Axaftina serek Navenda PENa Kurd,
Dr. Zerdet Haco ji bo kongireya 5an,
2003an ya Navenda PENa Kurd

Gel mvan, heval hogir endamn birz yn Navenda PENa  Kurd

Ez bi dil rz silavn xwe ji we re dibjim, bixrhatina we hemyan dikim, ku gelekan ji we ew riyn dr dirj dane pey xwe xwe westandiye, da hn werin bedar v kongireya salane ya Navenda PENa Kurd bibin; ev kongireya ku bi taybet ji me Kurdan re di demeke rzan pir dijwar de t li dar xistin.

Gelek ji me ro di bin barana agadriyn rast nerast de li w yek bi goman in, ka gelo ew v rewa niha, bi taybet helwesta Amrka Inglistan derbar er Iraq ermezar bikin, yan xwebn bipejirnin.

Li aliy d b goman em hem di yek helwest di yek baweriy de ne, ew j ew e, ku em hem li dij er in, ev rastiyek e, ti mij dman li ser nn e, rastiya d j ew e, ku titn Seddam Hisn xwnrj bi ser gel me kiriye, bi ser ti geln din cihan ne kiriye.

Ji ber v yek gelek hevwelatiyn me yn kurd di w baweriy de ne, ku rewa gel me li devern Kurdistan yn h di bin dest Seddam de rewa geln Iraq bi git nikare ji halo xirabtir bibe hv dikin, ku rjma Seddam, gava ti areyn d nebin, bi alavn ekdar j be, bila were gr kirin.

Ji aliyek d ve em dizanin, gava ku er bibe, ew ziyaneke mezin bigihne gitiya geln Iraq, bel dse w gel kurd be, y ku bikeve ber hrn sereke yn er goriyn her mezin dse em bidin.

Sedemek ku dihle tirs mezintir bibe, ew e, ku dewleta Tirkiyay avn xwe berdane dagrkirina baur welat me jinavbirina parlementoy Kurdistana me.

Rast e, ku di rewa ro de parlementoya Tirkiyay ne pejirandiye, ku emrk yektiyn xwe yn leker li Tirkiyay bi cih bikin, bel helwesta dewleta Tirkiyay, ya ku mebesta w ya sereke ne dagrkirina rjma diktator ya Seddam e, belk, weke ku ew hikere j dibjin, qedexekirina avakirina dewleteke kurd ya ser bixwe ye, dihle ku em Kurd zani bin, ku neteweya me ro dse di demeke drok  gelek bi tirs de re derbas dibe. 

Ev rewa ro reweke wiha ye, ya ku dixwaze bi taybet rewnbrn kurd li hev kom bibin, br baweriyn xwe bi hev biguherin bi yek deng helwesta xwe hikere bikin. Bawer im, ku di xala 7an de ji rojeva me em dikarin bi fereh li ser v yek rawestin.

Gel birzan,

ez di v axaftina xwe de naime ser rewa gel welat me li pareyn din n Kurdistan devern ku Kurd l dijn, ji ber di pit axatina min re w li gor rojeva civna me bi taybet li ser wan were axaftin.

Ez bi dilxweiyeke mezin bixrhatina hem mvann me dikim, bi taybet  dilxwe im bi hatina Stiya Lucina Kathmann, cihgira serek PENa Navnetewey sereka Komteya Nivskarn Jin bi hatina sekretr git y Navenda PENa Navnetewey, birz Terry Carlbom, yn ku ew riyn dr dirj dane pey xwe, xwe westandine hatine, da li v civna me amade bibin. Ez hvdar im, ku di pit re ew end gotinan pks civna me bjin.

Bel dse j r bidine min, ez Lucna bi w yek nan bikim, ku ew hevaleke li ber dil me gelek giranbiha ye, ew ji destpk ve, h di dema damezrandina Navenda PENa Kurd di bin serektiya birz Hisn Erdem de heya niha  heveleke her nzk ji me ye pitgrya xebata Navenda PENa Kurd dike. Ez ji v der  bi nav hem endamn navenda me rz silavn xwe j re pk dikim.

Di heman dem de ez dixwazim rz silavn Navenda PENa Kurd ji birz Terry Carlbom re bjim, y ku di gelek rew helwestan de li aliy me rawestiyaye pitgriya xebta Navenda PENa Kurd kiriye, ez bi taybet dixwazim Kongireya ku me li parlementoya Ewropay li Bruksil kiri b, bi br bnim. Ji w ji hem mvann me re careke d em dibjin, hn ser chavan hatin.

