Dr Ali KILIC      

dralikilic@yahoo.fr 

Paris le 09-10-2006

 Proday Mekska

 

Mekska j welat ma Kurdistan esmer ekt gir d. Xortne Emiliano Zapatay, rosta ek kalikne hu, gureta. Ses suk Mekska eve Hz ekdariy Xelaskariya Zapatay (HXZ) zaft kerd. Vatena tayne ke rast a, 400 xort Zapatay merd. Yine, ve esker Hokmat Carlos Sa1inas ra dove pro. Ma Televzyon de d, gonya xortne Zapatay riiye wela. (harde) Mekska ser. Tay xort Zapatay p guret, tay ling dest ci gir d j sevkann ma y Dersm. Nika tanq, top tayrey hukmat Carlos Salinas koyne Mekska bomba ken.Verva adir, kile ek, dismala tertel xortn Zapatay azad i ya Mekska wa.Mekska welat perodays yo, welat sevkann o. Hata nika birayne may Riesur kar welat hu niguret dest hu. Xeyl kes vejiya bi generali. Hema Mekska dest yine ni kote. Ewr dewuz  qislaciy Mekska ek gir de.Perodayse Meksika sero vatena ma ik a? Eve zovna qese, perodays Mekska ik o ? Dmdayse Mekska ser o ma i zoneme? Emiliano Zapata kam o? Yi se kerd? utir, kot ame kistene? Pano Villa kam o? Yne verva kam seveta inay, utir dove pro? Dmdays Mekska ina r rijiya? Xeta yine ike viye? Ewr seveta inay dan pro? Eve linga eki hata koti perodays Mekska sono?

Ave, ma wazeme, Mekska ser o vatena hu keme zolale. Pey cu perodays Mekska cme dest hu. Do ra tipiya HXZ sero vatena hu keme araze.

Meksika  J welate ma Kurdistani bin hard Mekska hewl o, dewleti o. Mekska 300 serre de dinya re zem m kirisna. Her serre Mekska de 800 ton m  3500 kilo zern vejino m Mekska j y Kurdistan ont berd. Millet Mekska bkesn vsaniyera merd. Zift, osn , paxr,zern,em, hard Mekska de zof o. Hema Mekska near a. Serra 1980 de Mekska de 68 milyon kes bi. Ewr jde kes esto.

 

Hstorya Mekska

1492de deryabere talyani Ameriko vespui ame, nam hu da Amerka. ngiliz, spanyoli amey Amerka. Uska (wica) qul na welat day kitene, qirkerdi, ngilizn merika ya Cor serra 1776 de dewleta hu saz kerde. Riesur (ermsur) Amerika Cr Cor biray may Riesur kot bin bandira  dewletune teveri, b colegi, qslacye yine.. Serra 1808 de Napoleon kot spanya.Serra 1810 de Papaz Hidalgoy xevera terteli d. Bazar Quanajuato guret, te de spanyol qirkerdi. Serr do ra tipiya asma amunanya diyina 1811 de Hidalgo ve hu yine  da kistene. Serra 1813 de Acapulco, bazar Chilpancingo de Kongra Mekska saz biye. Azadiya Mekska arde ra z  koletn d we. Serra 1814 de Qanun Bingeyin Republka Mekska yine  d virastene. Serra 1821 de Augustin de Iturbide azadiya Mekska kerde araze. Zu serre ra tipiya diktator Antonio Lopez de Santa Anna, Republka Mekska rizn. Diktator Lopez heta serra 1847e mend. Pey cu esker Amerika ame, da waro. Plane Ayutia serra 1854 de kerd sire, demokrasi wast. Hir serr do ra tipiya Benito Juarez bi pl Republka Mekska. Na dafae eskere Fransa serra 1862 de kot Mekska, Benito Juarez rema, Maximilien bi qirale Mekska. Serra 1863 wexto ke Napolen III esker hu peyser ont, taxt Maximilien rijiya, ve hu kiiya Serr 1876 de diktatr Diaz bi serdar Mekska hata 1910. Diaz bi hu Riesur ra vi: Sstem diktatonya Prfirio Diaz hre qeremann Mekska rizn; Pano Villa, Emiliano Zapata Frandsko Madero..

 

1-PANO VILLA (l878-1923)KAM O?

Mordemo ekin Pano Villa serra 1878 de ame dna Nam huyo rast Doroteo Arango o. Piy  Pano Villay moreva vi, ve piy hu ra piya gureyen. Yi vatena wayir dew qewul nikerdn Wexto ke 17 serre vi seveta waya hu Martina mordem kist, rema i gil koy. Pey cu nam yi bi Pano Villa. Esker diktator Pano Villay ra vaten dizd mal, dizde gil koyu dzdeker... Se beno va bivone dismene diktatoriya Diaz bi. Emiliano Zapata zovna mordemode baqil vi.

 

2-EMILANO ZAPATA (1889-1919) KAM O?

