Hevpeyvnek li ser erdngariya me ya birndar droka me ya tarmar:
 
                          Bi Hemre Reo ra gereke nitiman
 
Bedirxan Epozdemir
 
 
Ber end gotin:
 
roka v hevpeyvn dr direj e. Navm li vir li ser v rok rawestim. L divm, bi kurtas bejim; ev hevpeyvn li ser tika daxwaza rayedarn KTV hate amadekirin. Li gor rayedareke KTV ev tka daxwaz eyn wext tika daxwaza  serokatya Bar b j. Min j v daxwaz erkeke nitiman zan roja 24.04.2001 li darxist. Hevpeyvn s roj ajot.  Keda Kamerewan KTV ya v dem-Kek Rizgar- ayan pesn ye.
 
Dema min v hevpeyvn li gel nemir Hemre Reo  kir, nexweeke pir giran b. Min neva ku ez l zde biwestinim. Me di serda, bihevre ji bo s rojan bernameyek ekir. Xebata me li gor v bernam meya. Di dawy da du kasetn mezin tij bn. Min kasetan teslm rayedareke KTV kir. V wan j, ji bo weana tv. Amade bikra biweanda. L mixabin ku heya iro j ez, akbeta hevpeyvn b,  nizanim . Bereket b jgirtyeke kaset li cemin heb. Bi v awey hevpeyvn ji hindabn filit.
 
Dema dostn min ji bo hevpeyvne ji min ra pnyar ann, ez di serda gelek fikirm. Gelo ka ez dikarim, di heq v bar giranda bm, an na. Di dawye da min v kar ji xwe ra serfiraz erkeke nitimanperwer zan min xwe amade kir. Nzik s sal b ku min Hemre Reo nasdikir. Min l ji drva naskir, ji nzva naskir. Min l bi Baxoz, min l bi ya, l bi Hvya Welt min l bi hawara kurda bi Hawar naskir.
Heya ber v hevpeyvn d sal min digot ke ez l ba nas dikim. L pit ez gihtime v encam ku min l ba nasnekir ye. Veca min heyfa xwe an li saln bor. Min li oka xwe da. L nafle.
Ez rast yek hatim; ku kesayet ya w tr tij b. Bi evn, hev bawery hatib hevirkirin. Bi delal, zerafet, xwezay zelal hatib honandin. Remza mrxas, nefsbik kurdeyaty b. Ciy kn nefret di deftera w da tnb. Bi Kurd diremand, bi Kurd digot bi Kurd dikir. Ji xwe bawer b, xwedy mejyek zelal b. Evndar gel welat xwe b. Dil w bqeyd ert ji bo yekty davt. Hr kr dr merheze dikir. Tim ji bo titn mezin difikirya, li pey titn pik neb. Feil finaz, dek dolap j dr bn. Xwebn b, bi rasteqn ji pir deng pir rengy hizdikir. Ne bib dl ideolojyan. Kurdeyat li ser nya w wek namus hatib nivsandin. Bi sebr sebat b. Xebat dikir b westan. Bbext keysperest li ba w cih nedidt. Bi xwe ra atb, di nav aty da b.
 
Xwez hem welatparz, hem rewenbr entelektln me, hem siyasetmedar serokn me wek Kek Hemre xwebin byan , evindar evn byan,  bi xwe ra di nav aty da byan, bi yekty bi rasteqn bawer byan, mtewaz byan, rmeta pir deng pir rengy bigirtana. W dem azarn me yn salan areser dibn, tu pirs pirsegirikn me nediman. W dem em z bightina tema azad demokrasy.
 
awa min li jor j dyarkir, demek br dilovanya w min p ra hevpeyvneke dr dirj li darxist. Min gelek hewl da  ku zhtirin qat bighj dest dost , hogir hevalan. L mixabin ji bo hinek sedeman, ez dereng mam.
 
Di serda min xwe amade kir, min xwe hsa kir. Pit demek min l bi ryn cre-cre agahdar kir. Min diva ku zemneke psikolojk binime hol. Min diva ku hem govan hem j bertawan droka me ya pnc saln daw zannn xwe bi xwe ra nebe gor. Zana zrek bna w, armanca min ya rasteqn, dab dyarkirin.
 
Rojek dsa,zingil telefona min l xist. Wek gelek  caran dsa hja Hemre b. Divm bi we ra pay bikim, dema telefona w laq bntengyn  min dibyan, ez p ra  pir anaz bextyar di bm. Pit pirsn hal ehvalan ji min re got Ez amademe, te xwe tr hsa kir? Ez dizanim armanca te ye, ez amademe ji her tit ra. Mirina w nizik b, li ber der b, mirin himbz dikir. L hsa b, xwedan moraleke bilind b. Bi hv b, xwed baweryeke zexim b. Sedem van taybetyan j, li gel gelek mercen dijwar mirina xwe bi hindikay s sal dereng xist. Bi w moral xwe y bilind, bi w kena xwe y xweik tim ji xanima xwe Zeyneb ra digot; ez we ten nahlim. L sed mixabin ku felek carekedn bbextya xwe nan da me ten hit.
 
