ÇI BIKÎ, DEMA MIROV BI Ç’AVÊ DFR VA LI BÛYERÊN WELATÊ XWE DINIHÊRE?..

Ezîz ê Cewo

Îro di K’omara T’irkîyayê da amadek’aryên hilbijartinên herêmî (29. 03. 2009) di  pêvajoya xwe ya here germ da ne. AKP (bixwîne: K’omar) hemû hêz û derfetên   dewlerê seferber kirye, ji bo ku di van hilbijartinan da r’êvebirîyên herêmî bi dest xwe bixe. Û ji bo vê armancê ew berê xwe dide r’ê û r’êbazên wisa, ku çendekî berê  ewana bi xwe wê di xewna xwe da nedîtana: bi zimanê k’urdî têlêvîzîoekê vedikin  (TRT-6), li ser êkranên wê jî tîpên  “X” û “W” serbest tên bik’aranîn, tuyê bêjî çend meh berê ji  bo bik’aranîna zimanê k’urdî û van tîpên Alfabêya k’urdî  siyasetmederên k’urd di dadgehên T’irkîyayê da nehatine cezakirin (şerma r’eş!).

Di K’urdistanê û wan deverên T’irîyayê da, li ku k’urd lê hene, gelê me jî li ser  p’êyan e: ji bo ku di hilbijartinên herêmî yên K’omara T’irkîyayê da nûnerên wan (yên ji Partîya Civaka Dêmokrat- DTP) li ser bik’evin, biçûk û mezinan va- her kes hewl dide, ku k’eda xwe bike nava vê pêvejoya girîng.

Ev ji bo k’urdan bûye pirsa xîret û namûsê, mirov dikare bibêje, pirseke ç’arenûsî: vê carê gelê me divê bide xuyan, k’a ew çiqasî amade ye, ku ji xwe, hebûna xwe û mafê xwe r’a bibêje- Erê!

Û her çiqas diçe, pêvajo germtir dibe.

Her çi jî hebe, mirov îro dikare bibîje, bûyerên van salên dawîyê dane xuyan, ku gelê k’urd êdî gihîştye wê bawerîyê, ku t’enê ew bi  xwe dikare ç’arenûsa xwe xwedî derk’eve.  

Piştî têk’oşîneke demdirêj, a ku T’evgera net’ewî ya  azadîxwaz ji bo mafê mirovî û net’ewî meşandye, di Bakûrê K’urdistanê da gelê k’urd li hember û li şûna serdestîya dewleta dagirker êdî sazî û r’êxistinên xwe yên r’êvebiryê derxistine pêş. Û mirov dikare bibêje, ku îro li bakûrê K’urdistanê dê–fakto r’ewşeke dudesthilatdarîyê li holê ye.

 Û  ev hemû desk’evtîyên t’êkoşîna gelê k’urd in. Ew destk’evtîyên têk’oşîna  siyasî, îdêolojî, berxwedana çekdarî, serhildanên gel û t’evgera dêmokratîk a dehê salan in. Û ji bo wan gelê me bi hezaran p’akrewan dane, bi dehezaran dot û lawên gelê me yên here hêja di zindanên dewleta dagirker da bi dehan salan berxwedan kirine, bi hezaran gund û şênîyên me hatine şewitandin û wêrankirin, bi mîlîonan k’urd di welatê xwe da malwêran, sergedan û p’enaber bûne. Lê gelê me bi R’êberîya xwe ya net’ewî va di van mercên giran da têk’oşîna xwe gîhandîye asta îroyîn...

Û, eger îro di T’irkîyayê da hinek guhartin dertên holê (her çiqas ew kosmêtîk bin jî!), dîsa di bin bandora têkoşîna gelê me yê serhildêr û berxwedar da pêk hatine. Eger  K’omara T’irkîyayê têlêvîzîonek a xwe bi zimanê k’urdî (lê ne ya k’urdî!) vedike, dîsa jî ew neç’ar maye, ku hewl bidin, bi wan tişta me… bixapîne.

