MELE MISTEFA BARZAN - MLADA FIKRA KURD KURDISTAN

 

FUAT AKPINAR, akpinar@t-online.de, Almanya, 22.07.2003

Her iqas dereng j mabe, l dsa j dixwazim serok nemir Mele Mistefa Barzan bi nivseke wiha bi br bnim ser xwe li ber bejna w leheng Kurd Kurdistan bitewnim. Bi rast min dixwest ku di meha Adar de nivseke wiha li ser branna sedsaliya serok mezin amade bikim, l ji ber ku w dem dema er dij Sadam b ji bo Kurdan gelek demeke nazik drok b, loma min w dem bi piran li ser byern rojev li ser hovtiya Tirkan ku dixwestin bi destn zor bikevin bar Kurdistan gel me y Bar j bikin bin bandora xwe, dinivs. L min dsa serok nemir ji br nekir 15. Adar li ser sedsaliya serok helbestek nivs bi rya e-mail di raya git de belav kir. V helbesta min, ku min ji bona branna sedsaliya serok Mele Mistefa Barzan nivsiye, hn xwendewann hja dikarin di dawiya nivsa min de bixwnin.

Roja rojbyna serok mezin 14.03.1903 li gund Barzan bar Kurdistan roja dilovaniya w 01.03.1979 li Amerka, nexwexana at Georgetown Hospital, bajar Washington DC)

Serok nemir Mele Mistefa Barzan semola azad at, sembola netewa Kurd Kurdistan ye. Ew wek birz Xiyasettin Emre di nivsa xwe de dibje mlada Fikra Kurd ye.

Ew serok Neteweya Kurd li herar pern Kurdistan ye. Pmerg pmergan e, qehreman serbilind, serfiraz bi rmet e. Ew layq nav xwe y proz Mele Mistefa Barzan hatiye bi an ji bo doza gel Kurd li her der ji bona Kurdan kar xebat kiriye. Gel Kurd bi saya serok mezin Mele Mistefa Barzan pde ye w xizmeta bi rmet ji bo me Kurdan kiriye, her roj batir tye naskirin fhmkirin. Gel Kurd ro di saya w de serbilind e, serfiraz e, bi dilek ad w di br tne tama azadiya ku bi tkona w ya bi mrxas gernas dij dijminan daye derdixne. Gel Kurd li bar Kurdistan bi saya tkona siyaset poltka w ya rast durist rizgar e. Ev par keda w ye, ku w bi sal deman ji bo gel Kurd li ser iyayn Kurdistan b westan daye gel me li Bar biserketiye. Serok Mele Mistefa Barzaniy mezin , derd kula gel Kurd ba dizanib, ji ber ku ew di zarokatiya xwe de di nava tevgera gel Kurd de pijiyab. Ew hn di zarokatiya xwe de, yan di ssaliya xwe de ku haya w ji titek tune b, bi dayka xwe ya proz re ketib zndann dijminan.

Serok nemir, sala tye dinyay, w sal j bav w y proz x Mihemed wefat kirib.

Serok Netewa Kurdistan Mele Mistefa Barzan di tkona Kurdistan de ne gotiye payz zivistan, ne gotiye bihar havn, ne gotiye ba bahoz ne j gotiye baran, seqa serma, ew bi mran ran doza gel me kiriye, siyaseteke bi br bawer li her der chan ji bo me Kurdan ajotiye parastiye; hetan roja dilovaniya xwe.

Mezinahiya serok nemir Mele Mistefa Barzan bi gotinan nay ziman. Ew di tevgera Kurdistan de her gav li kjan per Kurdistan serhildan by, bi pmergn xwe yn qehreman li cem wan bye li dij dijminn xwnxwar er kiriye.

L pir mixabin ku ew di saxiya xwe de, ew keda ku w ji Kurdan re kir da ber Kurdan bi av xwe nedt xatir xwe ji me xwest ser dilovaniya xwe. Birz Xiyasettin Emre di nivsa xwe de, ya ku min j tika kirib, ew end gotinan li ser serok mezin binivse ji min re bine, wiha dibje:

Esefeke min a din j heye, ku Mele Mistefa Barzan, serok mezin, semera emeka xwe bi avn xwe nedt. L w sal ez me bar Kurdistan me ser qebra serok.

Min li ser qebra w got; serok! Te encama emeka xwe nedt. Ez hatime ku mizgn bidim te.

