MHEMED HELME
 
 
Bedirxan Epzdemir

 

 
Xzan b, nezan b. Di nav tiney y da derbaz kiri b temena xwe ya dr dirj. Awirn evn w, xazn l ser nya w bi hesan jyana w dida xwendin. Kop b, dikl ya. Bi kopal xwe sib heya hevar di nava gund da dio dihat. Bkar bkes l xisti b nav reweke dijwar. Yek bilind girs b. Di nava gund da laq k dihat, j ra gotinek digot. qen, xirap Sedem ku belay w nekev psra kes, herkes xwe j di parast. Bi taybet j ke bkn gund, dema l hj ji drva didtin, sedem ku wan nebn bi argav direvyan.
 
Mercn dijwar, jyan ji Mihmed Helme ra xisti b elem. Ji kiras bedena xwe aciz b. Bi nav dya xwe dahata naskirin. Ev j li xwe w qet nedi. Govan gelek titan b, gelek titan dti b di jyana xwe da. Rew mercn dijwar pir titan an b ser w. Di dawiya temena xwe da piek j elikand b. Wek ber, wek dema xortan ya xwe  br baweryn w yn ol j kem bi bn. Gelek caran ji titn proz ra j ser hildi da. Di qr ya, hawar gazyn w erd ezman dihejand. Dema diket nav astengan, baresery l zept rept dikir, bmecal dima ra, mecala xwe digihtan da yezdan dilovan. Sedem v rewa w ya pir ali gelek caran gundyn w digotan; Mihemed  Helime dn b ye. Ev rew bib sedem ku xwe zar zn xwe j biparzin.  
 
Gund  wan, di her m da bi nav deng b. Gundeke bo b, dor aly gund bi ya ax hatib xemlandin. Zivistaneke har xedar, bihareke rengn bib remza v gund. Bi xr bereket b. Deme zivistan b, dor al, dar ber bi berf dihatina xemlandin. R bend dahatana girtin. Gelek caran on hatina der dor, bi taybet j oyna bajr bi rojan bmecal b. Dema ku berf digta navtenge, yan j, ji metryek diborya te digot qet di di sirt da w ghartin ne b.
 
L pit end hvan, kesk, her al dixemiland. Mrg man wek hesir dihatina honandin. Di kela-kela germa havne da li dor ali ji ber germ tebata sekn tine b. L gunde Mihmed Helime wek havingah b. Sedem v j x Mela merivn xuyay yn gundn cran gelek caran ji ber germ, havnan dihatina gund Mihemed Helime. Zef caran j dibna mehvan mela y gund Mela Salih.
 
Meriv dikar bj, havnan  gund vale b. Zilamn gund bi taybet j xort, ji bo xebat, gund vale dikirin. Diona xeriby, j bona debara xwe ya zivistan. Kar xebata bax baxn gund dima li ser miln kaln gund.  Meriv ji dengn qijik ivkan tr ne dib ya. Dema xue-xua ava sar bay hnik y havin li gel van dengan dib ya yek melodyeke nedt dihata hol,  ev melod, meriv hsa dikir. Bax bostan, dar daristann gund, wek destgirtyeke xortan gund, dixemlandan  bi seran ser.
 
Dsa rojek, ji rojn xwe b. Tava nazenn, bi narn trjn xwe li ar al belav kiri b. Ax ji bin berf, dar ber ji bin serma seqem  nh azad bibn. Mere-mera berx karikan b. Pvok pirpizk wek qefs qeda tekl merg mena bibn. Dimeneke nedt dihata hol. Bihara rengn xwe bereketa xwe berdab ser jyan. nsan, mna mnhingiv dion dihatin.     
 
