STNA HER NETEWEYEK ZIMAN E

 

Arev Oskan

        

Her pvajo di dem axn xwe de taybet pvann xwe berav dike; ew taybetmend di hem qounaxn sereke de dibin mna nanek her gelek ji geln din yn dinyay cuda dike. Helbet ev cudah titek pwst di nava xwe de hildigire titek bi xwe re tne hol j.          

B guman, ev stnn ku cudah xwe dispre wan ne ten ax, drok ziman ine. Li ba me kurdan, dest me ji ax bi birn e, ango ji hezarn salan de pilan xapandinn cnaran xwedanhzn drok, ew ax tim tim ji bona qezenc berjewendiyn xwe xebitandine; ew kirine lstikgeha nakokiyn herm. Hem di hla abor hem j di hla ramyar de, ew dane ber pla wendabn. Geh bi nav ol geh bi nav asoyn mirovatiy di gel ku kurdan j ji bo nirxandina pirsgirkn mirovatiya xwe, di nav geln cihan cnaran de, axa xwe li bin lingan raxistine fdakar di hem waran de pk kirine. L bel heyan kjan radey bersiv ji hevbe hevparn xwe yn drok girtine.... ew j li ber avan diyar e.          

Di heman dem de, drok j nebye samaneke mezin sdekar nedaye mirovn Kurd; ew j ji sedema ku axa me ya dewlemend, ji zv zr petrol andiniy, ji dest me hatiye girtin, herweha hz mkann kurdan snorkir mane.

end mirov Kurd, ji xwe bawer nake, ku rojek ji rojn droka berfireh, di welat xwe y dewlemend de serdar kiriye. Gava ew li v rewa xwe ya royn dinre, xwe belengaz, xizan bcare dibne; tev ku erxa drok gelek diyar e ji Keyxisroy Md, Zerdet Norwan bigire heya bi Selahedn Eyb... hwd.

Ev hem byern drok bne encam ji bo guhertineke fzk, ku di kesayetiya mirovn Kurd de cih girtine; ew kiriye mirovek ji xwe nebawer xwediy dilek km eq evn ew di moralek ikest de dij. Helbet ev bandor li ser beek mezin ji gel Kurd rolek dilze, axn xwe bi tew berdide nav rahn civaka Kurd.

Ji ber wisa j, guhertin areserkirin ji aliy saziyn civak tevgera siyas ve pir li keleman rast tn. Da ku mirovn Kurd karibin xwe bigihnin refn xwe yn peran, da ku xwe bigihnin baweriyeke tund dirust, divt ew j wek hem mirovn seranser chan xwedan doz berjewend bin, bigihnin asteke bilind, ku b pirsgirk aloz bi jiyana xwe ad bibin; bi taybet di v rewa niha de, ku chan bye mna gundek bik, bi lezgn bi alavn hemdem li hev dizvire.

Heger em wek mirov li van mafan xwed dernekevin, kesek din nay nabje: Kerem bike kurdo maf xwe bi diyar wergire!. Vca pirsa ku heyan niha neteweya me li ser lingan hitiye em wek milet parastine ziman e, ewa ku mijara me li ser ava dibe, di bin gundan de, ji dev pr kalemrn me ye. Ev parastina ziman, ku endn di bi zor zehmetiyan re derbas bye j, ew gewdey xwe taybetmendiya xwe winda nekiriye. Ev fdakar bi xwe dibe naneke payeberz ji kesayetiya mirovn Kurd re, sembola resen kevnetoreya w ya drok bi bingeh dike.

Pit ku zimannasn me yn mna Celadet Qenat Kurdo hestenasn me ji Cezr Xan heyan bigihe Cegerxwn Nam, ev ziman bi me dan naskirin hezkirin, r li piya me vekirin, kelem asteng rakirin, divt ku em j wan kedan li pey xwe nehlin wan temniyn proz di ser guhn xwe re navjin; em bi wan netewe taybetiya xwe biparzin; di van nr guhertinn lezgn de ji nifsn pa xwe re bidin naskirin hezkirin.

