AXAFTINA BIRZ MERWAN OSMAN LI BAD SALZUFELN 

DI 17.06.2004an DE

-I-

FAD SPAN (AKPINAR), Almanya, 17.06.2004

 

Millet me bejnek da xuyakirin, ne wek bejna me tevan b. Bejna w gewretirn, mezintirn proztirn bejin b di jiyana siyas di hundir Kurdistana Sriy de.

Gereke gava ku ri bn ser milletek, yan bn ser grpek siyas yan bn ser partiyek yan j bn ser kesek, li gor dijwariyan, wan rin ku tn kirin, gereke ew kesaya berxwedan di ber xwe de bike; berxwedan di ber hebna xwe de bike. L em li dij dinyay teva bn, em li dij mantiq bn. Her ku ri li ser me dihat xurtkirin, her em dihatin pkirin b bandor kirin.

Birz Merwan Osman di roja 17.06.2004an de ji bo semnerek hate bajar Bad Salzufeln, ku 15 km nzk bajar Bielefeld e. Ez me semnera birz Merwan Osman me bi dilek pir germn hevd nas kir. Di p nasna me re birz Merwan Osman dest bi axavtina xwe kir min j him axavtina w ya gelek dirj, bi qedir qmet hem qeyd kaset kir him j di daw de p re hevpewnek bi kurtay pk an.

Di despka semner de hem bedar deqeyek ji bo ehdn Kurdistan rawestiyan di p re serok Komela Mala anda Kurd li Bad Salzuflen, bav Azad, birz Qenewat Gemo bi xrhatina birz Merwan Osman kir di axaftina xwe de wiha got:

Xwk birayn birz

Mvann hja

 

Gelo k tirs dr te xist, gelo k baskn mrxasiy bi miln te ve kirin

Bi van gotinan, ber salek, di 28 hezran de evek ji bo pitgiriya girtiyn zndanan pk hat. Me bi hev re li helbesta helbestvan Royar: Sirdek dereng hat guhdar kir. ro Royar, Merwan Osman, endam poltbroya partiya YEKT azad e li nav me ye. L bi sedan Kurd hn di hebsn rejma Sr de ne. Xortn gel yn ku cara yekemn di droka Sr ya n de SER HILDAN. Ew serhildan ku b bingeheke naskirina gel Kurd li Rojavay Bar Kurdistan. Ev gava ku gel avt, gelek ji nrnn rxistinn partiyan li pa xwe ht. Gel ji tevgera Kurd re da zann, ku dema lav lavan , ew ji bo doza xwe amade ye b tirs sing xwe dixe rw gull. Pirs ew e, ku tevgera Kurd ji we ji metodn kevin bi dr keve serokn zana mrxas bide p, ku hestn tirs bavjin barn giran hilgirin yektiyeke ore pk bnin, ne ku yektiyeke pala xwe bide xew xwna ehdan z ji br bikin.

Spas

Qenewat Gemo

 

Axavtina birz Merwan Osman:

We di demn yn de pitgirtiya me kir, ez hvdar im, ku hn w pitgirtiy berdewam bikin, ji ber ku girtiyn siyas ne ten Hesen Salih Merwan Osman bn. Girtiyn siyas di roja ro de bi sedan di zndann rejma totalter, rejma Sriy de ne. Ez hvdar im, ew kefteleft xebata dihate kirin, berdewam bike. ez di w baweriy de me, ew kesn ku di van welatn der bi der de, yn ku millet me y Kurd hatiye wan di wan de dimne, ew xebata ku di dema serhildan de kirine, ew kesana, w karibin, w xebata han j berdewam bikin, ji bo berdana hem girtiyn siyas yn Kurd di zndann Sriy de ji bo pkanna maf gel Kurd di Kurdistana Sriy de. Ez spasdariya xwe dsa ji bo hatina we dubare dikim ez hvdar im, ku em tev ji bo wan kesn wek Mihamed Mistefa, Mesd, Xalid xeyn wan ew kesn v dawiy hatin girtin, ew zarok ew kesn p bn, ew kesn dn bn ew kesn xwna xwe dan, ji bo wan xebata me berdewam be.

Gel hevalan gelek gotin belk li ser v serhildana dawn, ku di hundir Kurdistana Sriy de hat kirin, hate gotin belk gelek rexne j li grpn siyas partiyn siyas di hundir Kurdistana Sriy de hatin kirin. Ez nikaribim, belk ez titek n bnim, l em karibin bi hev re, pit ku ez bipeyvim, em hevpeyvnek kin, ku em destn xwe deynin ser hin birnn xwe. Danna dest me li ser birnan, ne wek mesela iyan e, ku em bi qelepaan li pita xwe xin. Danna me ya destan li ser birnan ew e, ku em karibin tecawiza ait kmasiyn xwe bikin. Em karibin tevgerek saz bikin, ku qambilind be, bejinbilind be, wek bejna millet me be di 12, 13, 14, 15, 16, 17 18 adara y de.