Ez m,  bi kamera kasetn xwe va. Hefteyek li cem mam. Dery xwe vekir ji min ra, mhvandaryeke Kurdeyat y nedt niani min da. Min li gel w, bernameyeke rk pk kir. Bi sebir sebat me dest bi kar xwe kir daw l an.
 
Arva xwe vekir, dil xwe vekir ji min ra. Bar min giran b, rewa min xirap b. Min gelek zor dida xwe ku sitrkn cewn min nebn. ink ji hevpeyvn zedetir, me xatira dixwest ji hev, ditin xwestinn xwe diyar dikir. Yek deqqe j, ji ken evnya xwe nahate xwar.
 
Em bi hevra derketine gerk dr dirj. one ya banyn Kurdistan, one gund bajrn Kurdan. Em bne mehvan Osman Sebr, mhvan Cigerxwn, Nureddin Zaza, ronesansa Kurdan mala Bedir-Xanan. Em bne mehvan serok nemir Kurdan Mela Mistefa y Barzan.
 
Em ji gund w derketin r. Malbata w zartya w. Ji ku hat nav Hamd Turanli? Jyana
w govanya w ya drok heya roja daw. Yek carek b j ne go, min yan ez. Tim digot,Me wuha kir, Em gerek wuha bikin.  Wek hinkan drok ji xwe destp nedikir. Min ji ev ghn xwe bawer nedikir.Ez rast syasetmedar rewenbreke Kurd hatibm, ku heya nha min emsaleke wuha nedti b. Ji sala 1953 ya heya ro roj bi roj dtye derbaz kiriy birove nivisandi b.    
 
Ez laq bi hezaran belge, qaset fotoxrafn drok hatim. Bi dehan fotoxrafn Serok Barzan hebn li cem. Ez laq sretk w Barzan nahatim, li gel ku pwendy w Barzan gelek xurtbn. Min go ima? Go; Hewqas gzar hebn ku min fedkir ez bi serok ra fotoxrafek biknim.
 
Em li ser gelek titan rawestyan. Ji syaset bigre heya edebyat, li ser evndary, li ser eq
me qisekir. Min j bi tirs pirsek pirskir; Niyeta we heye hun brann xwe binivsnin ? Ken bersiv da; Kek Bedirxan, ku ez rojek binivsnim, ez nabjim Hatralarm (Brannn min) ez bjim, Hatalarim (Xeletyn min). Bersiva w gelek titan raxiste ber evan. Min hinek qewlan j sitand, ji bo hatalarim(Xeletyn Min). Min kare xwe bi coeke bilind qedand, me xatira ji hev xwest, heya careke din.
 
Roja o ser dilovanya xwe qewl me heb bi hevra ku em hev bibnin. Ew roj ber oyn min telefon kir, ji xanima w ra. Xeber re biraderek ku li mala wan b da min. Dinya min tar b, areke din min go, mirin bila nav te Bbext b.
 
Ez xemgin bm,  wek gelek dostan di merasima cenaz w da. Bi ya min me layiq w merasimek pk nan. Merama min ne cirimdarya kesye. Min dostan, dostn rasteqn,dostn
kewnar, yn ji dil yn ne ji dil, dostn Hemre yn bi ev dost yen ji dil can dt. Min tr gh da meth sena. pwajoya nexweya  remza delaly ya Hemre Reo hate ber evn min. Pit j ten y, bkes. kedera qambax ya rewenbr syasetmedarn me.
 
Hemre j, ji nav me barkir. Ax wax bfeyde ye. Ya giring ewe ku jyan tekona w ji me ra bib nmune. Oxirb remza at, birat Kurdeyaty. Oxirb  Efendy Kurda  kek hja Hemre Reo, oxirb!
 
Y ba ewe ku ez zde direj nekim we ji sohbete Hemre Reo mehrum nekim. Min pirskir ew bwestan persiv da. Divm hemen qat dyar bikim, ku min ziman hevpeyvn li gor ziman nivsandin sererast kir.
 
 
HEVPEYVN B HEMRE REO RA.
 