Di baweriya min de, ku di van demn daw de rola berfireh ya teknolojiy pir mezin bye heger em zimann Turk, Ereb Faris li na ziman kurd bi kar bnin, em tkevin aiyeke mezin gunehkariyeke drok. Heger em bifirin esmanan j, zarokn me d mad xwe ji me ziman me bixellin .

Ji bona v yek, min hv heye, tevgera me ya siyas, di hem demn xwe dezgehn xwe de ziman kurd bikin bingeh, heval hogirn xwe bi w perwerde bikin. Dema ku em tn welatn Ewrop, di navbera end mehan de, em di bin ert mercn zor dijwar de xwe hn zimann wan dikin; l mixabin em di sh-il sal, di nav gel xwe de, li ser axa bav kalan xwe hn ziman dayka xwe nakin!. Heger mirov li sedemn v diyardey bikole, d gelek titn din j j derkevin.

Dema mirov xwe dispre zimanek - i ziman dibe bila bibe - girng pdiviya w ziman di jiyana xwe de dipve. Vca hd hd... w ziman bi pskolojiya xwe ve gir dide. Lewra nemneyn zind di v war de hene; wek milet Ereb hn ziman Ingilz Firens dibe, tev ku cudah di navbera wan geln Latn Ereban de heye, zarokn Ereban ji wan tir hn dibin. Ev j ji sedemn perwerdey tn. Wek nemne: Geln Mexrib Cezayir, heyan niha j li maln xwe bi ziman Firas mijl dibin, ziman wan Ereb bi wan giran bye, ev sedem ji end saln dagirkiriy hatiye bawer im. Ji ber wisa ez j dibjim, awa bav baprn me li iyan, li koeriya det zozann Kurdistan ziman xwe jibr nekirin ew taybetmendiya tekane (ziman) ku di destn me de b, parastine.

Di gel ku em dibjin, em rewenbr zanyar in, l nikarin v ziman txin tevgera xwe ya rojane, di gel xwe de bikarbnin, tev ku me pilann dijminan li ser wendabna mijara ziman pelandine ew tehl tam kiriye. Talankirina ziman, windabna neteweyek bi ser xwe ye.  Helbet ziman di dest mirovan de ekeke mezin e, ku bi ziman rok lork serphatiyn xwe di derga hebn de dihnin oreeke vejand p dixemilnin. Ev kar dikare ji aliy saz partiyan ve ba were ronahkirin; tev ku rola nivskaran, ewn ku bi ziman kurd mijl dibin ne km ya wan e; pwendiyeke cedel di navbera herdu aliyan de heye.

Ev nay w watey, ku ez li hember zimann din radiwestim, l bel berovaj v yek ez diramim, ku her zimanek mirovek bi ser xwe ye. Dema ku mirov bi gelek zimanan hestn xwe derbibire, babeta mirov j, li gor w berfireh dibe. L dema ku mirov bi ziman dayka xwe nikaribe hestn xwe bihne, ev t wateya ku neteweya w li pa maye, ti watey ji jrbn arezayiya w re nahle, ew di avn xelk de j bik dimne; li ber rola bikaranna and kultura xwe j km ikest dibe.

L dema ku setelaytn kurdan bn li hem dinyay wean kirin, ti gotin ji kes re nehitin, ji bil pirtk, rojname, kovar, navend weanxaneyan... yn ku li Ewropa bi ziman kurd diwenin. Ev hem akameke ern li ser gel Kurd dikin, ku bi ziman xwe bixwne binivse. Herwek tit ku hatiye ser milet Kurd, gelek miletn din j di chan de, ber rizgarkirina xwe, tre derbas bne. L ev pirsgirkn yektiya ziman d di dibistann ferm de bne areserkirin.

Vca, li vir dikarim bibjim... partiyn me bi kar bar dewleteke bik radibin. Helbet saziyn dewletan j ji partiyan pk tn. Ji niha pve, ku gel Kurd bi ziman xwey dayk nepeyive nexwne, t w watey, ku baweriya w di war netewey de km e, dr giyan welatparziy dij.    

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org