Di tekona Rewenbr ya Kurd da numneyeke balak:

OSMAN SEBR DI DIL GELDA YE

 

Bedirxan Epzdemir

 

Ber end gotin :

Ku meriv bi gelemper bj, droka gele me, bi teda, , azar, kutin, qirkirin, ledan bi zordaryan va tij ye. B guman deme ku ez wuha dibjim, mabesta min ne ewe ku bhwty iringe bikim, dimenn re bnime hol. L pwste em byern ku droka me da qewimne tu car jibr nekin. Bi taybet j nifn nh pwste bwestan li ser heynn me, li ser droka me, titn ku ku li welat me qewimne diqewimin, li ser pirs pirsegirikn me rawestin. Sedem ku xort ken me yn xudandoz van erkn xwe bnine cih, pewste rsip, rewenbr giregirn Kurda j zannn xwe cerbandinn xwe pk wan bikin. Sedem ku nifn nh tbighin gerek tu tit ji wan neyne texsrkirin.

Bi salane ku gel me y mrxas di bin dar zorda bedln giran daye. Droka gele me bi xwn hatye avdan. Di nava gola xwn da berxwedann b hempa nanda ye. Di van berxwedananda bi hezaran lehengn me can xwe y paqij rn di rya azad rizgarya gel welatda fedakirine b tirs xwe avtine meydana er.

Ew bne remza egt mrxas y.

Bne remza berxwedan .

Em bi van mrxasa serbilind kubarn.

Pwste jyana wan ji bo me hemyan  bib cy anaz qedirbilind y.

Em gerek tu car ji br nekin, ki ji bo diwar azad rizgarya welat engek ax, tasek av xikek dan b ew rmeta netewa me ne.

 

Ew li Amedne, li Bedlsne, li Mahabat li meydana Qaz Muhamedin

Li Hewlrin, li Gely Zlan li Cizra Botanin

Govend dlanin, helbestn li ser lvn ke xortanin

Li Silman, li yay Kurd li  ikaka Simko Axanin.

Detin, yan e zozanin

Kein, xortin, jinin, mrin pr kalin

Bi ev rojan nigeban  b westan

Yn Kurd Kurdistanin.

Li Gok meydan Yusuf Zyanin, li nava Dyarbekir x Seidn Pranin

Li iya y Barzan remza berxwedan Mela Mistefa y Barzanin

Ronesansa Kurda mr mran Celadet Kamran Bedir-Xanin

Cgerxwn Apo Osman Sebr remza berxwedana Kurdanin

Serbilind rmeta me hemyanin.

 

Apo Osman Sebr, bi taybetyn xwe, bi xebata xwe ya pir al, bi mran berxwedana xwe di droka me da renkeke pir cuda ye.

Ev taybet ev kesayet di diroka netewanda li gel km kesan heye.

 

Di van rojn ku li her be welat me pwajoyn cr bi cr didomin, ku her wek drok careke dn t nivsandin asoyn me alarmn nh l dixin, pwiste em ji her dem zdetir, zana mrxasn xwe bi brbnin. Sedem v yad branna Osman Sebr gaveke zor giringe. Pwiste em zana mrxasn sal carek bi rengke klask sal carek neyne brann. Gerek jyana wan xemil hz bide jyana me ya rojane, em  xebat fedekaryn wan ji xwe ra bixine nmune.

 

 Osman Sebr remza berxwedan:

Osman Sebr di 05.01.1905 da li gunde Narinc y, li nava Melety hatye din. Kur Osman e. Bav w serok era Mrdsan bye. Dema Apo Osman deh sal bye, di sala 1915 da bav w oye ser dilovanya xwe. W dem ap w kr Axa dib serok er. Osman Sebr li cem mezin dib. Di sala 1922 da dibstana Rtye kuta dike.

Di van salanda welatparz Kurd Simayil Efend nasdike. Ev nasn di Osman Sebr da ghartinn nh peyda dike. Di mejy w da dtin ramann netew hatine reandin hed-hed di vejin.