Bea yekem:
          
 
         -Di ser da divm, sipas bikim ku di nava van mercen taybet da cenab te kerem nan  da ji bo min zeman cuda kir
 
 
            -Gelek sipas, Kek Bedirxan Ji bo hatina te. Bi rast ku ez bejim, ev konax ro ku gel welat me bi taybet Bar giht y, ji bo min serfiraziyek gellek mezin e. ez gelek bextyarim, pit ev qas sal, ku ez dikarim bibjim, ev b 44 sal ku aktfim ji bo gel welat xwe ro dikarim, bi te ra li ser rewa gel welat kisebikim. ro d rojname televizyonn me hene. Ew xewnek b. Ew xewna me bi ch hat. Em gellek serbilind in ku ro li bar Kurdistan j dewletek me y federe hatye damezrandin ew pekewtinn ku em di televizyon de dibnin, em hvdarin ku rojek herin bi av xwe,  wi ra  bibnin.
           Ya duwemn j, gelek sipas  dikim Kek Bedirxan. Ez gelek serbilindim ku li gel te v kar proz dikim.  bi te ra derketina gereke ntiman, ji bo min gelek paye bilinde. Ji ber ku, te j xwe gelek westandye, di r ya gel welat da.Di nav van kar barn giran  da d pirs pirsegirikn me di ser te da j bi rasteqn cy xwe girtine. Tu, xwe nasy t xebatn te yn ji bo  gel welat cy serbilindy ye.  Ji bo w j gelek sipas. Dsa, ez gellek sipas ji kameraman Kurdistan TV Kek Rizgar dikim ku ev ta ji Hollanda hatiye vira ji bo  v  hevpeyvn, v  xebata hja dike ji bo gel me.
-Darxistina v hevpeyvn bi we ra, ji bo min  xoewstyeke, serbilindyeke. Hun govan diroka penc saln daw ya gel me ne. Hem govan, hem j bertawan.   Sedem van taybetyan ez divm bi cenab we ra derkevime gereke drok. Ez snorek ji hevpeyvna me ra danaynim.  Car carna em herne neqeba kultur, and, siyas, car carna em bi kray ya drok ve herin gellek carna j em li ser rewa ku ro gel welat t de derbaz dibe, guh bidine nrn dtinn we yn hja. L divm, pirsa yekem de, belk pirsek klask b,.  ji daykbn zarot jyana we y dibistan bikim. Kek Hemre, gelek kes  vga mereq dikin, tu ji kerema xwe ra dikar  piek kurtejyana xwe ji me re rove bik?
 
            -Sipas dikim. Ez dikarim, ten bi kurt end titan bibjim. Wek ji min ra hatye gotin, gundek me heb, nav xwe Saqo b. Di v der ez hatime dinyay. Li gor tarxa ku hatye timarkirin, resm yan ferm yanzdeh didu s neh e (11.02. 1939). L rast ne wilo ye. Wek ku min pirskiriye, dibjin, ez di dema pale kirina ceh genim da, ku li ba me di meha hezran da ye bav min mvan li ser ban bne. Dyare germ bye, w wext ez hatime dinyay xeber dane. W ev j mvanek me hebye, mvanek karmend dewlet bye, nav w Hemd bye. W xwestye ku lah ku nav w li min bikin di edet Kurdan da j wuha ye, eger mvanek hebe w nav l dikin. Ji bo w j nav min w wext bi nav Hemd hatiye pejirandin. Pit w  gundek me y dn heb. Em ne wira ta ku ez bme heft sal, em li w gund man. Li her du gundn me j dibistan tune bn. Ji xwe w wext li tu gundke Kurdistan dibistan tune bn. . Her end gundek mezin b j dsa dibistan tune b. Ji ber v yek sedem ku ez bikarbim herme dibistan, pwst b ku ez herime Kolik.  Ku bi Tirk j ra dibjin Kahta. Kahta, qezay  Melety b w ax. Yan bi Melety ve girdayi b. Naha bi Adiyaman(Semsr) ve hatye girdan. Dibistana bingehn, pwst b ku em bina w bixwnin. Ew j bi gelek dijwar b. Xal min hatib gund. Sedem ku ew li Mersin mezin bib, bi Tirk dizan. Dema xal min bi Tirk du gotin kirin, ez revyam. Min got ew ne xal min e. ink bi Tirk dipeyve. Min j bi Tirk qet nedizani. Pa bi rengek ez xapandim, min birin Kolik. Min dest bi xwendin kir.  Pit ku xwendina min ya serate kuta b, ez me, Talas Amerkan Kolej. Ku li Keyser dima. Ev Kolej gelek mehr b. W wext li Tirky s kolejn Emeriq hebn,  yek Robert Kolej b li Stenbol, yek Tersus Kolej li Tersus b yek j Talas Amerkan. Talas, meriv dikare bje, ji y Tersus hn mehrtir b. L ten qism navn heb, ne lse. Li wira min du sala xwend.  Me li vir leyl dixwend, yan ev roj em li w diman. Ji derve y  min,  agirtn din hem Tirk bn, ji ber ku ten zarokn dewlemendan dikarn, li w  der bixwnin, ink gelek giran b mesref w zde b.
 
