Suryalizma Kurdayetiyê û pêvedana sozên sexte û derewîn

Bêwar Brahîm, bewar.brahim@yahoo.com

Jibîrkirina miletekî libexwedayî û têbîrên jinişkave ji aliyê dijmin ve:

Şer nexweşe, bi çi şêwazê be, bi çi rengî be şer nexweşe, şer bitenê ji kesên şerxwaz re xweşe û hewldanên bêhempa dikin ku agirê her şerî neyê vemirandin, vajî wê kesên ku naxwazin şer bikin, her û her şaxên zeytûnên aştiyê ji destên xwe bernadin hewl didin bi çi şêwazê be agirê her şerî bê vemirandin. Lê dema şer were ber deriyê mirov û ew derî li ber şer bi heft xilq û heft kilîtan xilqandî bin û şer bi hêza zorê dixwaze derbas bibe hingê destnehêlan li ber rewşeka wisa dibe radestî û radestî ji cegerdaran re xwekujtine.Gotinike heye dibêje:

( Pirtûka vekirî mejiyeke diaxive, ya girtî hevelake bendeware, ya jibîrkirî giyaneke lêborînxwaze û ya çiryayî dileke digrî). Jiyana miletê Kurd taybet li Bakurê Kurdistanê  jî weke jiyana pirtûkan, geh vekiriye, geh girtiye, geh jibîrkiriye û geh çiryayî ye. Min pirtûk kirin nimoneya jiyana miletekî ku ji berbanga dîrokê û ta roja îro liberxwe dide û hê ne gihaye mirad û armancên xwe, ji ber pirtûk bîrdanka ku toza jibîrkirinê ji ser jiyanên ku derbas dibin û mirov wan jiyanan  jibîr dikin dimalînin, pirtûk bi hemû hêz û şiyana xwe bîrdanka mirovahiyê û jiyanê diparêzin.

Destpêka tevgera rizgarîxwaza kurd li Bakurê kurdistanê ji aliyê qada navnetewî jibîrkirin bû, geh bi mebest ji bo xatirê çavên dewleta tirk û geh bê mebest, ji ber jibîrkirin yek ji zagonên welatên bi hêz û maldare ku welatên bindest jibîr bikin. Jibîrkirin û nejbîrkirina xelkê ji Kurdan re ne kêm dikir û ne zêde, xema wan her ew bû ku ew xwe bi xwe di bîra hev de bimînin û hevdû jibîr nekin. Hêz û şiyana miletê Kurd ku sal bi sal agirê wê dibû rûbarên ji volkanên vêketî, dewleta Tirk bi taybetî û endezyarên pirojeya Rojhilata navîn ya mezin bi tevahî tirsandin û ew bê çare man ka çawa ji vê liv û tevgera ku agirê wê venamire felat bibin? Miletê Kurd rojekê neşerxwaz bûn, ew her dem hilgirên alên aştiyê bûn, lê dema hilgirtina wan ji alên aştiyê yên sipî re di çavên neyaran de bû radestî û newêrekî, neçar man ku perengên agirê şer di destê xwe de vêxistî bihêlin û şoreşên ji bo azadî û felatê venemrînin.     

Sazvaniya suruşta liberxwedanên bê westan:

Di pêvajoyên rizgarkirina welatan de ti milet weke miletê Kurd pêrgî têkçûn, kulibandin û jibîrkirina ji aliyên dost û dijminan ve nebûne, lê vî miletî serê xwe ji yek têkçûnê re dananî. Rojekê serê xwe dananî ser milên fîxan û şikestinan û negiriyan. Miletê Kurd bi rêya berxwedanê pêvajoya bi hezarên salan berdewam kirin, têgihabûn ku di çavên dijminê xwe de weke Berazan xuya dikin û di zagonên her sê dijminan de( tirk, faris û ereb) goştê Berazan herame, ev milet dan ber kuştin û talanan, goştê wan diyarî Berazxwaran kirin û bi hestiyên wan keştî û belafir, top û tank ji xwe re çêkirin. Ji roja ku welatên Rojava (Europa û Emerîka) nexşeya porojeyê Rohilata navîn yê mezin çêkirin û di 9 Nîsana 2003 an di warekî praktik çesipandin, tevgera rizgarîxwaza miletê Kurd li Bakurê Kurdistanê derbasî qonaxeke zîz û hestyar bû, ma li ser kevîka têwerbûna geliyên Guran, bi tenê du rê li pêşiya vê tevgerê vekirî bûn, yan karwanê berxwedanê rawestînin hingê wê ew rawestbûna wan biba sira bayê têwerbna wanî di geliyên mirinê de, yan bi çend gavên mezin xwe vekşînin, bi cegerdarî, wêrekî û bi çavgirtînekê bê tirs xwe di ser wan geliyan re çembikin û derbasî aliyên din bibin. Vê tevgerê ji pilankar û endezyarên pirojeya Rojhilata navîn yê mezin re çesipandin ku ew ranawestin, xwe di ser geliyên dewleta Tirk yên mirinê re çemkirin û pêvajoya tevgera rizgariyê berdewam kirin. Ev çemkirina wan ne di pilina wan endezyar û pilankarn de bû, ji cegerdariya meletê Kurd susertmayî bûn û naskirin ku sertewandin û radestî di ferhenga jiyana wan de peyda nabin.     

Çima dûmahiya desthilatên diktatorên rabirdû ji yên dahatû re nabe nîşan û hişhatin û xwedûbarekirina wan ranaweste???

Yek ji galteyên jiyanê li ser ramanên piraniya mirovan ku wan dide bawerkirin wê sermed û jîndar bibmînin, kiralên mirinê nêzîkî jiyana wan ya li vê cîhanê nabin, wan didin jibîrkirin ku berya ew çêbibin dilopek av bûn di pişta bavên xwe de û rojekê wê bê ku ew dilopa avê bibe komek hestî di dilê gorekê de, ev jî heke bayê qederê xwediy a/ê wê dilopa avê ji nîvê rêka jiyanê bi xwe re nebe. Ev mirovên ku bê hempa şîhîna zilm û zora xwe li ser miletên bindest bilind dikin û ew diktatorên ku bi mirinên susrt ji vê cîhanê barkirin ji wan re nabin nimone û nîşan ku zilma xwe li ser bindestan rawestînin???

Min pirtûka Edolf Hêtler( Berxwedana min) ji mêj ve xwendibû, min xwest careke din bixwînim, bi şev ev pirtûk û bi bi roj jî romana ( Ahenga Nêrî) ya Maroyo Barakas Yosa dixwend,piştî min xwendina her dû pirtûkan bi dawî kir, piraniya diktatorên vê cîhanê weke rêzefilmekî di ber çavê min re derbas bûn, vê pirsê bi hêza zorê xwe li ser perdeya guhê min danî:

- Gelo, çima dûmahiya van diktatoran ji desthilatên ku zilm, zor û setemkariyê dikin nabe nîşan û hişhatin, ma nimûne ji dûmahiyên wisa dijwartir gelo di jiyana ti mirovî de çêdibin???

Zîrektirîn milet di cîhanê de ewên ku bi tena xwe radihijin xetîrên pêşketin û şaristaniyê, dagirkerên Kurdistanê ne kêmî Edolf Hêtler û Refaêl Tiroxêyo ne, ew jî bê hempa ji xwe bawerin ku wê sermed û zindî bimînin mirin nêzîkî jiyana wan nabe, ji dilê vê baweriya kor, bê layan serên mirovên bêsûc û sivîl didin ber serperînên xwe, li şûna gorên bi dîdevan bîrên ava esîdê û ava kezabê dûrêzî hev dikin laşê şehîdan di wan bîran de bingor dikin, kevokên aştiyê serjêdikin ji xwe re dikin şîv li ser maseyên xwe datînin, xwîna wan kevokan dikin unbîd û şitêlên zeytûnên ku kirin û nekirin ji nav niklên wan kevokan dernexistin, tevli niklan ji xwe re kirin êzing ji agirê şevbuhêrkên zivistanên xwe re.

