Hevpeyvnek li ser erdngarya me ya birndar droka me ya tarmar( 10 )

Bi Hemre Reo ra gereke nitiman

 

 

Bedirxan Epzdemir

 

Bea Dehem :

 

    Cudabnn deolojk mecal neda ku zana yn me bne cem hev.

 

Div be da  :

 

-         Dtinn Kek Hemre di derheq brannanda

-     Arveke dewlemend

-         Azad evn

-         gelek pirsn balak

 

 

 

Ji min zdeye l ez w azady dideme te, ku tu helbesteke bi dil xwe bibn bixwn.

 

-Ez dikarim yek kurt bixwnim. Dei xwe da nabninma ez li Zurx bm hj negihiti bme Elmanya roja 24.03 1963 ya min v helbest nivisand ye. Nav helbest; evndarya Welt e.

 

            Bang dikim, roj ev

              qrn nahat, ne bangn

              hi min o bi tev

              evndar te me bi rast.

              Berve te tm bi rev,

              awa li min nab xwed.

              Bang dikim bi dil ne bi dev

              Evndar te me bi rast.

 

Zorsipas, siheta te xwe.

 

-Mesele ew helbesta ku min ji te ra gotib, pismam min nivisandye, j wuha ye.

 

             Can min Welat min

             

           Welat min bindest  Rum, Ecem raq

             xort di xwe da nabnin rakin tifing beyraq

             ey can min tu li ku y,

             ez te keng bibnim ?

             ez v raketin sedem te xwe nabnim.

             Keng ku me ji hevre got,

             can min welato

             w wext b ez te ji dijmin bixwazim

              bi hryeto

         bel hryet nay xwestin,

         t girtin ji dijmin.

         Wext ku me hryet,

         kire zava an mal

         w wext em welat xwe

         p ra bikin bk yar.

 

Min j bi w helbesta jorn ku helbesta min ya yekem b, bersiva w dab. L pismam min di war helbest nivs da gelek bi pve o b.

 

We pirtkeke helbestan j weandye bi nav Apo.

 

                      Osman Sebr di war nivsda serket b.

 

-Bel, dwana Osman Sebr ye. Helbestn w yn helbijartne. Min bi nav Apo weand, sedem ku hem Kurdn Sr j ra digotin,  Apo. Apo y d v dawy derket.

L awa t zann, Apo wek wate j roleke xwe y taybet heye.

 

-Li gor dtina min, ew dikar ya di war rokanda pva bi  ora, ne di war helbestanda. L di aly rastnivsa Kurd da, Kurdyeke gelek paqij gramatkeke gelek fesh bi kar tan. Carek alfabeyek j kiri b. Li gel Celadet Bedir-Xan di Ronah da, di Hawar da xebat kirib. Ew di wext xwe da ders ziman Kurd dab. Sedem v j bingehek p ra heb. Ji bo v j di war nivsandin belav kirina Kurd da, di aly apemeny da serket b. Ev taybetyn w zdetir moral dida min.

Heya w wext d pirtkn xwe j ji min ra andi b. Nav yek Baxoz b. Helbest bn. Ya duwemn j Derdn me bn. Her du pirtkan j ji bo min andi b. Ez gelek bi wan kfxwe bm. L bi rast pwendyn me zdetir, li ser syaset b.

Yan ez dikarim bjim, em wek yek part bn, wek endam yek part bn.  Heya du-s salan min berpirsyar ya partya wan kir, li Evrupa.

 

Pit 66an  teklhev li Kurdistana Sr ku b, bandora xwe li ser Kurdn Sr yn Evrupa j nan da. Mesela ku li Kurdistana Bar dubend bi b, wan batir, didtin ku ez hinek bi van karan rabim bikarbim hinek wan j nzk hev bikim. Ez p ra mam, pn salan heya dawya 67an. Di aly edebyat da pwendyn me bi hevra pir tineb. Axaftinn me li ser edebyat neb, bi taybet li ser syaset b.

 

Dema sala 69an ku ez ome  am ew ne li vira b, min nikar ez l bibnim. W dem derbaz Kurdistana Bakur bib. Ez j derbaz Bakur bm. Cara yekem me hev li wira dt. Em her d j veart bn. end roj em bi hevra man.

 

                                Cgerxwn hinek hik b.

 

L diw dem da min Cgerxwn j li am naskir. Cara yekem b ku min l dt. L titeke  balak b ku navbeyna w Osman Sebr nexwe b. Yan ne raz bn, ku ez  herime wura. Ne divaran ku ez li w bimnim. L min guh nedida titn wusa. Min digot, her Kurdeke ku Kurdeyat bike, xizmet ji bo welat xwe kir ye. Div ez rza w bigrim, l bibnim, p ra j bidim bistinim. Naskirina min Cgerxwn j ev b.

 

Pa Baxoz di destpk da dwana yekem ya Cgerxwn ap kir. Heya w dem ev dwan dest kes da tine b hinda bib. Me ap kir belav kir. Ez dikarim bjim, li Evrupa belavkirina pirtkn klask bi dest Baxoz pk hat. Me pit v j selikeke Kurd derxist.