Hal waxt ma piy Emiliano Zapatay rind vi, mal gay biray Zapatay bi. Zapata dewleta Morculos de muxtar dewa Anenecuilco vi. Cr Meksko de yine seker ontene. Cr Meksko de 9 milyon dewuj b wele (hard)vi. Zapata eve qesa raste lider prodays Mekska o. Waxto ke yeli i Pano Villay dime ke bro verva esker dktator. Diazi pro do, Pano Villay na qewul kerde. Ame rutbalbay guret Pano Villa Meksika Cor de gerlla gurete dest hu. Tde qisl eskeriya dikator Diaz kerd tol, depo ra ek guret ardi day ve dewuz. Roza 7. a asma Xeilas (Xedlas) a serra 1911 de Pano Villa garnizon Ciudad Camargo serde   kerd. Pey cu Ciutad kot dest Pano Villay. Dest Pano Villay de diktator Diaz kotivi tenge.

 

DEMDAYS MEKSKA

Mekska Cr  de Emiliano Zapatay  perodayse gerilla _kerde derg. Verva 500 eskeri tede roj, peroz pesewe da pro. Sstem Porfirio Diaz rizna. Pey cu Waington het Francisko Madaroy guret Madero bi serok dewleta Mekska. Zapata ame roza virne i (ke) Maderoy. Piya mesela wele (hard) mesela dewuz near qesey kerde. Zapatay wastn ke wele dewuz do, dewuj hard hu bijrne. Francisko Madero na n waste. Maderoy wast ke ekne yne dest ra bijro. Roza vne dawe pro, 50 mordem Zapatay am kitene. Asma payj a diyina serra 1911 de Zapatay disma1a terteli  kerde berze. Zapata va Ya wele ya k azad. MaderoY verva Zapatay qumandan sero qumandart vurnay p dest dsmen guret. Dew wesnay, dewuj day kitene. Raya prodayS sas kerde. Pye cu madero rema si l kumandan Heurtay gurete. Don Gonzales Abraham est zere, da kitene. Papa Pie X. het diktator Huertay guret. Pano Viilay het Maderoy gret, Mekska Cor de gerlla feteln.

Pano Villa qerar dano ke tde Mekska bijro dest hu. 6 Mart 1913 de ve hot havaln hu ju sewe  de son Rio Grande. Serr ra tipiya hot general kun bin mayata Pano Villay. Payz serra 1913 de Pano Villa kuno ra raya Mekska Cri. Tde ekdarn hu keno zer trene, yeno ju sewe de suke cno.

Dktator Huerta, vera Emiliano Zapatay, General Robles rusneno (eraweno). Robles milet qirkeno. Dew fno ra ci. Zapata rem dano esker yne, tde trenn eskerye sabotaj keno, 75 eskern yne ju raye de kieno. Zapata kaf yne ano, eve dest hu general yne kieno Cr de Zapata, cor de Pano Villa dktator Huertay cn wert adir hu. 15. 07. 1914 de dktator remeno. 6.11.1914 de Emillano Zapata ve Pano Villa piya kun bazar Meksiko. Paro Villa kincne generali cno pa (pira), Zapata hu n vurneno. Pano Villa mordem koy v, Zapata dewuz v. Emiliano Zapatay seveta wela dewuz ek guret, seveta yne ceng kerd, eve coamerdye da pro. Pano Villa k mordemode er v. Wert ho de n amey hure. Emiliano Zapata serra 1919 de kiiya, Pano Villa serra 1923 de.

Ewr Perodays xortne Mekska new de vejyo. Mesela dmdayse ik a ? Hz Xelaskariya Zapatay ik o ? Des ponc roj na ra av, Xortne Zapatay  e bazar Mekska zaft kerd. Esker dktator Carlos Salnas eve tanq, top, teyar helkopter aylim kerd, 400 gerllay Zapatay kit. Qumandan Zapatay vano Carlos Salnas bro ma de hureno, ma ek name ro. Va Amertka het Carlos Salnas nicro, ek y! ndo. Ma k yeme hure. Carlos Salnas, Mnstere (Wezr) Kar Zen kar ra est. Delegasyon hu rusna va Va domone Zapatay br ma qesey bikerme. Het ra Carlos Salnas her roj xortn Zapatay dano ktene heto bp ra bikerine, delegasyone nu rusneno. nay r? Seveta inay? Na poltka dktator Carlos Salnas ya? Eve qesa raste, Amerka Bort Sip het dktatorn Amerka Latn cna. Serra 1992 de Amerka 11,3 mlyar kaptal da Arjantn 16,5 milyar da Mekska. Serra 1989 de dn Mekska 4 milyan vi, nika 23 milyar dolari yo. Carlos Salnas tenge der o. Verva Xortn Zapatay ke pro do, kno vnd. Tde neart, bkart, dewuj kun het Zapatay.( HONA ESTO)

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org