            -Yan, mirov dikare bje, li gora zarokn Kurdan, piek hn biens bn, ku hun one w kolej?
           
             Er..  Bel.. Li w der, sedem ku perwerde bi ngilz b mamostayn me j Emerk bn, Tirk qedexe kiribn.  Ji ber ku Tirk ya min ne Tirkyek ba b,  Li derva dema em bi Tirk dipeyivn, bimin tinaz dikirin. Ji bo w j, ez bi Tirk nedipeyivm, ez bi ngliz dipeyivm. Dereca nglzya min j, ji y gihan batir b, ji ber ku  li hew kirin, di rabn rnitin de j min bi Ingliz dipeyiv. Wel hat ku sala 53 ez vegeriyam welt, li wira despka sala 54 an da dibistana navn li Kolik veb.  Min dibstana  navn li w der kuta. Pit w, li wira lse tune b, ne li Adiyaman heb ne j li qeza me.  Divya b ku ez bima bajarek Tirka. Ya hinek bi nav deng  stanbul Erkek Lisesi b. W dem ez m Stenbol. Min Lise li wi ra xwend. Em j bi ev roj  l w diman. Bi pere b. Yekemn car li  wira   ez welatparzek rast hev hatin. Ewa j titek gellek balk e, bila xwendevann me bizanibin. Kiandina cixar qedexe b li dibistan. Haa li hizr em din, me li tiwalet   dikandin. Rojek, di w dem de dema ez di hindur da bm, yek ji yek re got Kurdo. gotinn hinek xirab j pra got. Ez tgihitim ku yekek Kurd li w heye. Hema min z-z xwe amade kir ez me derva. W j dest xwe diut. Min go : Tu Kurd ? Go : Er. Ew Bahattin Eryilmaz b.
 
            -Bahattin Eryilmaz me y xelk Bazd?
 
            -Bel.   li wir, hema di eyn  dem da em li hev germ bn. Me hev himbz kir. Em bne heval. Ji ber ku em du Kurd ten li wir hebn.
 
            -Ez  dibm, Bahattin Eryilmaz  hiqknas b, yan na ?
 
            -Bel, bel... Hiqknas b. Pa ber rehma Xwed..
 
            -Xwed rehma xwe l ke..
 
            - Pit ew j hate girtin li Diyarbekir, tu nas dik. Bi  rya w da min mecal dt ku ew hevaln welatparz  li zanngahn  Stenbol dixwendin, nasbikim. Dsa bi rya Bahattin Eryilmaz min mecal dt ku bi  mezinn Kurdan ra, yn wek Zya Serefxan, wek Musa Enter nasbikim.
           
           - Gelo, biborin..
 
            - Bel..
 
            - Yekem car t bra we, we keng rehmety Zya Serefxan Musa Enter naskir?
 
            - Bel, ba t bra min. Ez dikarim, tarxa w j bjim.  Meha lon sala 1957, ez me Stenbol ji bo dibistana bilind. Dikarim bjim 15 lon b. Ev tita dikare bibe dawya lon j. Min , Zya Serefxan di nivsgeha w da (yazxana)  nizam i xan digotin, min zyaret kir...Heta ez dikarim bjim, ew pirtkn li ser Kurdan yn tarx, (ku veartibn) min cara yekemn li ba Zya Serefxan dt. Ewana dtin min li wira bi diz  j xwend. Da min, min xwend dsa da w. Dra j min kek Musa Enter naskir. Yavuz amlibel, Medet Serhad (panav xwe w ax Lo b, rehmet, Xwed rehma xwe l ke.)  El Yaar gelek kesn ku li zanngeh dixwendin. Tab ewana birayn me yn mezin bn, em hn xort bn, me dibistana bilind(lise) dixwend, wana zanngeh da dixwendin.
 
            Bea duwem:
           
 
          Welatparz bi hizkirin hatib hevirkirin
            
           
          -  Biborin, pirseke pik.. Dema meriv w dem v dem bn berev,  ew birayn me yn mezin,  ku we behsa wan kir, wek Zya Serefxan, Ap Musa, Medet  Serhat yn din, ji we mezintir bn. Ku mirov pwendyn ro yn w dem miqayese bike, ferqke awa dibne ?
 
