Dr Ali KILI                 
Paris 02-07-2007

KARZANISTIYA AKADEMK A BIRAYN BEDIRXANAN

VA PUFKERDENA Dr. FERHAD SHAKELY

 

 

            (seveta havalune m ne khe ewaj de  faistune  islamistu wsnayi 2-07-1993)

Xeyl waxto hevale maye  Malpera PEN a Kurd, akademizm karzanistiya Dr Celadet Bedirxan Mir Kamuran Eli Bedirxan re, heqaret kerdena Dr  Ferhad Shakely sero  movet kritik kene. M na mesela sera, nivise braye ho Kon Resh bray  Heyder Omer wend. Arazekerdie Dr.Ebdilmect xo Dr. phil. Hussein Habasch, Dr. Haim Ehmedzade Suleiman Sulvan  mre zof hewl am. Hema eve qesa  rast, niy rodayoi(rewenbir) welate ma Kurdistan , tay tirki  rind n zone, tayeki kem zonene.Coka, kritik verva kemalisme kemm mendo, Mustefa Kemal haqa Brayen Bedirxanura permane merdene day vi. Ez Kurdistana Bakura; herema Dersim de amune dina.Vatena Dr Shakely mre zof gran ame.Rati awa khe, Mustefa Kemali ma  Qogiri de 1921 an de ; Piran de, Ararat de, Dersim de serra 1936-37 de ma qirkerdime. Khalike m, Hemede Mirzaliy Slemani eve Seyyid Reza verva rejime fasist u qolonialisto imperalist  Mustefa Kemal  perodaiso ekin kerd.  Waxto khe Aira Demenu verva Mustefa Kemali ek gireda,  sar da we,Mistefa Kemali eve 10I tayrey welate ma bomba kerd, mlete ma da  qrkerdene. Sera 1937 de Nufuse Dersim 500.000 vi, serxildana  Dersim de  Mustefa Kemal,170.000 kirmanc da qistene. Nu jenoside kirmancue Dersim vi.. Ma rind  zoneme khe wu waxt   Mir Celadet Bedirxan Beg;  Mir Kamran Bedirxan Beg hete ma guret, Cemiyete Miletanre namey nam Dersimra rusnay v..Malbata Mir Celadet  Bedirxani dismene  Mustafa Kemal vi. Seveta elfabe  latini casusiya Mustafe Kemali Berdirxanu  serkerdene, xetade girsa,xravina; be bextia, b nameya. Karzanista akademisyeniye ra zof dria.

Ez her tim, karzanista ho de, prensibe etika zanisti sero manen, vatena hu eve ilm u zanisti anra zon. Ez na kare ho de, wuazen khe xeta  Dr ferhad Shakely  xeqeret kerdena yine  bine tesire  Jordi Tezel Gorgas,  bine nivise Joyce Blau ser Pierre Rondot, va kuftnaise Bozarslani, araze bikeri;ekhe casusiye esta  casusiya Mustefa Kemali a. Dismeneni, jenosideni ki esta; yi Mustafa Kemali a.  Ez, eve lizna  akademizm u karzanistiya welate  ho; xeta Dr Ferhad Shakely eve presibe etika zanisti bi ari ra zon.

Braye  mi Kon Resh ma mesela sero vatena  Dr phil. Husein Habasch  ardera zon; ma re mesela da perskerdene.

Werin, v ker di v bihur re derbas bikin, kiras xwe neirnin.. bersiva Ferhad akil bidin Ferhad akil, ev ku mna  w kes, ku ji dev ketibe hop hopa w be..Mr Celadet ku 13 salan di berhevkirina Alfabeya kurd latn de xebat kiriye, di tev jiyana xwe de berberiya Mustefa Kemal kiriye, ro saklek w bi Etatrk ve girdide dibeje diyolojiyn Etatrk Bedirxaniyan yek in..!! Tev ku Mr Celadet Bedirxan ne y ku mirov bervedriy di berde bike, ji ber ku wi di gelek cihan de  bersiva gelek kesan daye..De ka werin em bi hev re l guhdar bikin, b ew bi xwe di v war de i dibje i bersiv daye:

Av Mustefa Kemal dismene milete Kurdistani yo,  idolojiye Mustefa Kemali  kolonialisto, fasisto; emperyalisto. Ataturk ve  Bedirxanu  ra muqeyese kerdene b imkana. M. Kemal haqa yine de fermane idam do. Nu heqareto de  girso, ne zonaiya, neariya akademizme b kesuna.. Bine na propganda de jovina ideolojieste. Sene ideoloji keme saye?Emperyalizme tirku  ya ki, idelojie emperyalizme arav u persu, fransizu, ingilizu? Raa Dr Ferhad Shahely kamij hette ra? Kotia amo? Kata sono?

