin nne de nivskar dibje; pwstiya helbestvan bi xwendina akedem zanngeheke ba nne. Ji ber ku ne dibistana helbest heye ne j mamosteyn helbestnivisandin hene. Ya her giring ji bo helbestvan xwendina pirtka ye. Roman, rok kompozsyon awa tn nivsandin piek be j mirov dikare bide zann weya nivsandin bide fhmkirin. L hunera helbestnivsandin, pwstiya xwe bi pir xwendin, bihstin, dtin bi hskirin heye. Helbestvan ji her titn ku dixwnin, dibihzin, dibnin hs dikin sd werdigirin. irskan direnin ser xem xeyalan ji xewnn raman re pencer vedikin.

Di bea helbest ji pwist, nebn, , evn adiyn helbestvan diz de nivskar mnakek ji Schopenhaur dide Her daxwaz ji pwistyek, ji nebnek ji ek diz gotina xwe wisa berdewam dike; helbesta ku ji raman hestn afirner derkeve, hesaban ji tu kes nake. Rastiya helbest di hostatiya form, estetk hnandina raman, hest xeyaln helbestvan de ye. Ji bo helbesteke ba were nivsandin, div helbestvan li deng hawar fxann ku ji krahiya nava dil wan t guhdar bikin, da ku ev deng ji wan re bje binivse ya nava dil xwe. Nivskar li vir mnakek dsa ji Victor Hugo dide Ji berdla ku d ji helbesteke min a neba re epik l bikevin, bila ji helbesta min a ba re ftik l bikevin tir e. wisa berdewam dike; helbesta ku ji krahiya dil ji brannan t dibe helbesta ba. Gelek helbestvann navdar di helbestn xwe de behsa xwe evna xwe kirine. Wan daxwazn xwe, xem xeyaln xwe bi zimanek helbestwar anne ziman. Helbestvan rast xeyal taswr dike, irove dike dixe nav aroveyeke rengdar. Bi v weya rstin j lezet dide xwendevanan giyan wan tne co.

Di bea helbestvan nrvann cuda ne, her yek ji wan li chek nr dike de nivskar wisa dibje; em bi avn cuda li helbest dinrin, ji ber ku em hem helbest ji hev cuda fhm dikin. Em nrvann cuda ne, her yek ji me li chek nr dike. Li cihn cuda, ji kaniyn cuda em av vedixwin. Em di bin nahiya asmanek de ne, l hin ji me mand, hin ji me serxwe, hin ji me evndar, hin ji me di bin siya tirs birbn de li asman dinrin. Ji ber w hin ji me asman n, hinek ji me sor hinek j breng dibnin. Li gor hinan helbest xoewstiya bi evndaran re ye henasa jyan ye. Li gor hinan helbest erbika rondikn avn wan e, drok e, evn e, azad ye, er coa ciwaniy ye. Ji bo w her xwedevan bi avek cuda helbest dixwne. Di helbest de rengn ji hev cuda dibnin j jn cuda digirin.

Di bea ziman sembolan ji ziman peyv kevintir e de nivskar,  di helbest de cih sembolan i ye, bi i mebest sembol aret tne bikarann di droka danasna helbest de awa cihek girng girtiy, wisa tine ziman; eger mirov bala xwe  bide mirovn ku diaxifin, d bibnin ku bi axaftina peyvan re pir caran dest, av r li kleka peyvan para xwe xistine axaftin. Ziman nan sembolan girng e. Mirovn ber, dema li ser zinaran wne dikirin sembol bn. Bi wan wneyan, xwe ji metirsiyan rizgar dikirin bi wan wneyan baweriya xwe diann ziman. Ji bo v mirov bi ziman nivs re, ziman sembol nanan bikartne derbirna xwe a huner p dixemilne. Ev j hunermendiya her bilind e ku helbestvan bikartnin. Baweriyeke helbestvan bi ten heye, ew j bi sembolan destpkirina tevgera xweikiya helbest ye. Ji bo xweikkirina helbest p li rs forma hnandin dinre. iqas kar li ser were kirin iqas bi zehmet hatibe hnandin, ewqas helbest sipehtir dibe. Nivskar mnakek ji Leandr dide; helbest henasa sipehtiy ye dibje; ev j bi xweikkirina sembolan dibe. Sembol meqiyajkirina rengan xweikkirina dengan e.

Di bea helbest felsefe de nivskar dibje; helbest felsefe hevaln rwtiya drok ne. Di felsef de aqil,mantiq derdikeve p, l di helbest de hest derdikevin p. Mantiq by hest bi tena sere xwe kor e, hest j by aqil bi tena sere xwe lal e. Lewra herdu j bi hev re dimein. Herdu j di noqteya git de li zanna titan, sedem mebestan dinrin. Helbest strana dil e felsefe j ya aqil e. Helbest felsefe du cureyn tgihtinn cuda ne. Yek nave beek huner ye, ya din nave fikirkirina bi pergal zansta git ye. Di helbest de huner li p be j, di gelek helbestn hin helbestvanan de felsefe xwe derdixe p. An j huner felsefe bi hev re di nav helbestn wan de dimein. Di afirandin de titn ku helbestvan dij, feylezof di krahiya bra raman de difikire. Helbestvan feylezof hest, xeyal, xewn ramann xwe ye. Feylezof j helbestvan roka gerdna ku em t de dijn e. Helbestvan bi dengek bilind dike qreqr, qrn geh hawara serhildan ye, geh gaziya cejn ahiy ye, an j bi girn gazincan daxwaza xwe tne ziman. L kar herduyan j felsefeya jiyan ye. Helbestvan kes ku li nav keftelefta bi nefsa xwe re ye. Nivskar li vir mnakek ji Schiller dide; mirovn azad dirvn Yezdanan didin mirovn ku nefsa xwe kutine azad dibin gotina xwe wisa didomne; bi rast mirovn ku ji dltiya nefsa xwe rizgar bn di riya mantiq de dimein azad in.

Nivskar di dawiya gotina xwe de bi kurt wisa dibje; di hem titn aqil afirand de helbest heye.

Ev pirtka helbestvan hja bi hnandina peyv hevokn xwe yn zelal dagirt mna xumxuma ava emn sar li ser hestn la giyana mirovan bi zimanek xwe diherikne. Bi hviya ku helbestvan, wjevan lkolner v pirtk bigirin, bixwnin, binirxnin dtinn xwe bjin.

Bila destn nivskar me y hja Kamran Simo Hedil xwe be di kar xwe de serkeft be.

 

Xizan lan

2009-10-28

Stockholm

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org