SYLEMEZA JRN MARIGNANE

 

FAD SPAN (AKPINAR)

 

Almanya, 09.04.2004

 

Gelek gotinn me kurdan li ser xerbiy hene, gotina her bi nav deng gotina: Xerb pir zor e ye. Bi rast j xerb pir zor e, ancax kesn ku derd xerbiy dtine kiandine dikarin v ba bnin ziman an j binivsnin. Meriv li xerbiy wek teyrek bbask e. Di chan de, ji welat mirovan irn batir tu welat nne. L ev nay v man, ku welatn xelk ne ba in an j ne irn in. Di welatn xelk de j gelek titn ba yn ne ba hene. Li welat xelk titn ku mirov meraq, keder ax zar dike xerb ye. (Ji axaftina min di Kongira PENa Kurd de http://www.pen-kurd.org/kurdi/fuatakpinar/jiboPenaKurd.html)

Min di vara 24.08.2003an de di semnera Duhok de li bax Yektiya Nivskar li ser xerbiy wiha got:

Teyr kirine qefesa zran, gotiye ax welat min.

Yan her iqas j mirov li xerbiy, ji aliy mad (abor) yan j manew ve ba be j, dsa dibje ax welat. Gotineke me piyan j pir mana w heye dibjin: Her tit li ser koka xwe n dibe l xerbiya me Kurdan li dervey welat ne ji kfa me ye, ji ber ku gelek ji me ji tengasiy gelek j ji me ji dest rejm dewletn zordar reviyane dewletn derve ne xerbiy.

http://www.pen-kurd.org/kurdi/fuatakpinar/ewropadipirsakurdandecidifikire.html

Bel xerb, sirgnkirin, kober, mihacir, an j penaber perek ji jiyana gel Kurd e. B guman di drok de kober di jiyana her gel her millet de heye. L di cihan de km zde piraniya gelan pirsgirkn xwe yn netew (mll), sosyal civak di sedsala 21an de qedandine. Mirov nikare bje, ku Kurdan van pirsgirkn xwe areser kirine. Ji ber ku hn s pereyn welat me j di bin dest dijminan de ne rizgar nebne. Loma Kurd ji near ji Kurdistan derdikevin derva ji axa welat xwe kober dibin.

Christoph Columbus di sala 1492an de yan 512 sal ber bi ketiy(gemiy) bi r dikeve ku here Hindistan, l rya xwe a dike bi piad (tesadf) Amerka kif dike. Di p re Ewrop bi taybet ji rlanday ngilistan kober Amerka dikin.

Ger mirov mnak ji dema royn bide, niha j ten ji Almanya di sal de nzk 200-250 hezar Alman kober Amerka, Kanada, Austiralya, Zelanda N dern din dikin. B guman, mirov nikare koberiya Kurdan geln din bike yek. umk welat me bindest e dijminn Kurdan, Kurdistan ji aliy abor ve xerab kirine. Loma ji ber ku rew li Kurdistan ewqas xerab e, Kurdistan j him ji dest rejiman him j ji dets tunebn ji welatn xwe kober dikin diherin welatn biyan (ecneb).

Sylemeza Jrn Marignane

Ez li Sylemeza Jrn hatime dinyay. Heta 12 saliya jiyana xwe, ez li Sylemeza Jrn mam di pre, em ne nava Qereyaziy. Gund ku ez l bme, niha ji sisiyan yek li bar Firansa Marseille, bajar Marignane ye. Ez ji 23.03 heta 29.03.2004an me v bajar min him merivn xwe him j gund, heval, nas dostn xwe ziyaret kirin. Ez ber j du caran, cara yekem di eva mlenym de (di sala 2000an de) cara duduyan j di sala 2002an de bm Marseille. L her car du an j s rojan dimam vedigeriyam. Ez v car 7 rojan mam min hinek rewa bajar, rewa gundiyn xwe Kurdn li Marignane li herm dijn naskir. Ji min re li Marignane hate gotin, ku gundiyn Sylemeza Jrn cara yekem di destpka sala 1987an de hatine Marseille di pre j Marignane.