 Rasta, Pierre Rondot, karzanista ho de(1) Qesa juyina zimane kurdi de  zone kirmanc kerdi di letey;  kirmancya jor Kurmanc et sor( kurmanciya jer ri.Pierre Rondor kirmanki-dimili qebul ne kerd. Qommissaria Britannika Iraq ser ra 1926 de  qerare ho da.Binge politika  Dewleta  fransizi; karzanista Jacques de Morgan  (2)  Missiyona zanista fransiziya Perse   karzanista linguistika  kurda sera 1900 de eve eve elfabe  latini ap bi. C.F. Volney vi(3). Serra 1826 de elfabe  sero kar kerdivi. Dodma, Marzoni; Grammatica Lingua Kurda; eve zone italiani ap kerde.Latinisatione zone miletune Asia na tarixra yeno.Mir Celadet Bedirxan wu waxt dina de ine vi. M.C. Edmond Tewfiq Wehbe bey  Iraq de virast. V. Minorsky  Journal of The Royal Asiatic Society Janvier Juillet 1933 neshr kerde. Mir Hereqol Azizan Rzena  Elfabya Qurdi, Hawar ,Damas,1933 ap kerd.Heciye Cindi, La langue et la kurdologie  en Armnie Sovitique;( Ziman u kurdologia li Armania Sovitika 1935.

Qesa diyine,  Mustefa Kemal hu dismene Kolonel Major  Noel io; Mistefa Kemal ve hu casusiya  ingilizu kerda, casusiya Alamanu kerda,Italia u Austuria de piya dijdi kar kerdo, virasto. Na mesela sero qafika Dr Ferhad Shakely jede ne gureyena.Dr Ferhad  rind zoneno khe  Mustafa Kemal milete ma xapito; hu dima berdo;bado, mileta ma  do qirkerdene.Ekhe henio, inay re Dr Ferhad Shakely mesela ewte fam keno?. Vano; ..Ev elfabya han ko ro em ziman xwe p dinivsin paiya xebateke salann dirje. Di sala 1919 an de, me dab iyay Meletiy. Em ketibn nav era Rewan. Mcer Nowel(Ingilzek) j di gel me b. Mcer zar nvro dizanb, dixebit ko hn zar bakur bibe ji xwe re her tit dinivsand.     Min j hin medhelok, stran rok berhev dikirin. Carnan, me li nivsn xwe avn xwe digernandin, dixwend diedilandin.    Min bala xwe dida Mcer, bi lvkirineke biyan, l b diwar destnivsa xwe dixwend. L bel ez, heta ko min (,و) ji (O,و) (I,ي) ji (E ي) b. p derdixistin. Diketim ber hezar dijwari. Ma iman ?..Ji ber ko Mcer bi herfn latn, l min bi herfn ereb dinivsandin. Ser v yek di cih de, min qerara xwe da ji xwe re bi herfn elfabeyek latn. d min bikariya destnivsa xwe pa hezar sal j, b diwar weke xwe bixwnim, ji ber ko her deng cih cih li ser kaxez dihate sekinandin.

