Nasna Kurd bi emka  femnizm km e

Guft goyek di gel Dr. Roya Toloo de 

 

Dila Ysf, dilshayusuf@yahoo.com

 

Dr. Roya Toloo

Dr. Roya Toloo - pijka zanist ya taqgeye li ar Sine li Rojhilata Kurdistan nitecihe, her weha alakvan endame di rxistina  jinn Kurd de, bo parastina maf mirov at lkolnere di karbar jinan de. Zorniya gotar lkolnn w di sayta ( jin name) de tne weandin.

Ev guft goya hate sazdan di gel w de di vestvala Gelawj ya hetemn li ar Silmaniy. Me j girng dt, bi xwendevanan rabighnin. Berz Toloo nrnn xwe weha bi me ragihandin:

Me ber ar heyvan dest bi damezirandina rxistina xwe kir, mebesta me j ev b ku em hevahengiyek txin nava jinn Kurd li tevay ben Kurdistan, her weha na pirsgirkn jinn Kurd bi jinn chan, di riyeke atiyane dr li destwerdana desthelat ku berdewam hewildide Kurd bi wazek xerab bi milletn din bide nasandin wek milletek erxwaz peya w er kutariye. L bel rast ters v ji me re tekoz dike dibje, gel Kurd gelek atxwaze briye er   xweparastina rewa ji hla neyaran de li ser w hatiye dasepandin.
Pwendiyn me bain di gel rxistinn jinan yn Fars di nava ran de, bi taybet yn ne hukm. Her weha pwendiyn me bi hzin di gel tekoera Kurd Leyla Zana, di eyn wext de em kar bo w dikin ku pwendiyn xwe di gel jinn Bar Kurdistan xwetir bikin.
Dila Ysf

    Ji ber ku rxistina me rxistinek ne hukmiye, hukmeta Iran dixwaze bibe rgir beramber alakiyn me, bel em ji hla xwe de di riya giringdayin bi alakiyn rewenbr  yn jinan dixwazin p wan astengiyan bigirin.

    Heta niha me alkariya mad ji tu hlan negirtiye, kar barn rxistina me bi abona endaman bi rve die. Jinn Kurd li Rojhelata Kurdistan ji ber d pirsgirkan gelek tengezarin, yek ji wana helawrd regez ye ya din j helawrd netew ye. Em wek jin nikarin bi ziman xwe y dayik bixwnin binivsin, her wexta ku em dixwazin kar barn xwe bi rve bibin, beramber gelek rgir sansr dibin.

   Ideolojiya desthelata hukumra, bi avek km li jinan dinre wan weke mirov nabne, belko wek nv mirov hesab dike. Desthelatdariya ran ew hem tevgern azadxwaz yn hatine meydan serkut kiriye, veya j bye sedema b omdiya gelek kesan, l bel tev van hem rgiran hna hind kes hene hewildidin ji bo azadiy.

    Piraniya jinan bi agahin ji w serkutkirina bi ser wan de hatiye dasepandin, ji xwe rxistinn weha j kmin ku bikarin xwe yekxin beramber v stemkariy.

   Di van derbaran de xanim Roya Toloo basa alakiyn xwe yn taybet kir got:

Ez li ser hind pirsgirkn fikr radiwestim, meseln jin j digire nav xwe. Di demek nzk de pirtkek min di van derbaran de t apkirin.

    Pirtka min ya diwem ku niha hewildidim w binivsim, xwendinek femnist taybete bi hel mercn jina Kurd tde dij. Dixwazim wek jinek Kurd xwed br hizreke feminist ya taybet bi xwe bim. Dixwazim dest bavjim ew hizr ezmnn sdmendin ji bo jinn Kurd, ew hizrn din yn ne li r, ku tu pwendiya xwe di gel doza jina Kurd de tune, di tgeha feminizm de ji hev cda bikim.

    Derbar tirsa civaka Kurd bi git jina Kurd bi taybet ji tgeha femnizim re, xanima Roya dibje:

B gumane tirs li beramber titek nenaskir durist dibe, ji xwe Kurd zanyariyek wan ya ba derbar tgeha femnizm tuneye, ji ber w j tirsa wan heta radeyek rewaye. Wek diyar dibe zilamn civaka me hna zdetir bi tirsin beramber v tgeh, ji ber ew yekser weha rove dikin, femnizim t wata desthelatdariya jinan wek alternatv ji desthelata zilam re.

