10ê Sebatê Rojbûna Govara Zevî Ye

xeleka (3)

Arşevê Oskan

Guhertinên ku di komîtê de çêdibûn.. Ji bo erşîfkirina govar yan rojnameyekê, heta kîjan radeyê pêwistî bi movik û şaxên çîroka derçûna wê heye, ew herkes nizane? Lê tiştê herî giring ew e, divê mafê wan hevalên ku ked dane vê govarê winda nebe. Ji aliyekî din ve jî, divê ji maf zêdetir pesnan nedin keda her hevalekî ku di vê pêvajoyê de xebitîbe. Dilxwestin tiştek e û rastiya mijar û babetan tiştekî din e. Di deh hijmaran de, komît wek xwe ne dima. Her hijmar hin kes diçûn û hinekî din li me zêde dibû. Dibe ku sedemek wisa derdiket pêş, ku mirov pêşî bi giraniya barê berpirsyariyê nizanibe û piştre di bin de dilerize. Ev bi xwe rastiyeke xwezayî ye. Ev rastî û hinek rastiyên din di van dabaşan de rolkêş in. Wekî ku di herdu xelekên derbasbûyî de, bi min re derbas bûbû, pêşinyara derxistina govarê ya min û Xemgîn bû. Kok û şaxên wê pêşniyarê jî, ji peydabûna wan tevgerên rewşenbîrî yên hevbeş yên ku di navbera me de çêdibûn dihat. Wek nemûne koma Zêwa ya ku di xelekên 1 û 2an de, min li qelem dabû. Lew dikarim bêjim ku di komîta rêbvebir ya hijmara yekemîn de, van kesan cih digirtin: ez, Xemgînê Remo û Isa Oskan bûn. Rewşa deravî di vê hijmarê de ji kîs min û Isa bi tenê bû. Ji xwe di hemû hijmaran de, me ti pere ji firotina govare qezenc ne dikirin. Tenê em ji bêrîka xwe bi ser de dixesirîn û hemû hijmar bêpere belav dibûn. Hijmarên ku ji hijmara 1ê re çap bûbûn nêzîk 100 hijmarî bi tenê bûn, ew jî li nivîskar û xwendevanên taybetî yên ku bi zimanê kurdî baş mijûl dibûn belav dibûn. Hijmara duwem wek min got, ez û Isa bi tenê man û me herduwan ji kîs xwe derxist û belav kir. Piştî hijmara yekem Xemgîn xwe ji rêvebiriya govarê da alî, herweha sedem di xeleka yekem de min li qelem dabû. Ew hijmar jî, nêzîkî 200 kopî çap bûbûn û hatin belavkirin.

Di hijmara 3an de, mamoste Mihemedê Seyd Husên û Mîdasê Azîzî xwestin bi fermî derbasî nav me bibin û di komîtê de cih bigrin. Me jî, bi dilxweshî ev pêşinyara wan pejirand. Ligel ku berî wê hingê jî, bê sînor alîkarî bi me re dikir in. Piştî wê hingê navê wan, wek endam daket govarê, da ku bi navê govarê di çalakî û ahengan de beşdar bibin. Hijmara 3an li Şamê 500 hijmar jêre çap bûn.  Pereyên wê hemû ji aliyê min bi tenê ve hat dayîn. Hersê hevalên din nikarîbûn beşdarî di rewşa dervaî de bikrana. Lewra armanca me jî bi sûdemendiyeke diravî li dûv vê govarê tune bû. Ev yek ne dibû cihê nakokî û pirsgirêkekên berbiçav. Wek piransîp mamoste M. S Husên xwe di hijmara 4, 5, 6an de da alî û nexwest navê wî têkeve komîta rêvebir, sedema wê yekê jî, bêhtir ûjdanî bû. Bi gotineke wisa pêşinyar kir “Ez naxwazim navê min di komîtê de be, ji ber ez bişdariyê bi rewşa diravî bi we re nekim û ez bi kedeke ne wek a we beşdar bibim, ez xwe nakim hevparê keda we”. Di hijmara 4, 5, 6an de, li ser daxwaza wî navê wî di komîta rêvebir de, nihat nivîsandin. Lê nehat wê wateyê ku ew têkiliyan ji me bibire. Dîsa jî çi diket ser milê wî alîkariya me bi belavkirin govarê li Qamişlo û hevdana berhemên nivîskaran dikir û xwe nedida paş.