Qesa virene; Noel Major zimanzan niyo; Elfabeye Latini deste yi ra ne virajio,ekhe y vrasto, rind kerdo, milete maye kotera aravki u farski dime, yine re rind bio. Rasta Major Noel,  xatirata ho de qesa elifbayi nusna;Ekhe  Elifpa kurdi zone latini virasto, Major Noel rind kerdo; elfaba latini  hurendia alfabe pers u eravu mare zof rinda, beno kemitia na elfabey esta, hema bine bandira tirku eravu persu de ne wuazeme vindi bime. Major rind kerdo. Rasti awa khe; nu kar Dr Celadet  Bedirxan Beg ve hu kerdo; beguman  alikaria Pierre Rondot; Roger Lecot esta.Hema Dr Shakely inay re na mesela sero vinde, qesa khe Major Noel  Kirmancu sero vata aye n vano. vatena dewuzu ra (gundi)erra 1914-1918 sero m pers kerde,yne vake, ave  400 eyra 200 mendi.700 kirmanco khe i herv, yine 50 kes peyser amey.Na50 kes;mordem tde ki seqet mendiv,; niwev, bese enkerdene kare bikerene.Dewe de ceng ra ave 2000 kes bi,  nine ra  % 35 kes iye herv. Europa de  %15kes  sone herv nu rind araze keno de her eye kirmancura 5 mordem  rusne herv seveta dewleta tirku do pro. Major Noel vano bajara Kurecik de 3000 mordem rusnay vi herv; nine ra 1000 ke filar kerdivi; Enver Paay amir dayv  eskeriye, ama, mal milke  na kirmancu ame kerdo, kirmanc mecbur mendi  remay i gile kou. Major Noel,Vatena Qomisyone Britannik u Fransa qerar  da; na mesela zimani ser zof karzanista  hermune ma serdero, karzanista eve milku ne bena. Qesa khe yena perskerdene  orijine zone ma iko, kot ra yeno?Laye Zone ma Zone Hurri, zone, Mittani, zone Luwi, Zone Zendi,  ik o? Waxte na zonu de zone  latini Elfabe Latini ine vi. Elfabe mao khan iki vi? ond type elfabe ma bivi? Elfabe Latini elfabeye de ne newewo. Ma gereke berime na  qesa raste  ser.Dr ferhad Shakely zoneno khe zone hireyino khe  Bisoutun de amo virastene zone Medun o?  Dr ferhad Shakely nine sero i zoneno?

Qesa diyine, Dr Ferhad Shakely kamo? Derde hu iko ? Vatena hu ik a?  Dismeniya  hu kotira vejia ? Binge  na dismeniye Dr ferhad  inay sero amo virastene? Dr Ferhad hona esqe emperyalizme eravuno ya ki niyo?Dr ferhad ne zononeno khe aravu; persu tirku welate ma Kurdistan talan kerd; ma kerdime bine bandira tirku eravu persu?  Vatena Dr Shakelly akademik a ya ki niya? nay re akademizm karzanistiya Dr Celadet Bedirxan  u Mir  Kamuran Eli Bedirxan re heqaret keno? Na dismeniye ik a? Vatena Dr Ferhad  khe karzanista akademik nia, milqi kerdena  Dr Shakely  koti ra vejiya? Eve zovina qese, ma ke Mustefa Kemal  dismeniya  y eve ewres dokuman  ispat kerde   vatena Dr Ferhad, dest pakerdena dismeni yena zu ca. Ez ispat kena khe  Emre qirkerdena  zanyarune ma Dr Celadet Bedirxan u Dr Kamran Bedirxan; Pasazade Ekrem Cemil; Mewlanazade Rifat   Mustefa Kemal ve hu da, mlete ma Mustefa Kemal  ve hu  qirkerdo; Mustefa Kemal temsilkare jenoside  sare maye Kurdistani yo, yi hermenino; yi assuriyo keldanuno; yi grekune  zulumkaro, fizilo, diktatoro, dismeno ; Mustefa Kemal ve hu casuse emperyalistu no, verva na dismeniya Mustefa Kemali,  Dr Cedadet Berxirxan    Dr Kamiran Bedirxan pakia azadiya gele Kurdistani ya. Qeso khe yeno ra dust; utir beno mamosta Dr Ferhad Shakely , welatperozune; azadkarzanistinu Kurdistan beno keno  casuse  Mustefa Kemale koledar u fasist u imperyalistu? 