Gava di chan de qala nav w y proz tye kirin, herkes bi co qala tkona w ji bo gel Kurd dike dizane ku w ji zarokatiya xwe hetan dilovaniya xwe ji gel Kurd re kar xebatn b westan li ser iyayn Kurdistan li her der chan tkon daye, keya gel me aniye ziman bi br bawer doza Kurdistan parastiye.

Serok Netewa Kurdistan Mele Mistefa Barzan ne ten ji bo Kurdan mezin e, ew di raya git de j, di chan de pir mezin e di nava serokn dewletan yn navdar de cih xwe y bi rmet digire wek serok kurdan y leheng tye naskirin.

Serok Mele Mistefa Barzan di lteratra chan de wek serok Kurdan y netew efsane tye naskirin di her nivs gotarn li ser jiyana w de tye gotin, ku ew efsaney ye.

Li Ewropa, Almanya li welatn Anglosakson nivs gotarn li ser jiyana Mele Mistefa Barzan y mezin hatine nivsandin, di destpkn hem nivsan de wiha tye gotin:

Der legendre Kurden- fhrer Mullah Mustafa Barsani (Serok Kurdan y Efsaney Mele Mistefa Barzan)

Kurdish national leader, Mustafa Barzani (Serok Netew y Kurdan Mele Mistefa Barzan)

Ev gotin ji bo Mele Mistefa Barzaniy mezin ji me kurdan re serbilind serfiraziyeke pir mezin e mezinahiya serok birz j di chan de ba dide naskirin.

Mele Mistefa Barzaniy mezin di gotineke xwe de siyaseta chan bi stemkar rexne dike ji ber ku ew ji durtiya siyaseta chan wisa iyab, ku keya gel me tne ziman wiha dibje:

Em swiyn gerdn ne (Wir sind die Waisen des Universums)

Hem nivskar rojnamegern chan dema qala serok nemir Mele Mistefa Barzan dikin, di nivsn xwe de her dem v gotina w ya ku w bi stemkar siyaseta chan di pirsa Kurd Kurdistan de rexne kirib wek mnak didin.

Bel, em Kurd d di saya w de tekona w ya bi leheng ji bo gel Kurd ne SW NE.

Ez serok proz Mele Mistefa Barzaniy nemir di br tnim ser xwe li ber w ditewnim.

Min ji bo v nivsa xwe ya ji bo branna sedsaliya serok nemir Mele Mistefa Barzan ji end kesn di nava tevgera Kurd Kurdistan de siyasetmedar, nivskar hnermend yn, wek birz Xiyasettin Emre (siyasetmedar), birz Abdulmelik Firat, (siyasetmedar) birz erafettin El, (siyasetmedar) birz Al Ghaz (siyasetmedar), birz Hasan Kaya (nivskar serok ber y Enstituta Kurd li Stenbol), birz Lokman Polat (nivskar), birz Ahmet Aras (nivskar) ivan Perwer (hnermend, hozan deng neteweya Kurd Kurdistan) tika kir ku ew dtin nrnn xwe ji min re binin, da ku ez di v nivsa xwe de biwenim. Wan j ev daxwaza min ji bo v nivs neikandin, dtin nrnn xwe yn delal andin ez j van dtinn wan pk we xwendevann hja dikim.

Dtin nrnn birz Xiyasettn Emre:

Biray Fuad

     Tu ji me pirsa merivek zaf mezin dik; nsan ku ji tarx re dibin mal zaf xwey cebhe ne. Temam wesfn di wan merivek ne mimkn e ku zah bike. Bi qas ku em serok mezin nas dikin, di wext Osmaniyan de dewleta Osmaniyan dewletek slam hatiye hesab kirin tu wesfn nsr t de zahir ne xwya ye. Heta di w ax de ji Tirkan re gotine: Etrakn b drak (Tirkn b draq) gotine: Tirk i dizanin ji seyran, firfir vedixwin dew (Trk ne bilir seyran, frfr ier ayran). Bi v tbar (giram) j wext drs Btls digel Sultan Selim muqawela (peyman) di nav xwe de kirine. Ew wisa li ser w muqaweley (peyman) dom kiriye heta pan. Pit xela Sultan Ebdul Hemid qtdara (desthilat) tthad ciyan ekil dexi (guhertin) bye Kurd di w ax de bilxasse (xasma) di 1915 - 1920an de fealiyetn (alak) zaf mezin dane nan gotin ku wexta dewleta slam ne be dewlet mll (netew) be, em j milletek girng hiqq me y nsan j y wetan j b muhafeze (hvian) kirin.

