Wekî min niyasî û dîtî
Çend gotin li dor "Muntezer Elzeydî" û reftara wî

Hekar Findî, hekarfindi@yahoo.com

 

 

 

Ew reftar û kiriyara di hola kongirên rojnamevanî ya civata wezîrên îraqî ve hatîye encam dan ji layê "Muntezer El-Zeydî" ve her demildest ji layê gelek kes û dezgehan ve bi kiriyareka mêrçakî û neteweyî hate binavkirin û “Muntezer El-Zeydî” weke şêr û piling û çendîn nasnavên dî hate binavkirin.

lê piştî min baş li wan dîmena nêrî û li wan nasnava û gotarên piştevanîyê guhdarîkirî, min fer dît têbînîyên xwe yên berovajî wan binivîsim .

Bo zanîna xwendevanan berî demekê kêm ez û "Muntezer El-Zeydî" û çend rojnamevanekên dî bi hevre pişkdarî xoleka rojnamevanî û ragehandinê bibûyîn... ku ew jî bu yek ji sedemên nivêsîna vê gotarê.

 

Wek min niyasî û dîtî

Wekî min berî nuke daye diyarkirn, em bihevre pişkdarî xoleka rojnamevanî û ragehandinê bibuyîn û li wêrê têkelîyên me bihevre ccêbûn û me hev naskir, divê derbarê de dixazim hindek tiştan li ser kesayetiya wî bideme diyarkirn wek min dîtî û niyasî.

"Muntezer" kesek bû gelek xwe radgirt û xwe mezin didît, xwe bi kesekê binav û deng didît her wekî wî bixwe çendîn cara ji mere digot, wî hez ji binav û dengîyê jî dikir her wekî gelek cara behs û pesna kar û bizavên xwe dikir û bikarekê mezin li qelem didan.

Kesekê netewe perist bû, dijî boçûnên dîmokrasî bû, tinê ew digel wan boçûnên dîmokrasî bû yên ku wî li gor hez û rêbaza xwe didîtin di dirostin. Û dijî desthilat û serkirdên îraqa nû bû.

derbareyî helwîstê wî hember kurdan jî, ew yek ji wan kesa bû yên ku dijî Kurdistanîbuna kerkukê bû ku me çendîn cara danustandin jî li ser vê çendê kirîne.

Hevalên digel wîda karkirîne û ez wan diniyasm, gotinên min yên berî nuke pesend diken, belku zêdetir jî...lê gotineka dî heye ku hindek dibêjn "Mutinezer" keseskê (bê deng û nerim) bû lê bi dîtina min ji encamê têkeliya min digel wî ev bê dengî û nermiya wî ji xwe mezinkirnê û xwe ragirtinê bûye nek ji camêriya wî bûye.

Muntezerî digel rêkxirawa qotabiyan li ser demê rijêma jinavçûya îraqê karkiriye û wan salan bi salên xoşên jiyana xwe dihjmêrîtin.. her wek hevalekê wî dibêjît, ku dinivîseka xwe da li dor vê reftarê belavekiriye.

Berî mehekê ez û çend rojnamevanekên îraqî hatîne mêvankirin di bernamekê têlevizyona (El-Misteqbel) ya libinanî da, Muntezer jî digel me da bû, dipirseka bernameyî da ku ew ji çi kar yan reftar yan her tiştekî di jiyana xwe da şerim dike? wî weha bersiv da ( ez nabêjm jiber subehî demê ez dibme berpirsekê mezin dê li dijî min bikar înin).

Gelek tiştê dî jî heye lê niha ne demê wane.

 

Sedemên vê buyerê

Ger em bên û baş li wan dîmena binêrîn û van pirsan bikeyn çima didawîya kongireyî da anku piştî îmzakirnê? çima bi taybet di wî demî da anku ne berî hîngê? çima derbirîn û nerazîbûn bi vê kiriyarê û ne birengekê dî?
bi dîtina min "Muntezerî" ev kiriyare encam da tinê ji bo wê yekê ku binav û deng bibît û bibîte kesekê neteweyî û mêrçak di cavên netewe peristên 'ereb û şofînî da her wesa di çavê wan kesên dijî îraqa nû, anku çi meremên dî wî nebûn... ew di demê îmzakirnê da yê berhev bû, boçî ne razîbûna xwe dijî siyasetên emrîkî bi gotin yan jî di arastekirina pisiyarekê da dernedibrî…. yan jî bila gehştiba rêzên (berhngaryê).

 

Lê ger wî di demê îmzakirnê da ku “Boş” li hember wî bû ev kiriyare encam da baye da rêwresmên îmzakirnê têk çin yan gîrû bin, lê dibît wî li wî demî hizir dikir kanê çi kiriyar encam bidet da ku binav û deng bibît nek rêkê li kiriyarên emrîkî û peymana emrîkî – îraqî bigirît.