Belê, belê, bixapîne!

Gelo di K’urdistanê da mirov mane, yên ku evê yekê tê nagihîjin?

Bi dîtina min- p’ir’ hindik!

Û li vir pirs dertê holê: Wê demê “AKP”  û Erdogan dikarin k’ê bixapînin?

T’u kesî!

Wek ku tê xuyanê, ewan her t’enê bawerîya xwe dane ser pirênsîpa Yozêf  Gêbbêlsê wezîrê propagandayê yê Almanîya Nazî, yê ku di dema xwe da gotye: “Ger derewekê bi hezaran caran dubare bikin, wê şûna r’astîyekê bê p’ejirandin!”

Ma gelê k’urd gotinên Erdogan ên van demên dawîyê ji bîr kirine, dema wî gewrîya xwe diqelaşt û diqêrya: “Yek net’ew, yek dewlet, yek al!”  (Çiqasî mîna silogana Gêbêls e, ne: “Yek net’ew, yek dewlet, yek Fyûrêr!”)

Gelê k’urd van tiştan dibîne, têdigihîje û hesavê xwe dizane.

Lêbelê, wek ku hemû gelên cîhanê, gelê k’urd jî xur’û, yekawa nîne. Îro jî di nav  k’urdan da hinek mirov dertên, ên ku an zû bi zû ji propaganda dewletê bawer kirine, an jî hema di sêrî da bi hemû heş û mejîyê xwe va ne yê xwe bûne. Û, çiqas kêm be jî, di nava hêle-hingirma propaganda dewletê da, an li der-dorên wê dengê wan jî cî- cîna dertê... 

Û îro zêde ne grînge, k’a gelo di vê demê da ev dengana wê bandorekê li ser pêvejoyê bikin, an- na?! Lê dîsa jî, ev bi serê xwe helwestek e, ya ku divê ji hêla me k’urdan va bi bingeh û jêderên xwe va baş bê azurukirin, nasîn û derê zanebûnê.

Tiştê ku mirov dêşîne jî, ew e, ku mirovên weha îro vekirî dik’evin xizmeta siyaseta dewletê a dijî gelê xwe. R’ojname, hemû TV-ên dewletê, întêrnêt û p’ergalên din îro bi hemû derfetên xwe va di xizmeta wan da nin. Û hinek ji wan jî, di helwest û k’arê xwe da dikarin bi Erdogan, Baxçelî, Baykal û Çîllêrê r’a bik’evin pêşbirkê, k’a k’î ji wan zêde “...ê dewletê ye ”  

Ji nivîsên wan, ên ku di întêrnêtê da ji vir û wir r’a hatine şandin, yek jî ya  Abdullah Osman e, ya bi sernivîsa:

“Sê ruyên cuda li bakur”

Hilbijartin û asoyên siyasî li bakura Kurdistan – nihrînek ji derveyî welat de

(Me bi zanebûn r’astenivîsa wî wek orîjînalê hiştye.-E.C.)

Û di dawîya vê nivîsê da jî weha tê r’agîhandin:  

“...Nivîsek bo xwendin û weşandinê di malperên kurdî da... ”

Ne kêm, ne zêde, hema wisa, ji bo ku malp’erên k’urdî bikevin xizmeta propaganda dijî gelê xwe. 

Mirov nivîsên weha dixîwne û zendegirtî dimîne. Û nizane, çi gotinan hilbijêre, ku helwest û k’arê mirovên weha nav bike.