Ma eve na analiza ho de wuazeme ewtiya, neariya, Dr Ferhad Shakely bi arimerime ra  zon; bi misnime niviskaru khe; vatena Dr Shakely  sura akademisyeni ra duria ; xeta  Dr Ferhad Shakely girana ,   caye Dr Shakely  sifre akademisyenu ra dűr io; na surera ca hu in o; eve zanisti ilm eve kritika karzanista  bara yya girane bidime deste y , ya Dr Ferhad otokritike ho keno, vano mi xeta kerda, ez heqerete ho peyser cn, milete Kurdistan bi name zanista u ilm ra mi ef bikero, ya ki linga hu saneno  hard, virtise ho ne lseno; wu waxt ki; ma  vame; Dr Ferhad Shakely; cahilen kerda; ilme akademisyeni ra raa hu sas kerda, nijdiye zanista Kurdistani de ne mano; Dr Ferhad Shakely ke raa raste ne gurete, ma ki vame, guna tu ye ma niya; su, hete koledare hu bije; ma  heqve  Mustafa kemali, erzeme  vle    Dr Ferhad Shakely  vame  su   hassa coamerdu ra;   kote  emperyalist koledar faist Mustafa Kemal wuazena  hore su bi lesse; nara tipiya  name kirmancura qesey meke; nu tore beso.

Qesa diyine, niviskare ma  vatena  Dr Ferhad sero se vane? Qesa Bedirxanu  utir ane ra zon?

Qesa hireyine vatena ma ika ewtiya Dr ferhad Shakely utir amera zon; sene dokumane ispati deste ma de este?

1-Dr Ferhad Shakely   kamo?

 

Ferhad Shakely nivskare kurd yo.Serra 1951 de, bajar Kerkk de amo dinya. Serra 197374 an de di rojname  Birayet de  veta Swd de  des pnc seri  mendo  yi serru eve zimane   kurd swd  kovara  SvenskKurdisk Journal 19851989 veta;, serra 1985-1996 de  mamostayen kerda, rok klmek vte; seveta wendayena domanune kirmancune Swdi; dodima; antolijie vet, Ehmede Xani sero  kitabek ingilizi derxist.Bado Ferhad Shakely,  Swd d Unversteya Uppsalay mamosteyena  ziman kurd  kerde.

 

2- Vatena Dr Shakely  ik a?  Dismeniya  hu kotira vejia ? Binge  na dismeniye inay sero amo virastene?  Vatena Dr Shakelly akademik a ya ki niya?

 

Qeso viren vatena Dr Shakely ne akademika; ne zanistiya.Celadet Kamiran Bedirxan  taxlite Etaturk  ne kerd; Ataturk  dismene Bedirxanun o.Dr.Celadet Kamiran Bedirxan casuse Mustefa Kemal niye. Mistefa Kemal; casuse dewleta Osmani yo, serdare Teskilata Mahsusa o; Partiya Ittihat terrakio, serdare  Partiya AY YILDIZ_ (asme u astare) ye; kistoe Qogiri u Piran Ararati jenosikare Dersimi yo.

 

vesika .Kemal Araturk: Nutuk; III; Vesikalar: Istabul 1961; vesika 62 p.985 (4)

 

 Nu Dokuman  eve  deste Mustefa Kemal nivisio  ;  Kitave  yi cilta 1; rupela 372; Bajare  Sewaj  de 9 ilone asma 1919  rusno  qommandaniya  hezen leskeria 15 an Erzoromi u hezen leskeriya 20 a Anqera re rusne .

 

No dokuman de, Mustefa Kemal vano  khe Kolonele ingilizi Mister Nowil ; lewe yine  Mewlanazade Rifat;  Bedirxanu ra Celadet  u Kamran u Cemil Paazade  Ekrem Beg seveta Kurdistana serwxabune propaganda  kene;  Valiye Elaziz Ali Galip Bey  kerdo hete ho; Bedirxanu  eve  Muttesarife Sancaq  piya  kerde hete ho verva milete tirki icraate siyasi  kene ; gereke alayiya 15 na Xarpet  muvreza mitralyozu; Siverek  boluga oaru Malatya da alayina 12 ye bere t lewe pe yine bijerene, yine hepiskere; ez naye emr dan.

 

Ma sera 1919  derime. Di ser dora av Mustafa Kemal 400.000 kirmanc Kurdistana Bakura kerd tever.Perodaise Filistin de 75.000 kirmanc; yemen 60.000 Umman de 65.000 kirman telef bi i. Musteaf Kemal heto jura deste  exune Kurdistani pakerdene.Heto bin  kirmanc eve deste kirmancu dne kistene.