Hejmara gundiyn Sylemeza Jrn niha li Marseille, Marignane, der dora herm nzk 300 kes e. Bi rast ez j hinek matmay mam, ji ber ku min j nizanb ku hejmara gundiy min li w herm ewqas zde ye. Wek din hejmara gundiyn Sylemeza Jrn bi taybet li Almanya welatn Ewropa yn din nzk 250 kes e. Ger mirov li ser hev bijimre dike 550 kes.

Bel ji her gundek Kurdistan 550 kes derketibe derve, w hal Kurdistan awa bibe? Kurdistan vala bye haya me j tuneye. L ez bawer im, ku rew, cidah ferq ya koberiy ji gund bajar Kurdistan yn din ji gund Slemeza Jrn nne.

Gundiyn Slemeza Jrn j wek Kurdistaniyn din pir jr, jhat fedakar in. Kurdn li herma Marseille dijn git kar xebat dikin alkariy didin malbatn xwe, yn ku li Kurdistan dijn. Kar xebata herma Marseille bi taybet karn neat ne (kar barn avahiy). L km be j hd hd karmend (xwed milk mal) j ji nav gundiyn me li w der dertn. Ji wan s Karmend hene. Dikana (Market) Blal heye, Restoranta Mehmet Kilialp s cihn kar Burhan Kilialp hene. Nav Restoranta Burhan ku van rojan d vebibe bi ziman Firansiz wiha dibjinAu ptit Bonhuer bi Kurd tye wateya (mana) Cih xr wek din cih kinc tin mbsek bi nav Snack Aras (http://www.snackaras.com) heye. Van karmendn gund me hers j cihn wan di nava bajar Marignane de ne.

Gund Sylemeza Jrn bi naveya (qeza) Qereyaziy ve girday ye jimara gundiyan 770 kes e. QEREYAZ (Karayazi) herma Gogs, girday wlayeta ERZEROM ye (Erzurum).

Sylemeza Jrn 35 km nzk bajar Qereyaziy ye (Karayazi) 127 km dr Erzerom ye. Ji herma Qereyaziy re Gogs dibjin; Gogs nzk iyay Span Xelat li herma Serhad ye. iyay Qereyaziy 2500 metre ji hza deryay bilind e.Wek min li jor j got, Qereyaz nave ye hejmara kesn li wir dijn km zde 7500 mirov e. Qereyaz 120 km dr Erzerom ye. 70 gundn Qereyaziy hene km zde hejmara gundiyn ku bi Qereyaziy ve girday ne 35.785 kes e. Serok belediya ku niha hate hilbijartin ji malbata Cimd e (panav wan y bi Tirk akar e) Nav Serok belediya Qereyaziy Celal akar e.

Bajar Marignane 25 km nzk bajar Marseille ye hejmara bajarvaniyan 34.700 kes e.

Marignane bi karxana balafiran (Helkopteran) navdar e. Nav v karxana balafiran Eurocopter ye ndstiriya herm ya her mezin e. Wek din balafirxaneya (Havaalani) Marseille ya nternasyonal j li bajar Marignane ye.

Hewcey gotin ye, ku hinek qala meydana Marignane bikim. Kurdistan hem li v meydan dicivin, tne ba hev him li w der ji xwe re di qahwexanyn Firansizan de rdinin, qahw vedixin him j kesn li kar bigerin, dikarin ji xwe re li w der kar bibnin. Awarte(stsna) ne tde, ger mirov bje, ev meydan ji bil (xnc) Kurdan, tu kes tre derbas nabe, d ne a be. Ten xwediyn qahwexaneyan Firansiz in. Bi taybet rojn yekeman meydana Marignane, cidahiya w ji bajar an j ji meydaneke hermn Kurdistan nne. Mirov v meydan nas neke, d bje alak (eylem) li w der heye.

