SEREKK’OMARÊ T’IRKÎAYÊ  CÎHANÊ ŞÛNA NEZANAN DATÎNE,  

YAN BI  DALTONÎZMA(*)  SIYASΠ NEXWEŞ E?

Ezîz ê Cewo

Dibêjin:
 “Yê diz berî hemûyan dike hewar:
 - Diz bigiran!”

Serekk’omarê t’irk Abdullah Gul van demên dawîyê ji bo ç’areserkirina pirsgirêkên welatê xwe daxuyanîyên balk’êş dide.  Çend r’oj berê jî, dema civîna bi walîyên 81 herêmên welatê  xwe r’a, wî çend p’eyam dan. 

Ji pêkhatina civîneke weha û van p’eyaman mirov her tiştekî  têdigihîje:

-         Di K’omara T’irkîyayê da pirsgirêk p’ir’ in, ew êdî gihîştine, dijwartir bûne  û ç’areserîya xwe dixwazin, sîstêma heyî nikare ji pirsgirêkan r’a bibe bersîv, kadroyên heyî jî di mercên vê sîstêmê da nikarin wî barî r’agirin;

-         R’êvebirîya vê dewletê şûna ku sedemên pirsgirêkan bibîne, r’êyên ç’areserîya wan biger’e, vê care jî, wek hercar, berê xwe daye r’êbazên xurtkitkirina têr’ora dewletê li hember welatîyên xwe;

Weha, Gul, di wê civînê da dibêje, ku T’irkîya di têk’oşîna xwe ya li hemberî ter’orê (ango, daxwazên gel ên aştîyê û dêmokrasîyê.- E. C.) da,  ev gelek sal in, ku bi bir’yar tevdiger’e (bixwîne: têrora dewletê dimeşîne.- E. C.). Ku têk’oşîna (ango, têr’ora dewletê.- E. C.) bi  ter’orê r’a divê di her warî de bêr’awestan bidome. Ji bo ter’or bi tevahî biqede û standartên demokratîk bilind bibin, dê alîk’ariya waliyan p’ir’ be.   

Bi r’astî mirov van gotinan dixwîne û matma dibe. Çawan e, ev camêrana dixwazin k’ê bixapînin? Va, li ber ç’avan e, di gotinên serekk’omar da t’enê peyamek heye: dewletê wek ku  berê têr’ora xwe meşandîye, wê ji vir û pêva jî bidomîne, û di vî warî da dive walî di  herêman da di vî şer’ê qirêj da bêt’ir aktîv bin. 

Wek ku ji axavtina serekk’omarê t’irk tê xuyanê, pirsgirêk zêde mezin bûne, û di nav walîyan da di pirsa r’êbazên ç’areserkirina pirsgirêkan da nêr’înên cuda û bêbawerî heye. Ji bo wê jî  Gul di nav axavtina xwe da dibêje, ku “p’eywira girîngtirîn a waliyan ew e, ku ewlek’arîyê bigihînin û xurt bikin … divê mirov li her quncikekî welêt ji tirsê dûr bin û baweriya wan bi sibehê hebe”.

Ev jî ji hêla xwe va tê wat’eya ku r’êberîya K’omarê sedemên pisgirêkan welatê xwe li cîyekî din diger’e û dixwaze qelş û qulên sîstêma xwe bi gotinên vala zêp dike, lê r’ewşa obyêktîv ferz dike, ku dive ev sîstêma heyî ya K’omara T’irkîyayê bi bingehê va bê guhar’tin, an na, ewê ji bin va hilweşe.

Ji  bo wê jî, eger ew bi r’astî dixwazin welatê xwe (û, ne ku- sîstêmê) ji hilweşandinê bip’arêzin, dive ç’avên xwe li ser r’astîya sîstêma xwe û sedemên pirsgirêkên heyî  vekin. Ew jî ev in:

-         dewlet bi xwe têr’orê li hember welatîyên xwe dimeşîne û li şûna ç’aresekirina pirsgirêkên heyî, wan bi têr’ora dewletê ditep’isîne;  (û, balkêş e, di vê rewşê da mirovê çawa “li her quncikekî welêt ji tirsê dûr bin û baweriya wan bi sibehê hebe”?)

-         di vî welatî da pirsgirêka serê hemû  pirsgirêkan pirsa mafên gelê k’urd e, yên ku bi destûrî lê hatine qedexekirin.

Û ji  bo wê jî hîç hewce nake, ku bi propaganda şer’ê t’aybet  demê li xwe bibuhirînin, ji bo ku ew guhar’tin, ên ku bi dîrokî  êdî gelekî dereng mane, di dema r’êvebirya  wan da pêk neên.

Û ya dawîyê û sereke: Eger Gul û hemû r’êvebirîya K’omara T’irkîyayê bi r’astî dixwazin, ku di welatê wan da “ter’or bi t’evayî biqede û standartên demokratîk bilind bibin” û aştî û aramî bibin desthilatdar, dive pirsa mafên gelê k’urd bi destûrî ç’areser bikin, ne ku hemû hêz û derfetên art’êşa welatê  xwe (ya  ku di nav NATO-yê da ya duyemîn e!), hemû hêz û sazîyên ewlek’arîyê û yên t’aybet bigihîne hev û li dijî mafê welatîyên xwe têr’ora dewletê bimeşîne.

R’êvebirîya K’omara T’irkîyayê bi van r’êbazan t’enê dikare t’emenê sîstêma xwe kin bike û pirsa destanîna mafên gelê k’urd demekê dirêj bike. Lê belê, sed heyf û mixabin, di vê navberê da wê xwîna mirovên bê sûc û guneh bir’ije.

Û bersîvdarên van hemûyan jî ew bi xwe ne!

  ___________________

^(*) Daltonîzm - nexweşîya çavan e. Mirovên bi vê nexweşîyê gelek r’engan ji hev cuda nakin, wana wek r’engekî dibîne.

çapkirin