            -Bel ev tit xalek giring e. Ez dikarim bibjim. Heya sala 59 ku 49 kes hatin girtin, ta v gav, her end br baweryn cewaz hebn, cuda hebn j, tu cara ew germ di nav me da sar neb. Yan ku me seetek hevdu nedta, pit du seeta me hevdu bidta, me dsa himbz xwe ji hev ra dibir, me hevdu ma dikir, me hevdu gelek hezdikir. em bik j bn li gor wana, l wek ku em di saln wan da bn, bi w reng me hevdu himbz dikir, wek heval me mil didan hevdu. Ne em bjin wan ew qas poz xwe bilind bikrana, xwe dr me ve bidana.. Na.. Bi rengek wana xwe ik dikir, dann tala me, bi mera dikarn bipeyvin. Ya duwemn, ew rikdar tuneb di mayben da, hesd tuneb. Ji ber ku em gelek km bn, em gelek bi hev re hatibn girdan. Pa j belk em bibjin, eger li ser daxwaza wan hevalan nebya, ima min li Stenbol xwendina xwe, imtihana xwe  dab, min hiqk bi dereceyek gelek ba qezen kirib, ez shemn bm di nav hezaran da ku karibm imtihan bidim.  Min ew berda, ez m Enqer. Hiqk li Enqer bixwnim. Ew li ser daxwaza wan heval hogiran b. Tu rxistin tune b, tu part tune b ji em bi hevra diewryan. W dem hevalan di cihde dt, gotin yan, rewa te ji ya me batir e, rewa te y madd, tu  dikar her wir, ger ku tu dixwaz. Min got : Ser seran ser avan ez om.
           
            Di aliy din da, ez dikarim bibjim, ew qas tirs j tune b. Yan her gav, em xwendekarn dibistana bilind bn yan, ne yn zanngeh bn. L iqas, em bjin, organn dewlet d me diketin, ne xema me b, me guh nedida y, me hezdikir em hinek bi  cesaretek meden dijn. Ji ber ku  bi rast xwendekarn Kurd kmbn. Yn hey j, cesaret meden tune b. Nedikarn, berxwe bidin. Di aliy axaftin da, di aliy genge kirina da daxwazn xwe da. Me dixwest em  wek nimne bikin, ku yn din j cesaret ji w tit bigrin ku bikaribin ewana j zdetir nzkbibin. Ji ber ku w wext Tirk hebn, ku te bigota ez Kurd im, wan bawer dikirin ku tu dn . Demek waha da em dijyan. nimne j hebn, wexta sala 59 an ku girtin b, (ten 49 na, 51 yek kes hatin girtin. Yek rehmet, y din pwst nedikir). Li hem Kurdistan ku  w wext nezk 12 mlyon hebn (naha 20 mlyon zdetir hene). Tu bikarib 49 kesan kom bik.. Wek tu j dizan ku Celal Bayar dixwest bi kman hezar kes bide kutin, ku bibe nimne, nedtin, bje ez Kurd im, tune b. Taryek re tar hatib li ser Kurdistan, heta sala 65 an j, dizan, qedexe b ku byan biin Kurdistan. 65 an unda rakirin ew biryara. Ji ber v yek, ez dikarim bjim, di w dem da, ew hezkirina ku di nav Kurdan da hevdu ra heb, ro br
            Baweryn cewaz wan kirye wek dijminn hev.
          
            W wexta ew br baweryn cewaz, tam ters ro bn. Em ji hev hn dibn, me ji hev hizdikir yan. Ba em belk bne ser. Ew Bari   Dunyasi Yn Dergisi de me bi zany er hevd dikir, ku di em bjin di apemenya Tirky da ten ra Kurdan bikin, nav Kurdan mesela Kurdan werin nivsandin. Mesela, Kek Musa Anter di Bari Dunyasi da dinivsand. Bi xwe, esl xwe da nav w ep derketib. L me, em ne ep bn. Hinek ji me di Yn Dergisi da dinivsandin.
 
            -  Bari Dunyasi, (yan Chana Aity) ku Ahmed Hamdi Baar derdixist. em dikarin bjin wek dtinek dunyevi dtinek rast b, lberal b, nzk lberalzm b. Di cenahek d da j Doan Avciolu ku kovara Yn derdixist, qismek xortn Kurdan di v cenah da, qismek din j di cenah din da bn. Ev j rastyeke me y drok ye. Bi kurt em dikarin v encam derxin ji bersva we: Em bjin w dem, evn bi hz b hz bna biraty bi evn hatib hevr kirin. ro azar k em diknin, ji derd b evny ye, gelo ?
 
           - Welatparezyek heb, ji dil can. Bi hizkirin hatib xemlandin.
 
            - Welatparzyek germ bi evn, zexim bi hz b, yan ?
 
           - Carcaran ez v gotina welatparzy a dibnim. Ez ji gel xwe hez dikim. W dem gelparz bn em. Bi rast j ku em bjin, welat ji xwe li cy xwe ma b. Pare bib, l li cy xwe ma b. L gel dihata andin. Me ji kultira xwe hez dikir, me ji rabn rnitina milet xwe hez dikir. Ew ferqina me git didtin. Ew hezkirin heb. Ji bo w, titn d ji bo me titn duhemn, yn shemn bn, nedihatin bra me.
 