Syasetvank tekor :

Di sala 1926 an da her d apn w Osman Nr kr sedem ku tekl tevgera x Seid bne li Amed tne dardekirin. Ev byer bandoreke pir mezin li ser jyana Osman Sebr dike. Tov ku di mjy w da hatye reandin ed dibine itil. Dil mej d bi xebata pratikte dibine yek. Konaxa jyana w bi v byer dighir. Li gel hevaln xwe yn xudandoz bixret  xebata proz, xebata hyarkirina gel destpdike. d dema alakyan e. alakyn netew roj bi roj tne xuyakirin. Her di w salda ji aly dagirkeran va t girtin. Du sal li bajar Tirka li Denizli di zndan da dimn. Di sala 1928 an da Mistefa Kemal leborna(afu) git ilan dike. Apo Osman t berdan. Di sal 1929 an da Osman Sebr li gel 26 axa serokn ern Kurda dsa t girtin. nca li zindana Meletye y deng Osman Sebr hevaln w yn tekor bilind dib. Li mehkema Dvan Herb ku mehkemeyeke taybet b bi gelemper ji bo darezandina tekorn Kurda hatib damezrandin, t mehkeme kirin. Heft hvan di w zndan da dimn. Di encamda bi arkarya cihgir girtgeh ku bi xwe yek Kurd b  t berdan. Ed mecala w namn ku Bakur bi sitir.

Roja 24.12.1929 an derbaz binxet dib. Xebata esil ya syas ya nemir Osman Sebr li Sr destp dike. Li Koban ch dib. Xebat alak li vir destp dikin. Celadet Mr Bedir-xan nasdike. Di komta Xoybn da cih digre. Di jyana w da konexeke nh destp dike. Zanay ahrezay ya w di demeke kurt da li dighjne refa serokat ya Xoybn. Di roja 01.07. 1930 yan da Xoybn biryar digr ku dij Tirkya dest bi ran bike. Li ser v biryar desteyek ekdarn Bozan Beg bi serokat ya Osman Sebr diine bajr Rhay. r dibine ser end padgahn leker.

Pit hzn ekdar li benda serdarn hza Bozan Beg biray w Mistefa Beg dimnin. L mixabin ku her du j ji aly desthiletdarn Fransa ve tne girtin wan dieynine bajr am. Pit v byer hvya hz ekdar dik pa ve vedigerin.

Li Sr Kurdn bi nav deng Celadet Bedir-xan, Mala Haco, Malbata Ceml Paa ji aly hzn dewleta Fransa ve tne girtin wan j dieynne am. Di encam da Osman Sebr bhv dimn ji Xoybn dr dikev. Pit v byer derbaz Kurdistana Bar dib. Di navbera saln 1931 1938 an da end caran t girtin. Li Mosil Bexda di girtgeh da dimne. T sirgn kirin. Di sala 1936 an da ji aly Fransa ve sirgn Efrqa dib. Tebat nake, div nzik gel welat b. Direv t Libnan. Derbaz am dib. end salan ji meydana syaset dr dikev. Xwe dide alakyn rewenbr torey.

Di sala 1957 an da li gel desteyek rewenbr welatbarzn Kurdistana Sr Partya Demokrata Kurdistana Srdi damezrnin. Osman Sebr dib sekreter git y party. Rbaz bername ya party  bi nav Rzana Party bi belavokek belav dike. Di sala 1960 an da li gel hinek hevaln xwe t girtin. Li himber ikence ldann ne dt dib remza berxwedan. Dib Apo Osman. B guman wata Apo di anda Kurd da cyeke xwe y taybet heye. Di 1963 an da t berdan. Derbaz Beyrt dib. Heya dawya w sal li w bi ch dib.

Bi van girtin sirgnan teklhev dikev nav party. Endanmn party guh nadine rbaza party Osman Sebr gunehkar dikin. L ji serokatya party dr dixin. Ev biryara ne adlane dib sebep ku Osman Sebr xwe ji qada syaset bikn.

Meriv dikar bi krtas jyana Osman Sebr ya syas wuha rove bike. L b guman jyana leheng me y nemir, ayan lkolineke gelemperye. Mijareke gelek giringe ji bo lkolinvann syas, edeb civatnas. Ku meriv pispor nebi meriv nikar nok v derya ya bser bbin bib. Bi v nivisa kurt ten ez li qerex derya y derketime gerek. Teqeta min tine b ku ez noq krey ya v deryay bibim.

 

Rewenbrk jr, edebyatzank ahreza:

Alyeke ve deryay j, bi xebata edeb rewenbr hetye xemlandin. Mamostay nemir, di qada edeb rewenbr da j tim jr, zrek, serk rzan b.

Osman Sebr ostay ziman b. Zimanzan Kurd b. Div warda xebatn hja kir. Li ser rziman Elfbaya Kurd gelek xebat ba kirye. Bi sedan agirt gihtand. Gelek Kurdan xwendin nivsandina ziman xwe j ferbn. Ev ji bo me hemyan serbilindye. Sedem em bi Osman Sebr kubarin.