Marseille (Marslya)

Marseille li herma Provence li bar Firansa, li nzk perav (sahil) cih bhnvedan ye, ku jre Cote D'Azur dibjin. Marseille bajar Firansa y her kevn e 600 sal beriya zayna sa Pexember ji aliy Yewnanan ve hatiye avakirin. Hejmara bajarvaniyan niha 798.430 kes e. Bajar Marseille li ber Derya Sp ye bendera deryay ya her mezin ya Firansay ye (Lmana behr).

Li herm hejmara erebn Cezayr Maroko zde ye. Marseille bajarek gelek balk e ji diwanzdeh mehn sal roj (tav) km nabe rewa heway gelek ba e. Marseille bi taybet bi karxaneyn xwe yn sabn bi masgiran gelek navdar e.  

Li jora Marseille Drek (Kilse) bi nav Notre-Dame-de-la-Garde ku di sedsala 5an de hatiye avakirin heye. Dema mirov dert diyar v tepey, bajar Marseille li jr dimne mirov dikare bi zewq li bajar temae (mze) bike.

Li Marseille brdariyeke (ant) Ermeniyan, ku li kleka Konsolosa Tirkan li ber dra Ermeniyan heye. Wek t zann, gel Ermen ji dest komkujiyn Osmaniyan reviyan gelek kes ji wan kober Firansa kirin. Niha j gelek Ermen li Marseille dijn. Koloniyeke Ermeniyan nzk bajar Marseille heye Ermen li w der ji aliy siyas ve j xwed gotin in.

Wek t zann, li herm partiya Jean-Marie LE PEN, Front National partiya her xurt e belediyn herm bi avek ba li Kurdistaniyan nanrin.

Piraniyan Kurdistaniyn li herma Marseille dijn, hn b destr in. Ji ber ku ltcayn wan nehatine qeblkirin, arkar j ji wan re tuneye. Loma piraniya wan peran in near mane. Yan jiyana wan wek rnitina li ser dirikan e. umk her dem wan bi tirs derbas dibe ku kng? awa? ji aliy polsn Firansiz ve bne girtin wan bi n de vegernin Kurdistan.

Ez dixwazim dawiya v nivsa xwe bi pkenokek (henekek) biqednim. Min ji bajar Marignane ji Mamoste Mistefa Red re telefon kir jre got, ku ewqas gundiyn min li Marignane dijn. W j ji min pirs kir, ka gelo gundiyn min berbern xwe j bi xwe re anne an na?

Min ji mamoste pirs, ku ev mesela berber i ye?

W got, ku carek gundiyek ji Kurdn Konyay hatiye li Almanya ltca kiriye pols Alman j pirsiye, ku ew ji bo i hatiye Almanya ltca dike?

Ew j gotiye, ez berber im. Ji ber ku gundiyn min git hatine vira ltca kirine, ez li welat b kar mame loma j mecbr hatina Almanya bme, ku ser gundiyn xwe bikim.

 

avkan:

Pirtka, Comit Dpartemental du Tourisme des Bouches-du-Rhne

13, Rue Roux de Brignoles 13006 Marseille

http://www.pen-kurd.org/kurdi/fuatakpinar/ewropadipirsakurdandecidifikire.html

http://www.pen-kurd.org/kurdi/fuatakpinar/jiboPenaKurd.html

http://www.hdg.de/eurovisionen/html/br2_4.html

http://www.visitprovence.com/servlet/esolution?dist=1GP

http://www.wolfsburg.de/partnerstaedte/marignane

http://www.frankreich-sued.de/marseille-server/berichte.htm

http://www.yerelnet.org.tr/il/il_koy_listesi.php?ilid=25&ilcem=KARAYAZI&liste=1#str

http://www.erzurum.saglik.gov.tr/ilceler/karayazi.htm