            -  W dem guhartinn ku li Tirky peyda dibn di nava hzn ep hzn rast de,  i qas bandora xwe li ser xortn Kurdan hebn? d di nava xortn Kurdan da j rex kif bibn? Yan  ev cep e, ev rast e.. dahata gotin ?
 
            - Ew, pit sala st peyda b, pit ku esker hate ser hukim. 27 Gulan un da. Ew zagonek bingehn n ann. Bi w zagon, bi kman ji bo per ep j mecal peyda bn. W wext Partya Karkern  Tirky , (TP) hate damezrandin. Ez dikarim bjim,  w party bandoreke ba ji bo Kurda peyda kir. Cesareta meden ya Kurda zde b. Di bin emsya w party da Kurd karn mesela Kurd bnin ziman. Wek tu j dizan, sala 71, ew part ji bo w yek hate girtin. Yekemn cara di kongra xwe da bi ferm got: li Tirky Kurd hene. Ten ji bo w gotin TP hate girtin.
 
-Her wek we j got, ew rastyek e. L civata Kurd, civatek ku red nkar, ji br kirin t da her car heye. Civatek wusa ye. Ez dikarim bjim, qas ku min dtiye,  gellek caran j ewn ku di w dem de, di wan mercan da, di nav refn TP da xebitne, wek crumdar hatine dtin. W dem TIP di bin serokatya Behice Boran da kar dikir gelek xwendevan rewenbrn Kurdan j di nava v party da ch girtin. Ew rastiyeke ku we j an hol.  Di rya w partiy da Kurd hinek bn xwedan cesaret karbne hinek dor alyn xwe  nas bikin tevgera Kurd bi rengek demoqratk rove bikin.
 
 Divm li vir derbaz babeteke dn bibim.  Ji ber ku gellek niqtek giring drok ye.    Byera il neha.. Gelek kes li ser v byer nivsandine. Gelek biraderan li ser v nrn dtinn xwe nivisandine. Heya ew kesn ku v byer jyane, di nav de bne, hinek ji wan j  dtinn xwe nivisandine. Ji bo w, ku hun bi kurt bjin, li gor we byera il nehan ye?
 
           - Li gor br bawerya min, wek min despk da j got, organn dewlet tim tim li  d me bn. Ew  kesn ku xwedan hestn nitiman bn tim tim ji aly dezgehn dewlet va dahatin teqp kirin..  Bi taybet ez dikarim bjim, zdetir li d me bn j, wek em xort bn, em din universit, me wan hevalana dittin. Ew hebek din bala wan pir dikand. L hatina rehmet Serok Berzan, vegera w li Sovyet, ew tita li ser Tirky tesrek gellek mezin kir. Tirsek kete nav wan.
 
-    Sal end b, ezben, w dem ?
 
-         Sal 1958 b. Tesrek gelek mezin kir. li ser Kurdan j bandora xwe nan da.. Dewleta Tirk j gellek tirsya. Ewa yek. Kutina qiral raq, derketina raq ji pexta Bexdat. Tu dizan, bi vegera Berzan reweke taybet hate hol. Ew her du byer j gelek tirs xistin hundir dewleta Tirk. Wana xwestin ku ber welatparz di nava Kurdan da n bibe, gur bibe, gotin em nimneyek bi kar bnin, bi kutinek avn wan carek din bitirsnin. Wek caran dsa tevgera welatparz bitemrnin. wek nmune kesn li ber av hebn. Yek wek mna Zya erefxan ku ji malbata erefxanyan hatib. Yek mna w bikujin, w tesirek mezin nan bida ra. Yan j Musa Anter gellek kesn xwendekar. Li gor wan w dem, w avn xelq bitirsya. Ev ji ber v byer esasen b. Gotin,ev kes nebin,  belk hd-hd  nikarin pir tit ava bikin. di w dema da,  j ev hatine nivsandn j.  W dem kovarek bi nav Forum heb. Li ser kurdan j gelek nivs di  kovar da derdiketin. Form, j bi nivsandib Qasim, xwarzy Kurdan e.Sedem v li sere mesela Kurdan disekin. Mela Mistefa j ji bo v yek Sovyet an ku mafn Kurdan bidin. Ev gotin bandora xwe li ser me j dikir. Em diketin bin w bandor. Bandor, hyar ya gel bi xwe ra tan. L  Dewleta Tirk pir ditirs. Ev tirs. Hz cesareta me zdetir dikir.
 
          - awan ku politka Dewleta Tirk ya klask,  di her Byerda  rayedarn wan her car dibjin, ji derve ve hinek kes tilya xwe dixin nav ixln me. Ez di w bawery da me, ku w dem j tirs xoveke wusa heb ye. Ne ku Kurd di w dem da bi hz bn xwedan rxistin bn tevgera Kurd ber bi p di. Gelo w dem j byera 49an b v reng dahata nirxandin?    
 