     Ev mesele zaf hatiye gotin nivsandin, bel em bi kurt dibjin.

     Em j mesela Kurd teali cemiyetiye meseln Kurd yn cemiyetn (komele) din mijl nabin.

     Pt ku cumhuryet (komar) saz bye hereketa (tevgera) x Sat Efend di gel hereketn baqe ceryan kirine(tevgern din herikandin) ewan hereketa ji bo ku bidine sekinandin vemirandin wisa kirine ku lefz kaf dah newrine telafz (bilvkirin) bikin. Heta hereketa (tevgera) Mele Mistefa dest p dike. Em nav hereketa (tevgera) fikra Kurdiy ku Mele Mistefa tne wicd, em j re dibjin mlada fikra Kurd. Mele Mistefa di gel w qas ku xwed alek (malbateke) ecerek bi an bi erefe, bye mlada ala (malbata) xwe j. Yan ne behsa ecera ala w t kirin, imk ew bi ten bes e; Ne j behsa fikrn Kurd yn baqe (din) tne kirin. Ji xeyr (bil) munasebetn (pwend, tkil) alew (malbat) navbera me de hebne. Bi Mele Mistefa bi xwe re bi wasta mektba nsanan munasebetn (pwend) me bi Mele Mistefa re bne.

Di sala 1958an de di 14 Temz de ku orea Iraq w Abdulkerm Qasim bi wasita Cemal Ebdunnasir zagoneke bingeh ji n kirin gelek w zagoneke bingeh de heq dane Kurdan. Barzan w dem dawet Iraq hate kirin. Di meha lon 1958an de hatib Qahr. Em w ax endam parlamena Tirkan bn bi desteyek ferm li Qahr bn. Li w der me Mele Mistefa ziyaret kir. end caran min dt. Mele Mistefa di av min de him leker b him fermandar b. Min ji hevaln w pirs; ji bo min gotin: ku ew 55 sale ji xeyn (bil) xusl xener ji pit venebye. Ji xeyn (bil) nimj potn ji lingn w derneketiye. Ji 24 seatan 4 seat ten radiza. Ew 4 seat j pare pare radiza. car pir ku li p avn min di tarxa Kurdan de cihek w y zaf mezin heye. Di wext wefata w de ez zaf mehzun bm min di na w de Hindek mersiye nivs. Ez v mersiya xwe ji bo nivsa te ya ku tu ji bo branna sedsaliya Mele Mistefa dinivsn, dinim:

 

Gel Kurdan bikin n qrn ji bo v Berzan

We winda kir yek b n dixwim sonda bi Quran

Ew umr di gel hamet ji bo we tev kire qurban

Ji bo jna we ew mir b di qurbet de bi diljan

Di sala nesid heft nehan de wext sib de

Ji adar di na d di cmde ku ruh dan

Eger rin, eger mrin eger ji qewm xwe re bixr in

Wek w kes fedakar nekir, nake bi wijdan

Di bm werin v roj eva rojek iqa re b

He Kurdn li dinyay ku s mlyonin him endin

Werin bigrin ji bona w hyar bin ji nadan

Wek lder fedakar millet w ne parze

Tucar ew qewm xelas nabe dibe kol li ber nan

Xiyas a! i dibj tu dinal ji derd van Kurdan

Hindek saxin hindek solin li ku Kuriyn Kurdan

Hesap nakin ji bin ew Ehmed Xan Bedirxan

Ji wan re part lder ikar menfiet yeksar

Her Kurdn ji xela radibin xadim l tu li kuye

Bib erme j ra b wek xaniyan Barzan

Gel Kurdan werin hn tev bi heware

Binrin ku li dinyay i kare

Hey tu xwe te nav nne iy tu?

Ne weh tu ne teyr kevir dare

Tu Kurd xelq dizane tu nizan

Weten kan ziman kan i are

Ku Berzan di ewe wek roj

Li dinyay te winda kr medare

Ji Berzan tu sehke ku dib i

Di b dimrim tu rabe bi lez xare

Her xemme dixwazin ku bijn ew

Qeder nabe nede j ra qerare

Ne dt gel gel min bi avn xwe ew roj

Dibnim nzke b kar bare

Ji bo w kar bar re dibjim

Tu pk bne rihet titek bikare

Bibin tev yek di Kurdda me bje

Ev ha zexme yaxt ew j jare

Ji qewman qetand erme vare

Ne b dawa dbin merdm ne b doz

Ji dawe re div mr bi jare

Evan pendan ji dewan re meke ji br

Bike ji qaf guhra wek guhare

Kes ku din qewmiyet li balbit

Bizane ku li v r ew suware

Heme medyn ukran li ber te

Tu Berzan te dt ev reng are

Xyas a! Ku dibe ew wek te na bin

Ew ku li nav qewm xwe bn wek stare

Ne Bismark ne Marks ne Atatrk

L i bikim millet te b sitare.,

(Ev helbesta birz Xyasettn Emre heta niha li tu der nehatiye weandin)

