Bêkes Têlo
Jinên jiyanê tev
deyîndarên sê xûþkên Mîrabal in ku bûn qurban bi þêweyekî
hovane sala 1960 ser destê rêvebirê dewleta *Dominîka Rafael Troxîlîo
(1936-1961) çimkî ramyarên pir çalak bûn.Aligirên tevgara li dijî
þîdetê li ser jinê xwestin roja 25 meha yazdan ku roja kuþtina wan
hersî xûþkan e, bibe rojek navnetewî li dijî þîdetê li hember
jinan û bi biryara 134/54 ji YN an ve, sala 1999-de ew daxwaz hate bejrandin.
Þîdet(lêdantûjî)li
dijî jinê kijan be ,laþî an jî psîxolojî be yek ji alavên ku
xwedî ancamên problêmatîk di jiyana civakan de tê hejmartin.Û bi
piranî ev lêdantûjî ji rexê mêr e.Nexwe
mêro …ger tu bêhntengbûna xwe nikarî têxî bin bandora mejî
,pêwîstî bi serdana bijîþk heye deku çarek ji tere bibîne.Dibe ev
ji DNA ya malpata te be,ketiye nav xwîna te de .Weke tê zanînin lêdantûjî
nareweste ser sînorê jinê lê jê derbas dibe û diçe ser zarokan û
malwêran kirina herî mezine ew e.
Mirovê
ku lêdantûjî bi kar tîne kesayetîk nexweþe ji aliyê psîxolojî
ve,ferî heskirin û çawa wê bide hawir dora xwe ne bûye,bê guman ew
bi xwe ancama qurbanîyê ye sedî sed ji ne wergirtina heskirinê di
bickbûna xwe de .Mirovê lêdantûjî bi kar tîne balansa xwe dibîne
di wê de,çimkî êþek nav gyanî wî de heye û dixwaze wê êþê
ser riya lêdantûjî li ser hemberî xwe
bi parve bike.
li
kilîtekî hundayî di hundirê gyanê xwe de digere û wê nabîne ,ji
bê çare bûnê xwe dispêre lêdantûjiyê deku
xwe rehet bike ji êþa gyan. Paþ ê boþmanî li ser rûwê wî
diyar dibe û lêborînê dixwaze bi soza çarekî din welê nabe.lê tiþtê
zanyaran jê piþt rastin ew e ku li ser soza xwe namîne û bila jin
benîþt necû û ne bêje ew ê bête guhertin,bila bizanibe ku nexweþxane
jê ne dûre,ev mirov çarê jêre nîne, ji serdana pisporekî
pêve.
Bi
rastî weke van kesan pêdiviya wan bi heskirinê heye, lê pirsgirêka
mezin li ba wan ku nizanin çawa heskirin bixwazin û ne heskirin bidin.
Anîna zarokan ser rûyê vê cîhanê 5 çarîk ji keda mirov tê
xwestin lê xwedîkirin,dana heskirinê û perwerde bûna wan kedekî
pir..pir zore û bi taybetî bo civata me ku hîn jî, ji diranên
dirakola dinale.Pêwîstiya me bi zanînê heye û zanîn ne tenê tu
diploma zankoyekî werbigrî, pir kes welê hene ,dibe di karê xwe de jî
serkeftî bin.Lê nikarin du gotinan bi ser hev di civatekê de nerîn
û boçûnên xwe pêþkêþ bikin, nizanin heskirin bidin kesên li
dora xwe,ji ber hin komblêksên di zaroktîyê de .Dibe kesek lîse
qedandiye , dibe karker be , hoste be ,ji ber lêkolîn dike,pirtûkan
dixwîne, pirtûkên pêwîst! ,ne yên hayala,ji ber ew kes pirs
dike,guhdarek mînak weke wî nîne û ji ber ezmûna jiyana wî,weke
profisorekî karê jiyan û ramanên xwe bi þewyekî pak û rind bi rêve
bibe,malbata xwe bi heskirin avadike.Zanistî tê avakirin weke bilok û
kelpîçên xaniyên ceminto ye.Deku ev zaniyarî bighê her tak ji
civakê kar ji medya tê xwestin.
Di
vê roja tekoþîna ber bi ne celmîsîbûna nêrgizên jiyana meyî mêran
tev, hin perpirsyarên girîng tînim bîra destgehên ragihandina me û
dibêjim the game over (dema lîstik qedya) bi mebseta pir guhdan gerek
bête dayîn bo programên perwerde ,civaknasî,psîxolojiya
mirov,talent li ba zarokan û w..d.. ji program û hevpeyvîn bi
pisporan re di hemû waran ji civaka kurdî.Bû ye mode di kanalên me
de teq û req tijê dikin ,dema weþanê tevî bertelef tê qedandin yan
jî programên kevine tîp pêþkêþ dikin ji bilî hin kanalan ser van
pirsan radiwestin, ew jî pir kêm in .Ev nerîn ser alavên din ji
ragihandinê dimeþe ,min TV weke mînak anî ziman ji ber dezgehekê
ragihandina civakî pir firehe û xwedî girîngyek zehfe.Kes nikare hêvî
bide ku lêdantûjî ji holê ew ê rabe ,lê mirovatî hewldan dike bo
qelsbûna wê,ez ji jinên xaka xwe re dibêjim xwezî ez gulek bama li
ser masa we deku bêhna wê, welê bike ku tucar hûn hêstiran ne barînin.
25/11/009
B.Têlo
Rojnemevan
*Dominîka
:giravek li deryaya karîbî ye xwedî 83.000 ji niþtecihan e,peytexta
wê Rosû.
Zimanê
fermî: Îngilîzî