           -Ez bawer dikim w gav bi ten avtirsandin b. Wek ro klask dibjin ji derve hatine, nizam i dikin, tit waha tune bn. Digotin, mesele, dest derva t da heye, l zef li ser w nedisekinn. Wana xwest ku ev bitirsnin. Li wir Menderes rolek dileyst. Yan Menderes li dij w b ku ev qas Kurd werin kutin. Gotin em end kesan bikujin. L Celal Bayar na. Wek ber. Dixwest ser Kurdan bikne. L li Kurdistana bakr, eger ji stan derbas k, dibn ewa end mehan sala 59an b. Di 65an ancax, dikar Partya Demokrata Kurdistan li Tirky damezrandin. i qas sal navber da hene. Ji bo w j ew gotina te rast e: Xeteryek ew qas mezin tune b. Ewan dixwest wek nimne di despk da vemirnin v tit.
 
           -Bel, we qeyda xwe li zangoya Stenbol hiqq. Pit w hn ne Enqer. Gelo sebebek xuyay heb ji bo na we y Enqer?
 
            -Bel. W gav danstandin me li gel hevaln Enqer ne ew qas tkz b. Ji ber ku rxistin tune b. Kek Msa di Enqer li gel wan rdinit, dihat, ji me ra behsa wan dikir. Me wan nas nedikir w ax. Mesela Kek Nac Kutlay heb y dn hebn. Em bjin Sat Kirmizitoprak heb (Doktor ivan). Bi dest Tirkan, xwestin di nav xwendekarn Kurd da dbendy ekin, di nav Sn Elewyan da. Ji ber v j hevalan gotin; pwste hinek kes ji me biin Enqer, bikevine nava xwendekaran v tt zelal bikin, batir dibe. Ji bo ku zehmeta zdetir, ji bo welatparzy li Istenbol b ye, li Enqer di nav xwendevananda welatparz hindik bn.
           
            Hevalan pnyar kirin. Min go, ez dikarim. Ez m. Ku ez bjim min hem titan areser kir, ne raste. L ji min hat min kir. Tab ew hevaln wir, xebatn gelek ba kirin, div babet da. Ji ber ku di nav hevalanda dost hevaln me yn Elev j hebn. Weka minak; Dr. ivan. W j w dem xwe gelek and. Heya min w ba hev fmnedikir, ew zaza b. Pa kurmanc fer b. Em bi tirk bi hevra dipeyvn. L em bi hevra din civnan. Hinek alkar ebn. Pit hd-hd ew tit rabn. Ten casusn Tirkan hebn, di nav Snyan da j, di nav Elevyan da j. Yn welatparz dsa ghtine hev. Sedem ev b, wek dn tu sebeb tunebn.
          
 
           -Em pa bne ser mesela Dr. ivan Seid El j. ink ev byer gelek giringe. L ez divm, em gav bi gav herin. We li Tirky hiquq neqedand, pit hun derketine dervey welat. Bi armanc, awa bi kjan r ?
 
 
           -Sedema derketina min ya dervey welat ya yekemn; w dem li Kurdistan Bar ore heb. Li Evrupa j deng wan Komela Xwendekaran Kurd b. Deng ore v komeley digahanda reyagit. Di nav Komeleya Xwendekarn Kurd da kurdn Kurdistana Sr, Iraq ran hebn. Kes ji Kurdistana Bakur tine b. K heb? Kek Dr. Necp Xafa. Ku ew j demek li Tirky xwendi b. Kurd Bar b. Ew carcaran dikarya ji xelk ra behsa Kurdistana Tirky bike. Mesela Kurdn Bakur ji hevaln xwe ra bj. L Komele bi xwe j girday syasete Kurdistana Bar b. Ji ber v nedikar ew meseleyn ku li Kurdistana bakur dibin bine ziman bighne reyagit. Meseley j nedizann bi rast, sedem ku ne xelq w bn. Me pir diva ku yek yan j end kesek hebin, li Evrupa bikevin nav Komel. Ewana j derd kln Kurdistana Bakur  bnine ziman. Ev sedem yekem b. Di aly dn da j, d rew j li me teng bib. Em v j bibjin; bila milet me bizanib, ne ku ten ji bo w sedem b. Girtina me nzk bib. Wek t zann, pit ez derketim, 20-30 kes hatin girtin. Ewana j git hevaln me bn ji her ar parn  Kurdistan girtin hebn. Ji ber v yek ku pnyar hat, ka awa bikin ku yek bi dervey welat. W dem rehmety Kamran Bedir-xan j bi rya Mezyet Xanim, ku xwka w b, li Istenbol dima xwedy inar Otl bn. Bi Musa Enter ra pwnd dan b. W j diva ku end kes ji Kurdistana Bakur herine Evrupa. Heta w dem gotib eger pn kes verin, ez dikarim ji wan ra brs j bistnim. L pa rast derneket.Hatin ji min ra gotin; tu dibj? Min go eger hun dixwazin ez amademe, ez dikarim dev ji xwendin berdim. Ya rast kek Bedirxan ew titn welatparz ku ket dil me , ji w unda ji bo me xwendin-mendin, meqam, ya titeke dn ne giring b. Esas mesele ew b ku em awa xizmetek bikin. Ji ber v min dev ji xwendin berda, b ku ez li ber xwe bikevim. Min dev ji hiquq berda, min go ez biime Evrupa, ez bixwnim kar welatparz j bikim.
 
