BINGEHA HOZA BERAZYAN!
 
 
 
  Feqr Ehmed

 

 
 
 
Bingeh binhatya hoza Berazyan, iqas sale kevine ji kuva heta roja ro diki tye. ima Berazyan hn bi and ziman xwe y Kurd deng dikin diaxifin?
Li Kurdistan hema, her kes dibj dizanin ku hoza
 
Berazyan bi and ziman xwe y Kurd deng dikin di axifin. Sedema ku hn bi ziman xwe deng dikin di axifin ye? Berazyan ji hezar salan da heta bi 280  sal ji ber ro tevay xwe Kurdn Ezday bne.
 
Kurdn ku Ezday mayn j tevay xwe hn bi ziman xwe, bi zarevay Kurmanc paqij dizanin diaxifin.
Ji ber v sedem hoza Berazyan ziman xwe y Kurd ji br nekirine.
 
Ji bo ku Ola zerdet metih wezin xwuda tevay bi ziman Kurd di nav Zenda Avitan da dany nivsandine.  Tu kar xwe bi ne bawery tunene. Ji ber her netew Rhber Kurd Zerded xwuda day naskirine bi v ekl dibj: Xwuday roj ev tu tutn ps bi ser me nexn tutn rind bi me bik!
 
Di alyn duem da j, di nav hoza Berazyan da, tu netewan dn tunene. Ji bo v yek j, hoza Berazyan bi ser xwe mane tim bi zimane xwe deng kirine parestine.
Mnake dn j heye, bi v ekl j dibjin ku wa, ji hozn Berazyan pirr rokvan, metelokvan, dengbj hozan hatine dere. Vana ji anda Kurdistan kevinar li civnan mrxanan ji gel xwe re digotin bi gel xwe didan zana.
 
Gel j ji wa hozanan, dengbjan rokvanan ziman anda xwe guh didane ser ho dibn. Va rokvanan hja bi rest durist ku dema dest bi rokann xwe dikirin, wek flimn sneman dihann p avn gel mjy gel fere dikirin. Ji gel re bi evan rojan mesele metelok dihann p cavan.
 
Hoza Berazyan bi van sedeman hn ziman anda xwe Kurd dizanin diparzin. Min dt ku merov bi vje droka xwe nizanib, nikan tu caren duxwaz doza xwe y welatxwaz bibn, binivisn ser rest bik.
 
Tu caren bi nezan ne ore bne, nej tu welat rizgar bne. B zanebn j hn tu  kesan anda xwe ser rest nekirine. Ser rest kirin b zanebn nab. Ji bo doz emirdana xwe pwste her merov xwe zana bik. 
 
Bi zor b j xwe zana kirin, di ertn welatxwazan da t pk ann. Pirr sal bn, ku merovn  Kurdistan li ser doza welat xwe nivsandin nivs kirin. L  tim tim, ji bo doza welat xwe, ne bi zanebn, ji xerban qopya dikirin hnj dikin. Wa zanayn Kurdn hja ert, urt qerektrn gel xwe ba nas nekiribn.
 
Ji bo van titana j rizgarya welat me tim li pa xelqan may pk nanne.
Hem zanayn Kurd Kurdistan, ji bo hoza xwe, yan j ji bo exs xwe, yan j ji boy navak ser li hinber dijminn hildane. Bi va sedeman dijminn Kurd
 
Kurdistan, kutinn tewr mezin bi ser gel Kurd da anne hn j kutinn mezin bi ser Kurdan dan tnine! Ji bo va titana, ez j duxwazm ji ber her tit and droka welat xwe ba p zanibim.
 
Ji bo ku binim zana, ez kme em kne, end sal bn, ku ez li ser anda Kurd Kurdistan xebat dikime li ser sekinme. Ji ber  her tit, ez li ser bingeha v hoza
 
Berazyan sekinme, dixwazin derxnime ser rpel binivisnim. Ji ber  her tit ez, hoza Berazyan, ji hjan ji ronekprn Kurdistan bhrendin dixwazin. Pirr dib ku kmasn min hebin, ji bo v haway destr ji gel xwe dixwazim.
 