Helbestvaneke mrxas y netew b. Helbestn w moral manevyeta Kurdan bilind dike. Helbestvan droke ya Kurd b. Ew hem bi rengeke klask hem j bi rengeke njen helbestan di efrand. rok nivseke hja Ostay Fabil ya Kurd b. awa di war syas da her wuha di war edeb da j rexnevaneke b tirs b. Rexne li cem w ne metihkirin b ne rekirin b. Rexnegirtin li gor wate ya rexn pk tan.

Naveroka berhemn Osman Sebr, dilewat, welatparz, axn zarn, gaz hawara gel welatin. Ev r- rbaz, hv tekona gelin. Sedem v ye ku Osman Sebry nemir bi salane ku di nav dil gelda ye, li ser lvn ke xortn me da ye. W her tim j wuha b.

 

Binrin ku dibje;

                        Div tu zanib ev bne s sal

                          Min nedt tu xuk bira, xelk dimal

                          Ne me dt axa welat, pra dyan

                           Ne vexwar kavser   ger ava ya.

 

Dsa dij birakjy ji bo yekty wuha hawar gazl dike; ev hawar gaz ber mirina w 7-8 meha ye.

                            Div em xwe pkbnin ji bo felata xwe

                            Bijn serbilind wek yayn welat xwe

                             Ber xwe nedin hevdu ern hevdu nekin

                             Bes rya gelparzy li p wan vekin. (11.02.1993)

 

 

Min li jor gotib ku rzdar Osman Sebr ostay ziman Kurd b. Di saln 80 yan da gelek caran ku b nesib min l dt di gelek waran da min l naskir, bala min xebat w ya teork pratk li ser ziman kiand. Mala w ya li taxa Kurdan bib zyaretgah dibstan. Gelek kesan dihat ders xwe hiltann dion. Osman Sebr bi sebir sebat li ser agirtn xwe disekin ya.         

Sedem v divm li vir end gotinn Mamosta Osman Sebr yn li ser giringya ziman rzbikim.

.  Meriv ku bi ziman xwe re bendewar nebe, nikar dea bike ku ew ji welat xwe hizdike.

.  Gava tu bixwaz gelperwer ya mirovek fambik, ta kjan derece pva oye, binre iqas ser bi ziman xwe re bendeware.

.  Her bjeyek kevirek avahya ziman e.

.  Kes ku ehmyet nede ziman xwe , di jna netewey da tuneye.

.  Ziman wek asoya behrye, nzik xuya dike, l iqas dinr tim ew e.

.  Milet bi du titan hyar dib, yek bi dar zilm, du bi xwendin .

 

Berhemn Osman Sebr:

Elfab ya Kurd  -am, 1955

Bahoz end nivsn dn, 1955

Derd me (gotar helbest) am,1956

Apo (gotinn xwe nepjin btav) Ratingen,1981

Elfbaya Tkz  -am , 1982

ar leheng  - am, 1984

Bersiva Hoeng- am, 1992

Serphatyn min (destnivse) 

 

Xebat Lkoln li ser Osman Sebr:

Osman Sebr (Helbestvan nivsvan)- Heyder Omer

                          apa yekem apxana Evra- Berlin, 2004

                           apa duwem apxana Yad- Silman, 2006

Dwana Osman Sebr (amadekar) A. Bal- apxana Evra, Berlin 2005

 

Mirina Osman Sebr :

Osman Sebr, Di saln dawda ji ber pr, nexwe, pran, derd kuln giran d nedikar  syaset j edebyat j bi kr bine. Qedera w j wek qedera rewenbr nivskarn me yn dn b. Di nava tuney bmecalye de roja 11.10.1993 xatira ji Kurd Kurdistan xwest ji nav me barkir o. Gora w li goristana gunde Berkevir ya nzk Dirbsy, li Kurdistana Sr ye.

 

Di dawy da dikarim bjim, dema Osman Sebr bi Kurd Kurdaty hisya, dil xwe kire evngeha welat. Xwe awte kura agir, zilm zordary himbz kir. Ji bo azad rizgarya gel fedekaryn b emsal kir. Jyana w bi azar derbaz b. L ev azar jyan da gel Kurd. Ji xwe dema meriv van ar rzn jr bixwn, bi hsay dib xwedan agahdar li ser jyan keseyeta Mamosta Osman Sebr.

                                  Xwe dannim bo stem zor

                                    Div serbilind ez biim gor

                                    Gava bi rmet ez biim goristan

                                     Hja ye bibim law Kurdistan.

Tu bi serbilind oy gor leheng Kurd y bi nav deng.

Ey Apo Osman Sebr sembola berxwedana Kurdan.

Tu law hja y welat. Sedem v serbilinde bi te Kurdistan.

Di 102 salya nemir Osman Sebr da ez l bi rmet bibr tnim.

                                                                                        Epozdemir1@zonnet.nl

     

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org