Millet me bejnek da xuyakirin, ne wek bejna me tevan b. Bejna w gewretirn, mezintirn proztirn bejin b di jiyana siyas di hundir Kurdistana Sriy de.

Wek hn dizanin, tevgera siyas di Kurdistana Sriy de wek partiyeke siyas di sala 1957an de hate damezirandin. L v tevgera han ji ber gelek sedeman ez nakevim hundir wan, gava ku hn bixwezin em di d re dikarin li ser wan bipevin ne dikar b, ew armancn ku dabn piya xwe bne. Ne ten wilo, ne dikarb ew proje pilann nijandperestane, yn regezperest, yn ku rejm di pey damezirandina part re pkann, nedikaribn li hember wan projeyan j rawestin. Bi v reng kar, millet Kurdistana Sriy, ne ten ji maf xwe y netewey mehrm ma, ew hem ji heq xwe y netewey hat mehrm kirin, hem j ji maf xwe y hemwelat hiqq el-mwatene ji mafn xwe yn nsan hate mehrm kirin. L bel tevgera kurd pit w j ne dikarb, ne mafn netewey vegerne, ne mafn hemwelat vegerne ne j mafn mirovat li nsan Kurd vegerne. Projyn nijanperestane roj bi ro dijwartir dibn, roj bi roj zdetir dibn; bi qas dijwarbn zdebna wan, bi ewqas j tevgera me biktir, bkrtir b bandortir dib. Gelo sedemn w i ne?

 

Gerek e, gava ku ri bn ser milletek, yan bn ser grpeke siyas, yan bn ser partiyek, yan j bn ser kesek, li gor dijwariyan, wan rin ku tn kirin, gerek e ew kesaya berxwedan di ber xwe de bike; berxwedan di ber hebna xwe de bike. L em li dij dinyay tevan bn, em li dij mantiq bn. Her ku ri li ser me dihate xurtkirin, her ku di em dihatin pkirin bbandorkirin. Yek ji wan sedeman di baweriya min de ew e, ku ew titn rejim di van saln yn de, il sal zd il sal btir, t xuyakirin, ku rejimn hatin ser desthilatdariya Sriy, ku hukim zeft kirin, hukimdar kirin, di hundir Sriy de bi rengn ixtiyalan, bi rengn inqilabn esker, bi hem rengn ne reway, ne erh, ku hatin ser text xwestin, ku civata Sriy tine bikin siyasetmedariy ji hundir civata Sriy tune bikin. Tunekirina siyasetmedariy di civat de, ne ten kra w, bandor tehsra w li ser Kurda b, bandor tesra w li ser hem girpn siyas di hundir Sriy tevay de b. Rejim ti grp siyasetmedarn xwed hz quwet nehtin. Rejim bi alk ve qemet rbaz kir, qemet mmenhec bi vekirina sedan girtgehan bi dewamkirina reweke awarte Wedek stisna di hundir Sriy de, welat Sriy bik kir, bik kir ta ku bi hecm partiyek, ew partiya ku b desthilatdar, w di sala 1963an de, bi nqilaba 8 Adar, partiya Bees ya Ereb sosyalst, welat kir hecm w partiy. Rjma Sriy ten wilo ne sekin ew part j kir bin hecm kesek. Bi rengek ji bo ku sedem bihle, v desthilatdariya ne reway, ne erh, a ku dest xwe day ser, berdewam bike deolojiyek di navbera du qewsan de dan nav w kir deolojiya oregerane. rejim xwest hukumdariy di rya eeriye sewriy de, eeriye sewriye txe navbera du kevan de, ji ber ku ne eriye sewriye b eriye nqilab b, eryek ji bo destzeftkirina silt b bixedi nezer, bixedi nezer, li ser stiqaqat w eriyata sewr, a ku ji xwe re dan. Ev berdewam ji bona ku dsa rengek xwe, wneyek eri, erihk Sr bistne, hin dam dezgeyn wney Sr hatin dann. L ew dam dezgeyn ku hatin ava kirin, li ser bingeha rewa awarte, li ser bingeha danana destrek dayim ji Sriy re, ku ew destr dayim dikar bj, diibe her tit, l naibe destrn dewletan. Di pgotina xwe de, di mada heytan de berdewamkirina desthilatdariya partiya Bees erh dike. Wek ku herkes dizane, civata Sr civateke pir netewey ye, Mutdd el-qewmiyat, civateke pir ol e, Mutdd el-edyan e, civateke pir and kultr e. Ji ber ku hukumdariya totaltar a stpdad iml bi yek deolojiyek, bi yek serdar,  di taliy de, divt bi yek netewey be j. Rejim xwest, ev civata pir netewe, pir ol pir ande kultr ji hol rabike.