Ku  kanibim v  roka hoza Berazyan li ser rpel binivisnim. Ji ber ku dest bi nivsnim bikim.
Bi nav Nemiren, Zerdet Xwuday mezin Yzdan dilovan! rokvan mezin hja Midris Mechan dib:"
 
Pispor Misr Dawd El Kan di pirtka xwe ku bi nav erqel ewsed da, di sala 1423 li Qahr hat ap kirin. Di w pirtka xwe da kuk   binhatya hoza Berazyan nivisand any ser rpel. Merov hja Pispor, Misr
 
Dawd El kan dibj." Hoza Berazyan 1650 sal ji ber ro kevnarya xwe heye. Hoza Berazyan heta 1521 kan ne Berazyan bn. Berazyan pirr hoz bn. Va hozana 
 
Brek, nv Nzip, tevay Bereq, nv Oxizyl, Karqam, Kuban, Reqa, Drezor, Tilebed, nv Heren, Bajar Riha dik hindir xwe Xafa hoza
 
Berazyan deta Suruc ye. Vana heft hozana li ser v erd  war xwe, jyana xwe dajotin dom dikirin.
Ji va hozana merovn bi nav deng derketine hatine Chan.
 
Dawd El Kan, dsa dibj kesayn wek Hekm Loqman ji nav Berazyan derketye. Hekm di sala 1009 da li deta Suruc, ji bav xwe Loqma ji dayka xwe No hat Chane. Hekn heta 19 sal by bi malbata xwe re li ser erd xwe jn dibn.
 
Di 19 salya xwe da Hekm bav xwe Loqman windakir. Hekm dayka xwe No, birey xwe Sdar xwka xwe rnaz  rekirin bi kuceber diin yay reyan
 
n girtin. Li aly deta Hemq (Kumirli) di mabn bajar Antap Adan da jyana xwe dajotin. Hekm di 25 salya xwe da, ji Bajar Erzn bi kea Hemedan , Minkendar re zewce kete Chan.
 
Ji Hekm Minkendar lawek du keik bn, nav law Hekm Merdon b. Nav  ken Hekm e yekem rban nav ya duduyan j Kezem b. Hekm di mabn 30 40 salya xwe da b Dermandarek mezin nav da her al xwe.
 
Hekm bi nav deng, di 103 sal ya da Chana  xwe guhr ser dilovan! 
 
rokvan mezin, Merov hja, Midris Mechan dib." Berazyan ji ber 1521 kan ne Berazyan bn. Vana heft Hoz bn. Dema ku di bin serokya hesret Muhemed da
 
Kumara slamy kirin pk ann. Di pa kirina Kumara slam re pirr sal derbas bn bbn. Rojek Serok Kumara slamy Hesret Muhemed bi meclsa (mrxana) xwe re va gotinan dibj." Ey merovn 
 
hevaln mine hja delal, me tev va Kumara slamy bi hezar ert irtn bi zor kir pk an. Va pirr sal di ser v Kumara re derbas b diye. Ey hevaln hja Kumara m slamy mezin fere n xewnandine.
 
Girnge Em Kumara slamy fere mezin bikin.
Hozn Kurdan hn li ser Ola xw Zerdet mane Ola xw Zerdet diparzin. Girnge em va hozn Kurdan tev bi aly xwe xnin! Ji boy ku em drega dn slamy di Rojhilatanav da hildin jor li Chan bela bikin."
 
Li ser gotina serok Kumara slamy Hesret Muhemed, ku bi mrxana xwe re got.
end mehan pava bi duxwazya Hesret mer, bi dest ser leker Kumara slamy Hesret Hemze, arta slamy an ser hozn Kurdan. Kumara slamy ji boy
 
ku Kurdan tev bik slam pirr bi hozn Kurdan re er kirin. Hozn Kurdan b leker bn, bi hozet er xwe li hinber arta Kumara slamy dan dom dikirin.
 
er dom kirina hozn Kurdan li hinber Kumara slamy, ji boy war Ola xw Zerdet ji slaman biparzin.
L Arta Kumara slamy pirr kumkuj bi ser hozn Kurdan da ann!
 
Kurdan ji ber zorya arta Kumara slamy tu are nedit pirr Kurdan bi dest zor kirin slam. Kurdn ku nebn slam Kurdn ku slam nexwastin rivyan xwe avtin derbend yayn ase.
 
Di dema Hesret Muhemed da heta bi 1521 kan, tim tim hozn Ereban emer, niz, Gsan Bedewyan r dihann ser hozn Kurdan. Ji boy ku hozn Kurdan  bikin slamin xk bi zor ji  bigrin.
 
