Qevdek wne ji helbestn "Zindana Pik"
 
 
Arev Oskan
 
 
 
Tit ku ez dixwazim bibjim, di v serdema daw de bi taybet pit saln hety, bi sedan kes ji nifn n li nivsandina bi ziman kurd zde bne. Li herar pereyn Kurdistan bi git li Rojavay Kurdistan bi taybet. Ev dmen ji reng dengvedana rojname, govar, televizyon rpeln enternt diyar e.
 
Di v war de, Rojavay Kurdistan taybetmendiyeke xwe ya cih, ji pereyn din heye. awa ku di bin sstema dewleteke Ereb li dibistann wan dixwnin, l dsa j ku tn bi ziman kurd mijl dibin, ber xwe didin tpn latn bi wan dinivsin dibin xwedan berhem, ango berovaj Bar Kurdistan di v war de ji Bar bhtir nzk Bakur dibin.
 
Di baweriya min de, yek ji sedemn her bingehn di v arew de, hebna Mr Celadet govara Hawar roleke mezin lstiye, ku li am derdiket yn wek Cegerxwn, Qedrcan, O. Sebr li civata Hawar kom dibn. V sedem hit ku sedsala bstan, bi dehan nivskarn ku bi tpn latn dinivsin li v perey peyda bibin. Bi taybet j, pit saln hety, ev rew ber bi dewlemeniy ve . Ciwann me ber xwe dan v opa resen xwenaskirin d bi ziman bav kaln xwe nivsandin temna piyn xwe bi cih ann. Yek ji wana helbestvan me Ezz Xemcivn b.
Tit ku ez dixwazim bibjim, di v serdema daw de bi taybet pit saln hety, bi sedan kes ji nifn n li nivsandina bi ziman kurd zde bne. Li herar pereyn Kurdistan bi git li Rojavay Kurdistan bi taybet. Ev dmen ji reng dengvedana rojname, govar, televizyon rpeln enternt diyar e.
 
Di v war de, Rojavay Kurdistan taybetmendiyeke xwe ya cih, ji pereyn din heye. awa ku di bin sstema dewleteke Ereb li dibistann wan dixwnin, l dsa j ku tn bi ziman kurd mijl dibin, ber xwe didin tpn latn bi wan dinivsin dibin xwedan berhem, ango berovaj Bar Kurdistan di v war de ji Bar bhtir nzk Bakur dibin.
 
Di baweriya min de, yek ji sedemn her bingehn di v arew de, hebna Mr Celadet govara Hawar roleke mezin lstiye, ku li am derdiket yn wek Cegerxwn, Qedrcan, O. Sebr li civata Hawar kom dibn. V sedem hit ku sedsala bstan, bi dehan nivskarn ku bi tpn latn dinivsin li v perey peyda bibin. Bi taybet j, pit saln hety, ev rew ber bi dewlemeniy ve . Ciwann me ber xwe dan v opa resen xwenaskirin d bi ziman bav kaln xwe nivsandin temna piyn xwe bi cih ann. Yek ji wana helbestvan me Ezz Xemcivn b.
 
Xemcivn di sala 1965an li Hisiay hatiye dunyay em dikarin w ji nif saln hety bihjmrin. Pit ku pirtkn w yn napkir gihan dest min, min rzn hestn w di wan rpelan de pelandin. Ez bi encameke wisan derketim, ku mna ez serdana bexeyek pirreng bikim, l gelek caran ew bexe dibe xewn xeyal ew j birbna xwe y giyan l dirne dema ku ji w xewa xwe hiyar dibe, xemgniya xwe bi hevokn helbest rz dike li jana birnn xwe hayedar dibe.
 
S dan
ev derdn giran,
peyveke vket dernay!!
ev dilewat,
hineriya te
li min
ez i bikim.?
dsan vegeriyam
li te zindana pik ? (R27)
 
Siruta welat, xwnran evna dilberan, xwngermiya tekon, bhna sorgul xwendina bilbilan di van pirtkan de dicivne.
Gelek caran min xwest navan li van helbestvann me bikim pnsa her yek ji wan, di derk de bipvim, ango Helbestvann xewn evan, helbestvann xweza sirut, helbestvann bhna ax netew, helbestvan balende hlnan, helbestvann xewnn zarotiy hwd l min nikarb helbestvan Xemcivn di warek bi ten de zeft bikim di nav du kevanan de w bi nav bikim. Gelek caran di gewdey helbestek de, ji axek die ser axeke din min j li pey w baz dida. Gelek caran evna dlber surita welat, bi destann kevn re gir dide pit re j, li xwe hay dibe ku hem xewnn xulmaiy bn ew hatiye xapandin:
 
Ez briya deng
dil te dikim.
Hogir im,
li evan evndar im.
Li ber bhna evnem
ivan gula xwe me.
Ez bjim morka xew
ji guh buhar dernim!. (R44)
  
Li rpeline din, Xemcivn bi dest mirov digire bi xwezaya welat xwe ve dide naskirin, mna w buhita ku bi dest hostayek hatibe nexiandin bi dest avsoran hatibe ewatandin talankirin. Her end xwestibe ku ji krahiya xwerist ber bi asoyan ve here j, bi heyv, str ewran re biaxive, dsa wek balendeyek basik ikest, xwe li iya det, di himza welat xwe de dibne. end hewil dide ku ber xwe bide wan deriyn ku bi sedn salan li ber w hatiye kiltkirin wan li ber xwe veke, nikare ji dil xwe diqre, l bi qrna xwe re hiyar dibe xwe dsa di himza xewneke beravt de dibne. Poman dibe bi jana birnan re diponije. Carcaran xwe wek w bilbil her deng xwe dibne bi kullkn rengereng re diaxive strana destaney distrne li awayek hrmon li xwe vedigerne dibje:
 