 

 13-08-1919 de  Kufrevizade  Abdulbaki Efendi re  nama khe rusne.  Mustfa Kemal  Mufettise  3. heze  leskerita tirki vi,  Yi vatene Hilafeto girs, saltanat; welate ma milete ma bne tengedero; seveta mileti  mi eskeria ra istifa kerd;(5). A roze , Seyh  Ziyaettine Norinre nama rusne na nama ho de vano khe ez rind zonena khe  sima  Eskeriya Osman xizmeta  de girsa,   weintayiye kerda, sima eve qelve hu Hilaefte berz u saltanatra giredayiye; sima re  zof hormetiya min esta(6). Mustefa Kemal;  13 08-1919 de nama rusne Cemil eto Beg re  vaheto zu ra ingilzu wuast sare Amedi  bi xapne, ez wu waxt Muffetise heze leskeriya 3 ne vu; mi qerar da ke verva na xainetiya  bi gurine , (...) mi eskerira istifa kerd; sima ve hu emdame Cemiyete ma ye;  ez hen fam ken ke; sima  ne wuazene  khe ingilizi welate pare kere; wedlate ma bine lingune  hermenu  de vila bo(7) Ma siyasete Mustefa Kemali rind naskeme; zurekero, minafiq o,hilekro, di riyo. Mistefa kemal  utir khe Lenin vatene; heni yo;   desto huyo zu   dano Xelki, deste huyo bin  peye ho de dano polesune dewlete.Ratiy awa ke Mustefa Kemal eve  hu casuso;  yi ve deste hu Cemile Ceto da kistene, yi ve hu; Diyab Axa rusna Qogiri khe milete maye Kirmanc eke ho rono; yi Diyab Axa eve desto ho da kistene; yi ve deste ho Hesen Xeyri da kistene.Qomplocio. Cutir beno Dr Fehad Shakely na ratiya  welate ma Kurdistani ne zono; fam n keno. Qesa amaro dust vajime; General Serif Pasa zagone  binge Partiya Radikala Osmanli viraste; Mustefa Kemal Zagona bingeyi yi  guret hore kerde qanune bingi, Dr Shakely naye zoneno? Kirmanc  tirku ra av  kar kerd, yine Mustefa Kemal ni; Mustefa Kemal yi teqlit kerdi.Birez Kon Resh; perse na qesa ardra zon

 

Min j, wek gelekan ji rewenbrn kurd ew gotinn megrd yn ku Dr.Ferhad akil di derheqa mr Celadet Dr. Kamran Bedirxan de gotine, seh kirin. Dil min j wek dil wan hat guvatin di nav mixabiniyek b ser ber de kr dr m, li bersivek geriyam..Daw min ji v bersiva ku mr Celadet Bedirxan di bin nav(Li Ser Yektiya Ziman Kurd )wek bersiv ji (Prt )re li ser gotara w ya bi nav ( Eks Seday Hawar ) aktir duristir ned. Herd j di kovara HAWAR de hejmara 10 an sala 1932 an ap belav bne.

Birez Heyder Omer; na qesa nivisa ho zof rind araze kerde;

Pispora Elman Birgit Ammann gotarek, bi sernav ( Saln Mnix yn biraderan Celadet Kamiran Bedirxan ) di hejmara 1,2 ya kovara ( Kurdische Studien ) bi ziman elman diwene, t de weha di, ku Celadet di v dem de li ser alfabya xwe ya latn dixebit. Ew dem j sala 1922, yan j 1923 b. Pre j t bra mirov, ku alfabya Ataturk di sala 1928 de li Turiy hate belavkirin.

L belgehn her balk li ba berz Dr. Husn Hebe hene, ew di gotareke xwe de droka xebitandina her du alfabyan ( kurd tirk ) ba, bi away fireh gengee dike, bal dikne ser v yek, ku Celadet Bedirxan di hejmara 13 ya Hawar de, dide xuyakirin, ku ew ji sala 1919 de li ser v kar payebilind xebitiye. Bi ser de j Berz Dr. H. H droka Alfabya tirk vedikole, dide xuyakirin awa ew berhema nern bonn poltka Sovyetistana ber bye, ne berhema Mistefa Kemal e. ( Biner: Dr. H. Hebse: Li ser alfabeya latn kurd ) (www.celadet.com).