Pit ku me dwana Cgerxwn weand belavkir, pwendyn me li gel hev zdetir, bi hz tkz bn. Dan sitandin me  li ser helbestan zdetir bn. Pir caran min l rexne dikir. Pit het dwan weandin.

Min bi xwe ne raz bna xwe ji bo hinek dwan helbestn w nan dida. Sedem ku deoloj di helbestn w da  di giranyy dan bn. Di dwana yekem da welatparz zdetir, b. Her iqas rexne hebn j welatparz girantir b.  Li ser wan me dikar niqa bikra. Me br baweryn xwe digot. Cgerxwn, hinek hik b. L di dawy da qebl dikir.

 

Bel, bel hik bna w mehr b. Bi v mabest rehma xwed li her du helbestvan me yn egit nemir tnin. 

Her wek ku min bihistye agahdarim, di saln 85 86 an da xebateke we li Elmanya ji bo Akademyeke Kurd j b ye. We li gel hinek hevaln xwe di sala 1986an da Akademyeke Kurd damezrand ye. Hun dikarin di v warda me agahdar bik ?

 

                      Pwste em karn akademk syas ji hev cuda bikin.

 

- Wek t zann li Pars Enisttya Kurd eb. Li Bon Enisttya Kurd veb. Bawer dikim sala 1983 yan b, qas ku t bra min. L em diw bawery da bn ku div ew zanayn Kurd,Alimn Kurd ku di nversteyn Evrupa da dixebitin, div ku di her awayda xebatek ilm j b kirin, her babetek zanist da.

 

Ji ber v li hem welatn chan, ne ten li Elmanya. Li Emerka, ngiltere hem welatn Evrup iqas zana y Kurd hebn ku di nverstayan da ders didin, ku xebat lkolnn ilm kirine, me xwest em wana bnine cem hev. L mixabin ev cudabna deolojk bi taybet narkokyn di nav Kurdn Bar Kurdistan da mecal nedan ku zana yn me bne cem hev.  Tu zan alimn me j hem syasetmedarin, di nav partyan da dixebtyan. Ji bo v j 84 an heya 86an ancax me kar em wan bnine ba hev.

 

Me li vir, li Ratngen civna xwe ya yekem li darxist. Di v civn da biryar hate dan ku Akadem b damezrandin. Me div civnda bername rbaza Akedemy j ekir. Pit komteyek hate bijartin. Pa me li mehkem j biryar da sitandin. Bi rengeke rxistineke qency j hate naskirin. Ev dihata w watey ku  xebatek bib ya heq xwe heb ku ji dewlet j alkar bigre. Ji ber ku rxistineke ji bo qency b. Ew kesn ku bi dirafan arkarya bikra, dikar ya v meblax ji baca xwe bixista. Ew baca ku hikumat digr, dikaryan bi pava bistnin. Ev tit hem dibyan. L gelek mixabin ku pta ne hja j her wuha maye, her heye. Em hvdarin, ku insann me l xwed derkevin em teslm wan bikin. Ji ber ku ew kesn serokatya v Akademy dikin, ku yekek ji wan j ezim, syaset dikin.

 

Pwste em syaset kar akademk ji hev cuda bikin. Ji xwe dtin armanca me j ew b ku em damezrnin teslim xwedyan bikin. L me heya nha kes ned ku l xwed derkevin. Ji derv van j  gelek titn d j hebn ku bne asteng.

 

 

Wga ku meriv behs bike, bj di nav berhemn edebda, ji helbest, roman, rok, snema tyatro zdetirin kja ax bala we kiand ?

 

                 Ez ji edebyat zdetir hizdikim, l ne edebyatvanim.

 

-Bi rast her iqas ez ji edebyat zdetir hizdikim, ez ne merivk edebyatvanim. Bala min zdetir, titn drok dikn. Yek brann yan j ew kesn ku serphatyn xwe nivsandine. Ez gelek bi kefxwe bi germ li ser wan disekinim dixwnim. Y duwem j kefa min ji titn drok ra tn.

Di aly edebyat da di destpk da hezkirina min gelek heb. L pit ku ez ketime nav syaseta aktf d ez bir bm. Min digot, ez titan frbm, ji wan titn ku bi syaset ve girdana xwe hebn, min pir guh da ser wan. Min xwendina xwe bi v reng dikir.

 

Nivsn min hene bi ngiliz, bi Elman, bi Kurd endk j bi Tirk . Her iqas min ne diva bi Tirk binivsnim j. L car-caran  ez mecbr  di bm binivsnim. Mesela bi ngiliz Elman li ser pvena ziman Kurd bi reng latn. awa destp kirye, awa bi pva ye ev hatine belav kirin. Wek dn li ser hozann Kurdan, jyana wan min hinek titan nivsand ye. Mesela li ser Osman Sebr. Li ser berhemn wan, min lkoln ekirine., ev hatine belavkirin. L li aly dn btir, ew pirtkn ku min tev Elmana derxistine, di wan da zdetir li ser rewa Kurdistan hatine seknandin. Sedem v ez xwe li ser edebyat wek pispor nabnim. Nikarim li ser edebyat niqa bikim.

 

 

 

                                                                                                   ( w dom bike)

 

                            

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org