Ez gotineke Mele Mistefa serok mezin ji bo te neqil bikim, ew digot: Rojek teyrek li daristanek Afrqa ku tucar r p neketiye hlnek ke bje vira Kurdistan e, w Tirk temam arta xwe buda xwe serf bikin, herin w hln xerab bikin bjin; mal xerab, i bye i qiyamet rabye, kes ji xwe nae w der teyr bi ziman ivikan gotiye kes j fhm nake.

     Eger b pirskirin ku ez k me: ez, Xyaseddn Emre me. Min xwendina xwe di medres de pkaniye; yn ku Kurd li ser piyan htiye s titin.

1-     Medrese

2-     Dwan

3-     Tekya

Ilim zannn xwe ji medres girtine, exlaq afern xwe y temz pak ji tekyay girtine mran egdiyn xwe bi westa dengbjn dwanan girtine parastine, bel ez gelek esef dikim ku dwan di saln pan de yn ku dawa han ya qewm dikin bne neyar her s saziyn xwe yn tarx tabi (sirt) dijminn wan bi tevah quwet hza ne karn bi temam ji hol rakin. Niha bi westa wan gelek muwafak bn.

Esefeke min a din j heye ku Mele Mistefa Barzan, serok mezin semera emeka xwe bi avn xwe ne dt. L w sal ez me bar Kurdistan me ser qebra serok. Min li ser qebra w got; serok! Te encama emeka xwe ne dt. Ez hatime ku mizgn bidim te.

Bi silav rz

Xwe bimn

Xiyasettin Emre   Enqere, 21.06.2003

Dtin nrnn birz Abdulmelk Firat:

Malbata Mele Mistefa Barzan di mintiqa BARZAN de nzk dused sal e xizmeta ol, terqet siyasetmedar kiriye. Birz Mele Mistefa y rehmet ji zarotiya xwe heya wefata xwe ji bo Azadiya millet Kurd mucadelek gelek mezin kiriye. Ew Qehremanek millet Kurd e.

Di droka millet Kurd de nav w y proz Mele Mistefa d tim tim bidomne.

Abdumelik Firat    Enqere, 25.06.2003

 

Dtin nrnn birz erafettn El:

Ji bo branna sedsaliya Mele Mistefa Barzaniy mezin, end rz nivsandin ji min hatin xwestin.

Ne hedd min e, ku ez bi end rzan bikarim Barzan fade bikim.

Barzan qehreman sedsala bsta ye, qehremaniya w ne ten di war er de b. Qehremaniya w ya mezin di war mirovatiy de b. Dost dijmin eleng mrxasiya w ya di er de qebl dikir. Ew erek paqij dikir. Haj heb ku zerar nede tu nsann b guneh. Li esran (dl) bi merhemet b. Di er dervey er de ji riya ehlaq, mirovat adalet venediqetiya.

Barzan reh xweday mezin b. Ew bi mezinan re mezin b bi bikan re bik b. Pber (dij) xurtan serbilind di gel feqran bi merhemet dilrehim b. Nefs bik b. Ne li pey tu mevek (n, cih, meqam), mekan menfeetn (berjewend) exs b. Mele Mistefa Barzan bi eref hisyet b. Qma xwe bi zor zahmetiy dian. Pber (dij) zalima hevaln mezlma b. Hsabn w yn bik tune bn. Ew xwed armanceke mezin bi heq b. Tu zor, zahmet b mkan, ew ji doza w ne dida pa. Bi sebr teheml b.

Jiyana Barzan jiyaneke sade b. Di nav gel de yek ji gel, di nava pmergan de pmerge b. Ew wek wan dixwar vedixwar wek wan wel digirt milmil war b.

