DKTATOR HEM NEWREK TIRSONEK IN

FUAT AKPINAR, Email: akpinar@t-online.de, ALMANYA            10.06.2003

Dktator hem newrek torsonek in, end mnak bi kurtay li ser barbar, newrek  tirsonekiya wan.

Mirov dikare li ser dktatoran bi sed hezar mliyon rpelan binivsne. L armanca min ne ew e ku di v gotar de bi dr dirj li ser v mijar binivsnim, ez dixwazi bi kurtay gotareke li ser v babet binivsnim hinek mnakn bik bidim da ku dktatoriya wan dktatoran ba bye fhm kirin.

Dktator newrek in, tirsonek in, ji ber ku baweriya wan ji wan tune ye di xwe de kmasiyan dibnin, loma ji geln xwe geln din re dinyay dikin zndan jehr. Muxalefet tu car naxwazin zil zordar peya wan e. Dijmin demokrasiy mirovatiy ne. Problemn wan yn pskolojk kompleksn wan yn bik hene. Ne deoloj ne j br baweriya wan heye, b bawer b ser ne.

Dktatorn wek Adolf Htler, Pol Pot, d Amn, Pnoet, awesko, Markos, Peron, Franco, Xumeyn, Staln Kal Tirka Mistoy Beton, ew nav xwe bi biryareke parlamena Tirka di sala 1934 de daniye Atatrk ji bil w tu kes nikare v nav li Tirkiy li xwe dayne. Wek din dktatorn wek Sadam tol (ew j ji hol rab), Hafis Esad, Fidel Castro yn din hem karektern wan wek hev e, yek e.

Ne hewce ye ku mirov qala Htler bike, ji ber ku ew di chan de ba tye naskirin ew, wisa tirsonek b, ku dema er chan y duyemn winda kir, xwe di heman dem de kut, ji ber ku ji tirsan newrib, ku bersiva barbariya xwe bide, loma bixwe ceza da xwe wisa ji hol rab.  

Staln: Lenn derheq Stalin de gotiye bila ew di p w re nebe serok Partiya Komonst ya Soviyet ji ber ku Staln mirovek b tee ye eger ew bibe serok partiy d pir titn xerab bike.

Ji ber ku Staln di Kongreyeke Partiya Komonst ya Soviyet de ji bo hilbijartina serok Partiy ji 1200 nner, nzk 200 nner rayn xwe nedan, loma w di nava salek de nzki hezar kes bi dest KGB (istixbarata) Soviyet daye kutin. Staln ev tit wisa bi profesiyonel daye kirin, ku bila kes nizanibe wan mirovana bi i away hatine kutin sca qeza tranplan daye hinek j raste rast ji ser iya, ban newalan de daye avtin. Ew bi v away nzk 1000 kes ji hol daye rakirin.

Fdel Castiro y dktator ku heyran Kal Tirka Mistoy Beton e, ew nav xwe daniye Atatrk heyran flmn kaptalzm Mar Mar rz filmn Birazlya yn keikn xweik t de dilzin, dike.

Pir kes, Fdel Castro wek oreger dij kaptalzim dibnin ew bixwe j xwe wisa dihesibne. L Fdel Castro ji her kes zdetir ji kaptalzm hez dike. Ew gava ne li mala xwe be, ku li rz flmn Mar Mar binre, wan flman digire Videoy ku dema w be, li wan flman dinre. Fdel Castro heval Sadam tol e, ji ber ku qao Sadam dij Emperyalzim derdiket loma. Fdel Castro ji Sadam tol hez dikir bi her away alkariya Sedam dikir.

Fdel Castro dij tevgera Kurd Kurdistan ye, ew tu dem ji bo Kurdan daxyaniywek poztv nedaye bi dest rayedarn xwe yn Balyozxana Bon gule barandiye ser Kurdan.

Wek t zann di p jenosda di sala 1988an de li Heleb, Fdel Castro ev byer nkar kir ji ber v yek Kurdan xwestin li piya Balyozxana wan li Bon protesto bikin, rayedarn Balyozxan gule berdan ser Kurdan w dem kurdek Bar birndar b.

Fdel Castro heyran kal Tirka ye Fastn Tirkan (MHP) j heyran w ne. Ew rreiyek bi ser xwe de aniye di chan de xwe wek oreger dij Emperyalzm daye naskirin hinek qao epn sextekar j j re dibjin oreger.

Kal Tirkan, ew nav xwe bi biryara 2587 di parlamena Tirkan de sala 1934an daniye Atatrk kes nizane bav w k ye. Bil w tu kes li Tirkiy nikare navek wisa li ser xwe dayne, dktator b, dijmin Kurdan b em Kurd ro j ji dest pergala w ya Kemalzim dikinin. Ji ber ku w li ser Kurdan pir birnn kr htine di dema jiyana xwe de zilm li gel Kurd kirib Kurd wisa j nefret dikin ba t bra min di dema biktiya min de, gundiya j re digotin: Atat, ata tu kuikn ber beratan, van eyd erefata, em te bidin ber toqatan hwd. Ev rok pir dirj e, mixabin hem gotin nayn bra min.

Di dawiy de piraniya dktatoran ji welatn xwe direvin hinek caran j chan li wan wisa teng dibe ku muhtac qula mikan j dibin. Pir mixabin ji wan end kes j bi ans bn ku di dema hukumdariyan xwe de mirin. Ji wan dktatoran yn bi ans Kal Tirka, Staln, Xumeyn Hafis Esad in.

Hinek caran gel j ji ber ku ji nezaniyan xwe alkariyan dktatoran dikin wan tnin ser text. L li aliy din gel wan awa tne ser text wisa j ji ser text dixne.

Dktator an j serokn partiyan yn dktator yn wek Pol Pot yn din, dema serokatiya xwe de ihran xwe wisa winda dikin ku xwe wek lah lan dikin dibjin jyan bi wan re hebye d bi wan re j bitemire. Ji ber ku pskolojiya wan wisa xirabe, ew j d nizanin i bikin.

Dktator pir zayf in, dema dikevin dest dijmin, ji xanetiy re j pir musat in.

Mirovek 15., 20., an j 25. salan serok dewlet an j partiyek be, k dibe bila bibe ew ne normal e, ji ber ku hikumdariya w ew kiriye reweke wisa xerab aiyeke wisa mezin, av w titek nabne ew dewlet an j partiy wek mal xwe y exs dibne wisa j tevdigere, d nikare ji v rewa xerab der, heta ku gel an j dewleteke xurt wek Amerka w bi dest zor ji ser text dayne.

Mirovn bi srar li ser text an j serokn partiy bimne, ew dktator e. Hviya min her kesn demokrat, bi br bawer, ew e ku dktator bermay j ji hol rabin tkevin opa chan.