Almanya, 05.04.2009

Kurdistaniyên hêja!

Di 29-ê meha Adarê de hilbijartinên deveran, yên Şarederiyan-Belediyan li bakurê Kurdistanê û li Tirkiyê çê bûn. Ez bawerim hingiya komara Tirkiyê ava bûye, ti demê di hilbijartinan de li ser pirsgirêkên heyî li bakurê Kurdistanê û li Tirkiyê ewqas nîqaş û gengeşî di navbera Kurdan û Tirkan de çê nebûye.

Bê guman sedemên wê pir alî ne. Lê sedema herî girîng ew e ku tevgera Kurd êdî bihna rejîma Tirkan çikandiye, ku ew nikarin wisa bi hêsanî xwe ji pirsgirêkan xelas bikin.

Propogandaya partiyên siyasî vê carê di hilbijartinên herêman de ji hilbijartinên din pir cida bû. Ewê ne şaş be, ku meriv bibêje, kêm kes namzetên Şaredariyan (ji bilî namzetên bajarê mezin yên wek Amedê, Stenbolê û hwd.) rasterast nas dikirin. Çimkî protagonîstên propogandaya partiyan serokên partiyan bixwe bûn. Mirov digot qey hilbijartin ya parlamenoyê ye.

Di encamê de heger em analîzeke serwext bikin, baş dikarin bibînin, ku bi taybet Partiya Civata Gel DTP di hilbijartinan de li bakurê Kurdistanê bi ser ket. Lê divêt DTP û PKK vê serkeftina di hilbijartinan de neynin di şexsê mirovekî de, di şexsê Abdullah Ocalan de kilît nekin. Ev vîn, vîna milletê Kurd e. Ya ti kesî nîne.

Em bawerin, bi taybetî tesîra du tiştan li ser Kurdan hebû, ku ew namzetên DTPê hilbijêrînin. Ya yek biryara parlemena Tirkan ya ku şerên di sibata 2008-an de li dijî gerîla li başûrê Kurdistanê û sedema duyem jî axaftina serokê DTPê birêz Ahmet Turk bi zimanê Kurdî di parlamena Tirkan de di wexta xwe de hîşt, ku gelek Kurd baweriya xwe bi partiya DTPê bînin û wan hilbijêrin.

Hinekî dereng jî mabe, hêjayî gotinêye behsa axaftina birê Ahmet Turk bi zimanê Kurdî di parlamena Tirk de bikim. Serokê DTPê Ahmet Turk di 24ê meha sibatê, di civîna grûpa firaksyona partiya xwe, di parlemena Tirk de bi zimanê Kurdî axivî. TRT 3, televîzyona ku ji parlamenê axaftina serokên partiyan bi zindî diweşîne qisedana birêz Turk bi zimanê Kurdî di cih de birî. Axaftina birêz Ahmet Turk parlamena Tirkan hejand, dengek pir mezin da raya giştî. Tirkan vê carê dîsa êrişî axftina zimanê Kurdî kirin. Serkêşiyên wan êrişan partiya Deniz Baykalê faşîst CHP dikir. Tew faşîstên wek Devlet Bahçeli (serokê MHPê) zimanê xwe zêde dirêj kir û axftina birêz Ahmet Turk bi îxanetê tawanbar kirin. Lê heger qiyasek di navbera demên berê û niha de bê çêkirin, vê carê Tirk “hinekî” di sînorê edebê de man. Hin kesan axaftina birêz Ahmet Turk wek provakasyon, hin kesan wek hodirî meydan li hemberî Tirkan, hin kesan wek şov û hin kesan jî wek propoganda hilbijartinan bi nav kirin. Generalên çarsimbegê jî nerazîbûna xwe nîşan dan û gotin divêt serokê parlamena Tirk li dijî axaftina birêz Ahmet Turk ya “neqanûnî” lêpirsîn çê bike.