Bawer daxwaziya Barzan ew b ku gel Kurd j wek geln din yn cihan bi eref hisyet bi azad li ser welat xwe bij. Ne kole bindest be. Tkona Barzan ji bo parastina mafn Kurdan b. Ew jiyana xwe tev di w r de xer kir. Ew dijminahiya tu kes tu gelan ne dikir. er rejma dewleta Iraq dikir, l heval gel Ereb b. erek mran, pak paqij dikir. Ji bo w yek opeke paqij pey xwe ht. Li ser meandina w opa paqij ku ro Kurdn Bar serketine azad bne. Ruh Mele Mistefa Barzaniy mezin pmergn w yn qehreman ad bextiyar bin.

Li ser cenab Barzan gelek pirtk hatine nivsandin w hn j bne nivsandin. L git j d nikaribin mezinahiya Barzan bnin ziman. Ez bi end rzan bikaribim i bjim?

Wek ar gotiye:

i bjim ey Barzan, pesn te ez i bjim.

Tu hinde hind mezin , ez nikarim te bibjim

erafettin EL   Enqere, 03.07.2003

 

Dtin nrnn birz Hasan Haya:

Hem kurd deyndar w kalemr efsanew ne

Ger ku kesek b leheng xewnn zarokatiya mirov, d ne mimkun e ku ew motf  ji ser hi mj biin. Heta mirin her her mirov bi mirov re dijn. Mele Mistefay nemir, di saln 1968 de, li herma Botan Mrdn, di xewnn me zarokan de b. Her ev di xewnan de b, lew re di civat evbuhrkan de, qaaxiyn bi nav deng, firariyn bi nav deng, maql giregirn civak bi rz, bi hu bi awayek tilsimane dabaa w dikirin.

Dabaa bejn bala w, dabaa di qada er de cengaweriya w, merhamet adiliya w dikirin. Tektk jhatbna w ya li hember dagerkeriya ereban ji wesifdana w km nedib. Bi ser van hem wesifdanan de, k dabaa w bikira bila bikira, zd, suryan, x an tariksalat; mutleq l zde dikir: Mele Mistefa ehl Xwed b. Di nava er giran de j, ferza limj li xwe nedibir, digotin.

Qinyatek di nav gel de hasil bb. Dihat gotin ku Mele Mistefa nivitek heye. Bo w yek tu caran fek di la w re nain. Motfn v efsaney li gor herm li gor kesan dihat guhertin. Di civatan de, hinekan digot, ar caran berik li Mele Mistefa ketiye, l tu tit p nehatiye. Hinekan digot, dema ku carek bera top, ber bi snga w hat; w dest xwe da ber, rahit. Bera top di dest w de, cemid b mna ax xweliy. Hed hesab van efsaneyan tuneb.

Di civat de, qmet   jhatbna zilaman, bi dtina Mele Mistefa dihate hesibandin. Dema ku pesn zilamek giran bidana digotin, wele, felan keso di civata Mele Mistefa de maye, an j felan keso dinya ditiye, heta ba Mele Mistefa ye digotin.

Tit ku tu caran ji bra min nae her tim weke xewneke evan di bra min de ye ev e: Ez deh an j yanzdeh sal bm. Sal j der dora 1970 b, mala me li nav Nisbn b. Nizanim gelo min ji ku der peyda kirib, l hem wney Mele Mistefa hem j y Leyla Qasim kirib nav xeltik ango czdana xwe. Ew yekem car b, ku ez bbm xwediy xeltikek.

Min bi difre, ew czdan wneyn di nav de, nan hemsaln xwe dida. Hinekan ji hevaln min digot, ma ew i ye? Fotografn ji van n rengn hem j mezin li mala me hene.

Ez ro zaf meraq dikim, gelo w dem gel fotograf rehmet mezinn kurdan n din, di mal de dadiliqandin an na?

Di zarokatiya xwe de, me pir li efsaneyn ku di bar Mele Mistefa de hatine vegotin li wesifdana w guhdar kir. Evn ku min li jor l wan kir end j ne. Bi sedan motfn weha hene, ku di dema zarokatiya me de, hi mjiy me neqiandine.

Em jiyana zarokatiy daynin aliyek em werin ser jiyana rasteqn. Di jiyana rasteqne de, min her zde Mele Mistefay nemir ji rehmetiy Feq Huseyn Sani guhdar kiriye. Bi sedan car min j re gotiye, seyda tu dikar hinek dabaa xususiyetn Mele Mistefa bik?

Titek ecb e, dema ku Ap Feq behsa Mele Mistefa dikir, ew j dib mna zarokan. Zz dib, reng deng w dihat guhertin, deng xwe nimz dikir. Heku badet dike.

