Prof. Baskn Oran:

Ji iyan p ve i r ji kurda re nehitine

 

 Wergr: Gabar iyan & Zarathustra News

 

 

Prof. Dr. Baskn Oran li Tirkiy yek ji wan kesan e ku civat ba nas dike, tkiliyn xwe bi derve re heye li ser pirsn neteweperest, gilover, pirandbn poltka derve tra xwe kur e, pispor e.

Oran di hilbijartin Tirkiy de wek berendamek serbixwe ji Stenbol, Herma 2:an bedar dibe. Rojnameya Vatan bi Oran re hevpeyvnek pk an. Hevpeyvn ji awira pirsa demokrasiy li Tirkiy pirsgirka Kurd tra xwe balk e. Me beekmezin ji hevpeyvn ji bo xwendevann bi kurd wergerand:

- DTP di ser de pitgiriya te kir. Pa gava xwe bi pave avt. ima?

Li ser pirs gelek kes bi telefon e-nameyan dengn xwe dighjnin me. Bhtir ji Stembol Amed ... Du be nzkay hene: "Mamoste bibore" "Mamoste em dengn xwe bidine te". Ew, hrsbna xwe dihnin zimn. L ez xemgniya xwe didime der. Ji ber ku ez, ne ji aliy kurda ne j ji aliy DTP li benda nzkayiyek wisan bm. L ev bketin nikar bandor li me bike. Biryara berendametiy by pitgiriya wan hatib wergirtin. Pit danna berendamtiy bi rojek, DTP bi beyanek diyar kir ku ew pitgiriya me dikin. Pa em p hisiyan ku serok bajr berendametiya xwe daniye. Ev byer ji me re ecb b xemgn li cem em pk an.

 

- Dema ku DTP di mecls de komek ava bike, hn d di nava w de c bigirina an na?

Ez ep im berendamek serbixwe me. Ez di nava tu partiyan de c nagirim. Ji ber ku di nava snor Tirkiy de i partiyek poltk bi dil min tune ye.

 

- Dema ku hn bne hilbijartin, hn giraniy bidin i?

Ez bi giran li ser Pirsa Kurd rawestim. Ji ber ku i pirs by areseriya Pirsa Kurd nikare areser bibe.

 

- Li gor Dou Perinek, mafn kurdan yn demokratk hatine dan...

Dema bersiva w j re bes be, bersiv bide w bi xwe, i problem tune ye.

 

- Berendam Rihay y DP Suna Kepeolu dibje, li Tirkiy pirsa yekem a dbavan e ku zarokn xwe di er de winda dikin...

Em yek tit dibjin, tnin zimn. Pirsa Kurd, ne ten ya kurda ne. Pirsa Kurd di heman dem de ya Pirsa Tirka ne. Di pirtka heval min Dou Perinek de qala "PirsaTirk" an hatiye kirin. L naveroka xwe li ser Pirsa Kurd e. Dayikn ehdan dayik in, ma gelo dayikn din ku zarokn xwe di er de winda dikin ne d ne? Ew tev dayikn me ne. Tev zarokn me ne. Dema em wisan nzk pirs nebin, di nav me de d neyart pk were, pirs d bibe pirsa xwn.

 

- Pirsa Kurd awa dikare areser bibe?

Ez ber niha li Cem tv y bm. Programa li wir ji aliy heval min M. Ali Klbay ve dihate darekirin. W pirsek ji min kir: Pirsa Diyanet (ol) awa dikare areser bibe? Bersiva min wisan b: Pirsek din heye ku mna w ye, ew j Pirsa Kurd e. Bersiva herdu pirsan j mna hevdu ye.

Di detpk rewek azad pwst e ku mirov dtina xwe b ik bne zimn. Dema di rewek azad de pirs bn niqakirin, bersivn wan j d werin hol. areseriya pirsan hsantir dibe.

Dema mirov v kliy qala Pirsa Diyanet bike pit beyan bi sucadarkirina "li dij dezgehn qann xebatkirin alkariya hzn eretxwaz"  b gunehkarkirin, Pirsa Diyanet nikare areser bibe. Ev yek ji bo Pirsa Kurd j derbas dibe. Gava mirov ji ber sedema "Cudakirina Tirkiy propogandeya cudaxwaziy" b cezkirin, pirs dixiliqe r li ber t girtin. Pwst e mirov di konaxa niqaa pirsn bikelem re derbas bibe ku rewek batir were hol. Hetan ev yek pk ney areser dijwar e.