Partiya Bees, ya nijadperest, ya ku hukumdariya Sriy kir dike, xwest Sriy bike yek netewe di yeknetewekirina Sriy de, i gerek w ye? Hem neteweyn din, ku di Sriy de hene, hebna wan civak, hebna wan netewayet, qewm di hundir Sr de tune bike. btirn metirs (xeter) li ser yeknetewekirina Sr, netewa Kurd e. Projeyn gelek nijadperestane li dij netewa Kurd di v riya erebkirin de li hem hermn Kurdistana Sriy hatin avtin. rejim li ber Kurdan r girt, ku karibin wek mirovek Sr mirovek Kurd bimnin. Bikaribe Sriyeta xwe biparze, l li himber w Kurdayetiya xwe j di hundur Sriy de biparze. Ew projeyn ku hatin derxistin hn git dizanin, l wek nimne projeya yekemn, ya ku bi nav partiya Bees b, l bi nav kes ew proje dan, ew zabit ewlekariy Mihemed Teleb Hlal, ku ew lkolna li ser hermn Kurd derxist, di w projey de hem titn ku li pey derxistina w lkoln, w draset, yn ku hatin kirin, hem di hundir w projey de nivsandine. Ez naxwazim gelek li ser w projey bipeyvim, gava hn bixwezin, em dikarin btir rove bikin. Ew dam dezgehn ku rejima Sriy bi nav kirine; dam dezgehn dewletane, l dewlet e... Wek ku siyaset ji civata Sriy hat levakirin, civat bi xwe hat levakirin. Ew yektiyn ku li dewletn di dinyay de bn; wek ro em li Almanyay ne, em dikarin nimneya Bismarck bnin, ku w ilo yektiya Almanya kir. Gava ku Bismarck desthilatdar red kir, ew dt, ku wehdaat filan bvann ku di hundir Almanya de hebn, dikarb bikira yek, ne ten snorn wan ixtiata kirin yek, komelgehek ava kirin, mutemehek ava kir nav w mutemeh kir Almanya yektiya hem komelgehn ku ava kiribn bik bn, yektiya wan ava kir, kir. Komelgehek wiha beriya ku partiya Bees Sriy zeft bike di hundir Sriy de j heb, yekt heb, l partiya Bees i kir, ew yekt herifand. Partiya Bees kantonn ol kir, kantonn qewm kir di riya v reng desthilatdariy de meiya. L ez dsa j gelek li ser v napeyvim, ez ten hin areta bidim. umk mijara me gelek dirj e, em herin ser mijara xwe ya bingehn. Li ser van projeyn ku hatin kirin li ser van nrn objektv, yn ku tevgera siyas ya Kurd tde b, bes evaya ne guneh w b, ji ber ku ew titn ku hatin welidandin, di jiyana siyas di Sriy de, mestir b ji kiryar karnn tevgera siyas ya Kurd di hundur Kurdistana Sriy de. L bira evaya ne be eleqak, ku em b kr b bandoriya xwe li ser bikin, ku rejm ji me mestir b, madem rejima Sriy dikarib hem partiyn Sriy, ne ten yn Kurd, heta partiyn Ereb wan bkr b bandor bike, em j ji wan ne tir bn hza me j ji hza wan ne xurttir b. L guneh me y hn mestir ji vna ew e, ku me gelek fersendn drok ji dest xwe avtin by ku em karibin wan stsmar bikin; wek tevgera siyas Kurd. Ji ber ku em qels bn ji ber ku em bkr bn j, l me dikarb ew fersendana bi kar banyana me dikarib hn j maf milletn xwe pk banya. Ez hercar dibjim, yek ji wan fersendan ew b, ku ew nakokiya di saln 80 de li Sriy hat kirin b. Di navbera Birayn Misliman di navbera rejm de. Rast e, ku mirov bje, Birayn Misliman ji rejim ne qenctir, aktir ne j tir in. L ne guneh me ye, ku gava Birayn Misliman ji rejim ne qenctir, aktir ne j tir bin. Ji ber ku rejmn totalter, wek rejma Sr tu car bedln ji xwe tir nahlin. Rejm tim daym bedln ji xwe tir dikujin, ku heya bedl ji wan li p wan bimne, d bedlek ji wan qirjtir be ku miberirek bidin xwe bjin, lo baba tu min bikuj desthilatdariy ji dest min derxn, d k tkeve na min; d bjin, ma ne wana ji