Rojeke nh destpkiri b. Berf, hed-hd dihel ya. Tav, bi zereqa xwe sirt xisti b bin bandora xwe. Tirejn tav  pita meriv germ dikir. Bi van trjan hilm gulm ji erd radibn. Tav, bi nazenn berf diheland. Bi v helandin av, di yn pik tengda bi nazenn dixuyan. Bi herikandina avn pik, di newalanda avn bo dihatana hol. Jin Mrn kal xwe dabne ber berojan. Hinek ji wan diponijyan. Trjn taw, wan sist kiri b. Ser hinek ji wan bi sing wan ve zeliq b, xire-xira wan b. Diketina xewa rn. Dinya ser bin bib ya stfa xwe xira nedikirin.  Prik te dirsyan. Kalik, qelna xwe tij kama kiribn, b westan bi kbar, ji kuray ya dil xwe va dikandin. Dmana qelnn wan, te digot ke, dxana ku ji tren derdikev li asimana wek ewreke tar belav dib ya. Bi tizbyn deste xwe r simbln wan ne dibir ya. 
 
Mihemed Helime, ji mala xwe derket weka her rojan. Li nav gund gelek geri ya. Pit hat l ser sergoyek rnit. Noq xeyalan b. Di ber xwe da hd-hd sitranan dimiryan. Jyana w wek ertek di ber ev w da derbaz dib ya. Di nava xewin xeyala da  ji nedive dengk hate guh w. Dengeke bilind b ji dr va dihat.
 
- Dinya!
Mihemed Helime veceniq. Guh l bel b. Deng dubare dib. Pit hate birin, l kes j xuya nake. evn xwe gerand li v al li w al. L kes nedit. Sil b, ricif, tirsa xwin l sar b. Guh l belbn. Di v rewa kanbax da ji nikeve dengeke dn:
 
-Qeder!
Xal Mihemed, zdetir sil b. Yekcar bizid . Rewa w ya taybet, bbawerya w hate ber ev w. Tinazker yarbaz b. L ba dizan ku mirin henek nne. Sedem v b j mirin gelek ditirs. Gelo ke kes heye ku ji mirin netirs? Dema behsa qeder qyamet dib, sav digirt. Pit deng diduyan, xwn li bedena w sekin. Wek tre dileriz ya. Hdka ji cy xwe rab, kopal xwe da ber xwe, ber bi mala xwe va meya. Ketib nav xewn xeyalan.  Bi w mea xwe ya hd-hd, hem diva z bigehje mal, hem j di ponijya. Tirs l xisti b nav xemgiryek. Di lezand, l taqeta w evqas b.
 
-Willeh temame. V car bi rast xezeb li min dibar. Xwed dsa melkemot xwe andye. Dyara dora mal xirabn hatye min. Heb, tineb ev deng Ezraile. Div bi min bide bihistin. Ez herim qet neb li mala xwe, li cem jin zarokn xwe bimirim. Bi lez bez, bihna w hindik mab biik.
 
Bi v tirs xof zor dida xwe ku zh bighj mala xwe. Hja qas bist gavan ne b, dengeke dn qam li Mihemed Helime qurifand. d bi tevay bhz b. Ev deng nh, l tew a kir. Gj b, we awa tevbigerya nizan.
 
-Axret!
Di  nav v tirs xof da awa gihte mal nizan ya. Bawerya w bi tevay o b. d ik guman je re tine b. Bel ku roja w ya daw ye. Mitleq w ro bimr. Gelek j gnehkare. Kete nav hisaba bi xwe ra. Gelo, w awa bike? W di qebira re tar da awa bisitir? Bi hile-hil, zor ezyet xwe avte paneka der. Li w ma. Reng l sip b. Meriv digot ke xwin ji la w hatye kiandin. Lvn w li ser w ne disekiniyan. Dileriz ya. Zinge-zinga dirann w rewa w radixista ber evan. Bi dengeke sav tirs hawara xwe gihitande malya xwe:
 
-Zimro Zimro Ke Zimro Ke qey tu ker ? L Zimro Tu li ku y?
 
