PNYAZ RAST E AN J PNYAR?!.

A. Bal

  


      Ziman pir xwar watey dike mar!
      Qet nabe pniyaz bibe pniyar!
      Ziman de her wateya hja heye,
      Gotina her bjey bi ser xwe ye...
 
Di axaftinn rojane de pir kesn Kurd ba dizanin li ciy pniyaz
 gotina pniyar, pneyar bi kar tnin. Ew her du gotin (wue, bje,
 kelme) ne wek hev in watey hev du j nagirin!..
 
Gotina pniyaz ji pniyar cuda ye. Di kar anna bjeyan de gotinn
 ern (poztv, msbet) bi prkta ne, n dibin neyn (negatv,
 menf). Mnak: Ew ne zan e! An j Ew nizane! Di gotin de kar anna
 pneyar, pniyar j usa ye. Dema bjeya yar bi ser xwe ern be, ew
 t w watey ku kes an j kesa ne yad, ne beyan, kesa an j kes j
 t hezkirin, yan kesn evndar...
 
Ew gotinn pniyar pniyaz ji du bjeyan (kelme) pk tn, wek
  p niyar, neyar; p niyaz. Di vir de gotina neyar, niyar ji
 xwe kes ne yar e, bi gotinek din kes dijmin. Dema bye gotin
 pniyar yan neyar p, dijmin her mezin, serekdijmin.
Dema kesek ji keseka/ din bipirs bje: Pneyar/a te k ye? Di v
 hevok de wateya pniyar bi wateya dijmin tye gotin. Di hevokek
 usa de: Gelo, pniyara te i ye? Di vir de wateya pniyar bi
 wateya pniyaz hatiye bi kar ann. Ya rast ew e, ku pwst e, mirov bje
 : Gelo, pniyaza te i ye?, yan Gelo, tu i teklf dike? An j,
 tu i niyaz p dike ye.
 
Di zimanan de ima aitiyn usa pk tn? Ez bawerim ku di navbeyn
 tpn Ereb Latn de dema werger nivsandin de ew aetiyana
 dibin. aitiyn usa btr di bjeyn tpa -r- z tde hey hene. Di
 alfabeya Ereb de tpa ze de li ser nixte heye. Dema nikte were
 brkirin, ew z dibe tpa r. W dem j pniyaz wek pneyar tye
 xwendin. Di dema Osmaniyan de bi nav ziman Osman zimanek heb; ew
 zimana zimanek sexte b. ro ew zimana ji hol rabye. Di ziman Osman
 de j aitiyn usa hebne. Gotinek di w dem de may heye dibjin:
  Nixteyek av kor dike! Dema gotina av bi Osman bi tpn kevn wek
 goz dihat nivsin. Dema nixta li serze bihata brkirin nehata
 nivsn goz bi r dihat xwendin dib kor yan av didt bi
 nixteyek kor dib. Ji bo v j, di ziman de her gotinek xwar wek mar e. Gotina
 a xwar mirov ji r dike der. Dema mirov di rya a de j bimee,
 w bie bibe derbeder... Di nav netewan de ziman pir girng e. Ziman
 parastin ew rast axaftin j, ji niteciyn w welat w netew re
 dibe erka her mezin!
 
Di pir zimanan de gotinn usa a hene. Li ser her bjeyek a gotarek
 nivsandin j ne mimkun e! L ez bawerim ku roj y b, bi alkariya
 dewlt, bi pengiya Saziya Ziman Kurd Dirustkirin (i mixabin ji
 ticaret avah kirinan hn r nehatiye ku saziyek usa ava bikin.)
 kmasiyn hey y ji ort rabin ziman Kurd j y xwe nve bike ew
 hemdem njen (modern) bibe. Ew baweriya d ji Kurdan re ne xewn e.
 Bes dereng ketina w zerar e. Ji bo ku ziman Kurd bi zaravay Soran
 gelek p de ye bye zimanek wjey hemdem. ro di dibistana
 seretay bigir heya zanngeh bi Kurdiya Baur (Kurdiya Jrn) prwerde dibe
  ziman Kurd roj bi roj p de die.
 
d rya pdabirina ziman Kurd vebye. Ji v p de kar li ser mil
 zimanzaneyn Kurd yn welatparz maye!.. Ya din j Dewleta Kurd ya
 Federal v rastiy zimn bizane bike nav bernameya xwe ya salane y batir
 bibe... Ji bo ku dewletek xurt li ser zimanek yekgirt batirn ava
 dibe. Ji ber ku ziman bingeha avabuna netewebn ye. Ziman nebe, dewlet
 j nabe!..
 

01.12.2007

 

  A. BAL

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org