K’a em bi hev r’a binihêrin, ev mirovê han dixwaze çi ji me r’a bibêje û daxwaza wî çi ye:  “…deriyê azadî û demoqratiyê bo kurdên bakur firehtir vedibe. TRT 6 ya kurdî gavekî giring e...  PKK û PDK (Mesud Barzani) hin caran belakêş in. Dema R. T. Erdogan (AKP) gefên alçaq û dijmantiyê dihavêjtin kurdan, bersiv û helwestên PKK rast bûn. Lê wexta AKP destpêkir, siyasetekî rast bo kurdan bicihbihêne, PKK ... hêriş bir ser „Kurdên Cehş“: Erdogan kirin Saddam - çon Mustafa Barzani li dij „Peymana Adarê 1970“ derket, Abdullah Öcalan tev Murad Karayilan jî li dij „Kurdên Dewletê“ derketin - eva jî yan şaşîtiyeke mezin  e yan …!” (Cîyên ku me di nivîsê da r’êzexal danîne, li wir gotinên ner’ê hebûne, u, ji bo ku em jî wan bêhurmetîyan dubare nekin,  me ew derxistine.- E. C.)

Ez dibêm berdevkên dewleta t’irk û heya Erdogan bi xwe, eger bixwastana jî, wê nikaribûna   tiştên weha bi gotinên ner’ê va li hev bihûnana û binivîsîyana. 

Mirov dixwîne û bê hemdî xwe li şûna xudanê wê nivîsê fedî dike û nizane, k’a van mirovan femkor, nezan an xalifî bihejmêre. Ma piştî wê, ku ev êdî deh salan zêdetir e, k’urdan têlêvîzîonên xwe sazkirine, û hejmara wan îro êdî ji 15-an derbas dibe, mirov  r’abe û ji TRT-6 a tirkan r’a ç’epikan lêde, avijîya xwe li wê bîne? Ew jî wê demê, ku Erdogan û hemû r’êvebirîya K’T her tiştî dikin, ku têlêvîzîona k’urdî ROJ-tv bidine girtin! 

Ji bilî vê, hê di K’omara T’irkîyayê da navê gelê k’urd, zimanê wî û çanda wî bi fermî qedexe ne. Bêyî di Destûra bingehîn da garantîkirina mafê gelê k’urd û zimanê wî, hezer  têlêvîzîonên weha jî vekin, hemû derew in, gotineke vala ne! Ji ber  ku ew ji bo propaganda berî hilbijartinan hatine vekirin. Û piştî hilbijartinan yek ji dozgerên K’omarê wê r’abe û li hember vê têlêvîzîonê, an tiştekî din, dozê veke (û, anegorî Destûra bingehîn,  ewê mafdar be!), û dadgehê jî, anegorî xalêîn Destûrê wan hemûyan careke din bigire (k’a, bînin bîra xwe, li dijî siyastmederên k’urd ji bo axavtineke k’urdî çend doz hatine vekirin!), ji ber ku ew hemû dijî “Ana yas”  “Turk Cumhuryeti” ne. Û ew hmû wê di nava kêlîyekê da bibin xewn. 

A, eger r’êvebirîya T’irkîyayê bi r’astî nîgara mirovî wergirtîye, û bi r’astî hemû hemwelatîyên K’omarê ji bo wê yek in, wê demê ewê mafê gelê k’urd bi destûrî  misoger bike, ango wê di Destûra bingehî da binivîsin, ku K’omara T’irkîyayê ji dû net’ewên bingehîn-t’irk û k’urd û gelên din ên kêmnet’ew pêk tê. Ku hemû gelên K’omarê ji hêla mafên xwe va weke hevin, ku t’irkî û k’urdî zimanên  K’omarê ên fermî ne... Wê demê, wê  bê bawerkirin, ku armanceke wan a mirovî  heye. An na, di vê pêvejoya hilbijartinan da gur xwe eyarê mîyê da veşartye, hêsirên t’îmsehan dilûrîne, dixaze berê gelê me bide cîyekî din... û çend r’ebenên heşê xwe yên di nav me da jî, an ji van derewan bawer kirine, an jî dixwazin şansê xwe nar’evînin, di nav vê pêvajoya aloz da tiştekî ji xwe r’a bipekînin.  