min pstir in. L rejm bi rengek rbaz, bi rengek menhec v kar han dike. Me kurdan dikarb sdeyek, qezencek ji er ku hat kirin, di saln 80 de bikira. Rejm ket bin metirsiyeke mezin. Rejm bi kiryar karnn xwe nikarb himber w metirsiya han bisekine. Ji ber ku rewa navnetew, reweke alkar b bi rejm re. Yektiya Sovyet alkar heya pileya daw da rejm ku li hember van kesan bisekine. L li himber Yektiya Sovyet dewletn din j hebn alkar dan aliy din ji xwediy ku bi rejm re er dike, yan Birayn Misilman. Rejimn wek rejima Sriy proztirn, proziyn wan, btirn muqedes li cem wan ew e, ku desthilatdar ji dest wan nee. Ew mecbr in kursiya xwe biparzin. Rejm gava bibnin, ku yan Kurs ji dest wan here, yan w hin titan bidin, w hing hazir amade ne, ku hin titan, ji wan titan zdetir bidin, da ku Kurs ji dest wan nere. Mnak, wek nimne, di sala 1991 de, gava Amerka derbas Rojhilata Navn b, Kuweyt ji dest Seddam Huseyn rizgar kirin derbas bar Iraq bn serhildan li Kurdistana Iaraq dest p kir, Seddam Huseyn li Iraq di deverek de, di konek de di herma Safyan, nav w kirin Xeyma Safyan li w der Seddam Huseyn bi xwe ji Amerka re got, hn i dixwazin. Amerka got, ku i ziyana di Kuweyt de hatiye, div Iraq bide Seddam got, ez bidim. Amerka ji Sadam Huseyn xwest, ku herma Kurd bar Iraq tkeve bin parastina Amerka Birtaniya, Seddam got, bira tkeve bin. Seddam got, bes ten derbas Bexday nebin. wek din i zerar ziyana Amerka, Birtaniya, Kuweyt hwd. heb, Seddam mecbr ma, ku her ertn wan qebl bike, ku bila Kursiya w ji dest nee. Mna ku wek nimne, w hing hnermendek Amerka xwest derbas Bexday bibe, ku li w der hefleyek, evek ke. Ji ber ku er b kes nehat ev, i zerara w j heb Seddam Huseyn ew j qebl kir zerara w j da. Seddam Husyn li ber Amerka w hing, li Xeyme Safyan hazir amade b, ku bila Iraq git here, bila deoloj git here, bila mebade git herin, bila hem pirensp git herin, l bila Bexda Kurs bimne. Em nabjin, ku rewa 80 wek rewa 91 b, l gava em Kurd di 80 de, li Sriy xwed gotin bana me xwe erzan nefirota - wek ku em tim xwe erzan difiroin - me y bikarba hin ji mafn Kurdan ji rejma ku ro li Sriy hukumdariy dike bistanda. Rejm ji me dixwest, ku em helwest li hember Birayn Misilman bistnin. Rejim di riya hzn ewlekariy de ev tit dixwest, ne di ryeke dewlet ferm de dixwest. L rejm hevpevn bi Birayn Misilman re dikir. Me helwest li dij Birayn Misilman derxist, by ku em bihay w helwest bi rejm re bazar bikin, da ku rejm maf me bide me. Ew firsendeke drok b, ku me nikarb pk bianiya. Ne ku, ji ber em ten qels bn, rast e em qels bn, wek hem hzn siyas di hundir Sriy de qels bn, l wan hzn din qezenc stendin, hin hzn ep ji me qelstir bn wan j qezenc stendin, hinek tevgera wan bi rengek, yan j bi rengek din, ku ew meydana av girtin a xet el-nezer, ji ber ku hn dizanin qann li Sriy tune ne, ku kar partiyan rxistin bike. Hem partiyn Sriy ji destpk heya roja ro ne partiyn reway ne heta partiya Bees j ne reway ye. Ji ber ku qanna rxistina partiyan heya aniha di hundir Sriy de tune ye. Partiya Bees rewayiya xwe di rya nqilaba xwe, bi rya dar zor daniye, di rya zeftkirina dam dezgehn dewlet de daniye di rya zndan de daniye. Ne di rya titek daniye. L wan partiyn ep di sala 80 de dikarbn gelek qezencan ji rejim bistnin. Ew siyaseta avgirtin li ser karn firehtir bikin. L me Kurdan helwest da, ku em ji rejm