B irove kurt, ez dixwazim yek tit ji dev Ap Feq neql bikim:

Mele Mistefa di wesiyeta xwe de gotiye, heta ku pareyek welat azad nebe bila li tu pereyn din er nebe. Ger er hebe ew neyariya kurdan e.

Hem Kurd minedar deyndar w kalemr efsanew rhan ne...

Hasan Kaya               Stenbol, 27.06.2003

 

Dtin nrnn birz El Ghaz:

Mele Mistefa ya r Kurdistan Eger me seyr mjy hefta heta sal raberd Kurdistan bikeyn debnn ke Mele Mistefay Barzany dewreke zor berawy heye. Mele Mistefa le salekan 40 be dwawe serokayet gely Kurdy bo wedest henan maf rawakany xoyde ba. De salekan axr ore eyll Mele Mistefa ne tenya wek serok Kurd debndra belkem ew wek qaremanek azadxwaz lelayen gelan chanewe qebl kirab. We hem dinya be wy degut er Kurdistan. Ew roj, ew serkewtine gewrey ke netewey Kurd le bar Kurdistan wedest hnawe her deregay proz Mele Mistefay nemre.

Mele Mistefay nemir le bine maleyek azadxwaz Kurd awy be dinyaye kirawa. Ew her le layen nitiman da keroleyek helkewty Kurde. Le salekan 1940 Mele Mistefa ore destpkird we le paan ke hate rojhelat Kurdistan wan neda. We de Komar Kurdistan wek serkirdeyek jr kawte regay xebat we, ew lawan bo parastin sinor Kurdistan roleky mezin bileyze wa b be Jeneral Komar Kurdistan. Pa Komar Kurdistan Mele Mistefa qahreman er ran kird xoy geyande yekiyet soviet pageranawey bo Kurdistan er eyll destpkird we heta sal 1975 berdewam b. Mele Mistefa pa awey ke nexo b hate axrn roj xoy her de fikir Kurd Kurdistan dab. We berdewam hwadar b ke carek d bigate Kurdistan berdewam leser xebat proz xoy. Belam merg dest xoy hna p Mele Mistefa b be nemir.

El Ghaz            Almanya, 04.07.2003

 

Dtin nrnn birz Lokman Polat:

MUSTAFA BARZANΒY NEMIR

Mustafa Barzan serok netew kurdan e, nemir e. Jyana w ji bo azadya gel rizgariya welat, bi tkon derbas b. Ew ji bo doza kurd Kurdistan tkoiya.

Jiyan, er tkona w di nav netewa kurd de, li herar pereyn Kurdistan b sembola kurd kurdayetiy. Ew b efsane di dil gel kurd de herdem dij.

W siyaseteke biaqilane, bi plan li gor rastiya konjuktura chan meand. Ew siyaseta w ro bi serket. Di dema yn de, er gerlatiy y ku di bin fermandariya w de hate meandin, weya taktkn er gerlatiy y ku w pk an, li chan ji bo er gerlatiy, tkona partzaniy b nimneyeke efsanew.

Mustafa Barzany nemir bi hest ruhek kurd dagirt b ji bo w Kurdistan yek welat kurd yek netewe b. Lewre j, di dema w de li kur, di kjan be Kurdistan de pwst hebya, ew li wir b, ji bo rizgariya gel ji tkon re amade b. Ew serokek ku tim di nav gel xwe de b.

Ez ji dil sedsaliya jidayikbna w proz dikim.

Bi rz hurmet w bi br tnim.

Lokman Polat            Stokholm, 14.07.2003

 

Dtin nrnn birz Ahmet Aras:

NAV BARZAN SEMBOLA SERFIRAZIYA KURDA YE

Nav Mistefa Barzan di jiyana min de ciyek taybet digire.

Min di sala 1955an de li Erzerom dest bi xwendina xwe ya lis kir. Ez ji gund hatibm haya min ji dinyay tineb. Min w dem Kurd Kurdayet titek ba ne didt. L min ewqas j texmn ne dikir.

Roja ku ez cara yekem me lis me sinif, end zarok hatin ji min pirsn, gotin: Qarda tu Kurd ?

Min got Er !

Bi w bersiva min re, ew gik (hem) bi hev re qriyan gotin Wey hela werin mzekin Kurdek hatiye!... Bi ser min ketin, bi min tinazn xwe kirin ji min re digotin Kurdo ha Kurdo!... d ez bbm pleystokn wana. King dil wan bixweste, dihatin h-hy min dikirin.