VESIKA-2 Numre  Sifre -18 Sivas 9-09-1919;Nutuk; III; 1961; vesika no-64; p.959(8)

 

Mustefa Kemal; casuse ingilizi dewleta Osmaniyo;  Kurdistana bakur de Samsatde (Adiyaman) ra Qummandane  Alayiya oariya 12 re na nama rusneno Vano;  valiye Xarpet u Muttesarife  Malatiya bite hazete deste ingiluzu  verva welat milete ma faaliyet  icra kene; nika Malatiya de  propaganda Kurdistana Srexwebun kene Kolonele ingilizi Mister Nowil ; lewe yine  Mewlanazade Rifat;  Bedirxanu ra Celadet  u Kamran u Cemil Paazade  Ekrem Beg seveta Kurdistana serwxabun propaganda  kene;  nijdiye ho ra  wuazene kirmanc bere lewe yine ek girede. Ez na mesela sero  sima ra xevere wuazen. Verva dismeniya welat milet kerdene alayiya sima sene tedbir gureto? Mi re ;rew xevere burusne; sima  Xisnimansur caverde berene Malatya ; Mustefa Kemal( 9)

Bexte Dr Ferhad Shakely, raa ewta;raa dismeni de cirite kay  kerdena. Na rara raste  niya.Ma gereke diroka zimane kurdi sero bi gureyime. Zone ma zof khano; zone ma ne zone persi o; ne zone aravi o;  Zone ma zone Zend u Avesta o; elfabe Zend de 48 typi hu  este; eve vatena Menant;  zone persi; pazend;zone pehlewi   zone mara vejio; Elfabe eravu persu  de 26 type este.Waxto khe welate ma da  barekerdene;eve peymana Qasr u Sirin  dewlete  kolonialistu emeperyalistu; barekerd, peymana Sykes Picot 1916   politika hu arda werte; vajime khe Qomisyone Biritannik u Fransizi zone ma sero  indor birno; ji welate ma zone ma axme kerdo.U waxt beno khe; Mir  Dr Celadet Bedirxan; waxto khe bine bandira dewleta Fransa de vi,  General Pierre Rondot  yine ra hevaliya hu biya. Deste ma de  nameye  Mir Celadet Bedirxan este,(pelga-9) i beno va bivo, Pierre Rondot   mordeme eskeriya fransiziyo; dewleta fransizi u waxt rotdayoe ma rusnay  surgune Madagaskar ; ma gereke  na mesela sero kar zanista  bi kerime ; kare ma  esto, hone  ne vejio; hema i beno va bi vo, roye Dr Celadet u Dr Kamran Bedirxan Beg pako, rezo,zolalo; ji rotiya  bimbareke Dersimi ya. Mir Kamran Bedirxan romana huya  Heliye Kurdistan  Yado  de  Desrim sera  qesune rindek jargenin vano

Ay ke diyar Dersimra amey  Welato Jargenera  amey v. Dersim cao khe Jara Zerduschti rotiya bimbareke  npmtis  vejia uska o.Ue Dersim Jargene. Ji Kou; Ji Birr gemu j ua rtanu dorme Dersim gureto; rindekiya huya naturale weeno.(10)

Dr Kamran Bedirxan beg  iriniya Dersim rind naskeno; ji Dr Celadet  Beg yi  zere hire brau rasta; min  Archiva Dewleta Fransizi de yine sero zof dokuman kerd are; nijdi ap keme.

Dr.Ebdilmect xo  karzanista xo de na   rind ardera dust;Ew hn di 27.10.2oo5 an, di hevpeyvnek, di malpera dimane.com de gotiye;" Ew alfabaya ku Celadet Bedirxan kiriye kurmanc p dinivsnin, xebata mpiryalstan e ji bo perekirina Kurdistan ye, lewra j ew alfabaya j seqet e, ne zanist ne kurd ye bi kr zarav kurmanc j naht .."Herweha j ew goti b; kukes bi qas malbeta Bedirxaniyan dilzoz raman dyolociya Ataturk ne b, ew malbeta ji dil heyrana kesayetiy hizrn w b

"Ideolojiye kemalist verva  milete Kurdistan ya. Mustefa Kemal vano:

Ma seveta menfate tirku; mesela kirmanciye qeytan qebul ne keme. Sima rind zonene khe; zere sindirune maye netewide  kirmancu hen ca gureto khe ; yi ma ra  jedere; zerede sindor gureto; ma khe name kirmancu ra sindor ronime; tirku u tirkiya  maf keme(11)