Kî çi dibêje bila bibêje, çi navî lê dike bila bike, li ser çi sedemî dibe bila bibe, serokê DTPê birêz Ahmet Turk bi wê helwesta xwe ya bi zimanê Kurdî di parlamena Tirk de tîr li nava dilê generalên Tirk û şelafên wan da û dilê Kurdan jî xweş kir, hênik kir. Dem pir baş hatibû hilbijartin, her tişt di cîh de bû. Heger ev helwesta ji bo propoganda hilbijartinan ba jî, qet tiştekî anormal têde tine bû. Loma divêt em helwesta birêz Turk ji dil û can pîroz bikin. Ewên êrişî zimanê Kurdî dikin, êdî nikarin totika pêvajoyê şûnde vegerînin. Ew ancax bi canbaziya, ku goya qanûna Tirkan rê nade zimanê Kurdî di parlamenê de bê axaftin. Kurdan ti deman qanûnên canbazan û sextekaran nas nekirin û nas jî nakin. Birêz Ahmet Turk bi wê hewesta xwe zagona generalên Tirk ya sexte da bin lingê xwe û çirand. Dest û lingê wî sax be.

Partiya Erdogan AKP û hevalên wî jî bi argûmana, ku serokê DTPê şov dike, çima DTP lê dixebite rê li ber bigire, ku Kurd li TRT şeşê temaşe nekin.

Min berê jî çend caran gotar li ser TRT şeşê nivîsî. Ez naxwazim wan nêrînên xwe dubare bikim. Lê bi baweriya me divêt DTP wê helwesta xwe li hemberî TRT 6ê di berçav re de dersbas bike û wê argûmana Erdogan û ya partiya wî ji destê wan bigire.

Di vê hilbijartinê de, bi ser ketina DTPê êdî pozîsyona Kurdan di raya giştî de ji her demê zêdetir e. Divêt serokê DTPê û partiya wî ji îro û pêve her dem bi zimanê Kurdî biaxivin û lê bixebitin, ku Kurdî li Bakur û li her dera Tirkiyê bibe zimanê fermî û zimanê perwerdê. Divêt ew helwesta wan wek taktîk li hemberî AKPê nemîne.

Bê guman mafê me ye, ku em partiya DTPê û namzetên wan rexne bikin. Jixwe em wan rexne jî dikin. Lê divêt em Kurd vê rastiyê jî bibînin, ku hingiya komara Tirk ava bûye partiyên Tirkan ti tişt ji Kurdan re li bakurê Kurdistanê çê nekirin, tew di ser de jî Kurdistan xerab kirin, wêran kirin, talan kirin, tarûmar kirin. Dîsa çê an jî xerab be di dema Belediyên DTPê de hin tişt ji bo xizmeta xelkê Kurd, ziman û çanda Kurdî hatin çêkirin. Divêt em bi îsrar bin, ku ew vê xizmeta xwe ya pîroz berdewam bikin. Divêt em êdî nehêlin Tirk bi polîtîka xwe ya li ser tinebûna Kurdan li welatê me bimeşînin. Partiya Erdogan niha çiqas jî gavan biavêje, kes nikare garantî bike, ku Tirk helwesta xwe paş de bigrin û dîsa wek berê bikin. Em mentalîta Tirkan baş û rast nas dikin. Divêt em heya demeke dirêj çavdêrên gavavêtina Erdogan û partiya wî bin û kontirol bikin, lê binêrin ka ewê wan gavavêtina bi zagona bingehîn û qanûnên din garantî bike yan na.

Divêt Kurd bi taypat jî partiya DTPê êdî bi vê pozîsyona xwe bi tiştên biçûk, nîvco û serobino xwe nexapînin, siyaseteke serbixwe bimeşînin, xwe ji çepên Tirkan û siyaseta Kemalîzimê xelas bikin, rasterast doza Kurd û Kurdistanê biparêzin.

FÛAD SÎPAN