TIRK EWROPA W BI HEV KEVIN

 

FAD SPAN (AKPINAR), fuadsipan@yahoo.de

Almanya, 04.03.2005

 

Tirk iqas j ji kfan li ser demgirtina muzakereya ku di 03.10.2005an de bi Yektiya Ewropa re irtik lotikan bavjin j, d navbera wan YE li ser gelek mijaran bi taybet j li ser Komkujiya Ermeniyan di peroj de xerab bibe. Ez bawer dikim, ku iqas dema muzakerey nzk dibe, d ewqas j kfa Tirkan bireve. ez ji krahiyan dilan dizanim, ku Tirkiye, d ti dem nebe endama YE. imk Ewrop, bi taybet Rojavay Ewropa ji Tirkan hez nakin. B guman sedem pir in. Sedemn her girng, ola slam hovtiya Tirkan e.

Fraksiyona partiya Almanya CDU CSU ya Yektiya Xiristiyann Demokirat ya Yektiya Xiristiyann Sosyal, ku muxalefeta mihafezekar bi hev re bi mza bst parlamentern wan di bin serokatiya Xanima Angela Merkel de, di 22 meha Sibat sala 2005an pniyaznameyek dane parlamena Almanya, ku di meha Nsan sala 2005an de li ser 90 saliya Komkujiya Ermeniyan bye sekinandin. Wek t zann, Ermen her sal di 24 Nsan de Komkujiya ku ji aliy Tirkan de li dij wan pk hatiye bi br tnin. CDU/CSU di v pniyaziy de wiha dibje:

Die Rechtsnachfolgerin des Osmanischen Reichs, die Republik Trkei, bestreitet bis heute, dass diesen Vorgngen eine Planmigkeit zugrunde gelegen htte bzw. dass die Todesflle whrend der Umsiedlungstrecks und die verbten Massaker von der Osmanischen Regierung gewollt waren.  Diese ablehnende Haltung steht im Widerspruch zu der Idee der Vershnung, die die Wertegemeinschaft der Europischen Union leitet, deren Mitgliedschaft die Trkei anstrebt.

Komara Tirkiy, wek pamaya zagon ya Imparatoriya Osman, heya roja ro napejirne, ku w mparatoriya ber w wek bingeh ji xwe re pilan danb kokujiyn ku di dema derxistina mirovan de ji warn wan pkhatin, her li gor daxwaza hukumeta Osman bn. Ev helwesta Tirkiy ya nepejirandin li dij ramana sulhetiy ye, ya ku Yektiya Ewropa li ser die, Tikiy dixwaze bibe endama w.

http://www.cducsu.de/aktuelles/initiativen/3D13485CD3362D5911C2F98618B8F97E11348-kfm7yd8i.pdf

(avkan, malpera fraksiyona partiya Almanya ya muxalefet CDU/CSU)  

Li ser v byer ling Tirkan ketiye soleke teng dsa wek her dem ji bil nkarkirina Komkujiya Ermeniayan nizanin ji raya dinyay ji raya Almanya re i bjin.

Van rojana hema hema di hem rojnameyn Almanya de, i bik i j mezin, li ser Komkujiya Ermeniyan tye sekinandin, ku ji aliy seroka partiya CDU Xanima Angela Merkel ve ji bo parlamena Almanya hatiye pniyazkirin. Ev byereke n ye, ku ji partiyeke wek CDU/CSU dert, ew partiya mixalefet ye rola w li ser siyaseta Almanya ne pir km partiyn hukumet ne. imk desthilatiya piraniya eyaletn (hermn) Almanya di dest wan de ye piraniya endamn konseya dewleta Almanya j di dest CDU/CSU de ye. Ev j t w maney ku biryarn ji parlamena Almanya, yn ji aliy partiya sosyal demokirat ji aliy partiya keskan ve dertn, ji sed st heta ji aliy konseya Almanya ve neyn pejirandin nabin biryar. Loma hukumeta Almanya di pir mijaran de nrna CDU negire, nikare titek bike bi ser xwe biryaran di parlament de derbas bike.

B guman armanca partiya CDU ku dixweze Komkujiya Ermeniyan bike rojeva Almanya ne ji dil de ye. Ew ti dem j di pirsa Komkujiya Ermeniyan de ne ji dil de bn. Ji ber ku ew li dij endametiya Tirkan e, loma niha van gz kapn xwe li dij Tirkan parve dikin Komkujiya Ermeniyan bi kar tnin. Eger CDU ji dil ba, wan dikarb di nav ardeh salan de ku ew beriya sala 1998an xwediy desthilatiyn bn, ev mijara bianna rojeva Almanya.

L hvdar im, ku di peroj de di parlamena Alamyanya de ne ten li ser Komkujiya Ermeniyan ku ji aliy Tirkan ve hatiye pk ann, her wiha li ser berpirsiyariya Almanan Ewropiyan j bye sekinandin.