Na mesela sero ; Birez Dr.Ebdilmect xo   qesa  Dr. Haim Ehmed Zade, ardara dust zimanzaneke ji Kurdistana Rojhilat e, di bersiveke xwe de ji berz Ferhad akil re dinivse; bi baweriya w (F.akil ) Bedirxan casosin mpiryalstan bn.."l Dr. H.E.Zadebi v watey j, nirnn w p dike dibje; "Ew(F.akil) jidanstandinn belgey, aqilane objktva akadmk dr in " Mebesta min ji v gotar ne ew e ku ez ji xwendevann rzdar re peyv nirnn Ferhad akil li ser Bedirxaniyan tpn latn ewt derxnim, imk di nirna min de, eger ez, an hevalek dtir niha berevaniya tkonn binemala Bedirxaniyan ji bo maf netewa Kurd bike, yan j xebatn wan yn ronakbr zimanewan, yan apemen dsan di beravan re derbaz bike, yan em ji nirxa mr Bedirxan, Meqdad Medehet Bedirxan, Celadet Bedirxan, Kamran Bedirxan, km dikin, ji ber kuta roja ro pisporn droka kurd, pisporn ziman kurd, pisporn droka weann kurd b awerte herdem nirxeke pir buha dane hn j didin berhem tkonn binemala Bedirxaniyan.  VESIKA CERRI-

 Derde Mustefa Kemali derde Dr Ferhad Shakely ra zof grano; vano Axlerune kirmancu ra ; Ekrem,Kamran Ali; Celadet ame Malatia; .. kirmanci jargeniya Hilafet u Sultaniya  giredayi; seveta sadaqate  milet $u  Padisahi ekune hu girede; verva kollaboratorune ingilizu pedodene.. Ma xevere gurete; amir   eskeriya  bijero sima rind zonene khe  yine ... verva Padisah; verva mileti  sare do we;  na xainune welati milet(12)

 

Deste ma na qesa sero xeyle dokumani este. Ekhe Mir  Celadet Beg seveta dersa zimane kurdi; alikariya  Pierre Rondot; Roger Lescot  wuasta, na de tomete ina; utir khe Dr. Haim Ehmedzade, vatena hu ardera dust, Dr Ferhad Shakely ki, teza doxtora ho de alikariya mamostayen wuasta. Ji Dr Jordi Tezel Gorgas; Ji Dr Wahe Tachian, ji Dr Hamid Bozarslan ua qilerine de p mosu ceno . Ra raa zanistiya. Perodaise milete ma zof perodiso de dergo, diroka na perodais hona mave hu ne nusna. Ez rind fam kena, utir Paris de  taye mordeme c dewleta fransizi  eve mo ju bervene seveta rejime Saddam Hussein i, imo bin ra amr dane ,aravu persura vatene, Lao, bikise! kirmancu bikise! ma ekan dame sima! Sima karzanista Dr Celadet Bedirxan dane kistene;  ez nama Mir Celadet Bedixan dan naskerdene, perskon sima  raa elfabe ma sero serra 1932 ye ne  ra na het  sima  i kar kerdo?

 

 

Dr Ali KILI; Paris  02-07-2007

Bibliografia

(1) Pierre Rondot ;Le problme de lUnification de la langue  kurde,

 Extrait de la Revue  des Etudes Islamiques ; Annee 1936; Cahier III; Paris Librairie Orientaliste  Paul Geuthner; 1963

2-Jacques de Morgan, Mission  Scientifique franaise en Perse, 1892-1898

3-C.F. Volney lAlphabet  europen appliqus aux langues assiatiques,1826

4-M.Kemal  Nutuk; III; Vesikalar: Istabul 1961; vesika 62 p.985

(5), Mustafa Kemal; ifre -23 Sivas 9-09-1919;Nutuk; III; 1961; vesika no-62; p.959

(6)M. Kemal ; Oeuvres  Completes ; Vol..III, p.264

(7)M.Kemal; Oeuvres  Completes  III;p.268

(8)M,Kemal; ibid, p.270-71

( 9) M. Kemal ifre -18 Sivas 9-09-1919;Nutuk; III; 1961; vesika no-64; p.959)

(10) ) Dr Kamuran Ali Bedirxan, Heliye Kurdistan  Yado,p.72,1937; Allemagne)

(11) M. Kemal; Oeuvres  Completes  vol.XIV

(12); M.Kemal; belge

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org