Cankurd
02.09.2006
Hilgirê
Xelata Nobêl bo Wêjevaniyê
Necîb
Mehfûz
1911 - 2006
|
|
Necîb Mehfûz di
11.12.1911 li taxa Elcemaliye li Qahîrê
ji dayik bûye, zarotiya
xwe li wê taxê
derbas kiriye. Piþt re li taxên
Elebbasiye, Elhuseyn û
Elgoriye, ku ji taxên
bajêr ên kevin in, çavêd wî li jiyana rojane ya gelê hejar vebûye û
ew jîn kiriye xama
hemî berhemên
xwe yên giranbiha. Sala 1934 belgeya Magistêr di Felsefê
de standiye, lê dilê wî pir bi ser wêjevaniyê
de çûye, û
ketiye bin hikariya wêjevanê mezin Taha Husên û zanayê
navdar Ebbas Mehmûd Ele’qqad,
ku bavê wî ji xelkê
Diyarbekirê bû. Necîb Mehfûz sala
1936ê dest bi nivisandina kurteçêrokê
kir û bêtirê
dema xwe da karê wêjevanî. Di navbera 1959 û
1971 de gelek karên ku têkiliya wan bi hunera fîlm re hebûn,
kirin û di pileyên histobariya hunerî
re hilkiþiya hetanî
ew bû þêwirdarê
wezareta çandeyê bo karûbarên sînemayê. Necîb Mehfûz
hinek romanên li ser dûroka
Fîrewnî nivisandin, û
sala 1952yê sêbika navdar -
Beynelqesreyn, Qesrishewq û Elsukeriye teva kir û sala 1956ê ew belav kir. Bi va romana sêbirkî
navê wî li cîhana erebî û li gelek welatên cîhanê wek romannivîsekî
mezin belav bû. Di sala 1989ê
de xelata Nobêl
a bo wêjevaniyê stand, û
berî wê jî xelata „îstîhqaqê“ ya tev bilind li Misirê standibû. Necîb Mehfûz di
romanên xwe de li gel gelê
xwe yê hejar û bêmafkirî ma. Birînên wan, kul û
janên wan, hêvî û daxwazên wan bi firehî
û bi zimanekî
wêjevanî
yê bilind dane nasdan. Lê di romanên
„ Lawikên
taxa me“, „Elherafîþ“
û “geryana Ibin Fetûme“ ber
bi nîþandariyê
„remziyê“ ve çûye. Bi xwe jî sênariyo yên hinde fîlman
nivisandine, wek: „Destpêk û dawî“, „Sêbirk“, „Valapeyvên
li ser Nîl“, „Dizker û Seg“ û „Rêg“. Roja
30.08.2006 Necîb Mehfûz koç kir diyarê rehmetê û ew di wê
baweriyê de mabû, ku li dawiyê wê baþî bi serkeve û leþkerê baþiyê,
ronahiyê û mirovatiyê roj b roj hêzdatir dibe. Di gotina xwe ya roja
standina xelata Nobêl de, Necîb Mehfûz da nasandin, ku ew
ji bo serkeftina mirovatiyê karê xwe dike û hîviya wê di wê de mezin
e. Necîb
Mehfûz
nêzîka 50 pirtûkên roman û kurteçêrokan nivisandine û piraniya
berhemên wî hatine wergerandin 33 zimanan li cîhanê. Navên wan bi Erebî evin: |
- مصر
القديمة
-
ترجمة 1932
- همس الجنون
-
مجموعة
قصصية 1938
- عبث
الأقدار
-
رواية
تاريخية 1939
- رادوبيس
-
رواية
تاريخية - 1943
- كفاح طيبة
-
رواية
تاريخية - 1944
- القاهرة
الجديدة -
رواية -
1945
- خان
الخليلى
-
رواية -
1946
- زقاق المدق
-
رواية -
1947
- السراب
-
رواية -
1948
- بداية
ونهاية
-
رواية -
1949
- بين
القصرين
-
رواية -
1956
- السكرية
-
رواية -
1957
- قصر الشوق
-
رواية -
1957
- اللص و
الكلاب
-
رواية -
1961
- السمان و
الخريف -
رواية
- 1962
- دنيا الله
-
مجموعة
قصصية - 1962
- الطريق
-
رواية
- 1964
- الشحاذ
-
رواية -
1965
- بيت سئ
السمعة
-
مجموعة
قصصية -
1965
- ثرثرة فوق
النيل -
رواية -
1966
- أولاد
حارتنا –
رواية - 1967
- ميرامار
-
رواية -
1967
- تحت المظلة
- مجموعة
قصصية - 1969
- خمارة القط
الاسود -
مجموعة
قصصية -
1969
- حكاية بلا
بداية ولا نهاية -
مجموعة
قصصية -
1971
- شهر العسل
-
مجموعة
قصصية -
1971
- المرايا
-
رواية -
1972
- الحب تحت
المطر -
رواية -
1973
- الجريمة
-
مجموعة
قصصية -
1973
- الكرنك
-
رواية -
1974
- حكايات
حارتنا
-
رواية -
1975
- قلب الليل
-
رواية -
1975
- حضرة
المحترم
-
رواية -
1975
- ملحمة
الحرافيش -
رواية -
1977
- الشيطان
يعظ
-
مجموعة
قصصية -
1979
- الحب فوق
هضبة الهرم -
مجموعة
قصصية -
1979
- عصر الحب
-
رواية -
1980
- أفراح
القبة
-
رواية -
1981
- الباقى من
الزمن ساعة -
رواية -
1982
- ليالى ألف
ليلة -
رواية -
1982
- رأيت فيما
يري النائم -
مجموعة
قصصية -
1982
- رحلات ابن
فطومة -
رواية -
1983
- أمام العرش
-
حوار بين
الحكام -
رواية -
1983
- التنظيم
السرى
-
مجموعة
قصصية -
1984
- العائش فى
الحقيقة -
رواية -
1985
- يوم مقتل
الزعيم -
رواية -
1985
- حديث
الصباح و
المساء -
رواية -
1987
- صباح الورد
-
مجموعة
قصصية -
1987
- قشتمر
-
رواية -
1988
- الفجر
الكاذب
-
مجموعة
قصصية -
1988
- عجائب
الأقدار :
ميسرة
-
التبسيطات 1989
- أمام العرش
: مبسطة
وميسرة -
التبسيطات -
1990
- كفاح طيبة:
مبسطة و
ميسرة -
التبسيطات -
1990
- كفاح أحمس:
مبسطة و
ميسرة -
التبسيطات -
1990
- أصداء
السيرة
الذاتية -
مجموعة
قصصية -
1995
- القرار
الأخير
-
مجموعة
قصصية 1996
- وطني مصر
-
رواية 1997
- صدى
النسيان
-
مجموعة
قصصية -
1999
- فتوة
العطوف
-
مجموعة
قصصية -
2001
- أحلام
فترة
النقاهة
-
مجموعة
قصصية -
2004