Di van hersê hijmaran de (4, 5, 6) navê Mihemed di komîtê de cîh negirt. Piştî van hersê hijmaran, endamê me Isa yê ku têkiliya wî bi nivîsandina bi zimanê kurdî û berhemên wêjeyî tune bû, tenê wek karkirekî li ser kompiyoterê dixebitî di mafê govarê de ket kêmasiyan. Piştî çend caran ji hişyarkirinê re, ez bêçar mam ku destê wî ji govarê bikşînim. Ew kêmasî jî, bi berdwamiya belavkirina govarê ve girêdayî bûn. Min û Mîdas li ser pirsa wî biryar da, divê em govarê bêyî wî berdewam bikin, yan jî divê em rawestin. Piştî hijmara 6an min gazî  mamoste M. S. Husên kir. Min rewşa govarê jêre şirove kir û wî ji wek endam bi awayekî aktiv dîsa xwe xist bin barê govarê û navê wî derbasî nav komîta himara 7, 8, 9, 10an bû. Bawer dikim me hersê kesan dikarîbû bê nakokî berdewam bikirana. Ne tenê wisa, gelek heval yên ku ji destpêkê de bi awayê ne fermî bi me re dixebitîn, wan jî xwest derbasî nav komîtê bibin û govara Zevî bi keda xwe dewlemend bikin. Lê çi bikim rewşa minî tudurstî derfet neda. Herwekî bi vê sedemê ez derketim derve û Zevî heta demeke ne diyar hate rawestand. Di vê kefteleftê de, me gelek pêşinyar kirin ku li welêt govar berdewam bibe, lê mixabin di encamê de ev piroje biser neket. Lewra komît ji hijmara (1-10) wisa cih digirt.

Hijmara (1): Arşev, Xemgînê Remo, Isa Oskan.

Hijmara (2): Arşev, Isa Oskan.

Hijmara (3): Arşev, Mihemdê Seyid Husên, Mîdasê Azîzî, Isa Oskan.

Hijmara (4): Arşev, Mîdasê Azîzî, Isa Oskan.

Hijmara (5,6): Arşev, Mîdasê Azîzî, Isa Oskan.

Hijmara (7-10) Arşev, Mihemed Seyid Husên, Mîdasê Azîzî.

Di her hijmarekê de, li bin navê komîtê, ji alîyê min ve durişmek hatibû nivîsandin:

Zevî bo me şaristan e

Sera têde ava bikin

Hemû rengan bi’afrînin

Şaxên bedew liba bikin

Çîrok û helbest û nîgar

Tîna dilê xwe sar bikin

Hemû pênûsan bikin yek

Dilê xwendevan şa bikin . 

Pêwendiya tevgera siyasî bi govarê re..

Her ku hijmarek nû derdiket, me bi destê xwe dighand berpirsyarê partiyên kurdî li Qamişlo. Di gelek caran de, me rewşa xwe ji wan re şirove dikir, lê ew gotinên me di ser guhan re dihatin avêtin. Wekû ji me re bibêjin hûn ji wê rêça ku em dixwazin derketine. Her tişt divê di bin destê wan re derbas bûbûya û bihata kirin û wekî ku em di mafê tevgerê de şaş bûbûn dinerxandin. Her partiyek govarek kurdî sêmehî derdixist, lê gelek caran dighaşt salan me ew govar ne didîtin. Dema ku ji çend salan carekê derdiket jî, bi giranî dighaşt hevalê wê partiyê û partiyên din ew govar nas nedikirin. Ji bilî wê govara ku her ji çend salan carekê derdiket, belavok û nivîsên wan hemû bi zimanê erebî bûn. Ew belavok ji bo nifşên nû perwerdake tam bi erebî bû, ji bo berpirsyarên partiyan jî, mezinahî û şanazî bû.