Gel endamn birz,

Ez dixwazim bi we re hin alakiyn Navenda PENa Kurd ji civna git ya bihrt ve, ya ku di 30.06.2001 de b, di bin avan re derbas bikim, ji ber gelek alakiyn n bne, yn ku di droka xebata me de bi rast giring in bi dtina min cih serbilind anaziy ne.

Heye, ku heryek ji we bihsti be, l dse j ez bjim, ji sala par ve d  Navenda PENa Kurd di Internet de j di bin navnana pen-kurd-org de heye.

Ev malper bi arkariya endam me birz Mustefa Resd, y ku tim avdriya w dike, w n dike bi p ve dibe, bi awayek serket hate vekirin. Ji bona v gelek alakiyn din, yn ku b alkar, rawjkar pitgriya kek Mustefa Red ne dibn, ez dixwazim bi dilxwe rz spasiyn xwe ji w re pk bikim.

awa ku em di riya nivsn ku ji me re tn re dibihzin, vekirina malper dengek xwe vedaye dilxurtiy dide nivskarn me li her aliyek welt j. Bi v away ew tim dikarin bi me re di tkiliyan de bin.

Di v malper de alakiyn rojane yn navenda PENa Kurd deng kar xebata w di rojnamegeriy de, gotarn nivskarn kurd br baweriyn cih tim dikarin werine weandin.

Ew dikare bibe navenda alakiyn me bi taybet gotaran, helbestan, kurterok berhemn rojnameger yn endam, heval hogiran me biwene.

Ez li v der bang we hemyan dikim, ku hn kelk ji v derfet bigirin berhemn xwe ji kek Mustefa Red re bi r bikin, da ew j wan ji we re di malper de biwene. 

Her weke min ber niha j got, di riya internet re em ji aliy gelek nivskarn xwe ve li welt j hatine nas kirin.

ro hijmarek ji endamn me yn alak li Kurdistan Tirkiyay bi me re di xebat de ne. Hin ji wan hatin li rojn wjey, yn ku me li elmaniyay li dar xisti bn, bedar bn.

Li gor biryara civna me ya 30.06.2001 bi avakirina axn PENa Kurd li her ar ben Kurdistan em ketine xebat me peywend di riya kek Salih Kevirbir re bi end nivskarn Kurd re li bakur welt dan. Di qnaxa demek ji tkiliyan de kek Berken Bereh komcivnek ji nivskarn kurd re li Amed bi r xist. Encama civn ew b, ku -bi piraniya dengn endamn civn- pwist niha bi avakirina axek PEN li Amed nn e. Dse j ro hijmareke ne bik ji nivskarn Bakur bne endamn Navenda PENa Kurd. Belk birz Salih Kevirbir kari be di pitaxaftina min re  hinek li ser tevgera v xebat li wir ji me re batir ronah bike.

Me hewl da li rojhilat welat j peywendiyan gir bidin axek PENa Kurd ava bikin, destpk di riya birz Kakar Oremar re di pit re di riya birz Hesen randost re, mixabin heta roja ro ev xebata me bi p ve ne ye.  Belk her d birz kari bin di pit v axaftin re v biwar hinek ronahiyn bihtir bidin me.

Me p bi alkariya  endamn xwe, kek Pr Xidir Silman di pit re bi alkariya birz, kek Tengezar Marn re, y ku me di na w ya baur Kurdistan de bi maf kiri b, ku bi nav PENa Kurd bi berpirsiyarn rxistinn nivskar yn baur welt re rne peywendiyan gir bide, dikar em van s birayn ezz nas bikin wan vexwnin kongireya xwe ya ro.

Ez bixrhatina nneriya nivskarn me ji baur welt, ji Hewlr Dihok birzan kak Hesen Silvan, kak Mehd Xonaw kak Dr. ... Hto dikim hvdr im, ku ev civna me bibe gava p li ser riya jihevnzkbn lihevxwedderketina  nivskar, helbestvan, rojnamvan, weanger hem rewenbrn Kurdistan. Hatina we bi rast serketineke mezin e, ji tevgera rewenbr ya kurdistan re. Em pir dilxwe bin, ku heryek ji wan were bi kurt xwe bi bedarn civn  bide nas kirin.