btir bn parzer rejm. Di sala 1986an de dsa qama millet me ji me bilintir b. Gava rejim di 21.03.1986an de cejna Newroz tune kir, dsa millet me ji ber xwe rab. dsa j em li dij rabna millet xwe rawestiyan. Dsa j me beyan derxistin gelek partiyn siyas yn Kurdan beyan li dij rabna millet Kurd di hundir Kurdistan Sriy de derxistin, ku gava rejim Newroz qedexe kir, millet rab, ehdek end birndar dan, em j li dij millet xwe derketin. Nv ehd w hing Silman Ad ye ew xortek 17 yan j 18 sal b. Ew kar ku millet p rab, b sedemeke bingehn, ku silta Sriy, desthilatdariya Sriy bi rengek n dan standin bi tevgera siyas ya Kurd re bike bi millet Kurd re bike. Rast e, ku rejm pit v byer bi salek, roja 21 Adar kir rojeke utla, bi nav cejna dayk, yan roja daykan. L ne kir Newroz. L me i kir? Yan me tevgera siyas ya Kurd. Cara yekemn semner cemawer di 22 meha Adar, di pit xwepandana Newroz li am Efrn hat avakirin. W hing rejm ji hin sekretern partiyn Kurd xwest, ku semneran kin, ji ber ku millet biryar da b, ku gava ehd here Qamlo, d xwepandanek gelek mezin d di hundir Qamlo de kin. Rejm j b are b ji tevgera siyas daxwaz kir, ku ew bi semneran piya millet Kurd bigire. Ew partiyn sereke yn Kurd daxwaza rejm pkann. Mixabin partiyn sereke daxwaza rejm pk nann semner li Hlliy Qamlo kirin. Rejm millet ditirsand, w welatek bi tirs di Sriy de ava kiriye. Partiyn sereke yn Kurd j millet tirsandin ji millet re gotin, ku hn ji bajar Hemay ne tir in. Wan partiyn sereke gotin, gava hn xwepandan li Qamlo bikin, wek ku ilo bi ser Hemay hate kirin, w bi ser we j b kirin. L dsa j millet rab, l dsa j grpn siyas hebn, ku bi millet re bn. Bira em xelk nekin wek hev, ji ber kirina her kes wek herkes hevkar di gunehkariy de ye. Her kes ne wek herkes ye. Di w dem de j her kes ne wek her kesiy ro b ro j her kes ne her kesiy w dema hane. Di navbeyna hzan de cidah heye. W dema han j heval radibn xwepandan li ser gorn ehd di bajar Qamlo de dikirin. Gotin wek dibjin, beyana me titn din hatin xwendin xort dsa hatin girtin, l hukumeta Sriy dsa b are, ku wan xortan ber de. Ne ku rejm ba b, ku xortan berde. Ji ber ku hukumet dsa di metirsiy de b ne di berjewendiya w de b, ku millet Kurd heya dereca daw ji xwe re bike dijmin. Di ber sala 90 de dsa fersendn drok hatin, l dsa me tevgera siyas kurd, me ti berjewend ji wan nedtin, rejim dikarb hin pirsgirkn xwe, ku hatin welidandin, pit herifandina Yektiya Sovyet, wan pirsgirkan areser bike. Ez naxwazim bi dirjay bipeyvin, l ez dibjim, pit ku titn di Kurdistana Iraq de hatin kirin, wek nimne, pit ew guhertinn di herm de di dinyay de hatin kirin, nexasim dan stendineke n bi pern din yn Kurdistan, di van saln daw de hate kirin, rejma Sriy ma rejma bi ten, ku hn titek ji nasnameya Kurd j li cem xwe qebl nekiriye. Rast e, ku pirsa kurd li pern din di Kurdistan de areser nebye, l rejmek Kemalst, dktator wek rejma Tirkiy di van end saln daw de dikarb maf ziman y kurd qebl bike. Rejma ran dikarb hin dibistann kurd veke, hin maln Kultr Kurd di hundir ran de veke dikarb apemeniya kurd xurt bike. L ten ma rejma Sriy wek rejma yekemn ji nav ev rejimn ku Kurdistan dagr kirine, ti maf Kurdan pk nean. Evaya j b sedemek ji sedeman ji bo serhildan, ku di d re em li ser bipeyvin.

 

 Berdewam heye......

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org