Wek min li jor j got pirsa Almanan Eropiyn Rojava ne ten Komkujiya Ermeniyan e. Alman Ewropiyn din ji Tirkan nefret dikin ten ji bo berjewendiyn xwe dixwazin bi Tirkan re dan standin bikin. Wek din Tirk eleqeder Ewropiyan nake dema girtina ji bo muzaker d belk Tirkan hinek bne r. Endametiya Tirkan ji bo YE xewn xeyal e ew wisa bimne j.

Wek t zann, Fransa di sala 2001an de biryarek li ser Komkujiya Ermeniyan ji parlamena xwe derxistib Tirkan demek qon xwe li dwaran dan di daw de n di cihn xwe de rnitin. L ne ten muxalefeta Almanya li dij endametiya Tirkan e. Firansa j li dij e van rojana ji parlamena xwe biryarek zagon derxist, ku di sala 2007an de bi pkanna referandomeke ern ancax Tirk dikarin alkariya Firansa bigirin. Ez bawer dikim, dr aqilan e, ku gel Firansa di sala 2007an de ji bo endametiya Tirkan re er bje.

Tirk wisa b are mane, ku d ri nivskarn xwe y navdar Orhan Pamuk dikin. ima Orhan Pamuk di hevpeyvneke xwe de gotiye, ku dewleta Osmaniyan mlyonek Ermen qirkiriye s hezar Kurdan kutiye, loma niha li Tirkiy fermana w dane.

Di pirsa Kumkujiya Ermeniya de div em Kurd j hiyar bin ji dil de l bixebitin, ku Komkujiya Ermeniyan li her welat bye pejirandin Ermen li dij Tirkan ser bikevin. imk Tirkan ne ten Komkuj li dij Ermeniyan pk an, herwiha li dij Kurdan j bi pilan proje bi dest Misto Kemal li Drsim dern din li Kurdistan pk ann. div Kurd xwe ji berpirsiyariya xwe j li dij Ermeniyan n de nekinin aiyan nekin, ku nekevin dewsa Tirkan. imk yn bi pilan proje li dij Ermeniyan biryar girtibn Osman bn. L bi dest gellek Kurdan Ermen hatine qetilkirin div em v rastiy j qebl bikin, ku rola ps ya ku Tirk t de ne, nekevin w rol ji Ermeniyan lborna xwe bixwezin.

Ez dixwezim li jr bi mnakeke bik ji droka Ewropiyan daynim ort, ku dijber dijminahiya Tirkan bi i away li Ewropa kok girtiye.

mparatoriya Osmaniyan di sala 1683an de hatib ber deriyn Viyana (Awstrya) ku hem Ewropay bi dest zor txe bin desthilatiya xwe. Viyan ji hovtiya Osmaniyan wisa qehirbn,  ku wan xwarinek ji ar av kiribn ku ev xwarin ibandibn mnan ala Tirkan.  Ji ber ku ala Tirkan ji Hv hatiye girtin, Viyaniyan j ev xwarina ji ar av kiribn wek ala Tirkan ku ji wan re bje, hn nikarin derbas Ewropa bibin, em we wek ala we bixwin. Nav v xwarin Croissant e. (Kirosan) Kesek nizanibe, j b pirsn ku Croissant xwarina kjan welat ye, d bersiv Firansa be. imk Croissant gotinek Firansiz e ger mirov wergerne tye mana Hv.

Di pvajoya n de, d rewa Tirkan ne ten li Ewropa, herwiha bi Amerka re j ji rewa niha xerabtir be. Rapora Amerka ya sala 2004an li ser maf mirovan end roj ber hate belavkirin,  ku li ser Tirkiy dibje, di p ewqas guhertinn di parlamena Tirkan de derbas bne, di piratk de qmeta wan nne, Tirkan dsa nn xerab ji Amerka girtin. Amerka roj bi roj dr Tirkan dibe. D Tirk di peroj de nikaribin bazara hespan j d bi Amerka re bikin. baweriya welatn Rojhilata Navn j d bi Tirkan nemaye. Jixwe ji niha de nann xerabbna tkiliyn Tirkan dewletn Rojhilata Navn gellek in. Tirkan bi taybet bi ran Sriy re cerx kir pita xwe bi wan de kir. imk Tirk pir l xebitn, ku bi ran, Sriy yn din re tevbigerin, da ku dewleta Kurd ney damezirandin. L niha li xwe diwarqilin, ku siyaseta wan ya bi qirj namee. B guman Tirk wisa ne bi hsan dest ji siyaseta xwe ya bi qirj berdidin, l mecal ji wan re ne maye, loma niha taktkn xwe diguhernin. Tirk iqas j xwe rn ray dinyay bidin, ji dil de nnin di niyeta wan de xapandoz flbaz heye, loma d ser nekevin d tk herin. Tirkn feqr belengaz di xerabiyek wisa dijwar de mane, ku d nikarin sixk kifirbaziyn xwe j bikin. Ew j dizanin, ku dinya d li wan roj bi roj teng dibe, loma metodn wan y ber d pere nakin

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org