HAWARA LI ROJAVA

 

Bkes Tllo

                       

Ragihandin nedan nebelavkirin ji destpka mirovantiy pwst p heb.

Ji pwstiyn jiyaniy  bo afriandina nerna git di nav endamn  civak de.

Di sistema l de, pdivyek bi avakirin kirina baweriya git heb  bo yektiya endamn l bi rvebirna kar xebata wan,ragihandin cihek girng lst.

Bi sazkirina dewlet ,gotarbjan( bi ziman younan rtoras dibjin,gotarbj  ew kes ku di ket nav xelq ferman di xwendin yan agahdar ) bi rolek giring rabn bo belavkirina agahdariyn civak ramiyar ku belgehan radest endman w civak dikirin ji name, ferman, belavok reklam di herman de.

L di dewletn mezin de komek ji nivise dest hate peydekirin ku ser mijar byeran dihatin nivsandin ser depa bi cebsine dihate kopkirin belavkirin wek li Misra kevin Pabros li Romay  Acta cenatu  Acata diurma popul ronai. L  ev tev ne rojname b. Bi derketina teknk li Ewrupay di saln il de ji sedsala 16 an  yekem car apa pirtuk hate der yekemn car b ku rojname hate belavkirin li hember  bi nav (gazette) ku bi xwe rengek pere b dihat xeptandin. li Almanya rojnamn apkir  di sala 1609 derket,Firansa sala 1631 li Engeltira 1601,li rsya sala 1702.

Di dawiya sedasala 17an  de seretay sedsala 18an rojname bi rexistin destpkir nn w ser bihabn riyn bazirgan b, ser jiyana hundirn buyern dewlet dihatin nivsn. di sedsala 19 an de girngiya w pir berz b.

Rojnamegerya kurd j di dawiya sedsala 18an de destpkir ku yekem car hate der di 22 nisan 1889 de, ku nzk em salvegera w prozkin ser 109 salya w ku derbas buy ji roja hiyariya netew ya njen nav me de bi nav Kurdistanli bajar Qahre peytexta misr hate apkirin. Ev rojname bi dest birz Midhat Bedirxan hate sazkirin ,rolek xort list di avakrina hesta netew. B goman ji we axe ta nuha guhern zehf mezin bi ser ronjamn kurd hate guhertin i ji aliy rdtin (form) i ji aliy mijar naverok ,wey derbirn ben rojnam bi xwe gavek mezine di xebata netewa  kurd de bi saya tevgera  ramyar ya gele me. Piral  ji kovar rojname hatin sazkirin(wjey,jn,ciwan, zarok,abor, werze,) kanaln Tv di van 10 saln daw ku bi xwe oreek and b bo ziman wjeya kurd ta bi malpern Internet, eva tev rolek mezin dilzin di hiyariya netew de,li gel parastina ziman ,and alkarin di tkona gel me dij sitmkaran neyaran.

B goman ragihandina kurd rolek sereta list bo pxistina hiiyariya netewe , and wje yn ku me diparzin wek gel ta v dem. L ev nay w watey ku kman qels di v pvajoy de  nebn yan nnin. Sedemn van kmaniyan hin ji me ne hin ji neyarn me ne, yn ku bi nebna azadiya raman apemen di hndir dewletn ku welat me di nav wan de hatiye perekirin. Lewre ez wan keman qels bidim ber avan bi van xalan ku xeslata hem beane ,li vir pdiv destnankim ku li bar Kurdistan gavn hja  hatine avtin, l ez ser rojavay Kurdistan rawestim bi van xaln ha:

1- Rojname bi wetaya gotin ku em zanin mexabin li v be nne. Hin  belavok mirov kare wan bi nav bike, s ar gotarin, gotarek ramyar, rdanek drok, yan j gotarek ser rewa sr be. Gava rojname  b we bebe mijran cuda tde cih negre,gotarn nuegihandin nebe,byern and,pirsgirekn ciwanan jine nebin wne h tunebin  ez ji te diprsim xwendevan hja em karin nav rojnam li wan belavokan bikin?  dev ji naverok berde ew bi xwe mijarek dirj firehe, bi guhdana  hzedana her xwirt  hatiye dan bo hiyara netew ramiyar ,b goman trajidya me wek netwek bindest pdiviyek heye  bi ronkirin ji gel re. l hitina raman nerinn hemwelat di arewa ramyariy de  bi leve ev kambaxa her mezine  dij pketiney ji rexe civak and  . W hetiye dl ramyar jiyan bi reng teng temaebike ev bhez w dihele li hember anda neyar  ku bi hesan qabolke ,dtina film ,xalrz ta radeke mzika wan.

2- Ev pesin li ser hers pern Kurdistan t gotin, l li per rojavay welat xwe t diyarkirin, tevl ku destpka rojnamevantiy hate destpkirin ji sala 1915 ser dest birz Huseyn Mokryan  rojnama Kurdistanli Heleb hate sazkirin ta nuha,di reweke xirab qelsiy de ye. Mirov nikare ji wan belavokn partiyn me re yn tn belavkirin bje rojname ye. Hviya min ewe ku lvegern ji dil can bibe,ku bo 3 melion mirov belavokan  ne ter dike ne layiqe ,sazk bete damizirandin lo gor deme be, pwstn ivake  bi bine . Ev ji berpirsyarn me t xwestin ,imk tevgere me di cih dewleta me de ye. Avakirina kesatiya mirovek kurd xwed nerinn nudem zanist  nitimanperwer bi teybet ivak, w  ser pyan rake, bi afirne ev tev ser mile we tevgere dikeve.

3- Qelsbna kadern pispor beek ji wan bi  ben din mijl dibin,tevl ku welat me yeke,l nay w watey ku meydana mala xwe  b hzk.

3- Nebna dezgehek ragihandin bo tevger tev ,ku karibe jiyana rojava bi git ronke,  welat bi hemwelat p naskirin bide ,dewlemnd sipehya welat nianke, di havil wide bine drok,filklor,areserkirna pirsgirekn rojane,dijtya belavkirna narkotk din nav ciwanan de ,ku dijmen bi xwe ev armanc daniye ber xwe,drkirina ciwan ji tevgera remyar ya kurd li rojava. Ev kmaniya her mezine di rojavay welat de,ku dihle kadir zrek belav bibin b goman bi v, bandor wan j kme ji xwe encama xebata  avakirina nifek welatparz ,njen , xwed zaniyark zanist her kem dibe. Ji ber v bi nzkbna  salvegera rojnamgerya kurd ji dil can li gel me proz dikim hvidarim ku di rojavay Kurdistan de ser v babet b rawestan bingeheke dirust were sazkirin. Wek swiya em nemnin b tevgerek rojnamavan xwirt karibe hemwelatiy me bihtir aktv ke,bihitr w agehdarke bi hiyark zanist , civak and . Ne li ber avane ne nuha   saln ku bn,vca em dsa banga xwe biqrindikindezgehek ragiahandin dezgehek ragihandin..hawaraaaaaaaa

 

Bkes Tlo

bekes_tello@hotmail.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org