Kurd reben tu are ji dest hozn Ereban nedn Kurd li hev civyan kum bn. Di civna hozn Kurdan da pirr reman anne ser xwe. Boy ku xwe ji Ereba biparzim her deh,  her panzdeh hozn  ghtin hev  federesyona
xwe pk ann. Kurdan li Kurdistan  ar federesyone
 
Kurdan di sala 1521 kan da kirin pk ann. Federesyona yekem Botan, Botan ardeh hoz b. Federesyona duem  engal b (Yzdaxwan) engal j anzdeh hoz bn.
 
Federesyona sisyan  Milan bn, Mil j szdeh hoz bn Hn j szdeh hozin. Federesyona aren.
 
ji Federesyona Berazyan. Berazyan j heyt hoz pk anbn. Li kurdistan end federesone dn j hatibn kirin, l ez bi wan federesonan nizanim agahdar nebm.
 
L dema ro Berazyan mane heft hoz. Berazyan bi heft hozan Kurdan b. Hoza yekem  Dinan (Din), hoza  duem  edadan (edad), hoza sem Pjan (Pj), hoza arem  j Ktikan  (Ktik), hoza pncem Ddan (Dd), hoza eem xan (x) hoza heftem j Aladn
 
(Aladn), Van heft hozn Kurd ghtin hev ert rtn hev pejirendin Federesyona Berazyan di sala 1521 kan da pk ann. Dema ku va heft hozan Federesyona  pk ann. Di rojhilatnav bne deng hzeke mezin.
 
Federesyona Berazyan di Rojhlatanav da wek nperetorek dihate xewnandin jyana xwe dom dikir. Berazyan Ji bo At Azad y hza leker ji dest xwe bernedan.
Bi Ola xw Zerdet, di war xwe da jyaneke xwe paqij dajotin. Di mabn 1650- 1850 y da pirr
 
Egt ji Berazyan derketine. Egtn Berazyan nne hjmartin, l em endeke bi nav deng ji gel xwe re bi nav bikim. Dond, El his, Evd x, Bav Nehs, Kur Ebas, Kur Qireto, Hem Msk, Kerh Msik,
 
Sal Miho, El His, Elxert bi sedan wek va Egdan li hinber hozn Ereban emer, Iniz, Gsan Bedewyan erek b daw dane.Van Egdana xk  ji hozn Ereban distandin.
Berazyan di er mil Ereban da alkar bi Milan re kirine ji ber Milan va r ereban kirine.
 
Di er Dewr Evd da, Egdn Berazyan tevay ne banga milane. Ji bo ku Dewr Evd Xarzy Berazyane. Beg Berazyan mala ehn begye li gund Miktel rdinin.
Berazyan di 1940 da end salan serok wezr mrxan
 
Kumara Sury bi dest xwe xistine. Serok wezr dewleta sry Hisn Zehm Hsn Berez Kumara Sry bi dest xwe xistin serok ji Sry re dikirin. L vana ji bo Netewa Kurd  tutek nekirine. Dsa wek dema ro ku ito Kurd diin parlementoya dijminan, ewana j wek
 
Necmetn Cehver, Kamren nan, Hkmet etin bi sedan ji dijminan re kar kirine bne kik dijminanne. ertn Netew nizanin bn. L ewn ber heysyet namsn xwe ji vayn ro  pirr pirr tir bn.
 
Dsa serok Federesyona  Berazyan Bozan  ehn beg di doza Kurd da hat  xewnandine.
 
Ji Federesyona Berazyan serok hoza Dinan  Salh beg bi 280 siwar y alkarya serhildana Drsim.
ji Berazyan pirr hostn rokan metelokan hatine dere.
 
Va rokvanana ji gel re bi ev rojan rok wek fliman dihanne p avn gel bi gel dinimandin. Dengbj hozann Berazyan j pirr kelamn bi rmet ji gel xwe re
bi roj evan digotin dibjin.
 
Hozann wek Mioy Beke Br, Dewr Evd, Mem Alan, Bineva Narn, Cebel, Mr Sor, Salh Nars, B Mal, Bedew, eleng Mistefa, Edla Emer beg,
 
Siwar bxn bi sedan wek va kelaman, bi roj evan bi deng xwey zelal ji gel xwe re digotin dihnne ber avan. Ji va dengbjan hozanana Mio Bekebr Berez, Xidoy Hindaw, Ibd Mizar,
 
Xazy Kur, Bozan Ehmed Kesn wek Baq Xido ji
Federesyona Berazyan derketine. Berazyan tevay xwe bi Ol Yzay bn. L pirr xwe di sala 1650, 1780 y da bne Misilman.
 