K’ê çi dixwaze ji dewleta t’irk bipekîne, bila bipekîne, lê li vir xeteke siyasî dertê holê... 

Eger yekî haş ji bayê dinê nînbe, dibe ku hinekî ji van gotinan bawer bike! Lêbelê, eger Abdullah Osman bi xwe wan „K’urdên dewletê“ an „K’urdên AKP“ nav dike, êdî bes e, ji ber ku hemû jî baş dizanin, ku dewlet a dagirker e. Ew her tiştê k’urdî qedexe û t’une dike, welatê k’urdan wêran û t’alan kirye û bi devê AKP-ê diqêre: “Yek net’ew, yek dewlet, yek al!”  Û eger ew k’urd ên vê dewletê ne, ew nikarin di xizmeta Destûra wê ya bingehî û vê sloganê da nînbin...

Balk’êş e, gelo xudanê nivîsa mijara gotinê û yên weke wî vê têdigihîjin, an ew jî xwe ji „K’urdên dewletê“ dibînin?

Dibe ku ji bo wê jî ew weke hev li dijî PDK-a Başûr û PKK- ye?

Pirsa helwesta li hember wan mirovan, ên ku Di TRT-6 da k’ar dikin. Helbet, heya r’adeyekê, her kesek azad e, biryar bike, k’a wê li k’u k’ar bike, ji bilî xizmeta dijminê gelê xwe. Ma ne, li vir pirs di wê da ye, ku ev têlêvîzîon ji bo dema hilbijartinan qazenckirina dengan vekirine, ango ji  bo dengên gelê k’urd ji wî  bir’evînin. Û ji bo wê jî dixwazin bi tiştên weha berê k’urdên dilp’ak bidine  cîyekî din. Ev têlêvîzîona dewletekê ye, ya ku tu tiştekî bi navê K’urd napejirîne…

Gelo li vir pêwîst dike, ku mirov careke din wan sloganên dewleta dagirker bi bîr bîne?

Helbet, baş tê zanîn, her mirovek dixwaze xwe ji hêla huner û çandî va r’êalîze bike. Lê gelo 15 têlêvîzionên k’urdî weke yek a dewleta dagirker dernak’evin? 

Ma heya ev têlêvîzîonan t’unebûn K’T’ çima yeke k’urdî venedikir? Ma gelo her tişt

ne li ber çavan e?..  

Û ya din jî, ku Abdullah Osman “sê r’ûyên Bakûr”, ango, teref,  ên dema hilbijartinan dide pêş: „K’urdên  dewletê“, DTP û PKK, dîsa ji bo wê ye, ku di mejûyê hilbijarvanan da tevlihevîyê çê bike. Lêbelê gelê me baş dizane, ku di van hilbijartinan da du t’eref hene. Yek dewle te, bi siyaseta xwe ya nep’ejirandin, asîmîltsîon û t’unekirina k’urdan va, ya din gelê k’urd bi xwe ye, bi sazî û r’êxistinên xwe yên dêmokratîk va. 

Bawerîya gelê k’urd a li hember hêza xwe û serk’evtinê mezin e, û ewê guh nede propagandayên dewletê û wê dengê xwe ji bo destxistina mafê xwe bik’ar bîne. Lê ew k’urd, ên ku di bin bandora van propagandayên dewletê da bê bir’yar mane, wê zû yan dereng xwe bihesin û van  r’ojên biryardar bi gelê xwe r’a bibin yek û li çarenûsa xwe xwedî derkevin. R’izgarîya ji bindestîyê mirov dikare tenê bi gelê xwe û di nav gelê xwe da dest bixe.

Gelê me dibêje:

-Êdî bese bindestîya hezarê salan! Îro dem dema bir’yarên girîng e, ji bo pêkanîna wan bir’yaran hêza me heye û hêza me jî di yekîtîya me da ye!

çapkirin