Li ber kaniy,
perwanan li xwe dicivnim.
Bilbil welt,
ji hln bi ad difirnim.
Xema gula bihriy,
ew j wek me dixwne! (R19)
 
Di xewnan de, ji driy vedigere li nav malbat zar zan, d bavan civatan digerne. Di hindur klkan de, bi hezaran klometran derbas dike, snoran dikne, mna hecheckan nikil xwe li ry ava goln welt dide, by ku xwe li ser kevirek li rexgehan vehesne. Xwe di xewnan de azad dibne, li jiyana ku snor li dv snor, qada ku bombe li rex bombey hatiye andin, bi hsiran av dide. Di klkek de, bi sedan sal mna filmek snemay, di ber avn xwe me re derbas dike dide temaekirin. Li wan ikenandinn zaroktiya xwe mikur t, wek dengvedana xewneke nixumand deng ske-ska w li hev vedigere:
 
Xewn rn iqas xwe,
li nav zarokan tu min datn,
li nav lstikn Jn Hn
li himza od, li war d bavan,
xuk bira Nesrn! (R17)
****
Dil min wek mendalek b dan standin,
di peka evn de b tevger ma
b are ket landika xewnan,
temen da ber hviyan..... (R43)
****
i iyar me, ko xewna zaroktiy
bi lstika Diz Xan ji avgirtnk
iyar bikim?          (R75)
****
Peyivn axaftina bi sirurt xwezay re. Bikaranna mirovkirina elementn xwezay, mna hetav, leylan, swan ax girdan tkiliya w, bi hest xwerist ve, di gelek helbestan de, bikar aniye. Yek carina bi away felsef carnan j, nerna normal li pevgirdana mirov, bi rasteqniya chana derdor ve gir dide. Helbestvan ne wek kes, l bel wek civata ku di her away jiyan de t bir. Mna masyek ku li dv leylana ku di dirv av de t dtin, baz dide. Ev sembola qedexekirina her titn ku di jiyana Kurdan re derbas dibe t destnankrn. Helbestvan yek ji v civata snorkir, qedexe, ikest ye li dv hviyan direve, difire, dilikume ji xewa giran hiyar dibe dibje:
 
Leylan
Min tu didt,
aveke zelal .!!
min digot:
keng ez bigihm te
ez dev xwe txim
kaniya dil te,
ez tihna xwe biknim...(R105)
****
Hetav
kaniyn ko ken te dtin,
gerek ne miiqin!!
ew destn ko dest te girtin.
gerek li ser ser ran
neveciniqin!!(R86)
****
Xiricira pezkoviyan, Siyabend Xec zinarn bilind. Mem Zn zindann kr. Agir Lale peresitya ola Kurdan y kevn... Gelek caran bi min re derbas dibn. Geh mna Misilmanek geh mna zdyek li kevnetorn efsaney vedigere wan di hevokan de, bi mebest bikartne. Wek min p j got, tevliheviyeke b hempa, di mijarn van helbestan de peyda dibin. Berfirehiyeke ji xulma li xwemikurhatinn veart derdikevin p w gewdey helbestn xwe, bi gulik tern ku hn di hi xwendevan de neriziyay hene dipe. Gelek caran bi xwendina helbestan re mirov ji bhna toza riyn bi axapnk dibnije li wan havngehan, tr ava sar venaxwe. Km caran nav berf qea zozanan, bi min re derbas dibn, tev ku min bhna wan dikirin. Dibe j, ku ev sedem ji germahiya ch ku helbestvan bi xwe l rojn temen xwe buhirandibe, di bin wan asoyn sincir de.
 
evna Lale
perestina Feqr Evdal
bihre
evn kela germ
li dil buhit!          (R80)
****
 
Dl hisreta Xec li ser Span
li dv pezkoviyan her her ma!   (R43)
****
 
Dastann eva qedr gihandina Yezdanan
bi strk morkn snoran dirse!          (R68)
****
 
Hestn netew bi an re t stran di van belbestan de dinalin. Kutina mirovan, talankirina drokek seranser, ser helbestvan dixe gernok. W li i mikur b li i ney. Lan mir, xwna zarokan, nalna dayikan asoyan tije gazin xem, l k li w guhdar dike? Geh di van and de, kr dibe geh serr bi lez ji wan derbas dibe. Geh gazinan ji drok, Misilmanan, dktatoran chan dike geh j, jana dil xwe tne ser rpel li kes guhdar nake. L mixabin gazinn w li guh, av devn xetim rast tn. Di nav gazinan re, doza tekon yektiyeke netew dike, ku li cem Kurdan bye derdek pr b derman.
 
erme ey drok
ser te di ax de paiya te li dere!
erme.. erme..
Hv di dmana zer de vemire!               (R39)
...
Baran buhar xwe dike
evna me..
dikare jnek rizgar bike!
gava herdu dest bi hev re bin
Dikarin alek bilind bikin!          (R40)
 
 
11.04.2007. Hamburg 
 
 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org