Li gor heman biryara civna me ya 30.06.2001 me hewl da em bi nivskarn kurd re li Baur-Rojavay Kurdistan bikevine tkiliy. Di na birz Mustefa Red de ya Baur-Rojavay Kurdistn me maf da w, ku ew bi nav Navenda PENa Kurd bi nivskarn kurd re li v be Kurdistan rne ji wan re biryara civna me bi avakirina axek PEN li w der irove bike. Birz  Mustefa Red iyay Kurmnc ji w der j Cizr  bi nivskarn me re rnit. Encam ew b, ku ew di pit re biryarek bidin bi me re bi bikevine tkiliyan. Ez hvdar im, ku birz Mustefa Red di pit v axaftin re were v der bi kurt li ser  na xwe biaxive. Encama na kek Mustefa tkliyn me, ev nameye ye, ya ku ji aliy birzan Kon Re Rezoy Os ve ji me re hatiye

Em hvdar in, ku hevaln me yn nivskar li welt, ne ten bedar psvena   xebata PENa Kurd bibin, belk ew bi bdereng komteya birvebir bi girtina mirovek ji nivskarn me agadr bikin, da komte j z dest bi xebat bike bihle PENa Navnetewey j bikeve tevger.

Niha ez werime ser komcivnn navntewey, yn ku em di van herd saln daw de li wan amade bne. Di destpk de ez dixwazim kongirya London ya PENa Navnetewey di sala 2001 de ya Mekedoniya di sala 2002an de bi nav bikim.

Li kongireya London 2001, kek Dr. Kemal Mrawdel nnertiya Navenda PENa Kurd bi encameke ba kir di sala 2002an de xuka Hv Berwar ez  ne Mekedoniyay heftiyek li hem civnn kongireya navnetewey bi awayek serketi amade bn.

Wek d di sala  2001 de ez me Bled li Slovniyay heftiyek li civna Komteya Nivskarn ji bo Atiy, ya ku navenda me gelek salan bi kesatiya kek Hisn Erdem di pit re bi kesatiya kek Dr. Msa Kaval cihgir serek v komtey b,  bi encameke ba amade bm.

Sala par birz Dr. Kemal Mrawdel , li civn amade b bi serketin nnertiya navenda PENa me kir. Em bi hv ne, ku di saln b de Navenda PENa Kurd bi taybet di v komtey de alakiyn xwe xurttir bike.

Di derbar komcivnn ku navenda PENa Kurd yan bi arkariya w hatine li dar xistin de, div ber hemyan varn wjey li bajar Bielefeld, yn ku bi rxistina nivskarn elman Schriftstellerverband OWL  re hatine li dar xistin, werine bi nav kirin.

Ji bo bi rxistina wan herd varn wjey ez dixwazim rz silavn xwe bigihnme birz Nilgn Demirkaya, ya ku hit ev varn wjey bibine destpka alakiyn me di v war xebat de. Ev cara p b li Almaniyay, ku bi v away nivskarn kurd elman di varn xwendin de ji hev re ji berhemn xwe dixwnin. Ez di w baweriy de me, ku hem nivskarn di wan varan de amade b bn, dikarn ji xwe re kelk j bigirin zann ezmneyn xwe bi hevpn xwe yn elman re biguherin.

Ji 29.8.-01.09.2002an Navenda PENa Kurd s rojn wjey ji nivskar wejevann kurd re di bin diruma bipranna helbestvan nemir, Qedr Can de bi r xist. Ev j cara p b ku bihtir ji 20 wejevann kurd li Almaniyay li hov kom dibn bi awaek gelek bi rk pk berhemn xwe ji hev re dixwendin guh didan hev. Dilxweiya her mezin j ew b, ku du nivskarn me yn li ber dil me gelek giranbiha, kek Dr. Felat Dilge kek Salih Kevirbir j ji bakur welt hati bn li hevdtina me amde bn. Pit ku dema ferm di ser, varan nivskarn me li hev rdinitin, bi hev re diaxivn, distrandin, dikenn dlan digirtin, v yek j dihit, ku ew komcivna me bi awayek her ba bigihe mebest armanca xwe,  ev bi xwe j hevnaskirin jihevnzkbna wjevann kurd b.

