TOFANA TSNAM LI ASIYA

FAD SPAN (AKPINAR) , fuadsipan@yahoo.de

Almanya, 03.01.2005

 

Tofana Tsnam di dawiya sala 2004an de derseke wisa da mirovatiy, ku dinya ji bil sirt(tebet) mal ti kes nne. (Tsnam gotineke Japon ye tye wateya (mana) ku peln av yn mezin, ku li bendera (lmana) behran de di p erdheja di behr de dibin ne) Tofana Tsnam di 26.12.2004an de di Okyansa Hind de b tesra xwe li van welatan, ndoneziya, Hindistan, Tayland, Sr Lanka, Maleziya, Maledvin li hin adeyn bik b; tye gotin, ku heta niha nzk 200 hezar kes jiyana xwe ji dest dane, bi mlyonan birndar hene, bi mlyonan j zarok sw mane ji niha ve ji dest germa havn li herm ji tinebna ava xwarina temz nexweiya Kolera, Tmalarya Tfo dest p kiriye. Ji kesn jiyana xwe ji dest dane bi hezaran Ewrop ji dern din j hene.

Ger mirovat ji Tofana Tsnam dersan bigire, d bizanibe, ku ew chana bi sedan salan bi hezaran salan bi milyon milyaran li ser er bombebaran hatiye kirin bi milyonan qurban di ern b bingeh ji bo erd, ol, menfeat berjewendiyan, ku piran j ji bo nexweiya pskolojk ya exsan ji bo deolojiya end kesan hatine kirin, di dawiy de nabe mal bav ti kes nsanet li hember v felaket, v tofan dibe qijik pepk, ku nizane i bike.

Wisa tye xuyakirin, ku d ev tofana, felaketa Tsnam ne ya ewil be ne j ya daw be. L chan hn li hviya pir tofan felaketan e. Hin tofan d bibin, ku mirovatiy bi dest xwe ev chan xerab kirine him tofann tebet j hene, ku mirovat d nikaribe li piya wan bigire. Gaza ku ji eksozn erebeyan ji boriyn karaxanan, ku bi salan e tebeqa Ozon ya ku wek roj di filtre de derbas dike xerab kiriye loma chan roj bi roj germ dibe ger wiha berdewam be, d qeaya(bza) antarkts ya alaskay j bihele rojek were, d chan di bin av de bimne. L hn tofann wisa d di jiyana mirovatiy de bibin, ku heta niha li ser zde nehatiye sekinandin. Tye gotin, kevirn mezin ku jre dibjin Asteroid, yn di valahiya heway de ne heger werin li chana me kevin tesra w d awa be hn ti kes nizane.

L mixabin mirovat wisa belengaz e, ku di rojn wiha de j ji nsanetiy dersan dernaxe. Ew alkariya peran, ku niha him ji aliy kesan him j ji aliy dewletan ve tn kirin li hember v tofana Tsnam, ku li bar Asiya qewimiye reqemn wisa komk in, ku mirovan di heyret de dihle. Rayedarn dewletan siyasetmedarn wan derdikevin apemeniya zind pesna alkariyn xwe hemwelatiyn xwe wek bsnor matmay didin xuyakirin. L rast ew e,  ger mirov mnakek bide, ku ew bi alkariya xwe iqas belengaz in, tye spat kirin. Almanya ber behsa milyonek kir pa gotin du, s niha j dibjin bst milyon. Heta niha pereyn ku li tevaya chan hatine komkirin nzk milyarek Euro ye. L gava mirov mnakek din j bide, ku mirovat iqas pint ye ekere dibe. Avahiyn ku li New York (World Trade Center) di yanzd lon sala 2001an de ji aliy terorstan ve bi ketina balafirn peyan (sivl) hatin hilweandin ji bo ku ji n ve bne avakirin sis heta heft milyar dolar pere jre hewce ye ji bo van avahiyan ji n ve ava bikin ji niha ve ev pere hatine berhevkirin van berzan qet avn xwe naqirpnin, ku ewqas peran ji bo du avahiyan direnin. Her iqas niha chan li ser v tofana Tsnam li bar Asiya lor goriyan dike j, phe nne, ku end roj yan j end hefte derbas bibe, d dsa her tit bye jibrkirin mirovn mexdr yn li Asiyay d bi qedera wan ve ten bihlin her tit li ba van birzn pint belengaz wek ber gul gulistan be.

Dema mirov van rojana li piraniya malpern Kurdan dinre, guneh mirovan bi xwediy wan malperan t, ev tofana Tsnam, ku hingiya mirovat heye mnakek wisa nebye, qet qmeta neya li ser v tofan li ba wan nne, ku end gotinan bi Kurd li ser binivsnin.

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org