W rew bi salan dom kir, ez pir diqehirm, l titek j ji dest min nedihat.

Payza sala 1958an b, min di lis de dixwend. W dem di derheq Mele Mistefa Barzan de li ser hev di rojnaman de xeber derdiketin. Li gor wan xeberan Barzan pit sirgna 11 salan ji welat Uris vegeryab Iraq wek serok dewletek hatib ezimandin. Gellek ajans rojnameyn biyan di derheq Barzan de cur-be cur xeber diweandin. Rojnameyn Tirkiy j ew neqil dikirin, qala tkona w, lehengiya w mea w ya dirj dikirin. Bi wan xeberan ve ez pir dilxwe dibm d sifet Kurdayetiy li min qar nedihat. Min di rojnameyek de iklek (wneyek) w y bi niforma esker dt. Di bin ikil de wiha nivsandib: Qizil General Helbet rojnam ji bona ku Mele Mistefa di avn Kurdan de re bike, bi qest wisa nivsandib. L di av min de ew h j bilind dib. Pit vegera Mele Mistefa li Iraq, dinya min j hatib guherandin. d ji w dem nde sifet Kurdayetiy ji bona min bar pit qle neb, sifet serfiraziy b.

Ez bawer im ku ji w roj nde ne ji bona min ten, ji bona hem Kurdan nav Mele Mistefa Barzan bb sembola serfiraziy baweriy.

Ahmet Aras                Izmir, 15.07.2003

 

Dtin nrnn birz ivan Perwer:

Barzaniy Mezin bo min gelek tit fade dike, an dike beriya her tit ger mirov droka Barzaniy mezin bixwne, yan guhdar bike, ku min bi xwe j gelek kesn wan yan pmergeyn li gel w xizmet kirine, zarok wan ku di nava pvajoka ore de mezin bne, ta birz kek Mesut Barzan, guhdar dibe, mirov dibne ku demeke pir dijwar sert bi kutin mirin bi rev bez bi ser ceng bi berxwedan hv bi taybet ser Barzaniyan re tevay di ser gel derbas bye ewan hem serphat byer rok hem weke qamukeke bigrin di exsiyeta mezin de cih girtin. Mixabin ji ber perebna geografk, stratejiya doz civak andin, sosyal, tgihtin perwerdey, Kurdan hevd hal nebn, li hev t negihtin. Ji ber v yek j Barzaniy mezin ba fhm nekirin. Droka doza Barzaniyan ji x Ebdilselam Barzan de li dawiya sedsala 19an dest p dike. x Ebdilselam Barzan heta 1920an dozeke pir dijwar ji bo rizgariya netew li hember hzn kolonyaln der dagirkern hundir, li darxist. Ebdilselam Barzan di droka Kurdsitan de ramaniyn yekt rizgariya netewa Kurd Kurdistan an ziman, ji ber v yek j pir bandorek mezin b hat girtin dijminan ew li dar xistin, ara w ev b w digot:

Rojeke li welat me y azad, ji jiyaneke bindest, ji bo min bi rmetir ereftir e.

Her weha ew droka serhildan dest p kir bi Mele Mistefay mezin berdewam kir. Barzaniy mezin y jr b rawestan heta dilovaniya xwe berdewam kir pre emanet me kir. Mirovek ewqas zor zahmet dt, l ew zor zahmet ji xwe re kir xizmet ku ro gotinn w yn hja ku gava mirov bi kek Mest re suhpet dike ji w dibhze ku mesela Mele Mistefa ji tu kes re ne digot bila wiha an j wan bikin, tu kesek mecbr xebat xizmet ne dikir. Bi ten giring pwistiya xizmet digot. Bi xwe j ji mirovan re digot em ji bo we dikanin i xizmet bikin. Ber w j her kes heyran xwe diht. Mirov dil diket w berxwedan, hv armanc w. Mirov dil diket exsiyeta w. exsiyetek Kurdayet hv bi berxwedan giringiya jiyan l heb. Ez pir dixwazim ku her Kurdek Mele Mistefa Barzaniy mezin ba binase.

Mesela sal min Konserek li Awistirya li Viyana di Wienbr Theater li gel hnermend wan Kurt Ostban Konserek da vekirina.