Zilam bi tu waz naxwaze ji desthelatdariya xwe km bike. Ji ber veya cih kole serdar bi hev dighere weha hewildide pirsgirk areser bike. Bel rast areser bi van wazan nabe.

   Desthelatdara ran j ji ber ku desthelatdareke deolojiye, bi her waz be tu rengn alakiyn femnist napejrne her tevgereke bang li azadiy dike asteng dike. Saziyn ferm yn desthelatdar hem gavan hewildane nirxa her cre xebat di v derbar de kmbixin antpiropagenda dikin. Ew weha pnasa femnizm dikin wek ku pwendiya di nava hevregezan de be. B guman femnizim weha nne.

  Pit ku min lkoln pdan li dv v tgeh kir, ez gihitime ew baweriya ku pirsgirk ne bi v haw ye. Veya weha li min kir, arezayiya min di v derbar de zdetir bibe, ne ten weha, belko ez gihatim w baweriy ku dikarim xelkn din j tbighnim.

   Bi kurt femnizim t wata her kes agahdare ji v ku bi sedema cudabna regez, stem li ser jinan t kirin div kar bo nehitina v stem b kirin. Veya j ne karek xerabe, i bo jin i bo zilam.

Xanima Roya di dirjahiya axaftinn xwe de, doza jin li tevay ben Kurdistan bi doza netew ve girda di v derbar de j got :

Pwste Kurd b rizgarkirin ji ew hel mercn ku hatine dasepandin li ser w  maf w y netew ku j hatiye wergirtin bi dest bixne. Her weha div pirossa halawrdina regez j b bi dawkirin. Riya rast durist ji bo areserkirina van pirsgirkan espandina demokrasiy ye, ez ji hla xwe de baweriya min bi sstema sosyal-demokrat heye wek nimna dewleta Swd, ku ten kar dike ji bo xwekirina jayana civak.

   Pwstiya me bi guhertinn zagonan heye, ji ser nuh de wan sazbikin, bi wazek weha maf jinan berav bigire, di eyn wext de parastina mafn Kurd wek milletek li berav bne girtin.

Veya j di riya zagoneke nivsk ekera dibe. L div di gel v de xebat ji bo iyarkirina jinan b kirin, bi awak hevnas bi nasnama xwe re bikini, di hem hln jiyan de herd regez wek hev bne kirin. unke - her wek Smon Dbovwar j gotiye - jin wek jin li dayik nabe belko civak weha ldike ku bibe jin. Ji bo ku bi yek car pirossa helewrdin ji hol rabe, pwst yekem car xebat li ser malbat b kirin, ji bo guhertina ew kultra hey, pit veya hewildan bne kirin bo guhertina bername rbaza perwerdekirin, bi wazek r li p sistema helewrdina regez b girtin. Pirsek din heye ew j bedarkirina jinan di bazra kar de ye. Ji ber ku bilindkirina asta jin malbat ya abor dibe sedema bilindkirina asta jin bi destxistina mafn w.

Xanima Roya derbar pirsgirkn serek di nava jinn Rojhelata Kurdistan de di v dem derdikevin r weha axiv:

Pirsgirka xwekutina jinan gelek heye, ew j bi xwe ewitandin. Ev diyardeya zdetir di nava navn ku nitecihn wan Kurdin dide r. Bi taybet li lam Kirmanan. Li gora serjimrn hatine kirin, derketiye ku ten di nava lam de, rojane yek jin xwe diewitne.

Di axaftina xwe ya daw de xanima Roya weha bangewaz ji jin Kurd re kir:

Ne bese jinn Kurd yekgir yekdeng bin ji bo serkeftin, bel div alkariya hev j bikin ji bo bi destanna serkeftinn mezintir. Her weha ji jinn Kurd t xwestin nasnama xwe ya netew bi chan bidin nasn, ala netew di gel nasnama xwe ya regez bilind bikin.

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org