Di wê qunaxa dema ku me Zevî têde derdixist, ti govarên serbixwe dernediketin ji bilî govara Aso ya ku xwedanê wê Siyamend Brahîm e. Bi salan hijmarên wê jî dernediketin û bi piranî ji bo gundî û maldarên Kurdan dihat firotin. Bawer dikim pirojeya Siyamed ya ku pera ji dûv wê bide hev, baş pêk dihat. Lê ez bi xwe ne dijî alîkariya gel bi govareke serbixwe re me. Her tişt jî pîvan û piransîp hene. Mixabin gelek caran li cem Siyamend Brahîm ew pîvan dişkestin.

Me deh hijmar ji govara Zevî di hundirê sê salan de derxist, hemû jî bi derfetên xwe yî taybet bûn. Me qet rojekî alîkarî ji partiyekê nedît, ne di hêla Arîşe û ne jî di hêla diravî de. Gelek serpêhatî û dilêşandin ji berpirsyarên partiyên me dighaştin me. Carna wê endamê komîteya navendî ya partiyekê ji me re bigota: “Li min negrin, ez nizanim bi kurdî bixwînim. Hûn bixwazin ez dikarim ji we bistînim û mafê wê jî bidim we, lê bawer bikin ez nikarim bixwînim” Ev gotin ji textoran, muhendisan, dermanfiroş û maldarên Kurd jî ji me re dihatin gotin, lê ne wekî ku berpirsyarê partîkê bigota. Mirov carnan difikire ku vanê çil sal bi pirsa Kurd ve mijûl in û xwe fêrî kurdî nekirin. Yan jî bi gotinek din, ku ti giringî nedane zimanê kurdî. Ma gelo tênaghêjin ku ziman yek ji stûnên herî bingehîn e ji avakirina netewa wan re? Ma ne di vî zimanî de ruh, giyan û taybetmendî tên parastin? Ku ji van çil salan her heyvê xwe fêrî peyvek kurdî kiribana, niha ferheng tevde, di hişê wan de hatiba bicîkirin. Tenê ji bo dîrokê, ez dixwazim li alîkariya tekane ya Arîşeyî mikur bêm. Ew jî dana xelatekê ji aliyê partiya Yekîtî, ya ku wê çaxê sekreterê wê berêz Ebdulbaqî Yûsif bû.

Plankirina pêşeroja govarê..

Di vê dema dawîyê de, me gelek plan û proje ji bo firehkirina karên xwe danîn, lê wek min got mixabin nîvco man. Gelek xortên têgihiştî li bajarê Hisiça wek Xoşnav Sulêman û Birahîm Xelîl û Xidir Ebdulkerîm û Mesûd Ako û gelek hevalên din bi arîşeyeke bilind dixwestin govarê dewlemend bikin. Hate pêşinyarkirin ku piştî derketina min ji welêt, ew bi xwe wê birêve bibin. Helbet wê bi alîkariya mamoste Mihemdê Seyd Husên û hinek hevalên din ba. Lê ew jî neçû serî mixabin. Niha jî, em diramin ku tiştekî wisa bikin û dîsa Zevî têkeve nav destê xwendevanên xwe. Bawer dikim heger çiqas ev xwestek dijwar be jî, hizra derxistna Zevî wek govareke rewşenbîrî serbixwe wê nemîne xewnek nepêkhatî. Kengî ev yek bû biryar em ê xwendevanan agehdar bikin û di gelek malperan de, vê agahiyê biweşînin.

http://www.efrin.net/efrin03/zevi/index.htm

arsevoskan@hotmail.com

3. 3. 07 Hamburg

çapkirin