Hja bersiva xaltiqa Zimr ne bihist b, bi qr hawar dsa gaz kir:
-Zimro, Zimro ke zh were. Melkemot li du mine. ro ez bimrim. Were ava min germ bike. Lezke, bi lezne Ez destmjk bigrim, ser xwe biom, bila bi v le nicis nemirim. Cilkn min j bne, ciln ber min ps bne. D, d lezke
 
Xaltka Zimr t negiht, fm nekir ka byer  ye. Temeneke dr dirj bi hevra derbaz kiri bn. rk hev xzan belengaz y bn. Xal Mihemed di xortanya xwe da gelek tirs xof xisti b ser Xalitka Zimr. L ev tirs xof di van saln daw da km bi bn. Zimre bil ez hate bal j piris.
 
-Xwed xrke. ye dsa, kezep piriti y, kezep piriti. Tu dixwaz? Feh byi, dn by, tew by, hatye ser te? Hi xwe bide ser xwe. Pik li mala xwe rune. Bila hink hay te ji dn dyaneta te heb. Dua bike, aqil xwe bide ser xwe. Xwe wuha bereday neke.
 
Xal Mihemed retn Zimre di nv de hit go:
-Na, na Zimro. V car d raste, direw nne. Guh bide min. Ka hate ser min. Gavad ezli ser  sergo y Rizo runit bm. Hay min ji titek tine b. Ji nedva li ser hev min s dengan bihst. Ji kur dur va dihatin.
-Dinya!
-Qeder!
-Axret!
 
-Ez ba dizanim, ku ev hers deng j dengn lah bn. Ne wek dengn Beni Adem yan bn. Ev dengn Melkemot bn. Li gel min kise dikir. ro w ruh min bistin. Gelo, ez dikarim bikim?
 
 
Xaltka Zimre, jineke xwebn b. Gelek kedkar emekdar b. Li gund jin, mr herkes j ra rmet digirt. Navika  gelek zaroka bir b. Prika gund b. Di wan evn xedar sar y zivistan da, gelek caran di niv ev da, di tar zilomat da deme bkek sanciyn zark ann dikiand, wek Hezret Xizir xaltka Zimr dihata hawar . Di kar xwe da gelek areza b. Te digot ke pijjkeke ku div kar da bye osta. Sedem v j Xaltika Zimr di war weldandin da bib hvya gundn cran j.
 
Xaltka Zimr demeke dur dirj li mala x qerwa   kiri b. Her kes l kea x dizan. Sedem v j gundyan j ra digotin, ex Zimr. Xal Mihmed dema diketa tengasy giring dida v taybet ya Xaltka Zimr. Ji bo v j di v rewa astengda bi hv zarezar careke dn p va zarezar kir:
 
Xal Mihemed, wusa elqandib ku nizanya Xwed li her ch hazir nazir e.
-Her Zimro, gelo cyeke ku Xwed Ezral li v neb tine li van dor bera? Qet neb, ez herime w, xwe li w verim, belki ji v belay xilas bibim. Tu x Zimro, belk tu dizan cyeke wuha. Ez ketime bext te, ku tu dizan j imin ra bje.
 
Zimr l kenya bersiva w da:
-Xwed belay te day. Ha wusa, ha. Hi xwe bide ser xwe. Bila sawa Xwed Pexember di nava te da heb. Syaneta wan bigre ji qeder ra riza nan bide. Dinya bereday ye. Mirin qedera me hemyan e. Ya her giring axret e. Heya em li ser ry dinya y bin, pwiste em ji bo axireta xwe bi xebitin. Limj taeta ihmal nekin. Ji qedera xwe ra riza nan bidin. Lvya roja xwe bin.
 
