em Dicle Ziman Kurd bo Bax Jinn Drik

 

Derw Xalib

 

 

Ez spasiya we dikim, ku we ez vexwendim bajar Drika Hemko, v syrana xwe, we derfet da min ku careke din, ji dr ve j be, nz wargehn Nuh pxember bibim pira Bafit bibm, heger dr bin j, l xewn xiyaln min wan nzk dikin.

iyay cd li ber avn min be, iyay li dr temae dike. li ser ser w mij dman be, tucar avn xwe ji asoyn bilind danagerne, tucar ji ya xwe peya nabe.

Ev iya parzer pwan Drika Hemko ye, r nade ewrek bibuhure by b baca xwe ji baran bide naveya drik.

Li ber piyn w, cem dicle bihrz e, weke nav xwe emek tj e, mna ziyayek mezin e, xwe li gir iyan dipe, li kenarn xwe aristaniyan dine li derdora xwe zann dibarne.

Tev nav w y drok, gelek kurd j re dibjin Ava Mezin. Di baweriya min de ava mezin j  navek drok ye.

Li gor drokzanan 124 emn pik mezin li ewropa rojhilat navn hene ku di nav wan de kiteya ava heye, weke Viltava Morava.

Ev peyva ava di tu ziman de niana av an cem nade, ji bil ziman kurd p ve, l droknas xwe ker dikin, dest me j kin e, em li hviya rewenbrn xwe ne.

Belge li ser kevnariya ziman kurd pir in. Rojen Bernas 1000 peyvn pehlew destnan dike ku ew peyv di kurd ne de.

Di w serdema kevnar de, hezar peyv biqas ferhenga zimanek xweser bn, roja ro j ne hindik in,

peyvn standart yn Yanban ji bo rojnamevaniy 1860 peyv in. peyvn ingilziya hesan j li dor v hejmar ne.

ji peyvan giringtir, tora tkiliyn biwarn wateyn peyvan e, rista hevok ye taybetmendiyn din yn ziman in.

Rista hevoka zimann Hr, Mtan, Xald, Ht..mna rista hevoka kurd ye, ku p kirar e, pa bireser e daw lker t: mna kurd dibjin: xwendevan pirtuk dixwne.

Ew gel; Ht, Xalt, Mtan, Hr,.. zimann wan ar ne nz hev in. taybetmendiyek balk ya zimann wan heye, ku tev (ergative) in.

zimann Maya Bask j (ergative) in. l ev taybetmendiya rziman (ergativ) di zimanek hindo-orop yn hemdem de nne, ji bil kurd, ten ev taybetmendiya ziman kurd ye.

 

Ji pirbna peyvan, ji peyvn taybet yekal, ji rista hevok ji (ergativ) ya ziman kurd, ev tev bi weyek rastexo, teqez dikin ku zimann Ht-Xalt, Hr-Mtan zimann Zagros, ew tev we wezarn kurdiya kevnar in, ten kurd ne.

Bi hezarn salan ziman me di drok re buhuriye, bye bedar damezrandin avakirna gelek aristaniyn mezin pik, pketinn mirov yn mezin dne dijwar bindestiya mirovan pelandiye.

Ev ziman zanna drok ku kom kiriye, di rziman, peyv tevana wateyan de veartiye,

 kul derdn evan, ah dilxweiya rojn ge, di binhi me de nixumandiye yn giring j dawerivandine cnn anikn me.

Hestn me, rewa dern ya me bi v ziman ve girday ye, straneke er egtan pln oa dil me bilind dike lawikek bay evn li me radike kul kesern me tevdide.

Geln cihan tev hej ziman xwe dikin, goriyn mezin jibo parastina ziman xwe pk dikin. Zanayek dibje:

Giringiya ziman ji w diyar e, ku mirov xwe di ber ziman xwe de dide kutin.

Resl Hemzatov j dibje: heger ez zanibim ku ziman min sibe w bimire; dixwazim ez ro bimirim.

Em kurd j hej ziman xwe dikin amade ne, her goriyan di ber de bidin. Bi hezarn salan bi mran zann, bi kferat xebat bav baprn we ziman xwe parastin.

ro ziman we n birnan dikine, gencneyn ziman we binax e.

ziman e, pirtk rok in, serphat stran in; bi tevay gelepr kurd gi veart mane. Mixabin ku anda bi hezarn salan dirj di reiy de ye, ne kurd ne mirovat sde j nabnin.

Xebata we proz e, jiber hun jibo parastina ziman xwe dikin, gencneyn ziman xwe diyar dikin, taku derfetek j re hebe, bedar pketina aristaniya mirov bibe.

Bguman ziman kurd hja ye, ku derfetek j re hebe.

 

 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org