Dse hevdtineke wjey bi niviskarn elman re ji 23.11 .- 24.11.2002 hate li dar xistin, v car li bajar Dresden. Komek nivskarn kurd bi endamn 4 rxistinn nivskar elman nner PENa sorb re rnitin, berhemn xwe ji hev re xwendin, di nav re guhdan awazn mzka kurd, bi hev re xwarin vexwarin hevalt dann. Di v hevdtin de j em dse bi bedarbna birz kek Salih Kevir bir, y ku ji bakur welt hati b, bihtir dilxwe bn. Ev hevdtina me bi nivskarn elman re gelek bi ser ket b encamn gelek hja dan. Ji bo v xebata hja rz silav ji bo kek birz nis Behram, y ku bi giraniya kar bar v xebat rab.

 Hevdtinn me yn bi v away, yn ku di wan de ten nivskarn kurd hebn, cara pa ji 03.1. 5.01.2003an, v car li bajar Soest b dse nzk 20 nivskarn kurd ji hem pareyn Kurdistan amade bn. Ji bo alkar birxistina v hevdtin, rz , silav spasiyn min ji kek Kakar Oremar re hene, y ku piraniya kar bar v civn kete ser miln w.

Civna me dse gelek serket b, em bi hev dilxwe bn, me hev berhemn hev ji nzk ve nas kirin. Du varn xwe li ber mzka kurd me bi hev re derbas kirin.

Bi van hevdtinn navbera wjevann me Navenda PENa Kurd neten di ber berjewendiyn wje ziman kurd de dikeve alakiyan, di heman dem de ew dibe alav xurtkirin bipvebirina atiya navxwey dmokratiy di civaka kurd de.

Hevdtinn ku me heya niha bi nivskarn elman re j kirine, dikevine bin berjewendiya girdann hevlat dostan bi nivskarn geln din re, danasna wje anda kurd, naskirina wje anda geln din;  em bi hv ne, ev alak  li ser asta Almaniyay ne mnin, belk ew xwe vedin li ser qada navnetewey berferhtir gestir bibin.

Ez bawer dikim, ku ev alakiyn me di rojnamegeriy de j dengek xwe dan, ne ten di rojnamegeriya kurd de, belk di rojnameyn elman yn herm bi xwe e j.

Ji v cih dixwazim bidime diyarkirin, ku hevdtinn wisan, i bi nivskarn navnetewey re, i bi nivskarn ewrop re i j bi nivskarn kurd bi ten re yek ji armancn her sereke yn Navenda PENa Kurd  bi dest ve tne, ji ber v yek div rista hevdtinn wisa, ya ku me di sala bihrt de dest p kiri b, b dudil were berdewam ge kirin.

Bel ji bona ev yeka ha bi awayek serket bi r ve bie, div hijmara endamn alak, yn ku hevdtinn wisa li hev tnin, mezintir bibe, ji ber birxistina van hevdtinan kar, dem xebateke xurt dixwaze, nabe ku ev yek tim li ser mil heman kesan bimne.  

Ez gelek bi hv me, ku di dema li piya  me de xebata PENa me di qada navnetewey de j berdewam bibe, gavn mezintir bide xebata xwe bi p ve bibe.

Gel birzan,

weke ku hn hem dizanin, em ro komteyeke birvebiriya git ya n hilbijrin li ser hin guhertinan di rbaza Navenda PENa Kurd de gengeiy bikin. Ez dixwazim bixime bra endaman, ku li gor ezmneya min, div neten cihn ku endamn komtey l dijn j ji hev ne dr bin, belk div endamn komteya birvebir mirovine xwedperpirsiyar bin. Ji ber ten bi v away mirov dikare xebateke biserket bi r ve bibe.

Dse j bi ser hem dijwar aloziyn xebat de komteya me dikar heta roja ro weke ez dibnim- xebata xwe bi serbilind berdewam bike bigihne qonaxa kongireya me ya ro.

Bel ev yek j div b gotin, ev xebat bi v away ti car ne di ser, heke hin endamn Navenda PENa Kurd, yn ku ne di komteya birvebir de bn, hest bi berpirsiyariya xwe ne kiri bana, bi birayane dest komteya birevebir ne girti bana gor bi dem, kar pereyn xwe ne kiri bana. Ez bi nav xwe bi nav Navenda PENa Kurd bi dilgerm, rz, silav spasiyan xwe digihnim van birzan Mustefa Red, Dr. Zorab Aloyan, nis Behram, Hv Berwar, Nlgn Demirkaya, Tengezar Marn, Kakar Oremar hem xwik birayn d, yn ku xwe diwestandin dihatin di hevdtinn me de amde dibn.