Konsera me bi dest serok Parlamena Awistirya Dr. Heinz Fischer veb. Beriya Konser em ne ziyareta w. W ji min re got tu dizan ez ji Kurdan hez dikim. Ji ber ku Kurd mileteke pir fdekar e, ji bo dost heval crann xwe her tit dikin, heger nv w kar ji bo xwe bikirana v gav xwed dareke pir mezin bn. L ligel hem zor zahmetiyan ez v milet proz dikim ku hn li ser linga ye bere bere nz 1i azadiy dibe. L ji br nekin ku droka we miroveke day ku ez pir heyran w me. Heger we ew ba fh kiribe, him flozof e, him dozdar e him j rberek mezin e, ew j MELE MISTEFA BARZAN ye. Dr. Heinz Fischer digot gava ez xwendevan bm resm Mele Mistefa Barzan tim li mala min bi dar de b. Min ew kirib nava qehreman efsaneyn dinyay.

Ez diherim kudera diny min konser dane xelk beyaniyan ji min re gotine (do you now that we live Barzan) Hn dizanin ku em ji Barzan pir hez dikin.

ivan Perwer              Almanya, 16.07.2003

 

Nivskar hja Kakar Oremar di nivsa xwe ya bi nav jiyan bi serhata General Mistefa Barzan de li ser droka malbata Barzan tkona wan disekine di nivsa xwe de wiha dibje:

Pit wefata x Ebdulselam yekem kur w x Mihemed Barzan dibe cgir w. x Mihemed pit zewac dibe xwediy pnc kuran: x Ebdulselam, x Ehmed, Mistefa Barzan, Mihemed Sidq x Babo. Wan tevan ji destpka xwenasandin bi hem awayan xebat kirin ku riya kalk xwe ya xizmeta ji bo gel di hem warn siyas, ol civak de bidomnin.

Navdartirn endam v malbat ku tevaya temen xwe di riya xebata siyas ya ji bo Kurd Kurdistan derbas kir, Mistefa Barzan ye.

 M. Barzan k ye, i kiriye serhildana w di droka Kurdistan de xwed rolek awa ye? Jiyana tej byer, derbider ntimanperweriya Mistefa Barzan y heya radeyek bersiva van pirsn me bide.

Mistefa Barzan ji ber cesaret, mrxas sedema jeopoltkbna coxrafiya herma jiyana xwe rewa taybeta jiyana siyas-civaki ya gel herm di kar bar ervan taktkn er partzan de z liyaqet iyann xwe yn fermandarbn ji herkes re dan spatkirin. Ji bona w j di nava gel de bi hurmet avek mezin li w dinrin. www.pen-kurd.org

Nivskar hja Mehmed Dehsiwar di gotara xwe ya gelek dirj delal de ku di malpera nternet de ya www.kerkuk-kurdistan.com de hatiye weandin Kovara PNS j ev nivs di hjmara xwe ya 13an de weandindiye, li ser Mele Mistefa Barzaniy mezin wiha dibje:ax mirov avek bavje droka tkona rizgariya netewey kurd, d mirov gelek lehengn hja bi rmet bi br bne. Bi taybet di v sedsala daw de, gel kurd li hember koledar zordestiy, ji bo rizgar azadiya xwe, car bi car ser hildaye ji nav van serhildan berxwedanan gelek lehengn birmet derketine. Ev leheng, ji gel kurd re bne rber baweriya berxwedan, serhildan rizgariy; di droka tekona gel de bne nimneyn payebilind. Yek ji van lehengan j Mistefa Barzaniy nemir e ku ez w bi end rpelan be j bi br bnim.

Helbesta min jo bo branna sedsaliya serok Mele Mistefa Barzan:

Proz be rojbna te
Proz be sedsaliya te
Te ron kir riya me
Proz be xebata te

Li Kurdistan ervan

Li Rsyay bwestan

Te kar kir ji bo Kurdistan

Proz be xebata te

 

Nay jibrkirin tu car

Ew keda ku te day

Li hember zordar

Proz be xebata te

 

Em in lawn te

Em soz didin te

Qet bernadin ala te

Proz be xebata te

 

Bi br tnim nav te y rn Mele Mistefa Barzan

Te ala tkon hilan

Te ji bo me rz rik dan

Proz be sedsaliya te...

(Fuat Akpinar, 15.03.2003)

avkan

1-     http://www.kdp.pp.se                 (malpera PDK ya nternet)

2-     http://www.pen-kurd.org            (malpela Pena Kurd)

3-     http://www.kerkuk-kurdistan.com