 

- i pirsn din ku bikelem in hene?

Hetan sala 1975 an Pirsa Kibris , di navbra 1975-1985 Pirsa Ermaniya, 1985-1999 an Pirsa Kurd pitre pirsa oldariy... Ev her ar pirsn mezin in. L me ew xistin bin mer. Bi peyva fransiyan, me cendek di dolaban de bi c kir. L niha bhn bi wan ket. Ji mirin rabn e ser nigan. Di bingeha paranoya me ya Peymana Sewr de j ev pirs hene. Hetan ev pirs di rewek azad de neyn niqakirin, areseriya wan j nikare b dtin. Ji bo xebatn areseriy pwst bi avakirina rewek azad heye. Ez ji bo ku rewek wisan azad di parlementoy de pk bnim dibim berendam. Ji min re wezfe ye, erefek mezin e ku ez v wezf pk bnim. Cara p ye ku di droka demokrasiya Tirkiy de bizava ep li dora berendamek dicive, yekbna xwe pk tne.

 

- Li gor dtina te, dema kurd v car j cih xwe di parlmentoy de negirin, rew d dijwartir bibe...

Rast e. Ji ber ku dema ev yek pk ney aitiyek bi heqan j nikare pk were. ro ji bil ser iyan p ve i ryn din li piya van mirovan nehitine. Lewma ye ez dixwazim berendamn DTP cih xwe di mecls de bigirin. Mna ku ez ji xwe re dixwazim, wisan j ji wan re dixwazim.

 

- Gelo AKP dikare bi DTP re kowalsyonek pk bne?

Bel, dikare. Serokwezr ji bo v yek der vekir hitiye. W nimneya HH da. HH di destpk de li Bulgaristan wek partiyek tirka derket hol. L di rastiy de neb partiyek etnk. Ji ber v taybetiya xwe j deng bulgara j girt. Ji % 40 deng ji wan girt gelek kesn bulgar bn parlementer. Hz serkevtina wan ji v kirina wan t. Serkevtina HH dikare ji mer j bibe nimneyek ba.

 

- Hn dibjin, eptiya AKP bi sed caran ji CHP bhtir e...

Beek ji hevaln min rexne li min kirin wisan gotin: "Axaftina bi wey te ne rast e. Mirov dikarin hizir bikin ku tu ji aliy AKP ye. "

L kesn min nas dikin, hay xwe ji dtn min hene, wisan hizir nakin. Mirovn min banas nakin, dikarin fikir bikin ku ez nz AKP dibim.

L ez peyva xwe serast dikim: Kevneperestiya CHP sed caran ji ya AKP bhtir e. Niha hem kes zane b ez dixwazim i bjim.

 

- Di destpk de t qalkirin ku tu bi germ nz AKP dib?

Ten carek. Ew j ji ber w b ku r li ber Konferansa Ermeniyan negirtin. Li ser pirs nzkayiya AKP ne xirab b. Pit konferans, di pskolojiya w dem de min gotib: Dema niha hilbijartin pk were, ez dikarim ji bo AKP bifikirim. Pitre AKP teslm neteweperestiya tirk b ket ber bahoza hilbijartina li Tirkiy, li gor w poltka xwe plan kir...

 

- Kowalsyonek di navbra CHP MHP dikare pk were?

Bi baweriya te niha kowalsyonek wisan tune ye? L ne ku MHP nz CHP dibe!

 

Prof. Dr. Baskn Oran k ye

1945 an de li Izmir hate diny. Pit xwendina lsey, Fakulteya Zaniyariya Poltkay xwend. Li fakulteyta SBF b asstan li ser tkiliyn navnetew doktoreya xwe bi daw an. Hejmarek pirtk nvsne. Li Konseya Ewropay-ECRI y de li ser tkiliyn netew di sazmana maf mirovan ku bi serekomara Tirkiy ve girday ye wezfe dikir (Wergr: Gabar iyan & Zarathustra News).

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org