Li gor ku bne Misilman hn j ertn Ola Ezday diparzin ji bre xwe dernaxnin.
 
Ji Federesyona Berazyan 20, 30 gund xwe di sala 1780 1810 da ne Ermenstan. Disa 100 gund xwe ne aly Ezaz hema n girtine. Hin ji ber 1550 y heta bi 1630 qans  50 gund Berazyan ne aly Liblan li Baka bi ch bne.
 
Hjmarn Federesyona Berazyan nat hilbijartine. L di sala 1800 da hat hjmar. Hejmarn xwe tesbt kirine. Ji Federesyona Berazyan hoza yekan Dinan (Din) 70 gundin, 92 hezar male, hjmarn (Din) 120 hezare, Mr
 
Dinan (Din) mala sib Beg li gund Elgor rdinin. Hoza dudyan edadan (edad) 87 gundin, 113 hezar male, hjmarn edad 131 hezare, beg edadan mala Gog ye li gund guhukan rdunin. Hoza Sisyan Pjan
 
(Pj) 73 gundin, 86 hezar male, Hjmarn Pjan (Pj) 109 hezare, mr  Pjan (Pj) mala Hem Mhmd li gund Qm rdinin. Hoza aren Ktikin (Ktik) 57 gundin, 70 hezar male, hjmarn Ktik 92 hezare, mr Ktkan  mala Hem Msik li gund Mezr rdinin. Hoza pncan
 
Ddan (Dd) 38 gundin, 49 hezar male, hjmarn Dd 61 hezare, Axay Ddan mala Rem Xel ye li gund Mizgewl rdinin.
 
Hoza ean xanin (x) 19 gundin, 25 hezar male, hjmarn xan 32 hezare, x xan mala x Nebye  li gund Zyaret rdinin. Hoza hefttan j Ala-Dn, 7 gundin, Mehef 9 gundin, Mrekan 5 gundin
 
Kurbeg 7 gundin. Vana her ar j bi Hozek tn hjmartin tev xwe dibin Ala-Dn (Ala-Dn) tevay xwe 28 gundin, 36 hezar male, hmar Ala-Dn j 42 hezare, mr vanaj mala ehn Beg li gund Miktel rdinin.
 
Ji va heft Hozn Kurdan di sala 1521 kan da ghtin hev bne Federesyon. Nav Federesyona xwe l kirin
 
Berazyan. Serok Federesyona Berazyan, ji Hoza Ala-Dn ehn Beg hilbijartin anne Serokya Federesyona Berazyan. Va heft hozn Kurdan Federesyona xw Berazyan di sala 1521 kan da pk ann dan.
L ne Federesyona Berazyan ne Federesyona yzdaxwan, hemdalaylar nepejirendine. Ji bo ku vana herdu j Yzday b, ne slam  nej hemdalaylar nepejirendin.
 
Berazyan ch war xwey ku tda jn dibin  bi v haway t hjmartin. Bakur Berazyan Eea
 
Bskan (Bsk) Bakur rojhilat Berazyan j di ser bajar Riha re derbas dib dig  Cem Cilab.
 
Rojhilat Berazyan deta Herenye. Rojhilat ber xwe j heta bajar Req dirj dib di. Bar Berazyan j ji Kuban da 20, 30 km bi bahr Kubany da dirj dib di.
 
Bahr rojavay xwe diki heta deta Ezaz. Rojava Bahr j bajar Oxuzyl.  Rojava Bahkr j di ser  bajar Brek re derbas dib digh bajar Nzip b.  Dsa rojava bakr xwe digh bajar Xalfet y.
 
Berazyan ji em Feret da bigre heta bi Entab tevay xwe Berazyanin. L dema Iro bi xwe re Bereq dibjin.
 
Bereq j kuk bin hatina xwe ji hozn Berazyan bne Bereqyan j Kurdin. Li al Heren j hoza Elan heye va hoza yan Elan kukn wan j ji Federesyona Berazyan ji hoza edadan ketyane. Hoza Elan di dema  ro da bi xwe re Ereb dibjin. Kuk bin hatina hoza Elan j Berazyan nin Kurdin.
 
Feqr Ehmed..
 
 
 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org