Boşî çi gotinên wisa negotin ku hestên wî têk bidet yan jî wî bêşînît, ji vê çendê jî bo me diyar dibît ku tinê merema wî ew bû ku xwe weke kesekê netewe perist û nîştîmanî bidete diyarkirn û xwe binav û deng biket.

dibît ew kesekê netewe perist û şofînî bît lê sedemên serekî yê vê kiriyara wî binav û deng kirn bû berî her tştekê dî, ji ber ev di derûnê wî da ya diyar û aşkira bu her wek min ew niyasî.

 

 

Rêzgirtin li karê rojnamevanîê û li wî cihî

her wek aşkira ew weke rojnamevanek berhevî wan rê û resman bibû, ewî bi vê kiriyara xwe hemî pirensîb û merc û xasletên rojnamevanîyê ji dest dan û binpêkirin û xwe weke kesekê sade da diyarkirn û reftar encam da.
Ewî dikarî bi arastekirna pirsekê yan her gotineka dî ya nerazîbûnê hest û hizrên xwe derbibrît nek wê reftara dûr ji karê rojnamevanîyê... wî bi vê kiriyarê xwe ji karê rojnamevanîyê dûr xist û ji mavên rojnamevanîê bê bar bû, belku bi vê kiriyara xwe ew weke her hevwelatiyekê sade lêhat ku li ser cadeyekê ev renge kiriyare encam dabaye.

Her wesa wî pîşeya xwe ya rojnamevanîyê bo karekê nerewa bi karanî, ku ev jî berovajî pirensîbên karê rojnamevanîyê ne û guneheke di derheqê karê rojnamevanîyê da.

piştî vê buyerê min êkser peywendî bi hindek rojnamevanên dî kir ku di heman kongire da peşdar bibûn, wan ne razîbûna xwe liser vê kiriyarê diyarkirn û ev kiriyare bi kiriyareka zarokan wesfkirin .. her wesa gotin mafê dezgehê ragehandina civata wezîrane ku ji niha pêve her renge serederiyekê digel meda biken.

 

Ew bi destîriya hikumeta Iraqê û weke rojnamevan nek weke (Berhngar) beşdarî van rê û resman buye…û ev kiriyare li ser hikumetê têde hjimartin berî liser wî, anku wî hikumeta Iraqê jî şermzar kir bi vê kiriyarê ku hember mêvanên wê encam da.

Ev reftara wî dijî dabunerîtên civakî ye jî ku bivî rengî serederî û pêşwazîkirin li mêvanan bête kirin.

Jî layê yasayî ve

Ev reftara wî encam day ligor yasayê zêdegavî û serpêçî ye û dê liser vê kiriyara xwe hête sizadan.. ligor madê (223) ji yasa sizaya Iraqî ya sala 1969 serederî dgel digel tête kirin, ku zêdegavî kiriye liser serokê welatekê biyanî di demê serededaneka fermî da, ku zisayê wê digehîte ta 7 salan zîndankirin, Her wesa dibît ligur madên (225-226) ku sivikirin bi serok komarî yan jî nûnerekê wî yan bi hikumetê û dezgehên wê bête kirin, ku sizayê wê digehîte ta 15 salan zîndankirin.
her wesa madeke din jî heye ku dost û layengirên wî vî madeyî tîne meydane ku we jî, madê (227) ku sizayê wê zîndankirine ta 2 sala, her wesa madekê dî jî tînin ewjî madê (413) ku ta salekê bête zîndan kirin… lê madên ew tînin nayên goncandin bi taybet madê dawîyê, ligor vê reftarê madên (223  u227) pêtir têne guncandin û bi taybet madê (223-225-227)... lê li dawîyê dadwer û dadgeh biriyara dawîyê diden.

 

Gotinên piştgirîyê

Rrastî piraniya wan beyaniname û gotinên piştgirîyê yên bo "Muntezerî" derketîn û hatîne gotin cihê pêkenînê ne … wek di piraniya wan beyaniname û gotinan de hatiye ku azadkirina wî ya (êkser) dixazin.. ez nizanim ev buyere li kîjan welatî rûdaye û ew kes ne hatiye desteserkirin belku êkser hatiye azadkirin, niza ev kese liser binemayê çi yasa vê daxazê diken û ya kîjan welatî.

Her wesa wan desteserkirina wî bi desthilata Iraqê ya nû bi desthlateka diktatorî binavkirin, ez nizanim ger ev reftare digel desthlata berê ya Iraqê hatibakirin da çi renge reftar û desteserkirin hênekirin.. erê kesûkarên wî hemî ne dihatine sêdaredan û kirêtkirin û wêşandin yan jî ez şaşim.

Her wesa nerazîbûna xwe liser reftarên zêrefanên malkî diyarkirin … erê boçî tinê dê bi cavekî li buyerê nêrîn û diyarkeyin ku zêrefanên malkî zêdegavî kirîne û zêdegaviya Muntezerî ji bîr diken (erê kîjan zêdegaviye) û ger ne ev desthilate baye û ne ew dîmokiratiya Boşî baye yaku înaye îraqê da çi zêdegavî hênekirin ji layê zêrevanan ve.

 

çapkirin