             -We di sinifa end da dev ji hiquq berda?
 
        - Min ya didya qedandi b, ez biketama ya sisya. Sala 1961 ez me wira. Ketim sinifa yeka. Destpka 1963 ya ez ji w derketim. Sedem v ez derketime Evrupa. Me dev j berda. Yan min nikarib xwendina hiquq bi daw binim.
 
 
         - Qas ku ez agahdarim, dema ku hun li zanngah xwendevan bne pir aktf bne. Xebata ve ya aktf bala rayadaran j kiandye. Derketina we wusa hsa b?
 
 
           -Ber w divm ez li ser noqteyek bisekinim. Ew na min ya Enqer, ew xebata me li wir kirye, ku pa me dev j berda . Li v der gelek andyn Kurdistan j hebn. Parlementern Kurd hebn meriv min bn yek  ap min b, pismam me t da hebn. Ne dikarn mesela Kurda, yan j bi kman ew padamayne. Ji ber w yek w dem me digot; Rojhelat. Me ne digot Kurdistan. Wext ku me dinivsand j, wext em dipeyvyan j me digot Rojhelat. Ji bo y w min li dij wan parlementeran  di rojnameyn Tirky da gelek nivsan nivisand. Babetn nivsn min li sere Rojhelat yan Kurdistan b. Min digot ji bo hun mesel li parlementoy naynine ziman, li w der i we heye? Min di mercn ew rojde gelek bi hik nivisandi b. Heta min di wirda dawy le an b, min gotib, yan me Kurda  wext ku dibin me li darxin, misalek heye; dibejin daxwaza te ya daw ye? Em dibjin, bila ben min sor bin. Min v gotin sedem ku Kurd ji ala xwe pir hizdikin,  bi kar an b. L Tirka nizan b ji bo dibjim. Ji wan weye ku ala wan j sor sedem w ez dibjim.
           
 
            Pa p hisyan ku ne wlo ye. Ji ber ku li ser heq heqket min hinek gotarn dn j nivisandin, mabesta min ekere b ku ez dixawazim. awa min ber ji dyar kiri b  pewste bjim ev balkandin li Stenbol destp kir.        
            Ji te ra byereke piuk bejim. Min li vir roja w j nivsandye. Ez Baha (Bahattin Eryilmaz)em ne snemay.Me bihevra tu car bi Tirk nedipeyv. Yan em her gav bi Kurd dipeyvn. Dema em ne snemay yek dergevan li bver der rniti b. Li biledan mze dikir berdida hindir. Dt ku em bi Kurd kisedikin, rab qr kir. Go; vir Kurdistane ku hun wilo ksedikin. Ez j hinek hrsbm, min go; vira j Kurdistane em j bi Kurd bipeyvin.Pa er destpkir. Xwest li me xe. Hinek kes ketin navbeyna me. Gotin ev pravaktore, ev MT e. Bi aqil bin, dixwaze provakasyon ke, ku titek bine ser we. Xuya b ku dergevan MT e Tirka b. Ji w destpkir b devam dikir. Tab ku ev titn han j hatin nivsn. Yan dewleta Tirk tucar nedixwest Kurd bikarbin gotaran binivsin. Kurd bikaribin derden xwe di rojnamanda yan j di apemeny  Tirky da rove bikin. Ji bo w j ewana hinek aciz dibn.Ew kowara Yn, Bari Dnyasi ji wan aciz dikir. Mesela ku Dicle-Firat derket, km kes diwr bikiryan. Ez dikarim bejim, hinek perey min hebn, min di sed heb dikiriya, dikir bin eng xwe, wext ku ji universit, ji derzxanan xwendevan derdiketin, ez dim, sere her maseyek min yek datan ez derdiketima derve. Xwendevan din, diketin hindir, didtan ku li ber hemyan Dicle-Firat heye. Yani titn wuha bala kesan dikiand.a.
 
                                                                                                                  (W dom bike.)

 

 

apkirin

copyright 2002-2005 info@pen-kurd.org