Xal Mihemed nedixwest guh bide gotinn Zimr. Li ser derd xwe diponij ya. L pwst b areseryek bibne ji derd xwe ra.
Vca Xal Mihemed bi dengeke nerm tawanbar lava kir:
 
-Zimro ez ketime bext te. d tu ro j imin xilas dib. Qet neb iro, div roja min ya dawda bi xeber min bike. Ka rabe, zu rabe. Ava min germ bike. Caveke baqij peyda bike li min bipe..Ez dixwazim, kefen min germ paqij be. Xeberk j bide Mela Salih bila b. Li ser min bixwn. Ev dengn hatine guhn min ne dengn xr bn.
 
Di nav van axaftinan da j ev deng di ser Xal Mihemed da di on dihatin. Xwna w cemid b. La w teviz b.
Dinya! Qeder! Axret! Qeder! Dinya!  Axret.!
 
Xal Mihemed careke dn bi dengeke hdi bi was;
-Dinya Axret Qeder Got.
 
Zimre di bin da l diken kr-kr temaa w dikir a.
 
Xal Mihemed:
Dinya min xira b. Min gelek kul, derd nerihetya kiand. Ev tit hemu qedera min bn. ro j vaye wext min, roja min, qedera min hatiye d ez bimrim. Ya bi xr ji ba Xwed. Ka bizanim, w axireta min awa b? Xwed tu min bibexn. Ez dizanim, ez pir gunehkarim. Min bide xatir evdn xwe y qen.
 
Belk yekem car b ku ji dil can Mihemed Helm, bi rast bawermend ji Xwed ra dua dikir. Sedem ku Yezdan Dilovan l bibexn lava hv dikir.
 
Zimr, dema v hal peran xirap dt, ji bo Xal Mihemed pir xemgn b. Dev ji pkenn berda rasty j ra got:
-D were jor were. Ev dengn ku tu behs dik, ev ne deng Ezral bn. Ezrail kise nake. Meriv deng Xwed Melekn wi tucar nabihiz. L ew li her der hazir nazirin.Ten Pexembern Xwed van dengan nas dikin.
Ew dengn ku te bihst deng, xwika Emine bn.
 
Ev gotin, demek dil Xal Mihemed honik kir. L dsa bi tevay bawer l nan. Pirs li pey pirs. Keta nava ik gumanan. Mejy w, ser bin b. Da neda j ik, guman, xewn xeyalan rizgar ne b. Navn nuh di ser w da on hatin.
-Dinya, Qeder, Axret, Emne, Xwed , Pxember Melkemot
 
Di nav v rew da Xaltka Zimr  axaftina xwe domand:
-Ba guh bide min. S ken Emine hene. Navn wan; Dinya, Qeder Axretin.
 
Xal Mihemed, dema van navan bihst, disa recif, reng avt.
L Zimr dom kir:
-Mala Emne j li bin dest r ye. mirin, melkemot? Ev hale? Bguman Emne gaz ken xwe kirye. Dema te j van dengan bihistye, tu tirsay. D were hinek av vexwe. Ez ji te ra erbeta ekir ekim. Ez j herime kany ava sar bnim.  
Pit van gotinan, reng r y Xal Mihemed veb. Dil w nerm b. Rikn w sor kirin, xwn l gerya. L da o jor. Av erbeta xwe vexwar. Westa bu, bxew mab. Ji nikava kete nav xeweke giran, di xew da o.   
 
Xal Mihemed, ji w roj heya dawya temena xwe, qet d bi aly mala Emne va neo.
Ev zabok, j ra bu sav. evre avte v koe y gund.
 
Pit ku ev byer di nav gundyan da belav b, keng gundyan Xal Mihemed didtan di binde dikenyan. L ji tirsa xwe byer rove nedikirin.
 
Wga Xal mihemed oye ser dlovanya xwe.
Dinya, Qeder Axret j   bne bk, bne dayk. Xwedan zar zin.
L hja j ev hers dayk, li ku laq gundyn  xwe dibin,  Mihemed Helme t bra wan.
 
epozdemir1@zonnet.nl
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org