Aştiya ji sênga asman anîn xwarê û di zindanan de dîl kirin:

Dema şahiyên aştiyê li seranserî Bakurê Kurdistanê vêketin, ji wan dêmenan gelek deverên cîhanê devjihev man, hêsirên dilşadiyê bê destûr ji gelek çavan bariyan, ez kêm..kêm caran li ber Tv rûdinim, lê dema bûyerên ewarte çêdibin wek roja lidarketina wan şahiyan yên banga aştiyê li Bakurê welat ez xwe dispêrim ekrana TV, di wê rojê de gelê Kurd bi refên kevokên sipî û bênderên şitlên zeytûnan raya navntewî mat, susret û devjihev kir, bi pêngavek nefsbiçûk lê mezin, di qada cengeka gerim de lê zelal ,sipî û bê xwîn… pêka aştîxwaziyê li ser xaka hebûna xwe çesipandin. Hingê wê kêf û şadûmaniya li ser miletê Kurd xwe bi xwe dîroka xwe nivîsand û xwe derbirînkir, ez ne bawerbûm ku ti pênûsan dikarîbû di ber wan dîlanên evîniya aştî û azadiyê re bighê û wan kêlîkên weke ewran bi lez derbas dibûn bigre û binivîsîne. Lê dijminan ew  roj û kêlîkên dilşadiya miletê Kurd li gora dilê xwe fam kirin, bi hişmendî xwe li şaştiyê kirin xwedî û ev pêngava aştîxwaziyê çogşikenadî kirin, bi devê tivingên zorê ew pêngav ji nav xaka aştiyê derxistin, di girtîgeh û zindanan de girêdan û dîl kirin.

Dema ku welatên Rojavayî cîhanê li hev civiyan û pirojeyê Rojhilata navîn yê mezin gengeşe kirin û biryara çesipandina vî pirojeyî di warekî praktik de standin deng ji ti welatên Rojhilata navîn  nehat, tev ji vî pirojeyî susret û matmayî man, di serê wan de tirkiyê ya ku ji ber rojhilatbûna xwe şerm dikir û bi çavekî Rojavayî li xwe mêze dikir jibîr dikir ku li dirêjahiya dehên salan bûye sêwiya ber deriyê Y.E û ev derî li ber venabe, lê her wê xwe li ser Rojava dihesiband û pirsgirêkên ku nedihiştin ew derî li ber vebe jibîr dikir. Ta guherîna nexşeyên Rojhilata navîn destpêkir û miletê Kurd li Başûr, Rojhilat û Bakurê Kurdistanê di nûkirina van nexşeyan de berz bûn, ew jî bi saya berdewamiya meşa bê westan ya karwanê doza azadîxwaziyê û berxwedana jib o mafê çarenûsa Kurdî. Ji nû ve tirkiyê bi xwe hest bû ku ew ne Rojavayî ye û çekên nû li kêleka çekên leşkerî  ji bo qirkirina miletê Kurd afirand. 

Cerdevanên  gundê TRT6 û karwanê şaredarên destkelepçekirî:

Desthiladarên dewleta Tirk di roja îro de dixwazin bi zanebûn û bi şerekî sar miletê Kurd qir bikin, lê giyanê vê dewletê yê şerxwaz zora zanyariya wê bir, karwanê aştîxwaz destkelepçe kir û li ber deriyê zindanan dûrêzî hev kir û bê şerim zagonên aştî û dilinyabûnê binpê kir ji her bîrewerî re eşkere bû ku( Vebûna kurd) li Bakurê kurdistanê ji aliyê desthilatê ve naskirina rêjeya jenînê bû di damarên Kurdîniya milet de. Piştî wî karwanê şaredaran yên destkelepçekirî min hizir dikir  yek Kurd ji Bakur ku bibêje ez Kurd im baweriyê nema bi desthilata tirk tîne, taybet ewên ku derbasî gundê cerdevanan TRT6 bûn û dest bi karê cerdevaniyeke nû kirin, cerdevaniyeke modern, ne tiving jê re pêwîstin, ne jî kuşûtina mirovan, ku dewleta Tirk sed salên din şerê gelê Kurd bikra nikarîbû himberî rojekê serketinên vê moderniyê bi destxînin, armanca wê ya herî bi hêz û şiyan lînçkirin û kuştina ziman, dîrok, wêje û kultura Kurdî ye. Kurdayetî cudabûna idyolojya nas nake, ez ji dê û bavê xwe hîn bûme, ku Kurd li kîjan aliyê biserketin serketinan wan serketina me ye û li kîjan alî bişkin, şikestina wan şikestina me ye, çendî raman û nerînên me ji hev cihê bin, lê wekî Kurdayetî rêbaza me ye pêwîste di şikestin û serketinan de em li kêleka hev bin.

Di gurbûna şoreşa Agirî de, Dr.Şikrî Segban serperiştekî herî bilind bû ji vê şoreşê re û yek ji damezrenerên komeleya Xoybûnê bû, lê piştî têkçûna şoreşê û jihevketina komeleya Xoybûnê Dr. Şikrî Segban li Kurdayetiya xwe zîvirî, giha hêzên Kemalizmê û dest bi nivîsandina dîroka tirkî ya nûjen kir. Çi xwendevanê ku serwextî dîroka şoreşa Agrî be wê Dr. Şikrî Segban xweş nas bike û rola wî ya giring di rêveberiya vê şoreşê de zanibin, min xwest vî mirovî bikim nimone ji gelek Kurdên emro re, ku di destpêka pêvajoya xwe ya Kurdayetiyê de gelek cangorî danîn û di navbera şev û rojekê de çeka pêvajoya liberxwedana xwe danîn û xwe radestî bin pêlavên dijminan dikin, bê ku li dawiya xwe biramin û ji dahatûyên xwe hem bipirsin û hem jî bitirsin, wê sibe miletê Kurd çi lanetê li me bînin, bê çawa îro lanetê li xayinên dema rabirdû tînin???

Kurdayetî hunereke suryalizme, ne her çav û dil ji vê hunerê têdighêjin, mercek bi tenê ji têgihiştina vê hunera suryalizm  re pêwîste, ku ew Kurd bi her tiştên xwe Kurd be, bi dilê xwe, bi wijdanê xwe, bi rabûn û rûniştina xwe û ji xwe ya herî giring bi zimanê xwe. Kurdayetî weke jiyanê ye û jiyana bê av mirine, ava Kurdayetiyê dilsozî û wefadariye. Tirk dixwazin bi çi şêwazê be taybetî bi rêya ragihandinê vê dilsozî û wefadariyê bêromet bikin, min ew hizir dikir piştî wî karwanê destkelepçekirî yek mirovê Kurd di TRT6 de namîne, bi kêmanî wek helwîst dest ji karê xwe yê cerdevanya modern berdin, lê dengê hin siyasetmedar, hunermend û rewşenbîran di bin perdeyên aştîxwaziyê de bilind dibin û daxwaza vê VEBÛNA KURD ya ku ji kok ve venebibû berdewam dikin û bi dilekî hesinî li keştiyên ji hestiyên zaoryên xwe yên şehîd siwar dibin û li nav deryaya xwîna wan ya hêherikî dimeşin û  devliken derbasî mala kujerên wan şehîdan dibin, alên radestiyê hildigrin, lê xwe payebilind dikin û bi dengekî bilind dibêjin em doza aştiyê dikin,nizanin ku dara aştîxwaziyê di navbera şerxwazan û aştîxwazan de dibe êzing ji agirên nevemir re.   

çapkirin